RIS311676 snelheid verlagen scootmobielen bijlage

Advies Snelheid verlagen scootmobielen

Den Haag, december 2021 Voorall Van Diemenstraat 196 2518 VH Den Haag 070 - 365 52 88 www.voorall.nl info@voorall.nl www.facebook.com/voorall www.twitter.com/voorall

1

ADVIES ‘SNELHEID VERLAGEN SCOOTMOBIELEN’

1.Inleiding In februari 2020 is de gemeente gestart met een pilot ‘Snelheid verlagen scootmobielen’ waarbij nieuw uit te leveren scootmobielen met een snelheid van maximaal 8 km per uur kunnen rijden. In november 2021 heeft de gemeente Den Haag Voorall, de belangenorganisatie voor Hagenaars met een beperking, gevraagd advies uit te brengen over deze pilot. Voordat de pilot werd gestart was het gebruikelijk dat er scootmobielen werden verstrekt die een snelheid van 16 km per uur konden bereiken. Als motivatie voor de pilot hanteert de gemeente als hoofdargument dat verlaging van de maximum snelheid bijdraagt aan kostenbesparing. Er zouden regelmatig ongevallen plaatsvinden doordat gebruikers te hard rijden of niet met de bediening overweg zouden kunnen. Afgeleid hiervan verwacht men minder onderhoud te hoeven uitvoeren en men verwacht door de lagere snelheid minder schadegevallen in behandeling te hoeven nemen. Verder wordt aangenomen dat een scootmobiel gebruikt wordt ter vervanging van lopen en vooral wordt gebruikt in de directe woonomgeving van de Haagse inwoners. In een gemeentelijk memo aan de deelraad Wmo staat hierover het volgende: De gemeente heeft met de leveranciers van de hulpmiddelen, waaronder Medipoint, in 2020 afspraken gemaakt over de maximale snelheid van scootmobielen.

De maximale snelheid van nieuw te verstrekken scootmobielen is vastgezet op 8 kilometer per uur. De gemeente is hier toe overgegaan omdat een scootmobiel is bedoeld ter vervanging van lopen en vooral wordt gebruikt in de directe woonomgeving van de Haagse inwoners. Door de maximale snelheid op 8 km/uur te zetten hopen we dat er minder ongevallen plaats zullen vinden met scootmobielen. Er vinden regelmatig ongevallen plaats met scootmobielen doordat gebruikers hard rijden of niet met de bediening overweg kunnen. Ook verwachten we dat een scootmobiel langer mee gaat naarmate deze op lagere snelheid wordt gebruikt. Op de lange termijn besparen we hierdoor op de onderhouds- en reparatiekosten en kan een scootmobiel langer meegaan, waardoor we meer duurzaam omgaan met het hulpmiddel.

2. Onderzoeksopzet Het voorliggende advies bestaat uit drie onderdelen. Allereerst toetst Voorall het voornemen de maximumsnelheid te maximeren aan bestaande wet- en regelgeving en de gemeentelijke beleidsuitganspunten. Daarna geeft Voorall haar visie uit het oogpunt van verkeersveiligheidsaspecten. Ten derde geven we de reacties weer naar aanleiding van een mini-enquete onder gebruikers van een scootmobiel. 2

3. Wat is een scootmobiel? Een scootmobiel is volgens de wet een ‘Gehandicaptenvoertuigen met motor’. Hij mag niet langer zijn dan 3,50 meter, niet hoger dan 2,00 meter en niet breder dan 1,10 meter. Een scootmobiel mag rijden op de stoep, het voetpad, het fiets/bromfietspad en de rijbaan. Als deze wegonderdelen allemaal aanwezig zijn, mag de bestuurder zelf bepalen welke weg hij neemt. Een scootmobiel mag niet rijden op autowegen en autosnelwegen. Parkeren op de stoep is toegestaan. Voor het berijden van een gehandicaptenvoertuig is geen rijbewijs nodig. Voor bestuurders van gehandicaptenvoertuigen gelden dezelfde voorrangsregels als voor andere bestuurders. Kan de scootmobiel harder dan 10 kilometer per uur? Dan moet de bestuurder minimaal 16 zijn om het te kunnen besturen. Gaat de scootmobiel langzamer, dan geldt geen minimumleeftijd. Volgens de website van de rijksoverheid (www.rijksoverheid.nl) gelden voor een scootmobiel de volgende maximumsnelheden: Op de stoep mag een scootmobiel maximaal 6 kilometer per uur rijden. Op het (brom)fietspad binnen de bebouwde kom maximaal 30 kilometer per uur. Buiten de bebouwde kom is dat 40 kilometer per uur. Op de rijbaan, behalve op autowegen en autosnelwegen, mag men maximaal 45 kilometer per uur rijden. Dat geldt binnen en buiten de bebouwde kom.

Deze snelheden hebben betrekking op vervoermiddelen die zijn voorzien van een kenteken (brommobielen). Aangezien een scootmobiel geen kenteken heeft, nemen verzekeringsmaatschappijen uitsluitend scootmobielen die maximaal 25km per uur kunnen rijden in verzekering.

