RIS311267 Bijlage 3 concept-BKD the Grace
Tekst van het document
The Grace
Beeldkwaliteitsdocument
november 2021
2
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
Inhoud
Inleiding
4
1
Haags
6
2
Verblijfskwaliteit
14
3
Lange lijnen
16
4
Voor iedereen
18
5
Mix
19
6
Haal er meer uit dan erin zit.
20
7
Natuurlijk
21
8
Slotwoord
22
Locatiefoto’s
24
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
3
Inleiding Dit Beeldkwaliteitsdokument (BKD) volgt de indeling van het (concept-) kwaliteitsplan Central Innovation District (CID) dat de overkoepelende ambities voor het CID beschrijft. Het kwaliteitsplan zal een gebiedsspecifieke uitwerking krijgen in beeldkwaliteitsplannen. Vooruitlopend op het Beeldkwaliteitsplan voor Laakhavens is dit BKD opgesteld om het bouwplan van The Grace van een toetsingskader ten aanzien van beeldkwaliteit te voorzien. Het zal door Welstand worden gebruikt voor de formele beoordeling van het bouwplan. Het ontwerp voor ‘The Grace’ moet de ambities en uitgangspunten van de Structuurvisie CID (Structuurvisie Central Innovation District Den Haag, april 2020) op een directe wijze uitwerken en zichtbaar maken. Hoofdthema van de Structuurvisie is hoogstedelijkheid, vertaald naar verdichting en differentiering. ‘The Grace’ zal een evident voorbeeld van verdichting op deze prominente positie bij station HS zijn, alsmede van differentiering door een toegankelijk en zichtbaar gemengd programma in de onderste bouwlagen, en de grote variatie in het woonprogramma. Het plan moet laten zien hoe, conform de ambities verwoord in de visie, de schaarse ruimte maximaal benut wordt en goede plinten, ruimte voor werken en ontmoetingsplekken worden gecreëerd.
Ofwel, zoals verwoord in de structuurvisie, hoe op deze plek het metropolitane wonen wordt geïntroduceerd met extra aandacht voor de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte en de voetganger centraal staat. De thema’s en uitgangspunten van de Nota Eyeline & Skyline, de Nota van Uitgangspunten Haagvlietpoort (RIS 301941) en van de genoemde Structuurvisie zijn leidend voor het ontwerp van ‘The Grace’. Hierin liggen vooral uitganspunten vast voor de programmatische invulling, de aansluiting op de directe en wijdere omgeving en de hoofdopbouw van de bouwmassa’s. Uit deze stukken, en uit de voortdurende dialoog met Dienst Stedelijke Ontwikkeling en andere betrokken partijen komen een reeks uitgangspunten en eisen naar voren. In de hierop
4
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
volgende paragrafen worden deze punten nader toegelicht en uitgewerkt. ‘The Grace’ markeert een kruispunt van belangrijke lange lijnen van het CID en de stad als geheel, en vormt met het torengebouw op het Rijswijkseplein (Strijkijzer) en de toekomstige verdere hoogbouw bij station HS een nieuw karakteristiek hoogbouwcluster in de stad.
‘The Grace’ verandert een centraal gelegen plek in de stad van een geïsoleerd, ontoegankelijk gebied naar een toegankelijke, visueel en functioneel verbindende schakel. Het is een schakel tussen een aantal gebieden van de stad Den Haag die alle voor een grote transformatie opgave staan.
