RIS311658 Afdoening motie Zet in op wijkeconomie NAA

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10424436 RIS311658 Contactpersoon

Pieter Birnage Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Zuidwest Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

26 september 2023

pieter.birnage@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Zet in op wijkeconomie’

Uw raad heeft tijdens de bespreking van het Gewijzigd voorstel van het college inzake projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten fase 1 en bijbehorende grondexploitatie (RIS311093) op 9 en 10 februari 2022 de door het raadslid de heer De Blok ingediende motie: ‘Zet in op wijkeconomie’ (RIS311658) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: − Staedion voornemens is een intentieovereenkomst te sluiten met Stichting Het Goed over de mogelijke realisatie van een vestiging van Het Goed ergens in de wijk; − in het Projectdocument voor een gezonde wijkeconomie wordt verwezen naar het actieprogramma ‘kleinschalige bedrijvigheid’. Overwegende, dat: − het goed is een organisatie die streeft naar duurzaam hergebruik van huishoudelijke goederen, boeken en kleding; − in het actieprogramma ‘kleinschalige bedrijvigheid’ geen concrete aanpak staat voor het realiseren van een gezonde wijkeconomie in Den Haag Zuidwest; − behalve een inkomen voor de ondernemer en zijn of haar werknemers, biedt een goede wijkeconomie diverse (im)materiële voordelen voor de buurt, zoals het stimuleren van sociale samenhang, het bieden van allerhande voorzieningen in de buurt, het voorkomen van verloedering en dus het stimuleren van de leefbaarheid.

Verzoekt het college: − een plan van aanpak uit te werken voor het realiseren van wijkeconomie in Dreven-ZichtenGaarden. Het college geeft op de volgende manier antwoord op de uitspraak van de raad.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10424436

Algemene uitgangspunten en beleid Het stimuleren van de wijkeconomie is één van de speerpunten uit de economische visie. Hierin is opgenomen dat Den Haag Zuidwest bijzondere aandacht krijgt. Dit speerpunt van beleid krijgt zijn vertaling in de structuurvisie van Den Haag Zuidwest en het programmaplan Brede Aanpak Zuidwest. In de Brede Aanpak Zuidwest is perspectief werk, ontwikkeling en zinvolle dagbesteding één van de ambities om het niveau van Zuidwest op het gemiddelde van Den Haag te krijgen. Deze ambitie is vertaald in 3 doelen: zinvolle dagbesteding gericht op scholing en werk; versterken vestigingsklimaat ondernemerschap; extra werkgelegenheid creëren. Om het perspectief op werk, ontwikkeling en zinvolle dagbesteding te vergroten worden verschillende acties en activiteiten ingezet. Zo worden projecten opgezet om jongeren te helpen in hun keuzes en toe te leiden tot werk, initiatieven ontwikkeld zoals de instapeconomie en coalities verkend met onderwijs en bedrijfsleven om gezamenlijk te zorgen voor nieuw arbeidsmarktperspectief voor alle inwoners in de wijk via leerwerkroutes, verkorte modules en (instroom)banen. Daarnaast is het toevoegen van nieuwe bedrijvigheid één van de instrumenten om meer werk naar de wijk Zuidwest te krijgen. Dit vraagt onder andere om toevoeging van ruimte voor deze extra bedrijvigheid.

