RIS311337 Afdoening motie 30 kilometer per uur is de norm

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10271135 RIS311337 Contactpersoon

K. de Leeuw Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Mobiliteit Telefoonnummer

Datum

14070

8 maart 2022

E-mailadres

kees.deleeuw@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: '30 kilometer per uur is de norm!'

Uw raad heeft bij de bespreking van het voorstel van het college inzake Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2040 (RIS310664) op 20 januari 2022 de door het raadslid de heer De Vuyst ingediende motie M.3 ‘30 kilometer is de norm!’ (RIS311337) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie: De motie luidt als volgt: Overwegende, dat: • een maximumsnelheid van 30 km/u voor een veel kleinere kans op ernstig letsel tot zelfs dood zorgt vergeleken met een maximumsnelheid van 50 km/u; • een maximumsnelheid van 30 km/u een positieve werking heeft op milieu. Van mening dat: • wegen met 50 km/u zonder vrij liggend fietspad niet meer van deze tijd zijn en hierin zo spoedig mogelijk een verandering moet komen om zo de veiligheid van onze fietsers te kunnen garanderen (wellicht met uitzondering van industriegebieden). Constaterende, dat: • in het Haags coalitieakkoord 2019 -2022 is afgesproken dat 30 km/u in woongebied de norm zal worden; • in het voorstel van het college inzake Strategie mobiliteitstransitie Den Haag 2022 – 2040 wordt gesteld dat er meer 30 km/u straten en zone's moeten komen; • het landelijk coalitieakkoord stelt: "Samen met de gemeenten wordt bezien waar binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid zinvol verlaagd kan worden naar 30 km/uur. ".

Verzoekt het college: • te onderzoeken, indien relevant samen met de G4, wat er qua lokale en nationale wetgeving nodig is om in de G4 steden 30 km/u wegen de norm te maken; • te onderzoeken hoe er gehoor gaat geven aan de volgende ambitie uit het nationaal coalitieakkoord: "Samen met de gemeenten wordt bezien waar binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid zinvol verlaagd kan worden naar 30 km/uur.";

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10271135

•

Bij beide de inzet te hebben dat 30 km/u de norm wordt binnen de gemeentegrens van Den Haag.

Het college geeft op de volgende manier antwoord op de motie: In de afgelopen periode is samen met de G4 onderzocht wat er qua wet- en regelgeving nodig is om van 30 km/u de norm te maken. Hieronder vatten wij de uitkomsten samen. In 1957 is 50 km/u ingevoerd als maximumsnelheid binnen de bebouwde kom. Deze norm is toen ook vastgelegd in wet- en regelgeving. Het betreft onder andere het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV) en het Besluit Administratieve Bepalingen Wegverkeer (BABW). Sinds 1998 hebben wegbeheerders op basis van het ‘Startprogramma duurzaam veilig’ hun wegen veiliger ingericht. Bijvoorbeeld rotondes, 60 kilometer wegen, maar ook de inrichting van woonstraten als 30 km-gebied – met drempels, plateaus inritconstructies en dergelijke - zijn op basis van het Startprogramma duurzaam veilig tot stand gebracht. Binnen de gemeente Den Haag, en ook in de andere grote steden, geldt inmiddels op de meerderheid van alle wegen 30 km/u als maximumsnelheid. Toch bleef de wettelijke norm van 50 km/u binnen de bebouwde kom van kracht. Dat betekent dat het invoeren van 30 km/u een afwijking van de norm is en daarom pas mogelijk is na herinrichting die 30 km/u ‘geloofwaardig’ maakt voor de weggebruiker en de handhaver. Het wijzigen van de wettelijke norm heeft het voordeel dat de norm die in feite al geldt op de meerderheid van de stedelijke wegen geformaliseerd wordt.

Op basis daarvan kan de weggebruiker beter gaan beseffen en internaliseren dat 30 km/u de norm is en 50 km/u de uitzondering. Daar staat tegenover dat op basis van aangepaste wet- en regelgeving het weliswaar mogelijk zou zijn om overal borden met 30km/u te plaatsen zonder herinrichting, maar dat het de vraag is of de weggebruikers zich daaraan gaan houden op wegen die zijn ingericht voor hogere snelheden. In G4 verband wordt nauw samengewerkt op dit thema. In december 2021 hebben de vier grote steden bij de Tweede Kamer gezamenlijk gevraagd om aanpassing van de wet- en regelgeving. Dat betreft: -

Wijziging van RVV1 en BABW2 . Gelet op de ontwikkelingen in de steden is een wijziging voor medio 2023 nodig om snelle invoering van 30 km/u als norm mogelijk te maken.