4. Wet- en regelgeving VN verdrag In het VN-Verdrag over mensen met een beperking staat: iedereen is gelijk. Iedereen moet dus kunnen meedoen in de samenleving. Ook mensen met een beperking en of een chronische aandoening. Het VN-Verdrag is een mensenrechtenverdrag en beschrijft de rechten van mensen met een beperking of chronische ziekte op gelijke behandeling en participatie. Om deze rechten uit te voeren moet de toegankelijkheid van werk, onderwijs, wonen, openbaar vervoer en dienstverlening in Nederland sterk verbeteren. De gemeente heeft in dit kader de nota ‘Vanzelfsprekend Toegankelijk’ opgesteld. Belangrijke doelen van dit VN-Verdrag zijn: • •

Iedereen kan gemakkelijk en eenvoudig informatie lezen en opzoeken op internet en op zijn telefoon. Minder drempels bij bijvoorbeeld restaurants, winkels en bioscopen. 3

• • •

Mensen met een beperking kunnen zelfstandig met het openbaar vervoer reizen. Mensen met een beperking kunnen naar een school die bij ze past. Er komen meer banen voor mensen met een beperking.

Dit geldt voor mensen met een verstandelijke, psychische, fysieke beperkingen en of chronische ziekte. Wet gelijke behandeling Het VN-Verdrag is grotendeels uitgewerkt in de Wet Gelijke Behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz). In deze wet staat dat mensen met een beperking of chronische ziekte net als ieder ander moeten kunnen meedoen. In paragraaf 1, art 1 staat: ‘ieder mens moet in staat worden gesteld aansluitend zijn eigen mogelijkheden autonoom te zijn’. Het is verboden (in)direct onderscheid te maken tussen mensen met en zonder een handicap. Direct onderscheid betekent rechtstreeks discrimineren. Bijvoorbeeld een werknemer niet aannemen omdat hij een beperking heeft. Indirect onderscheid is lastiger te herkennen. Een voorbeeld is als een bedrijf een verbod heeft om honden mee te nemen. Hierdoor is het werk niet meer toegankelijk voor werknemers die een hulphond nodig hebben in hun dagelijks bestaan. Mensen met een beperking kunnen in veel gevallen vragen om een ‘doeltreffende aanpassing’. Dat is een aanpassing in een individueel geval. De vraag moet wel redelijk zijn. Soms is de vraag om aanpassing mogelijk niet redelijk. Bijvoorbeeld als de aanpassing veel geld of inzet vraagt. Of de aanpassing is onveilig en niet uit te voeren. Wmo Scootmobielen worden vanuit de gemeente verstrekt op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning.

De gemeente schrijft het volgende in haar verordening: De Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Den Haag 2015 is gebaseerd op het gestelde in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015). Met deze wet stimuleert de wetgever de burgers eigen verantwoordelijkheid te dragen voor de wijze waarop zij hun leven inrichten en deelnemen aan het maatschappelijk leven, en verwacht van burgers dat zij elkaar daarin naar vermogen bijstaan. Aandacht wordt gevraagd voor het investeren in een inclusieve samenleving waarin mensen met een beperking binnen hun mogelijkheden een actieve bijdrage (blijven) leveren. Zorgdragen voor gelijkwaardige kansen en volwaardige toegang tot werk, sport, cultuur en wonen in Den Haag als voor ieder ander. Hiervoor zijn inzet en inbreng van de burger zelf nodig, steun van de samenleving, burgerschap maar ook positieve beeldvorming en acceptatie. De Wmo 2015 wil de rechten en plichten van de burger meer met elkaar in evenwicht brengen. Burgers die zelf dan wel samen met personen in hun naaste omgeving 4

onvoldoende zelfredzaam zijn of onvoldoende in staat zijn tot participatie, kunnen een beroep doen op door de overheid georganiseerde ondersteuning. In tegenstelling tot de huidige Wmo, waarin de burger recht had op compensatie van de beperkingen kent de Wmo 2015 een ondersteuning in het vergroten en behouden van de zelfredzaamheid en participatie. Op de website van de gemeente staat onder het hoofdstuk ‘Hulpmiddelen Wmo’ onder meer het volgende: Kunt u zich door ziekte of een handicap niet (meer) goed redden in huis of daarbuiten? Misschien heeft u dan een hulpmiddel nodig. Bijvoorbeeld een rolstoel of een tillift. Het juiste hulpmiddel ondersteunt u bij uw dagelijkse bezigheden. U kunt langer in uw eigen huis blijven wonen of makkelijker ergens naartoe gaan. Sommige hulpmiddelen koopt of regelt u zelf. Andere hulpmiddelen regelt de gemeente vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Voorbeelden van eenvoudige hulpmiddelen die inwoners zelf moeten kopen of lenen bij een thuiszorgwinkel zijn: •

eenvoudige, losse douche- of toiletstoel

•

rollator

•

eenvoudige rolstoel die u af en toe nodig heeft

•

kleine drempelhulpjes en wandbeugels in huis

Voorbeelden van hulpmiddelen die de gemeente regelt vanuit de Wmo zijn: •

(elektrische) rolstoel

•

driewielfiets

•

scootmobiel

•

tillift

•

verrijdbare douche- of toiletstoel

•

sporthulpmiddelen

De gemeente heeft een contract met Medipoint en Kersten Hulpmiddelenleverancier. Meestal huurt de gemeente de voorziening bij de leverancier. De leverancier blijft eigenaar van het hulpmiddel. De gebruiker krijgt een gebruikersovereenkomst van de leverancier. De gebruiker kan voor de volgende zaken terecht bij de leverancier: •

