RIS311295 Bijlage 2-Notitie Externe Veiligheid Leyweg-RHDHV-20171127

HaskoningDHV Nederland B.V. Industry & Buildings

Notitie / Memo Aan: Van: Datum: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie:

Frank van Eck (Gemeente Den Haag) Erik Ader 27 november 2017 Rein Bruinsma (Royal HaskoningDHV) I&BBF2506-149-100N001D0.1 Projectgerelateerd

Onderwerp:

Externe veiligheid Leyweg Den Haag

De gemeente Den Haag is voornemens woningbouw en bijbehorende parkeerplaatsen te realiseren tussen de Leyweg en de Constance Gelderblomlaan te Den Haag. In de directe omgeving van het plangebied bevindt zich een locatie voor geothermie, waar bestaande putten en gasgevulde installaties (oa. ontgassers, warmtewisselaars, leidingwerk en fakkel) aanwezig zijn. Indien zich een incident voordoet op de geothermiecentrale is het mogelijk dat gevaarlijke stoffen vrijkomen met mogelijk letale effecten in de omgeving. In deze notitie gaan wij in op de inpassing van het plangebied vanuit het oogpunt van externe veiligheid. In deze notitie zal antwoord worden gegeven op de vragen: 

Leggen de activiteiten op de geothermie centrale beperkingen op voor het plangebied,



Welke (aanvullende) normen- en richtwaarden gelden er voor de realisatie van het plangebied.

Locatie De projectlocatie is gelegen tussen de Leyweg en de Constance Gelderblomlaan op de hoek van de Zuidwoldestraat, ten zuiden van het HagaZiekenhuis (locatie Leyweg).

Figuur 1: uitsnede plankaart bestemmingsplan FlorenceNightingalepark (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

1/6

Inrichtingen die een mijnbouwwerk zijn (bestemd voor de winning, opslag, bewerking of het gereedmaken voor transport van gevaarlijke stoffen), vallen onder de werkingssfeer van het Besluit externe veiligheid voor inrichtingen (Bevi). De winning van aardwarmte valt hier formeel niet onder. Aangezien er met de winning van aardwarmte (in water) ook aardgas meekomt of kan komen is er in deze analyse voor gekozen om wel te toetsen aan de minimale veiligheidsafstanden uit het Bevi tot kwetsbare objecten. Conform het Bevi mag het plaatsgebonden risico ter hoogte van een kwetsbaar -6 object niet hoger zijn dan 10 per jaar. Woningbouw valt onder de definitie van een kwetsbaar object conform artikel 1 van het Bevi. Parkeerplaatsen vallen niet onder de definitie van een (beperkt) kwetsbaar object. In onderstaande figuur is de geothermiecentrale weergegeven en (een deel) van het plangebied. P1 G2 G3

G1

P2

W2

W1

Figuur 2. Ligging plangebied (variant gesloten koppen) en geothermiecentrale

P1 P2 G1 G2 G3 W1 W2

- Parkeerplaats zijde Leyweg - Parkeerplaats zijde woningblok - Geothermiecentrale installatiegebouw (bestaand en uitbreiding) - Fakkel (geothermiecentrale) - Geothermiecentrale put(ten) - Woningblok - zuid - Woningblok - noord

Van de geothermiewinning en centrale is (nog) geen kwantitatieve risicoanalyse (QRA) opgesteld. De ligging van de maatgevende plaatsgebonden risicocontour is hiermee dus niet bekend. Het scheiden van eventueel meekomend aardgas zal (grofweg) bestaan uit een ontgassingsvat, warmtewisselaar(s) en leidingwerk. In deze analyse zijn de installaties beschouwd waarin gevaarlijke stoffen aanwezig (kunnen) zijn. Het warme water wordt vanuit het oogpunt van externe veiligheid niet als een gevaarlijke stof beschouwd. De hoeveelheid aardgas die dit bevat of zou kunnen bevatten is verwaarloosbaar. Door de hydrocaregroep is (telefonisch) aangegeven dat de werkdruk in de ontgassingsinstallatie waarschijnlijk een paar bar zal zijn, mogelijk tot 10 bar overdruk.