Daarnaast zijn er ook andere wetten, regels, richtlijnen en besluiten waar aandacht voor nodig is: -

Regels voor- nood en hulpdiensten. Denk hierbij aan de Wegenverkeerswet (WVW), Regeling optische en geluidssignalen en brancherichtlijnen voor de nood- en hulpdiensten. De diensten hanteren de richtlijn dat zij in geval van prioriteit 1 (hoogste prioriteit bij de oproep van brandweer of ambulancevoertuigen) 20 km/u (voor grote voertuigen) tot 40 km/u (voor kleine voertuigen) sneller kunnen rijden dan de geldende snelheidslimiet. Het invoeren van 30 km/u op meer wegen heeft dus impact op de maximale snelheid van de nood- en hulpdiensten. De G4 hebben gevraagd om verder onderzoek en landelijke inspanning naar de mogelijkheden om met dit effect om te gaan in de brancherichtlijnen.

1

Om 30 km/h daadwerkelijk het uitgangspunt te laten zijn, is aanpassing van artikel 20a RVV noodzakelijk.

2

Denk aan voorrang te regelen op kruispunten met 30 km/u GOW. Of aanpassing van Uitvoeringsvoorschriften BABW dat een snelheid

van 30 km/h alleen kan worden ingesteld als deze “beoogde snelheid redelijkerwijs voortvloeit uit de aard en de inrichting van de betrokken weg en van zijn omgeving.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10271135

-

Regels en inzet verkeershandhaving. In de huidige situatie zijn Politie en Openbaar Ministerie terughoudend om te handhaven op 30km/u wegen. Daarom verzocht de G4 aan de Tweede Kamer om snel samen na te denken over politie-inzet, over de kaders waarbinnen (digitale) handhaving als ondersteunende maatregel kan worden ingezet op 30 km/u wegen en welke middelen in de vorm van extra (mobiele) flitspalen nodig zijn.

Wat betreft uw vraag om te onderzoeken hoe er gehoor wordt gegeven aan de ambities die er op nationaal niveau zijn met betrekking tot 30 km/u, antwoorden wij als volgt. In het nationale coalitieakkoord 2021-2025 staat “samen met de gemeenten wordt bezien waar binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid zinvol verlaagd kan worden naar 30 km/uur”. Volgens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat wordt daar op de volgende manier invulling aan gegeven3: “Afwegingskader 30km/h Om uitvoering te geven aan de motie van de leden Kröger en Stoffer, is een afwegingskader 30 km/u ontwikkeld. Het afwegingskader is opgesteld door kennisplatform CROW in samenwerking met een werk- en klankbordgroep. In de werkgroep namen SWOV en enkele gemeenten deel. In de klankbordgroep zaten vertegenwoordigers van de VNG, enkele gemeenten, het Gemeentelijk Netwerk voor Mobiliteit en Infrastructuur (GNMI), Hogeschool Windesheim, het ministerie van JenV, het OM, de politie, Samenwerkingsverband DOVA, de Fietsersbond, de ANWB en VVN. Ook heeft er een separaat overleg plaatsgevonden met OV-organisaties. Het afwegingskader 30 km/u is een handreiking voor gemeenten, waarmee zij een afweging kunnen maken of de snelheidslimiet van een weg in de bebouwde kom naar 30 km/u kan. Bij het gebruik van het afwegingskader is in beginsel een maximumsnelheid van 30 km/u het uitgangspunt.