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
5
1
Haags
In de deelgebiedsuitwerking voor het gebied HS/Laakhavens in de Structuurvisie staat de transformatie van de Waldorpstraat tot groene wandelboulevard, als onderdeel van de lange lijn HS – NOI, centraal. ‘The Grace’ zal een krachtige markering, zowel visueel als functioneel, van deze nieuwe publieke ruimte vormen. De planlocatie is op dit moment een nondescripte plek in de stad, die niets toevoegt aan de omgeving en de stad als geheel. De nieuwe bebouwing met de in de nota Eyeline & Skyline gedefinieerde stedelijke laag zal dit radicaal gaan veranderen; heldere rooilijnen gevormd door een uitnodigende overdekte arcade met aan drie openbare zijden een afwisseling van commerciële ruimtes, met name bestemd voor horeca en dienstverlening, en entreehallen voor de woonen commerciële-functies. De hoofdentree moet gesitueerd worden aan de Bontekoestraat. Hierdoor wordt de toekomstige betekenis van deze straat als verlengde Waldorpstraat en doorgangsroute voor langzaam verkeer (Velostrada) naar de Binckhorst kracht bijgezet. 1.1
Herkenbaar Haags
Het project The Grace zal door de hoogte van de voorgestelde bebouwing een zichtbare impact hebben op de stad en haar skyline. Hoogbouw is een relatief nieuw fenomeen in Den Haag. De verschillende hoogbouw ensembles in Den Haag kenmerken zich tot nu toe door een grote verscheidenheid aan architectonische uitwerkingen. Hierbij kan wel als een gemeenschappelijke karakteristiek worden waargenomen dat de Haagse hoogbouw torens vrijwel zonder uitzondering een duidelijke verticale en/of horizontale articulatie kennen, en niet een ongearticuleerde ‘vlakke’ gevel.
6
buurten uit de 19e eeuw zoals de straten rond Plein 1813, de Archipelbuurt en de vele andere straten en buurten uit deze tijd waarin wit pleisterwerk de boventoon voert, als gehele gevelbehandeling, of als een ‘frame’ van horizontale en verticale banden met daarin vullingen van licht stucwerk of donkerder metselwerk. De lichte kleurstelling is karakteristiek, en hoort bij de zee en het zand van het landschap van de Haagse duinen. Als de stedenbouwkundige ontwikkeling en groei van Den Haag wordt geschematiseerd tot ‘groeiringen’ rond het historische centrum hoort de kavel van de Grace tot deze 19e ‘eclectische’ ring. Door de vele ingrepen en veranderingen in de tijd is dit echter nu nauwelijks ervaarbaar in dit deel van de stad. Het gebied rond het project is vanouds gekenmerkt door een zeer heterogene bebouwing, wisselend van monumentale gebouwen ( de oude panden van de gasfabriek aan de overzijde van de Trekvliet, het Stationspostkantoor) tot eenvoudige industriële complexen, afgewisseld met kleine woonenclaves. De radicale transformatie van Laakhaven, ingezet met de komst van de Haagse Hogeschool, gevolgd door een aantal grote kantoorgebouwen (Consumentenbond, T-Mobile etc.) heeft het heterogene karakter doen toenemen.
De huidige beeldbepalende gebouwen, het hoofdgebouw van de Haagse Hogeschool en het voormalige Stationspostkantoor aan de zuidzijde van de spoorlijn kenmerken zich door lichte kleuren en ritmische lange vensterreeksen. Aan de andere zijde van het spoor overheersen meer donkere kleuren; het zwart van de toren ( Strijkijzer) op het Rijswijkseplein en de donkere kleuren van de recente bebouwing eromheen, met enkele lichte accenten, zoals het neoclassicistische paviljoentje op het plein.
De stad Den Haag kent niet een overheersend
Door aansluiting te zoeken bij karakteristieken van de bestaande gebouwen in de omgeving rond Station Hollandse Spoor moet een nieuw ensemble van beeldbepalende
architectuurbeeld, of een overheersende materiaaltoepassing. Wellicht het meest onderscheidende van Den Haag zijn de
gebouwen ontstaan met een eigen identiteit. Er is echter zoals aangegeven geen sprake van een kenmerkende of dominante
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
bouwstijl en bouwperiode. Een bijzonder en herkenbaar kenmerk in de directe omgeving van het project ‘The Grace’ zijn de ronde hoeken van de bebouwing; zoals bijvoorbeeld de ronde beëindigingen van het stationspostkantoor, de ronde hoeken van de hoogbouw op en rond het Rijswijkseplein en de prominente ronde hoek van het woongebouw aan het Enthovenplein bovenop de in- en uitrit van de Laakhaven garage. De ronde paviljoentjes langs de Laakhaven en de ronde hoofdvorm van de Haagse Hogeschool zetten deze karakteristiek voort. Belangrijkste opgave voor het project is samenhang en helderheid op het maaiveld te scheppen, en een verdere verankering door middel van vorm, kleur en materiaal. De architectuur moet een monumentale, krachtige hoofdvorm verbinden met een zorgvuldige detaillering en materialisering.