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

2/6

In Safeti-NL is gekeken naar de effectafstanden van de het vrijkomen van aardgas uit het ontgassingsvat en het leidingwerk, waarbij is uitgegaan van de scenario’s conform de Handleiding risicoberekeningen Bevi (HRB). Voor een opslagvat zijn de scenario’s voor een proces of opslagvat het instantaan vrijkomen van de gehele inhoud, of het vrijkomen van de gehele inhoud in 10 minuten. 3 Voor het ontgassingsvat is uitgegaan van een van met een inhoud van 15m met een werkdruk van 10 0 bar overdruk bij een temperatuur van 70 C. Er is in deze berekeningen van uitgegaan dat de installaties niet in een gebouw zijn opgesteld (en effecten dus niet worden beperkt door aanwezigheid van muren). Bij het instantaan vrijkomen wordt de grootste effectafstand (afstand tot waar dodelijke slachtoffers kunnen vallen als gevolg van een incident) berekend als gevolg van een vuurbal, voor het in 10 minuten vrijkomen is dit scenario een fakkelbrand. De afstand tot waar letale effecten kunnen optreden voor de twee scenario’s zijn weergegeven in onderstaande figuren:

Figuur 3. Effectafstand instantaan vrijkomen 15m3 aardgas (vuurbal)

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

3/6

Figuur 4. Effectafstand in 10 minuten vrijkomen 15m3 aardgas (fakkel)

Voor leidingwerk is het scenario met het grootste effect een volledige breuk van de leiding. Dit is gemodelleerd als een leidingbreuk van een 2 inch leiding waarbij de gehele inhoud van het 3 0 ontgassingvat kan uitstromen (15m bij 70 C). Dit is tevens de maximale inhoud die kan uitstromen, mocht een van de warmtewisselaars bezwijken. De afstand tot waar letale effecten kunnen optreden voor dit scenario is weergegeven in onderstaande figuur:

Figuur 5. Effectafstand leidingbreuk 2 inch leiding

In onderstaande figuur is de grootst berekende afstand weergegeven in relatie tot het plangebied.

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

4/6

Figuur 6. Maximale effectafstand (leidingbreuk 2 inch leiding)

Uit figuur is op te maken dat de grootst berekende effectafstand tot over de geplande parkeerplaatsen ligt, de beoogde woningbouw ligt buiten deze afstand. Naast de beschreven scenario’s zou het kunnen zijn dat er naast aardgas bijvoorbeeld wordt gewerkt met andere gevaarlijke stoffen bijvoorbeeld wanneer gebruik wordt gemaakt van olie welke boven zijn vlampunt in een warmtewisselaar aanwezig is. Deze scenario’s zijn in deze analyse niet beschouwd. 1

Er is een QRA uitgevoerd voor een eventuele sidetrackboring vanuit de bestaande gasput. Hoewel voor deze boring nog geen concrete plannen zijn, is deze boring wel beschouwd in deze analyse. Voor een (sidetrack)boring geldt dat het plaatsgebonden risico ter hoogte van een kwetsbaar object niet hoger -6 mag zijn dan 10 per jaar.

1

Quantitatieve risico analyse Haagse Aardwarmte Leyweg, Well Engineering Partners, 11-10-2016

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

5/6

Figuur 7. Plaatsgebonden risicocontour 10-6 per jaar sidetrackboring

Uit bovenstaande figuur is op te maken dat de plaatsgebonden risicocontour 10-6 per jaar niet over geprojecteerde kwetsbare objecten valt. Deze legt dus geen beperkingen op voor de realisatie van de plannen. Conclusie De gemeente Den Haag is voornemens woningbouw en bijbehorende parkeerplaatsen te realiseren tussen de Leyweg en de Constance Gelderblomlaan te Den Haag. In de directe omgeving van het plangebied bevindt zich een locatie voor geothermie winning. Bij de winning van aardwarmte kan als nevenproduct aardgas meekomen. Indien zich een incident voordoet kan aardgas vrijkomen met dodelijke slachtoffers in de directe omgeving. De winning van aardwarmte valt niet onder de werkingssfeer van het Bevi. Vanuit goede ruimtelijke ordening kan wel bij de eisen aan worden gesloten ten aanzien van kwetsbare objecten in de directe omgeving. Voor de (uitbreiding van de) geothermiecentrale is nog geen QRA opgesteld. Effectberekeningen aan de uitstroming van aardgas laten (indicatief) zien dat effecten niet tot over de geplande woningbouw zullen vallen. Het is mogelijk dat er naast uitstroming van aardgas nog andere effecten kunnen optreden met grotere afstanden. Het is de verwachting dat deze slechts beperkt bijdragen aan het externe risico en de verwachting is het plaatsgebonden risico ter hoogte van de geplande woningbouw in ieder geval lager -6 zijn dan 10 per jaar.

Voor de parkeerplaatsen gelden vanuit het Bevi geen minimale veiligheidsafstanden. Naast de minimale afstand tot kwetsbare objecten wordt aangeraden om in ieder geval te kijken naar mogelijkheden tot rampbestrijding en zelfredzaamheid van de aanwezige personen in het plangebied. Hiervoor is inzicht nodig in de volledige QRA van de geothermiecentrale.

27 november 2017

I&BBF2506-149-100N001D0.1

6/6