onderhoud en reparatie

•

aanpassingen

•

rijlessen voor het rijden op een scootmobiel

Nota Vanzelfsprekend toegankelijk Het uitgangspunt van de nota ‘Vanzelfsprekend toegankelijk’ is een stad waar toegankelijkheid de norm is. En ontoegankelijkheid de uitzondering. Kort gezegd: 5

een stad waar speciale voorzieningen overbodig zijn en waar iedereen zelfstandig en volwaardig kan participeren. In de nota staat dat de gemeente zich inzet om zes ambities te realiseren: 1.Elke inwoner kan de juiste ondersteuning vinden en krijgen. 2.Elke inwoner kan prettig en veilig wonen, werken en recreëren, voelt zich welkom, en kan gebruikmaken van winkels, speelvoorzieningen, plaatselijke horeca en openbaar vervoer. In de verdere uitwerking op deze ambitie staat onder andere: Den Haag heeft baat bij een stad waarin alle inwoners zo zelfstandig en comfortabel mogelijk kunnen leven en zich kunnen verplaatsen. 3.Elke inwoner en bezoeker kan vrijetijds- en sportvoorzieningen bezoeken. In de verdere uitwerking staat onder andere: Den Haag biedt ruimte voor kunst, cultuur, sport en recreatie voor iedereen. Zodat sporters, muzikanten, toeristen, fietsers, filmliefhebbers, theatermakers of natuurliefhebbers onbelemmerd gebruik kunnen maken van al het moois dat Den Haag te bieden heeft. Iedereen moet zich welkom voelen en kunnen genieten van de activiteiten in de stad. 4.Haagse ondernemers zijn zich bewust van het maatschappelijk belang van toegankelijk ondernemen en nemen hun verantwoordelijkheid voor een toegankelijke stad. 5.In het Haagse onderwijs leren leerlingen en studenten samen in een toegankelijke leeromgeving en in toegankelijke gebouwen.

6.De arbeidsmarkt in Den Haag is toegankelijk en benut de kwaliteiten en talenten van iedereen. In de verdere utwerking van deze ambitie staat onder andere: De gemeente zet zich in om meer mensen met een beperking aan het betaald werk te krijgen. Hiervoor is het nodig om drempels om aan het werk te gaan weg te nemen en ervoor te zorgen dat zij aan het werk kunnen blijven. Actieprogramma Seniorvriendelijke stad In het actieprogramma Seniorvriendelijke stad staan drie ambities omschreven: 1 Meedoen en leefplezier: Senioren nemen op hun eigen manier actief deel aan de Haagse samenleving, waardoor ze langer gezond kunnen blijven met een goede kwaliteit van leven. In de verdere utwerking van deze ambitie staat onder andere: Wat is ons doel? Meer senioren, die een drempel ervaren om actief mee te doen, nemen deel aan activiteiten die hen leefplezier brengen. 2 Gezond en veerkrachtig: Senioren voelen zich zo lang mogelijk gezond en veerkrachtig, zodat zij de dingen kunnen blijven doen die voor hen waardevol zijn. 3 Prettig wonen in je wijk Senioren wonen in een geschikte woning in een seniorvriendelijke omgeving, zodat zij zolang mogelijk prettig thuis kunnen blijven wonen. Coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad 2019-2022’:

6

Haagse inwoners met een beperking moeten volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving. In 2016 ratificeerde Nederland het VN-verdrag voor de rechten van personen met een beperking. Den Haag is één van de koplopergemeenten vanuit de VNG. Met onze lokale inclusie-agenda geven we lokaal invulling aan het VNverdrag. Toegankelijkheid en inclusie voor mensen met een beperking krijgt een vanzelfsprekende verankering in alle beleidsterreinen. Dit varieert van fysieke toegankelijkheid tot bevordering op de arbeidsmarkt. Hierin werken we samen met lokale stakeholders en ervaringsdeskundigen. Samenvatting Samengevat, het VN-Verdrag, de Wet Gelijke Behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz), het Coalitieakkoord ‘Samen voor de Stad’, de nota ‘Vanzelfsprekend Toegankelijk’, het actieprogramma Seniorvriendelijke stad en de Wmo vormen de basis van het gemeentelijke beleid inzake inclusie en toegankelijkheid. De groep mensen die gebruik maken van een scootmobiel behoren tot doelgroep en dienen dus zo goed mogelijk te worden gefaciliteerd om volwaardig en gelijkwaardig te kunnen participeren in de samenleving.

5. Snelheid 8 km per uur uit oogpunt van verkeersveiligheid De toegestane snelheid van een scootmobiel op een trottoir is gebaseerd op de snelheid van een voetganger. Die is vastgesteld op 6 km per uur. De snelheid van een scootmobiel op een fietspad zou uit veiligheidsoogpunt ook gebaseerd moeten zijn op de snelheid van een fietser. Maar dat is niet zo. Er is geen enkele fietser die 8 km per uur rijdt. Een maximumsnelheid van 15 of 16 km per uur is eerder aan te bevelen. Het terugbrengen van de maximumsnelheid van scootmobielen naar 8 km per uur kan volgens Voorall leiden tot uiterst gevaarlijke situaties. Dit betekent dat de meest kwetsbare gebruiker van het fietspad tevens de langszaamste weggebruiker op het fietspad wordt. Bij een rijsnelheid beneden de 14 km per uur zal de achterop komende fietser de scootmobiel vrijwel zeker gaan inhalen. Bij de vaak smalle fietsstroken is de kans groot dat de inhalende fietser op de rijbaan voor auto’s terechtkomt met alle risico’s van dien. Ook bij de veelal smalle fietspaden die veelvuldig in Den Haag voorkomen, kunnen bij inhalen van een scootmobiel gevaarlijke situaties optreden. Uit het oogpunt van verkeersveiligheid bezien is het terugbrengen van de rijsnelheid van de scootmobiel naar 8 km per uur sterk af te raden. Openbaar vervoer als alternatief? Een scootmobielrijder kan het openbaar vervoer slechts gedeeltelijk gebruiken.