Alleen als dat wenselijk en veilig mogelijk is, krijgen wegen met de ontsluitings- en/of doorstromingsfunctie een maximumsnelheid van 50 km/u volgens het afwegingskader. Daarnaast beveelt CROW aan om een aantal aspecten nog verder uit te werken of te onderzoeken. Dit gaat onder meer over de uitwerking van de inrichtingskenmerken van een nieuwe wegcategorie GOW30 (gebiedsontsluitingsweg met 30 km/u) en de juridische vervolgstappen om het toepassen van een GOW30 mogelijk te maken, het doen van onderzoek naar de daadwerkelijke effecten op onder meer de verkeersveiligheid, OV en nood- en hulpdiensten en het faciliteren van een gestructureerde discussie over de voor- en nadelen van 30 km/u als norm voor binnen de bebouwde kom. In overleg met eerdergenoemde organisaties wordt de komende tijd bekeken hoe deze aanbevelingen verder kunnen worden uitgewerkt. Over de uitkomsten hiervan wordt uw Kamer in het voorjaar van 2022 geïnformeerd.” In G4 verband wordt regelmatig overlegd met het Ministerie om de voortgang, inhoud en samenwerking op bovenstaande acties te bespreken. Waarbij de inzet vanuit de G4 nadrukkelijk is gericht op 30 km/u als norm binnen de bebouwde kom. Het spoor van wet- en regelgeving is van belang en ook nodig om 30 km/u als norm verder in te voeren. Het is echter niet zo dat de gemeenten niet verder kunnen zo lang die regels niet zijn aangepast.

3

Citaat uit een verzamelbrief die de Minister van Infrastructuur en Waterstaat op 26 november jl. aan de Tweede Kamer stuurde ten

behoeve van een commissiedebat verkeersveiligheid op 2 december jl.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10271135

De vier grote steden zijn daarom aan de slag gegaan om de toepassing van 30 km/u als norm verder uit te werken en in te voeren. Amsterdam heeft op 23 december jl. de beleidsnota ‘30 km/u in de stad’ vastgesteld en is voornemens om in 2023 in één keer 30 km/u in te voeren op een groot deel van het hoofdstedelijk wegennet. Alleen een beperkt aantal stedelijke verbindingswegen behoudt nog een snelheid van 50 km/u. Ook Rotterdam werkt aan invoering van 30 km/u als norm. Daar werd in december 2021 een belangrijke stap voorwaarts gezet met de vaststelling van de notitie ‘Veilige en gezonde straten’. Concreet resultaat daarvan zal zijn dat ook in de havenstad de komende jaren een fors aantal straten op 30 km/u zal worden ingericht. Utrecht doet hetzelfde al sinds in 2016 het Mobiliteitsplan 2040 werd vastgesteld. Den Haag blijft hier niet bij achter. Op basis van de brief ‘Afweging snelheidsregimes’ (16 juli 2021, RIS 309478) is vastgelegd dat voor zowel erftoegangswegen als wijkontsluitingswegen 30 km/u de norm is. Een hogere snelheid is alleen nog van toepassing op de stedelijke en regionale hoofdwegen. Dat betreft een beperkt aantal wegen. Momenteel geldt op ongeveer tweederde van het Haagse wegennet een snelheid van 30 km/u of lager.

Uitbreiding hiervan is voorzien omdat wijkontsluitingswegen die nu nog een maximumsnelheid van 50 km/u hebben, maar geen fietspaden of fietsstroken van voldoende breedte hebben of kunnen krijgen op basis van de brief ‘afweging snelheidsregimes’ naar 30 km/u over moeten gaan. Een eerste tranche van dit soort wegen is opgenomen in het lopende Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 2020-2022. Een belangrijke reden voor invoering van 30 km/u als norm binnen de bebouwde kom is de verkeersveiligheid. In de periode 2015-2018 viel 75% van de verkeerslachtoffers (doden en gewonden) in Den Haag op een 50 km/u weg. Verbetering van de verkeersveiligheid is één van de hoofddoelen in de Strategie Mobiliteitstransitie. Daarnaast past 30 km/u ook goed bij het streven naar een goed leefklimaat met veel ruimte voor fietsers en voetgangers. Voor het openbaar vervoer betekent 30 km/u in een aantal situaties mogelijk een nadeel. Daarvoor moeten op basis van maatwerk oplossingen gezocht worden. Ook de toepassing van de nieuwe wegcategorie ‘Gebiedsontsluitingsweg weg 30’ (GOW30), die onder leiding van het CROW ontwikkeld wordt kan hierbij zeer behulpzaam zijn. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4