Nassauplein
De Passage
Burgemeester Patijnlaan
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
7
Haagse Toren Woningen Rijswijkseplein
Postkantoor
Consumentenbond
Postkantoor (1951)
Studentenwoningen
8
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
Postkantoor
Woningen Rijswijkseweg - Bontekoestraat
Woningen Rijswijkseplein
Haagse Toren (Strijkijzer)
The Grace
Woningen Rijswijkseweg - Bontekoestraat
Studentenwoningen
De hierboven benoemde karakteristieken en de noodzakelijkheid van een goede aansluiting met de omliggende bebouwing dienen het uitgangspunt voor de architectuur van ‘The Grace’ zijn, daarmee samenhang en verbinding zoekend met de stad en haar ontwikkeling. Daarmee worden de volgende uitgangspunten voor de architectonische uitwerking gehanteerd:
verdiepingen uitstrekken, in verhouding tot de totale hoogte van het hoogbouwvolume. In materiaal en kleur van de kleur moet de juiste balans tussen samenhang en onderscheid gevonden worden. Eventuele verlichting van de kroon is subtiel, en versterkt eveneens het verticale karakter. •
•
De hoofdtoon van het gehele complex is licht van kleur; beigezandkleurig. De lichte kleurstelling sluit aan op die van het monumentale voormalige stationspostkantoor aan de overzijde van de Waldorpstraat, maar contrasteert met de zwarte gevelbekleding van het zg. Strijkijzer op het Rijswijkseplein.
•
De gebouwstructuur van vloer en randbalken en kolommen wordt uitgedrukt in een gelaagde gevel. Daarbij is een onderscheid tussen de structuur en de invulling een belangrijk en zichtbaar element van de architectuur. Dit wordt versterkt door de hoofdstructuur in een lichte kleur uit te voeren, en de vulling in een donkerder tint.
•
De gevels van de stedelijke laag kennen de sterkste profilering en gelaagdheid. Een raster van horizontale en verticaal banden toont de structuur. Het materiaal is hier steenachtig. De gevels van de stedelijke laag worden ontworpen op het perspectief van de voetganger en bezoeker, de materialen zijn robuust en aanraakbaar.
•
De gevels van de hoogbouw tonen een vergelijkbare expressie van structuur en gelaagdheid. De gevels zijn nooit ‘plat’, de verschillende elementen van de gevel; rasters, kozijnen borstweringen etc zijn te onderscheiden. De articulatie van de verticale lijnen is steeds dominant.
•
De kroon dient de verticale articulatie verder te versterken. De kroon zal zich daarom altijd over meerdere
Met deze opbouw zullen de drie onderdelen van de compositie; stedelijke laag, toren en kroon zich duidelijk onderscheiden, maar tegelijk onlosmakelijk met elkaar verbinden.
Alle genoemde aspecten moeten er uiteindelijk zorg voor dragen dat The Grace van dichtbij en veraf herkenbaar zijn als een ‘Haags’ project met een eigentijdse identiteit.
materiaal pallet
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
9
De lichte (beige/travertin/zandkleurig) kleurstelling sluit aan op die van het monumentale voormalige stationspostkantoor aan de overzijde van de Waldorpstraat *nadere planuitwerking kan afwijken
10
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
1.2
Herkenbaar als onderdeel van het stedelijk weefsel van Den Haag.
Naast vorm, materiaal en articulatie is het ook cruciaal dat het project The Grace ervaren wordt als een onderdeel van de stedelijke structuur van Den Haag en daarmee de verblijfskwaliteit in en rond het gebouw een optimale kwaliteit te geven. De huidige kantoortoren en parkeergarage staan verloren op het kavel van de Grace, met louter slecht gedefinieerde en ingerichte restruimtes tussen gebouwen en de omliggende straten. De nieuwbouw maakt het mogelijk aan deze situatie een einde te maken. Het ontwerp voor de The Grace moet zorgen dat de locatie niet meer als ‘leegte’ wordt ervaren, maar als een voortzetting van de structuur van bouwblokken rondom. Het moet uitgewerkt worden als een in vorm en functie gedifferentieerd bouwblok, opgebouwd uit een precies op de omgeving aansluitend bouwvolume als basis, waaruit hoogbouw volumes oprijzen.