In de bus is een scootmobiel verboden. In de RandstadRail- en in de Aveniovoertuigen is een scootmobiel wel toegestaan mits de scootmobiel niet te groot is. In de oude trams (GTL-voertuigen) kunnen scootmobielen niet worden vervoerd. Bovendien is het zeer lastig om tijdens de spits gebruik te maken van het openbaar vervoer met een scootmobiel, omdat het door drukte nauwelijks mogelijk 7

is de daarvoor bestemde plaats in het voertuig te bereiken. Veel scootmobielgebruikers die aan het begin van de ochtend naar een bestemming moeten, maken om die reden geen gebruik van het openbaar vervoer. Verder blijkt uit een reactie van een van de respondenten dat het de vraag is of het mogelijk is om spleethoogte van de tram te overbruggen als het niet mogelijk is meer vaart te zetten. Per saldo betekent dit dat scootmobielrijders het openbaar vervoer lang niet altijd als alternatief kunnen gebruiken om zichzelf zelfstandig te verplaatsen. 6. Mini-enquête In het kader van de pilot heeft Voorall onder 11 scootmobielgebruikers een minienquête uitgezet. Aan de gebruikers (ervaringsdeskundigen) zijn de volgende zeven vragen voorgelegd: 1. Wat is nu de maximumsnelheid van je scootmobiel? 2. Waar gebruik je de scootmobiel voor? (bijvoorbeeld: boodschappen, sociale contacten, vrijwilligerswerk enz). 3. Hoe vaak gebruik je de scootmobiel per week? 4. Welke afstand rijdt je dan ongeveer? 5. Hoe vaak in de week gebruik je de scootmobiel voor langere afstanden (meer dan 2km)? 6. Hoe vaak heb je het afgelopen jaar schade gehad? 7. Wat zou het voor jou betekenen als je volgende scootmobiel niet harder dan 8 kilometer per uur kan rijden? Dit heeft de volgende reacties opgeleverd:

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1 16 km/h

8 km/h

15 km/h

14 km/h

16 km/h

14 km/h

15 km/h

15 km/h

13 km/h

2 Stedelijk 3 Dagelijks

Stadsdeel Paar keer per week

18 en 15 km/h Stedelijk Dagelijks

Stedelijk Dagelijks

Stedelijk ?

Stedelijk Dagelijks

Stedelijk Dagelijks

Stedelijk 3x per week

Stede lijk Dagelijks

4 15-20 km dag

?

Stedelijk 100 km per week. Waarschijn lijk dage lijks 100 km per week (d.w.z. 14 km

16 of 17 km/h Stedelijk Dagelijks

8 km per dag

?

70007500 per jaar (d.w.z. 19 à 20 km

12 km per dag

Soms half uur of langer

35 km in de zomer en 10 km per week

3, 10 of 30 km per dag

8

Soms 20 km per dag, soms 50 km

per dag)

5 Iedere dag 6 3 keer 7 Vergaande gevolgen

Paar keer per week 1 keer ?

per dag)

2 keer per week

?

5 keer per week

?

?

Elke dag

3 keer per week

Nooit Vergaande gevolgen

Nooit Vergaande gevolgen

Nooit Vergaande gevolgen

? Vergaande gevolgen

Nooit Vergaande gevolgen

1 keer Vergaande gevolgen

Nooit Vergaande gevolgen

in de winter (d.w.z. maximaal 5 km per dag) Elke dag

per dag

Nooit Vergaande gevolgen

Nooit Vergaande gevolgen

Elke dag

Alle scootmobielgebruikers die de mini-enquête hebben ingevuld, hebben de beschikking over een scootmobiel die sneller dan 8 km per uur kan rijden. Slechts 1 respondent ontvangt binnenkort zijn eerste scootmobiel die 8 km per uur rijdt. De scootmobielgebruikers die over een relatief snelle scootmobiel beschikken zijn daar allemaal tevreden mee. Dit heeft te maken met de reden waarvoor zij het hulpmiddel gebruiken, de frequentie en de bestemming. Op de vraag waarvoor zij de scootmobiel gebruiken geven 10 van de 11 respondenten aan dat er sprake is van stedelijk of soms zelfs bovenstedelijk gebruik. Slechts 1 respondent geeft aan de scootmobiel binnen het eigen stadsdeel te gaan gebruiken. Ten aanzien van het gebruik melden 8 respondenten dat zij hun scootmobiel dagelijks gebruiken, terwijl 2 respondenten aangeven hun scootmobiel enkele keren per week te gebruiken. 1 respondent heeft de vraag niet ingevuld. Op de vraag welke afstand er doorgaans wordt gereden, geven 6 respondenten aan dat zij dagelijks gemiddeld meer dan 10 km per dag met hun scootmobiel rijden. Daarnaast rijden 2 respondenten tussen 5 en 10 km per dag. De vraag is door 3 respondenten niet ingevuld. Voorts is gevraagd hoevaak de respondenten hun scootmobiel voor lange afstanden (langer dan 2 km) gebruiken. Daarop gaven 4 respondenten aan dagelijks lange afstanden te maken.

