RIS311512 Brief naar aanleiding toezegging cie Leefomgeving 3-2-2022 inzake kwaliteit natuursteen Stadhuis

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10264008 RIS311512 Contactpersoon

Vesna Knezevic Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Opdrachtgeving Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

8 februari 2022

vesna.knezevic@denhaag.nl

Onderwerp

Brief naar aanleiding toezegging commissie Leefomgeving 3 februari 2022 inzake kwaliteit natuursteen Stadhuis

Geachte voorzitter, Tijdens de commissie Leefomgeving van 3 februari 2022 is het raadsvoorstel “Vervangingsopgave openbare ruimte omgeving Stadhuis” (RIS310972) behandeld. Naar aanleiding van deze behandeling ontvangt u hierbij nadere informatie over de kwaliteit van het voorgestelde natuursteen rondom het Stadhuis en enkele referenties van eerder toepassing. Resultaat proefvak steensoorten De keuze voor het natuursteen is mede gebaseerd op een praktijkproef met vijf steensoorten. Tijdens de proef zijn de steensoorten gebruikt en blootgesteld aan diverse weersomstandigheden. Op basis van de praktijkproef is voor het beige/lichtbruine natuursteen gekozen. Dit natuursteen is veel minder glad dan de huidige bestrating en daardoor ook veilig bij natte weersomstandigheden. Ook glanst het natuursteen niet en is dit natuursteen voldoende robuust. De kleur van het natuursteen past goed bij het Stadhuis en is reeds vaker toegepast bij gebouwen van architect Meier. Referenties natuursteen Er zijn meerdere soorten natuursteen, zoals hardsteen, basalt, graniet, zandsteen, leisteen en kwartsiet. Het natuursteen dat rondom het stadhuis wordt voorgesteld betreft graniet met een oppervlak van circa 4.670 m². Natuursteen van graniet is reeds op diverse locaties in de Den Haag toegepast. Dit natuursteen is goed vergelijkbaar met het natuursteen rond het Stadhuis.

Het betreft allemaal graniet en de toepassing en het gebruik is vergelijkbaar. Aangezien de levering van het natuursteen wordt aanbesteed en het bestaande natuursteen al jaren geleden is ingekocht, betreft het logischerwijs niet exact hetzelfde natuursteen dat voor de omgeving stadhuis wordt ingekocht. Hieronder volgen vijf referenties in Den Haag die goed vergelijkbaar zijn.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10264008

Referentie 1 Haagse Hout, Prinses Beatrixlaan Oppervlak: 15.675 m² Gebruik: wandelboulevard (intensief gebruik) Leeftijd: > 20 jaar Toelichting: Langs de Beatrixlaan bevinden zich kantoorpanden waarlangs de brede trottoirs zijn uitgevoerd in een hoogwaardige natuursteenvloer die aansluit bij de omgeving. Bezoekers van de kantoren maken veelal gebruik van de metro aansluiting gelegen in het midden van de straat. Het natuurstenen trottoir wordt hier zonder problemen dagelijks intensief gebruikt.

Referentie 2 Haagse Hout, Grotiusplaats Oppervlak: 2.220 m² Gebruik: wandelboulevard (intensief gebruik) Leeftijd: > 20 jaar Toelichting: dit plein bevindt zich direct naast het gerechtsgebouw van Den Haag. Het plein wordt intensief gebruikt door voetgangers. Het komt ook voor dat hier zware zendwagens van omroepen worden geplaats. Het natuursteen is bestand tegen deze zware belasting.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10264008

Referentie 3 Scheveningen, The Hague World Forum Oppervlak: 8.895 m² Gebruik: wandelboulevard (intensief gebruik) Leeftijd: > 10 jaar (Churchillplein) Toelichting: The Hague World Forum is het hart van de internationale zone van Den Haag. Het plein is voorzien van natuursteen. Het natuursteen wordt hier dagelijks zeer intensief gebruik door bijvoorbeeld voetgangers en taxi’s. De vloer is hiertegen bestand en niet beschadigd.

Referentie 4 Scheveningen, Beeldentuin (Boulevard Morales) Oppervlak: 900 m² Gebruik: wandelboulevard (intensief gebruik) Leeftijd: > 10 jaar Toelichting: de vloer van de beeldentuin is voorzien van natuursteen. Op verschillende hoogteniveaus zijn hier kunstobjecten geplaatst. Het natuursteen wordt gebruikt door voetgangers en is hiervoor voldoende robuust (geen beschadigingen). Ook rolstoelgebruikers kunnen alle hoogteniveaus bereiken. De hellingbanen zijn ook in de winter voldoende stroef.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10264008

Referentie 5 Centrum Buitenhof Oppervlak: 3.500 m² Gebruik: plein (intensief gebruik) Leeftijd: > 25 jaar Toelichting: het Buitenhof ligt tegenover het Binnenhof en vormt de verbinding van het centrum met het politieke hart. Alleen de tramzone met rijbanen doorkruist het plein. Toeleveranciers en HMS rijden dagelijks over het plein van en naar het Centrum. De natuursteenverharding is voldoende robuust en voldoet al jaren. Het natuursteen vertoont inmiddels wel enige gebruikssporen/schade, maar dat is gelet op de leeftijd van het natuursteen (>25 jaar) conform verwachting.

De constructie en afmeting van de natuursteentegels in zowel de referenties als bij het Stadhuis zijn doorgerekend op basis van een levensduur van minimaal 25 jaar (eis: VER-SO-003, Handboek Openbare Ruimte) en de geldende NEN-norm voor natuursteen (NEN-EN 1341). In alle referenties voldoet het natuursteen aan de verwachtingen voor levensduur, beheer en onderhoud en gladheid. Op basis van de resultaten uit de praktijkproef (het proefvak), de kennis uit de referenties, de doorrekening van de constructie en afmetingen is er vertrouwen dat ook het voorgestelde natuursteen voldoet aan de gestelde verwachtingen. Ik verwacht u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd over de verwachte kwaliteit van het beoogde natuursteen rondom het Stadhuis. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

4/4