Binckhorstpark aan de overzijde van de Trekvliet wordt gelegd door de bestaande karakteristieke voetgangersbrug en de nieuwe Velostrada brug. De kaderuimte tussen deze bruggen biedt de mogelijkheid voor het creëren van een verblijfsplek aan het water.
Villa Steenoord
Oude brug Laakpoort
Struijck II
Grote Kerk
Gasfabriekterrein
Nieuwe Kerk
Vredespaleis
Binnenhof
SJ de Meerderekerk
Drie Hoefijzers
De onderste bouwlagen van het complex moeten conform de nota Eyeline&Skyline en de NVU vormgeven aan de zogenaamde stedelijke laag. De bouwenveloppe van de stedelijke laag wordt bepaald door de rooilijnen die voortkomen uit de omgeving. De rooilijn aan de Bontekoestraat wordt opgevat als het verlengde van de rooilijn van de Waldorpstraat, passend binnen visie voor de transformatie van de Waldorpstraat tot een groene wandelboulevard die zal doorlopen tot de Trekvliet. In de toekomst zal bij vernieuwing en transformatie van de bebouwing aan de overzijde van de Bontekoestraat het profiel verbreed worden om aan te sluiten op het brede profiel van de Waldorpstraat. The Grace ligt dan direct aan de te formeren Waldorp Boulevard, de nieuwe groene as in Laakhaven, en tegelijk aan de groene zone langs de Trekvliet. Zo staat het project op het kruispunt van twee belangrijk groene assen, die behalve veel verblijfskwaliteit ter plekke ook lange verbindingen met omliggende stad en langs de Trekvliet met het buitengebied zullen maken. De derde verbinding met een nieuw belangrijk verblijfsgebied, het
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
11
De rooilijn langs de Bontekoekade wordt teruggelegd bij de aansluiting op de Bontekoestraat vanuit de visie om aan de zijde van de kade meer groen en verblijfsruimte te creëren als onderdeel van de nieuwe groene zone langs de Trekvliet. Ook wordt zo de benodigde ruimte gemaakt voor de landing van de nieuwe Velostrada brug. Het profiel van de kade versmalt geleidelijk om aan te sluiten op de onderdoorgang van het spoor.
Voor de uitwerking van het ontwerp gelden de volgende regels en uitgangspunten met betrekking tot de relatie tussen het gebouw en de omgeving en de relatie tussen de te onderscheiden onderdelen van het ontwerp ten opzichte van elkaar. •
De rooilijn langs de Rijswijkseweg zet de bestaande rooilijnen van de aansluitende bouwblokken door. De rooilijn langs het spoortalud is bepaald door de noodzaak afstand te houden tot een van de drukste spoortrajecten van de NS. De ruimte tussen The Grace en het omlaag lopende voet- en fietspad dat onder het spoor door moet wordt maximaal groen ingericht. Met het voornemen de Rijswijkseweg hier op termijn verkeersluw te maken voor autoverkeer maakt dat ook deze route een belangrijke en aantrekkelijke verbinding wordt voor langzaam verkeer naar het centrum van de stad.
•
12
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
Uitgangspunt voor de bouwenvelop van de stedelijke laag is de in de nota’s aangegeven hoogte van 25 meter. De uitwerking van de stedelijke laag moet rekening houden met de zeer verschillende maat en schaal van de omringende bebouwing. Met de hoogte van 25 meter kan op vanzelfsprekende wijze aangesloten op de schaal van de bebouwing langs de Waldorpstraat, en op het monumentale voormalige stationspostkantoor aan de overzijde van de Rijswijkseweg. Tegelijkertijd moet het ontwerp ook reageren op de kleinere schaal van de huidige bebouwing van het Scheepvaartkwartier aan de overzijde van de Bontekoestraat, en een goede achtergrond vormen voor het Binckhorstpark aan de overzijde van de Trekvliet Om zoveel mogelijk aantrekkelijke openbare ruimte te maken en ruimte te houden voor groen op het maaiveld moet een overdekte arcade binnen het bouwvolume gemaakt worden. Deze arcade op de begane grond markeert de verbinding tussen gebouw en omgeving, als overgang tussen de openbare ruimte en de openbare en collectieve functies op de begane grond van het project.