Daarnaast gaven 4 respondenten aan meerdere keren per week lange afstanden met hun scootmobiel te maken. De vraag werd door 3 respondenten niet ingevuld. In de mini-enquête werd ook een vraag gesteld over hoevaak de scootmobiel gebruikers schade hadden. Hierop gaven 7 respondenten aan nooit schade te hebben gehad, 2 respondenten gaven aan 1 keer schade te hebben gehad en 1

9

respondent had 3 keer schade gehad. De vraag werd door 1 respondent niet ingevuld. Op de vraag welke gevolgen het zou hebben als hun scootmobiel maximaal 8 km per uur zou kunnen rijden gaven 10 respondenten aan dat dit vergaande gevolgen zou hebben. 1 Respondent heeft de vraag niet ingevuld. Conclusies enquête Op basis van de reacties op de mini-enquête kunnen de volgende conclusies worden getrokken. De respondenten gebruiken hun scootmobiel overwegend voor stedelijk vervoer, dat wil zeggen voor afstanden die verder gaan dan de eigen wijk of stadsdeel. Een grote meerderheid van de gebruikers geeft aan dat zij hun scootmobiel dagelijks gebruiken. Meer dan de helft van de respondenten geeft aan met hun scootmobiel meer dan 10 km per dag af te leggen. Iets minder dan de helft (4) respondenten gaven aan hun scootmobiel dagelijks voor lange afstanden te gebruiken. Eveneens 4 respondenten doen dit meerdere keren per week. Op de vraag hoevaak de gebruikers schade hadden aan hun scootmobiel gaven 7 respondenten aan nooit schade te hebben gehad. De begrenzing van de scootmobiel naar 8 kilometer geeft belemmeringen voor de gebruiker. Respondenten noemen een langere reistijd, met een negatief effect op de gezondheid; ook simpele activiteiten zoals samen oprijden met je partner die meefietst met de scootmobiel is niet meer mogelijk.

Verder wordt genoemd dat sommige hellingbanen niet meer kunnen worden genomen, waardoor het onmogelijk wordt bepaalde locaties of de tram te betreden. Dit alles kan leiden tot eenzaamheid en uitsluiting. Het uitgangspunt dat de gemeente hanteert door scootmobielen te beschouwen als vervanging voor wandelen is onjuist. Onder de respondenten is slechts één inwoner die de scootmobiel overwegende verwacht te gebruiken ter vervanging van wandelen voor de boodschappen om de hoek. De andere responten gebruiken hun scootmobiel voor grotere afstanden, ter vervanging van de fiets, auto, taxibus of tram. Het maakt hen mobiel en stelt hen in staat sociaal te participeren. Het gebruik van de scootmobiel is afhankelijk van iemands persoonlijke omstandigheden en capaciteiten/vaardigheden. Dit bestaat enerzijds uit iemands mobiliteitsbehoefte en anderzijds uit iemands behoefte om zich met 8 km per uur of 16 km per uur te verplaatsen.

7. Conclusie Op basis van de vergelijking met de huidige wet- en regelgeving, uit het oogpunt van verkeersveiligheid en naar aanleiding van de reacties op de mini-enquête stellen wij vast dat het niet verstandig is alle in de toekomst uit te leveren scootmobielen te begrenzen op een maximumsnelheid van 8 km per uur. Hiervoor hanteren wij de volgende argumenten: 10

Het maximeren van de snelheid van de scootmobiel staat op gespannen voet met de wet- en regelgeving en de gemeentelijke beleidsuitgangspunten. Het zou namelijk een verregaande vermindering betekenen van de mogelijkheid om gelijkwaardig en zelfstandig te participeren. In het VN-Verdrag Handicap, de Wet gelijke behandeling, de Wmo en de uitgangspunten van de nota ‘Vanzelfsprekend Toegankelijk’, het actieprogramma ‘Seniorvriendelijke stad’ en het Coalitieakkoord ‘Samen voor de stad’ wordt veelvuldig gesproken over zelfstandige en gelijkwaardige participatie. Vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid is af te raden de maximumsnelheid voor de scootmobiel te verlagen tot 8 km per uur. Een snelheid van 8 km per uur leidt onvermijdelijk tot vele inhaalmanoeuvres van fietsers en andere weggebruikers. Dit levert gevaarlijke situaties op bij fietsstroken en de veelal smalle fietspaden die Den Haag kent. Ook is het openbaar vervoer geen geschikt alternatief voor scootmobielgebruikers. Een deel van de trams is niet gelijkvloers, in de bus is een scootmobiel niet toegestaan en het is de vraag of het mogelijk is om de spleetbreedte in de tram te overbruggen met een scootmobiel die niet sneller kan dan 8 km per uur. Uit de mini-enquête blijkt dat omschakeling naar 8 km per uur voor vrijwel alle gebruikers vergaande gevolgen zou hebben.