Een noodzakelijke stap om deze te kunnen laten vestigen is het regelen van de ruimtelijke randvoorwaarden hiervoor. Deze worden vastgelegd in de structuurvisie en uitgewerkt in de verschillende deelgebieden, waaronder in de plinten. De structuurvisie is eind mei 2022 vrijgegeven voor inspraak (RIS312245) en wordt naar verwachting eind eerste kwartaal 2023 aangeboden aan de raad ter vaststelling. Op basis van deze documenten ziet het college het stimuleren van de wijkeconomie als belangrijk onderwerp voor Zuidwest in zijn totaliteit. Het college stelt daarom ook een ontwikkelstrategie op voor geheel Zuidwest. Hierin wordt aandacht gegeven aan de brede economische ontwikkeling in Zuidwest, waar de wijkeconomie deel van uitmaakt. Deze ontwikkelstrategie zal worden vertaald naar de verschillende wijken en buurten in de gebiedsontwikkelingen. De ontwikkelstrategie wordt gelijktijdig met de structuurvisie Zuidwest aan uw raad voorgelegd. Locaties voor groei en ontwikkeling in de structuurvisie Zuidwest Zonder voldoende huisvesting kunnen economische activiteiten niet geaccommodeerd worden. De structuurvisie is daarom een belangrijk document om dit uitgangspunt te borgen en zones aan te wijzen waar economische activiteiten kansrijk zijn. Hierbij kijken we niet alleen naar Zuidwest zelf, maar betrekken we ook de omgeving van Zuidwest, zoals bedrijventerrein ZKD.

Het kabinet heeft in oktober 2022 financiële middelen (ca. € 26 mln.) toegekend aan het programma Werklandschappen van de Toekomst. Van de ruim 80 aanmeldingen is Den Haag met bedrijventerrein ZKD geselecteerd. Welke exacte effecten dit voor ZKD en de stad heeft wordt medio Q1 2023 duidelijk. Opgave is om, vanuit de gemeente, met een vastgesteld gebiedspaspoort te komen dat aansluit op het stimuleren van de economische groei in dit gebied van Den Haag (Zuid/Zuidwest). Hiermee wordt de kans groter om aanspraak te maken op de toegekende gelden (extra propositie). Dat zou een goede impuls zijn, ook voor Zuidwest. Enerzijds omdat bedrijvigheid in de nabijheid van Zuidwest ook relevante werkplekken oplevert voor de inwoners van Zuidwest en anderzijds omdat verbonden economische clusters juist zorgen voor (economische) ontwikkeling. Het college wil invulling geven aan het thema werken en economie in Zuidwest vanuit het motto ‘werken, leren en innoveren’ en op die manier komen tot economische bloei voor Zuidwest. Werken, leren en innoveren vraagt om het samenbrengen van partijen als inwoners, kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven om:

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10424436

-

jeugd te inspireren en te begeleiden richting kansrijke toekomstbanen; ondernemerschap te stimuleren; groei en innovatie bij bedrijven te stimuleren door nieuwe partnerschappen aan te gaan; te zorgen voor ontwikkelingsmogelijkheden voor iedereen via een brede arbeidsmarktbenadering.

Het clusteren van economische functies is daarbij belangrijk, omdat deze clusters een aantrekkende werking hebben op nieuwe bedrijven, talenten en instellingen van binnen en buiten Zuidwest. De clusters willen we zoveel mogelijk aansluiten op bestaande structuren, bijv. stimuleren van de maakindustrie door het ontwikkelen van een ZKD-campus, waar een relatie ligt met ZKD, en stimuleren van de zorginnovatie in relatie met het aanwezige ziekenhuis en de gezondheidscentra. Daarom zijn in de structuurvisie zones aangegeven waar bedrijvigheid kan gaan landen (kaart Groei en ontwikkeling). Daarnaast zijn er de bestaande winkelstrips en de bedrijvenstrips, welke geïntensiveerd en kwalitatief verbeterd kunnen worden. Waar mogelijk willen we de stadsvernieuwing in Zuidwest ook benutten om een aantal plinten zo te transformeren dat er ruimte komt voor meer bedrijvigheid, maatschappelijk ondernemerschap en ontmoeting. Ontwikkelingsstrategie In de structuurvisie wordt een ontwikkelingsstrategie opgenomen waarin nader aangegeven wordt hoe het college invulling gaat geven aan de ontwikkeling van de economie in Zuidwest. Daarin zullen de instrumenten beschreven worden die ingezet kunnen gaan worden om het beleidsuitgangspunt te bereiken. Om een wijkeconomie te stimuleren zijn interventies vanuit de overheid noodzakelijk.

