RIS311410 Leidraad beeldkwaliteit buitenplaatsen aan de Vliet

Ons kenmerk

DSO/10034794 RIS311410

LEIDRAAD BEELDKWALITEIT BUITENPLAATSEN AAN DE VLIET Het college van burgemeester en wethouders van Den Haag, overwegende dat: Den Haag over een uniek landschap beschikt van buitenplaatsen, die in de 16e en 17e eeuw langs de Vliet zijn gebouwd door meestal welgestelde inwoners van Den Haag; in 2013 de nota ‘Gebiedsperspectief A4/Vlietzone: Kwaliteiten versterken, kansen behouden’ is vastgesteld (RIS260897); deze nota vaststelt dat ‘de buitenplaatsstructuur identiteitsbepalend is en wordt behouden en versterkt, met de Vliet als recreatieve drager’; in deze nota aangegeven is dat de gemeente meewerkt aan ontwikkelingen van marktpartijen of particulieren als ze passen binnen de wettelijke kaders. Afwijking is alleen mogelijk als de ontwikkeling een belangrijke bijdrage levert aan het versterken van de gebiedskwaliteiten. Eén van die gebiedskwaliteiten is de buitenplaatsstructuur aan weerszijden van de Vliet; een goed beeldkwaliteitskader ontbreekt om de kwaliteit van nieuwe buitenplaatsen te sturen; besluit: I.

de Nota ‘Leidraad beeldkwaliteit buitenplaatsen aan de Vliet’ vast te stellen;

II.

deze Nota als leidraad te gebruiken bij de begeleiding en beoordeling van bouwplannen voor nieuwe buitenplaatsen aan de Vliet.

Den Haag, 1 februari 2022 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Jan van Zanen

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10034794

Toelichting collegebesluit Leidraad buitenplaatsen aan de Vliet De regio Den Haag kenmerkt zich door de aanwezigheid van strandwallen waar in de 16e en 17e eeuw buitenplaatsen zijn gebouwd door meestal welgestelde inwoners van Den Haag. Dit heeft een uniek landschap opgeleverd. Niet voor niets heeft de provincie Zuid-Holland de erfgoedlijn landgoederen benoemd om deze kwaliteit te beschermen en te bevorderen. Eén van die buitenplaatsenzones bevindt zich langs de Vliet. Ook Den Haag heeft in het Gebiedsperspectief voor de Vlietzone (de meest recente nota over de Vlietzone uit 2013) expliciet de kwaliteit van de buitenplaatsen benoemd. Er zijn op het Haagse deel van deze Vlietrand nog enkele plekken waarvoor bouwaanvragen voor nieuwe buitenplaatsen kunnen worden ingediend. We willen hiervoor een kader aanbieden dat regels bevat die de totstandkoming van de gewenste kwaliteit van buitenplaatsen bevordert. De welstandsnota biedt een te algemeen kader. Het hierboven genoemde gebiedsperspectief is specifieker maar bevat ook nog te weinig richting, wat bleek uit de worsteling met de sturing op een aantal recente bouwplannen. Daarom is een nieuw kader gemaakt dat voldoende richting moet geven aan de gewenste kwaliteit.

Ook al gaat het mogelijk maar om enkele plannen voor nieuwe buitenplaatsen, de ontwikkeling van deze locaties langs de Vliet is wel essentieel om de kwaliteit van deze Vlietrand te waarborgen. De Vlietzone staat de komende jaren mogelijk een grote transformatie te wachten. Tot op heden geldt dit gebied als strategische reserve, maar met de groei van Den Haag en de bijkomende transities, is nu het moment aangebroken om verder te verkennen wat er met dit gebied gaat gebeuren. Onder regie van de provincie werken we aan procesafspraken over de aanpak van de Vlietzone. En intern zijn we ook bezig met een verkenning naar de toekomst van de ruimtelijk-functionele inrichting van de Vliet/A4 zone. De studie van MDBS (Leidraad beeldkwaliteit buitenplaatsen aan de Vliet) gaat echter nadrukkelijk niet over deze veelomvattende verkenning maar beperkt zich conform de opdracht tot de rand langs de Vliet. Nadere toelichting Leidraad beeldkwaliteit De leidraad beeldkwaliteit is opgesteld door MDBS, een stedenbouwkundig bureau dat veel ervaring heeft met welstand en erfgoed. Deel van de opdracht is een analyse van de kenmerken van huidige waarden. Twee erfgoeddeskundigen hebben meegewerkt aan de studie. Mede om deze reden heeft de provincie Zuid-Holland € 10.000,- euro subsidie voor deze studie verleend. Daarnaast hebben twee medewerkers van resp.

Leidschendam-Voorburg en Rijswijk meegedacht met deze studie. Mogelijk kunnen zij inzichten uit deze studie verwerken in hun eigen beleid voor buitenplaatsen op hun grondgebied. De leidraad bevat regels voor landschap, zoals de afstand van bebouwing tot de Vliet, de gewenste breedte van de kavel en regels om open ruimte tussen de gebouwen te waarborgen. Ook bevat het regels voor de tuininrichting en de architectuur. Meer informatie is te bekijken in de bijlage bij deze besluit. Voor Vlietzone-Noord en -Zuid is grotendeels de beheersverordening (in werking vanaf 5 januari 2012) het vigerend juridisch kader. Hiermee worden de bestaande planologische mogelijkheden gecontinueerd. Voor de deelgebieden van Rotterdamsebaan en Molenvlietpark zijn bestemmingsplannen vastgesteld, respectievelijk in 2013 en 2016.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10034794

In 2013 is de nota ‘Gebiedsperspectief A4/Vlietzone: Kwaliteiten versterken, kansen behouden’ vastgesteld (RIS260897). Hierin is aangegeven dat de gemeente meewerkt aan ontwikkelingen van marktpartijen of particulieren als ze passen binnen de wettelijke kaders. Afwijking is alleen mogelijk als de ontwikkeling een belangrijke bijdrage levert aan het versterken van de gebiedskwaliteiten, kansen voor de lange termijn behouden blijven (no-regret maatregelen) of een bijdrage wordt geleverd aan de duurzaamheidsambities. Eén van die gebiedskwaliteiten is de buitenplaatsstructuur aan weerszijden van de Vliet. Hierover wordt in de nota gezegd: de buitenplaatsstructuur is identiteitsbepalend en wordt behouden en versterkt, met de Vliet als recreatieve drager. Buitenplaatsen krijgen de ruimte van landgoedbiotopen. De inzet is om buitenplaatsen als collectief en toegankelijk goed te kunnen ervaren. De Leidraad beeldkwaliteit dient om aanvragen voor bouwinitiatieven voor kavels, gelegen langs de Vliet, te voorzien van een beeldkwaliteitskader. Het biedt de stedenbouwkundigen die bouwplannen begeleiden en beoordelen een kant en klaar kader, waarmee initiatiefnemers gestimuleerd kunnen worden hun beeldkwaliteit op orde te krijgen. Juridisch ‘hard’ kan dit alleen toegepast worden als de gemeente het bestemmingsplan moet aanpassen voor het initiatief.

Het college kan dan voorwaarden stellen, zoals beeldkwaliteitseisen. De leidraad beeldkwaliteit biedt hiervoor het kader.

3/3