De aanname dat de scootmobiel bedoeld is voor bewegen in de omgeving van de woning wordt weersproken door de reacties. De responten gebruiken hun scootmobiel voor grotere afstanden, ter vervanging van de fiets, auto, taxibus of tram. Het gaat om deelname aan sportactiviteiten, (vrijwilligers)werk, studie, recreatie (naar het strand of bos) musea, theater en zorglocaties als ziekenhuis, huisarts en therapeuten. Allerlei locaties die over het algemeen niet direct in de buurt van de woning te vinden zijn. De scootmobiel maakt hen mobiel en stelt hen in staat sociaal te participeren. De wens voor een scootmobiel komt voort uit een behoefte die gebaseerd is op zelfredzaamheid en het vergroten van de mogelijkheid tot participatie. Hiervoor is maatwerk nodig. Uit de enquête blijkt verder dat er onder de respondenten weinig schade wordt gereden. Voorkomen van schade zit meer in het goede gebruik, door het aanbieden van bijvoorbeeld lessen of instructie, dan in het bezuinigen door de snelheid te begrenzen. Niet alle scootmobielgebruikers zijn gelijk of gebruiken hun scootmobiel voor hetzelfde doel. Er zijn immers scootmobielgebruikers die hun scootmobiel gebruiken ter vervanging van openbaar vervoer of fiets, dus voor langere afstanden en er zijn gebruikers die er vanwege hun gezondheidssituatie uitsluitend mee naar de buurtsuper gaan.

Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij iemands behoefte, verdient het aanbeveling voorafgaand aan een verstrekking een informerend gesprek te voeren. Hierbij dient het dominante gebruik aan de orde te komen, alsook iemands capaciteiten/vaardigheden.

11

De reacties variëren, maar een algemene verlaging leidt ertoe dat scootmobielgebruikers hun hulpmiddel overwegend nog in hun eigen wijk/stadsdeel kunnen gebruiken. Gezien de reden van gebruik en de frequentie waarmee de gebruikers hun scootmobiel benutten, is het niet aan te bevelen de pilot om te zetten in beleid.

Advies 1. Investeer in de kwantitiet en kwaliteit van de rijlessen 2. Voer voorafgaand aan de toekenning van een scootmobiel met de beoogde gebruiker een gesprek over de reden waarvoor de scootmobiel overwegend gaat worden gebruikt. Ook dient tijdens dat gesprek een inschatting te worden gemaakt van iemands vaardigheden en fysieke/mentale situatie. Op grond van dat gesprek wordt besloten of de nieuwe gebruiker een 8 of 16 km per uur scootmobiel krijgt, waarbij de wens van de potentiële gebruiker zoveel mogelijk wordt gehonoreerd.

Aanbod Tenslotte. Voorall is graag bereid periodiek/jaarlijks een enquête te houden onder scootmobielgebruikers zodat er steeds actueel inzicht bij de gemeente bestaat over het gebruik van de scootmobiel, de knelpunten en de behoeften bij de gebruiker.

Over Voorall Voorall werkt voor mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking en/of een chronische ziekte in Den Haag. Voorall is adviseur voor het gehandicaptenbeleid van de gemeente Den Haag en fungeert als spreekbuis voor de achterban. Voorall adviseert gevraagd en ongevraagd de gemeente Den Haag over haar beleid zodat Hagenaars met een beperking op een gelijkwaardige wijze kunnen deelnemen aan de samenleving Vragen? Wim Carabain, directeur Voorall wimcarabain@voorall.nl

12

Bijlage 1: Mailing aan scootmobielgebruikers Beste scootmobielgebruiker, De gemeente Den Haag overweegt om de maximumsnelheid van scootmobielen terug te brengen naar 8 kilometer per uur. Vanuit Vooral willen we graag weten wat dit voor jou als gebruiker zou betekenen. Met deze mail stellen we je daarom enkele vragen. We gebruiken je antwoorden anoniem in een advies aan de gemeente over dit onderwerp. Hierbij de vragen: 1.Wat is nu de maximumsnelheid van je scootmobiel? 2.Waar gebruik je de scootmobiel voor? (bijvoorbeeld: boodschappen, sociale contacten, vrijwilligerswerk enz). 3.Hoe vaak gebruik je de scootmobiel per week? 4.Welke afstand rijd je dan ongeveer? 5.Hoe vaak in de week gebruik je de scootmobiel voor langere afstanden (meer dan 2km)? 6.Hoe vaak heb je het afgelopen jaar schade gehad? 7.Wat zou het voor jou betekenen als je volgende scootmobiel niet harder dan 8 kilometer per uur kan rijden? Je antwoorden zijn belangrijk om een goed advies te kunnen geven, we hopen daarom dat je de vragen kunt beantwoorden, liefst uiterlijk woensdag 1 december. Dat mag via de mail, maar we kunnen ook even telefonisch overleggen, als je dat prettiger vindt. Wil je dat ook laten weten via de mail? Alvast bedankt, we kijken uit naar je reactie.

13

Bijlage 2: Reactie van 11 scootmobielgebruikers Respondent 1: Mijn scootmobiel is zeer belangrijk voor mij. 1. Mijn scootmobiel rijdt 16 km per uur. 2. Ik gebruik mijn scootmobiel voor: boodschappen, sociale contacten, vrijwilligerswerk en hij gaat ook mee met vakantie. 3. Iedere dag. 4. Ik rijd tussen de 15 en 20 km per dag. 5. Iedere dag. 6. Ik heb hooguit 3 keer schade gehad, waarvan 1 keer een aanrijding. Dat was niet mijn fout. 7. Voor mij zou het betekenen dat ik eerder van huis moet. En een langere reistijd heb. Dit is voor mij niet te doen vanwege al mijn vrijwilligerswerk, sociale contacten die weleens spoed hebben. De gemeente vergeet dat scootmobielen voor de gebruiker de benen voor buiten zijn. Graag ook de volgende reactie meenemen: Zullen we alle auto’s van de gemeente en privé auto’s ook laten afstellen op een maximum van 50 km. Gebeuren er hopelijk ook minder aanrijdingen. Respondent 2: Binnenkort krijg ik mijn scoot mobiel pas definitief in mijn bezit ! Dus jouw mail komt eigenlijk iets te vroeg. Tijdens de lessen begreep ik al dat 8 km de max snelheid is. Voor mij is dat nog een prima snelheid ! Ik zal de scootmobiel een paar keer per week voor kleine afstanden gaan gebruiken. Voorlopig wil ik eerst nog meer rijervaring opdoen. Den Haag is qua rijplezier voor een scootmobiel een enorme uitdaging.