Er zijn sturingsmiddelen in te zetten door fysiek ruimte te maken, door (planologische) randvoorwaarden te scheppen, door het inzetten van vastgoedinstrumentarium, door inzet van regisseurs, door ondernemers te ondersteunen met bijvoorbeeld ondernemerschapsprogramma’s en door coalities te sluiten met partijen. Dit wordt nader ingevuld in de ontwikkelstrategie. Op deze manier wil het college tot een samenhangend ruimtelijk plan komen met een perspectief voor realisatie voor wat betreft de (wijk)economie in heel Zuidwest. Ontwikkelingen tot nu toe in Zuidwest Ondertussen staat de ontwikkeling in Zuidwest niet stil. In Dreven-Gaarden-Zichten wordt al volop gebouwd. Ook in de rest van Zuidwest vinden al volop interventies plaats die een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van de economie van Zuidwest. Concreet voor Dreven-Gaarden-Zichten wordt gewerkt aan het project Ruimzicht, een transformatieproject van twee winkel- bedrijfstrips met hierboven woningen. Stapsgewijs en in lijn met de ontwikkeling van de buurt wordt programma gerealiseerd in de voormalige winkel- en bedrijfstrips en het middengebied. In het beginstadium worden er in de bestaande ruimtes mogelijkheden geboden voor tijdelijke vulling die de verbinding met de buurt en beginnend ondernemerschap stimuleren, zoals “de Eendagszaak”.

Gaandeweg zullen er echter meer bedrijfs- en maatschappelijke ruimtes worden toegevoegd en kunnen de plinten van beide bouwblokken aan elkaar groeien. In de eindsituatie zal er ca. 3.500 m2 beschikbaar zijn voor kleinschalige bedrijvigheid en voorzieningen. Deze ruimtes worden door Staedion verhuurd aan ondernemers, met een binding met de wijk binnen een concept van ‘Make, Move, Meet. “Make” bestaat uit kleinschalige maak- en reparatiebedrijfjes, bij “Move” kan gedacht worden aan kleine ondernemers rond sport, beweging en voeding en onder ”Meet”” valt onder andere de ruimte voor begeleiding van een leerwerktraject, een infocentrum DGZ, kleinschalige (dag)horeca en ruimte voor buurtactiviteiten. Staedion houdt deze ruimtes in bezit, om zo vanuit de rol van eigenaar regie te houden op welke huurders ze toelaten en in hoeverre die bijdragen aan het gewenste programma voor de buurt.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10424436

Zo kan Staedion zelf ook sturen op passende huren die zo belangrijk zijn voor de wijkeconomie. Het gebouw zal een woon/werk/leerconcept faciliteren. Ook in de Dreven worden in de nieuwbouw de voormalige winkelplinten getransformeerd naar gemengde bedrijfsmatige en maatschappelijke bestemmingen. Op Zuidwestniveau wordt gewerkt aan een intentieovereenkomst tussen gemeente, corporaties en vastgoedorganisaties met als doel om tijdens de ‘transitie’ van Zuidwest bepaald vastgoed tijdelijk in te zetten voor maatschappelijke initiatieven en ontplooiend ondernemerschap. De inzet van de bedrijfscontactfunctionaris in geheel Zuidwest zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor ondernemers uit de wijk. De bedrijfscontactfunctionaris koppelt ondernemers bijvoorbeeld aan corporaties en aan elkaar. Vanuit dit kennisnetwerk ontstaan nieuwe kansen en nieuw ondernemerschap, ook in de wijken. De start van het kinderdagverblijf Schatrijk in Moerwijk is hiervan een mooi resultaat. Ook de realisatie van bedrijfsverzamelgebouwen in de Twickelstraat en de Beatrijsstraat en het opzetten van Pand Zuidwest zijn voorbeelden van interventies die moeten leiden tot meer economische activiteit in Zuidwest. Ook sociaal ondernemers ondersteunen samen met buurtorganisaties Hagenaars met een bijstandsuitkering om een baan te vinden of een opleiding te volgen. Concreet voorbeeld is de pilot Baankans.