Vooral als je de obstakels op stoepen en afritten als een uitdaging ziet. Ben tijdens de lessen ook meteen tegen foutparkeerders opgebotst. Opmerking: Zijn er ook stickers of iets dergelijke die ik uitdelen aan automobilisten? Respondent 3: 1.Mijn scootmobiel rijdt 18 km in de zomer en 15 km in de winter. 2. Ik gebruik hem voor boodschappen, sociale contacten, vrijwilligerswerk en fietstochten. 3. Ik gebruik hem normaliter bijna elke dag. Nu ik ziek ben nauwelijks. 4. Bij een fietstocht rij ik wel 30 km, voor boodschappen 3 km en bij bezoekjes 10 km. 14

5. Vooral in de zomer en op de warme dagen in lente en herfst 2 keer per week. 6. Ik heb afgelopen geen schade gehad. 7. Verschrikkelijk, mijn vrouw kan niet goed rolstoel duwen en niet goed wandelen dus kunnen we dan niet meer samen op pad. Want zelfs naar de winkel gaat zij op de fiets. En een fiets valt bij 8 km per uur echt om. Ik zou echt in een isolement komen. Tip: Laat ze een onderscheid maken voor de weg en de stoep. Op de weg gewoon 18 km en de stoep wandeltempo (ik denk dat dat 5 km per uur is). Respondent 4: Ik gebruik dagelijks mijn scootmobiel voor boodschappen, vrijwilligerswerk, sport, sociale contacten, kortom alles binnen een straal van 20 km. Ik heb een grote accu. De actieradius is rond de 60 km. Ik heb mijn scootmobiel 7 jaar en nog nooit schade gehad. Er zit geen kilometerteller op maar ik schat dat ik zo rond de 100 kilometer per week rij. Zomers wat meer. De maximum snelheid is rond de 15 km per uur. Ik zou het heel vervelend vinden als de snelheid 8 km per uur wordt. Zeker omdat ik ook naar Delft ga op mijn scootmobiel en het dan langer duurt. Aan de andere kant als ik zie hoe mensen met hun scootmobiel over stoepen en door winkelgebieden scheuren dan kan ik mij er iets bij voorstellen. Respondent 5: Vraag 1: 14 kilometer. Vraag 2: Ziekenhuis heel vaak, fysiotherapie 2 keer per week, sociale contacten.

Vraag 3: Dagelijks Vraag 4: 8 Kilometer Vraag 5: 5 keer Vraag 6: Geen Vraag 7: Als ik maar 8 km per uur kan rijden, doe ik er wel heel lang over. Een paar maanden geleden heb ik een vervangende scootmobiel gekregen die 8 km per uur reed. Ik kon er niet mee in de tram komen, omdat de motor de kracht niet had om er in te rijden. Omstanders moesten mij er in duwen. Voor mij is 8 km per uur niet haalbaar. Respondent 6: Bedankt voor je mail! Ik hoorde hier toevallig vorige week over en schok daarvan! 8 km is echt ontzettend langzaam, de mijne kan 16! Ik zou er niet aan moeten denken nog langzamer te gaan! Door alle elektrische fietsen en brommers voel ik mij al van de weg gereden omdat ik met mijn 16 kilometer al te langzaam ben voor ze! Zelfs normale fietsers racen mij al voorbij! Ik denk dat de scootmobiel in deze snelle wereld zelfs gevaarlijk gaat worden met de snelheid van 8 km, omdat je je dan in de weg voelt rijden, dat heb ik namelijk nu al met mijn 16 km! 15

Respondent 7: Hallo, de snelheid is 14. Ik gebruik hem voor boodschappen, sociale contacten en als hij het goed zou doen voor een stukje te rijden. Ik gebruik hem elke dag. Toen ik nog een goede scootmobiel had van Welzorg reed ik heel veel kilometers ermee: 7000 / 7500 km per jaar. Ik had er ook een grote accu onder laten zetten. Ik kon er lekker mee toeren, de snelheid was 17, maar sinds het over is gegaan naar Medipoint is het bagger, al drie jaar ellende, hij is een paar dagen weggeweest voor weer een reparatie. Krijg je een scoot die niet harder als 8 gaat. Ik kom nog niet eens mee de straat uit. Ik rijd 14 jaar scoot en nog nooit schade gereden. als het echt naar 8 km gaat, koop ik er zelf wel een op Marktplaats die gewoon 17 gaat. Met 8 km zit ik alleen maar binnen en dan krijg je ook nog van die suffe opmerkingen van, je kan toch de taxibus nemen. Respondent 8: 1. 15 km per uur 2 . Boodschappen, sociale contacten, vrijwilligerswerk, naar zwemmen, naar dokter, ziekenhuis en revalidatiecentrum Basalt naar schouwburg, concertzaal, theater en musea, naar mijn zangkoor, op vakantie, met scootmobiel in trein voor de langere afstanden, als mysterie quest voor de Zonnebloem, uit eten, eten brengen naar mijn werkende dochter en kleinkinderen, als zitplaats als er geen geschikte stoelen( met armleuning en zachte zitting) aanwezig zijn.

Kortom , mijn scootmobiel is de vervanger van mijn fiets en leunstoel. 3. Alle dagen. 4. 12 km en moet om die reden opladen voor de terugreis. 5. Alle dagen behalve als er sneeuw ligt of als het glad is. 6. In 20 jaar maar 1 aanrijding gehad ( 5 jaar geleden) waarbij een maaltijdbezorger in het donker zonder licht op het fietspad tegen de rijrichting in mij aanreed. 7. Mijn sociale leven zou behoorlijk in de knel komen. Maak nu weinig gebruik van 070AV omdat ik liever zelf tijd en dagprogramma bepaal. Mijn zelfstandig op pad gaan zou behoorlijk beperkt worden. En als toevoeging nog: samen met mijn familie en vrienden samen ergens naar toe fietsen kan nu met dezelfde snelheid als de fietsers. Respondent 9: 1.15 km 2. Boodschappen doen, zwemmen, dagbesteding 3. Eigenlijk wel iedere dag 4. Dat is verschillend, soms een half uur of langer zelfs 5. In ieder geval 3x per week 16

6. Nog nooit gelukkig 7. Dan zou ik me helemaal gehandicapt voelen. Heb nu al het gevoel dat ik teveel ben in het verkeer. Ze rijden nu al veel te langzaam. Met 8 km per uur kan je niemand meer inhalen, niet op tijd/snel genoeg optrekken om over te steken. Genoeg vaart maken om de schuur in te komen (kleine hellingen). Wel ben ik van mening dat sommige mensen onverantwoord rijden met hun scootmobiel. Er zou een betere opleiding moeten komen om met zo'n ding de weg/stoep op te mogen. Maar er kan ook nog een hoop verbeterd worden in het verkeer en handhaving van de regels (verkeerd geparkeerde auto's, enz). Respondent 10: 1. 13 km per uur 2. Boodschappen! Sociale contacten, sport, fysio, ontspanning, tandarts, huisarts, ziekenhuis, enz. 3. Ik gebruik hem elke dag 4. In de zomer 35km. In de winter 10 km. 5. Elke dag 6. Geen schade (35 jaar schadevrij) 7. Een ramp. Tandarts woont bijvoorbeeld in Scheveningen en ik in Moerwijk. Bij 8 km per uur betekent dit 1,5 uur heen en 1,5 uur terug. Kramp in vingers, gevoelloze voeten, enz. Respondent 11: Voordat ik je vragen beantwoord, wil ik graag wat zeggen. Een vriendin van mij heeft een ernstig ongeluk gehad met haar scootmobiel (uit gemeente Voorburg) omdat zij maar 8 km per uur kon is er een auto achterop bij haar geklapt.

Ik snap niet waarom de gemeente niet inzet op maatwerk en een gedegen cursus vooraf aan gebruikers geeft in plaats van alleen uitleg hoe het werkt en een rondje om je huis. Ook die leen scootmobielen worden niet goed gebruikt, zelfs misbruikt. Maak die leen dingen 8 km, maar niet hou voor gehandicapten de maatwerk voorziening. Verlaging van de snelheid zou een vrijheidsbeperking. Een snelheid van 8 km per uur betekent dat je in je eigen wijk moet blijven. Naar Voorall ben ik dan minimaal een uur onderweg en dan moet je ook nog terug. Zo lang in de kou zitten is niet te doen. Een taxi bij maakt mij afhankelijk, terwijl ik het zelf kan doen. En ik wil ook naar de markt en naar Kijkduin. 1. Ik rij nu 16/17 km per uur (dat is fiets snelheid) 2. Ik gebruik mijn scootmobiel zoals een ander zijn fiets gebruikt in het dagelijks leven, om naar het ziekenhuizen te gaan, huisarts, familie, vrienden, feestjes vrijwilligerswerk, mijn koor repetities, sport en hobby's. 3. Ik gebruik hem iedere dag, tenzij ik ziek ben. 4. Wisselt per dag: kan 20 km zijn maar ook 50 km. Dat ligt aan mijn activiteiten per dag. 17

5. Meestal vaker dan 1 keer per dag: je doet boodschappen, gaat op bezoek en in de avond heb je bv Koor ( Koor is in Loosduinen 36 km heen en weer). 6. Nog nooit in 15 jaar schade gehad, wel storingen lekke banden slijtage, etc. 7. Bij 8 km per uur ben je juist een gevaar op de weg. Fietsers, scooters op het fietspad storen zich aan je en worden agressief en gaan je afsnijden. Op de weg toeteren de auto’s je de stoep op. Verlaging van de snelheid leidt bij mij tot uitsluiting van mijn sociale leven en vereenzaming. En ik ben dan mijn zelfstandigheid kwijt. Je moet al veel overlaten omdat je door je beperking niet alles zelf meer kan. Een elektrische rolstoel kan wel 18 km per uur. Moet ik dan in een rolstoel omdat een scootmobiel mij niet overal meer in een normaal tijdsbestek ergens heen kan brengen. Ik wil mijn scootmobiel zolang mogelijk gebruiken voor ik moet overstappen op een elektrische rolstoel.

18