In dit project voert de gemeente samen met buurtorganisaties en sociaal ondernemers intakegesprekken met kandidaten uit de wijk. Dit moet leiden tot een succesvolle match tussen kandidaat en een sociale onderneming. Tenslotte is een Regio Dealaanvraag voorbereid waarin financiering wordt gevraagd voor projecten die aansluiten op de maatregelen 3 en 4 uit de Brede Aanpak Zuidwest. Maatregel 3 richt zich op het organiseren van Zuidwest als één grote campus van een netwerk van bedrijven, leerwerkplekken en onderwijsinstellingen. Hiermee wordt het vestigingsklimaat voor ondernemers in Zuidwest versterkt en ondernemerschap gestimuleerd. Maatregel 4 gaat over het benutten van de plinten als belangrijke plek voor onder andere economische broedplaatsen en ruimte voor bedrijvigheid. Ontwikkeling van stadsbrede instrumenten In navolging van de urgentiebrief Bedrijfshuisvesting (RIS311819) en de aangenomen moties in de raadsvergadering van 12 september 2022 (RIS311322, RIS311324 en RIS311325) bereiden we voorstellen voor over een te voeren vastgoedstrategie en daarbij in te zetten instrumenten, zoals bijvoorbeeld de oprichting van een vastgoed- en ontwikkelmaatschappij en het hanteren van een norm voor betaalbare bedrijfshuisvesting in de gebiedsontwikkelingen. Uiteraard zullen deze instrumenten ook een plek krijgen in het perspectief voor Zuidwest.

Daarnaast kan in Zuidwest ook ingezet worden op niet-fysieke instrumenten zoals bijv. de bedrijfscontactfunctionaris en accountmanagement, die moeten bijdragen aan een de groei van het aantal bedrijven in Zuidwest. Het Goed In de overwegingen wordt concreet verwezen naar de komst van Het Goed. Staedion heeft een intentieovereenkomst gesloten met stichting Het Goed om te pogen ze een plek te geven in Zuidwest. Het Goed werkt veel met lokale mensen die - om welke reden dan ook - een achterstand hebben op de arbeidsmarkt en is hiermee van belang voor de wijkeconomie. Het Goed zoekt een ruimte voor een sorteercentrum en distributiepunt (winkel) in Den Haag Zuidwest. Er wordt nog onderzocht of één van deze functies, of zelfs beide, een plek kunnen krijgen binnen DrevenGaarden-Zichten.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10424436

Hierbij moet wel goed gekeken worden naar bereikbaarheid en worden ook de kansen meegewogen op concentraties van soortgelijke bedrijven waardoor er een “Social Hub” zou kunnen ontstaan. Tevens worden de mogelijkheden verkend voor een tijdelijke locaties, vooruitlopende op definitieve huisvesting. Samenvattend In het eerste kwartaal van komend jaar wordt de structuurvisie Zuidwest aan uw raad voorgelegd. In deze structuurvisie worden de uitgangspunten voor de ontwikkeling van de economie voor heel Zuidwest aangegeven. Daarbij wordt een ontwikkelstrategie gevoegd, waarin aangegeven wordt hoe het college uitvoering wil geven aan het beleidsuitgangspunt om economie een plek te geven in Zuidwest. Naast de ruimtelijke aanpak worden ook niet fysieke instrumenten ingezet om ondernemerschap te stimuleren en ondernemers te ondersteunen. Er wordt geen specifiek plan van aanpak voor de wijkeconomie in de verschillende wijken opgesteld, maar bij de uitwerking van de gebiedsontwikkelingen wordt ook de ruimte voor economische functies meegenomen. De bestaande hoofdwinkelinfrastructuur wordt gehandhaafd en in samenwerking met lokale ondernemers waar mogelijk kwalitatief verbeterd, en in de gehele wijk zijn verschillenden ‘plinten’ waar economische activiteiten kunnen gaan plaatsvinden.

In Dreven-Gaarden-Zichten wordt specifiek gewerkt aan het project Ruimzicht, waar in de eindsituatie ca 3.500 m² beschikbaar is aan voorzieningen en kleinschalige bedrijvigheid. Alle bovenstaande visies en acties vinden hun basis in de Brede Aanpak Zuidwest. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5