•
De hoogbouw op de stedelijke laag heeft een set back van minimaal 5 meter. Om aan te sluiten op de soms hogere bebouwing aan de overzijde van het kavel ( spoorzijde, Enthovenplein en het voormalige stationspostkantoor gebouw) kan, met een van de specifieke situatie afhankelijke setback, een beperkt volume van maximaal twee bouwlagen toegevoegd worden.
•
De bovenzijde van hoogbouw volumes, de kroon, is duidelijk gearticuleerd en bestrijkt meerde bouwlagen. De kroon laat een verfijning zijn ten opzichte van de gevelstructuur eronder, een ‘filigrein’, zoals ook aanwezig in veel andere hoogbouw torens in Den Haag. Ritmering en materialen van de kroon komt direct voort uit de gevel van het hoofdvolume.
•
Alle gebouwdelen hebben een verwante opzet in maatvoeringen, kleur en detaillering zodat het ensemble steeds als een geheel leesbaar is, maar door subtiele verschillen zullen de genoemde onderdelen wel afzonderlijk herkenbaar zijn.
•
Privé buitenruimtes van de woningen bevinden zich altijd binnen de hoofdcontour van de stedelijke laag en binnen het volume van de hoogbouwvolumes. De hieruit voortkomende beschermde positie van de buitenruimtes past bij een hoogbouwproject op deze centrale locatie omringd door spoor- en wegverkeer.
E I S
T P E
R E V
C N O
C
Begane grond: uitgenodend en actief ruimte rond het gebouw *voorlopig ontwerp openbare ruimte
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
13
2
Verblijfskwaliteit
De kwaliteit van de openbare ruimte is, in nauwe samenhang met de voorgestelde mobiliteitstransitie, bepalend voor het bereiken van het beoogde centrummilieu voor het CID. Dit vraagt om nieuwe inrichtingsprincipes die de toekomstige opgaven en bijbehorende claims op het stedelijk gebied kunnen faciliteren. Door de groei van het aantal werknemers en bezoekers komt er een grotere druk op de schaarse openbare ruimte. Een hoge verblijfskwaliteit is de sleutel tot succes van het CID als plek voor ontmoetingen en uitwisseling van kennis. Om dit te bereiken is substantiële ruimte voor parken en groene pleinen nodig De openbare ruimte rond het gebouw moet genereus, uitnodigend en gedurende 24 uur actief zijn. Te allen tijde staat de beleving van de voetganger en ander langzaam verkeer ( de fietser) voorop. Auto’s, bewegend en stilstaand, en expeditieverkeer worden zo veel mogelijk beperkt waardoor er een groot autovrije gebied ontstaat tussen de Trekvliet en de Rijswijkseweg. De Bontekoestraat wordt gezien als verlenging van de Waldorpstraat en wordt ingericht als groene wandelboulevard. De Bontekoestraat is tegelijkertijd een belangrijke schakel in de nieuwe langzaam verkeersverbinding parallel aan de spoorlijn, de Velostrada.
In een hiërarchie van entrees aan de drie openbare zijden dient, om deze visie te ondersteunen, de Bontekoestraat als de primaire toegangszijde uitgewerkt te werken Een open arcade langs de openbare zijden vergroot de buitenruimte en biedt bescherming tegen de elementen. De arcade moet minimaal vijf meter hoog zijn en vier meter diep. De gevels binnen de arcade zijn afwisselend, opgebouwd uit een afwisseling van entreepuien voor de hoofdtoegang (Bontekoestraat), de secondaire gebouwtoegangen (Rijswijkseweg/Bontekoekade) en de daartussen geplaatste ruimtes voor commerciële en dienstverlenende functies. De
14
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
maximaal groene inrichting van de openbare ruimte rond de arcade ‘rukt op’ tot aan de arcade zelf, waardoor deze als een ‘Haagse’ passage ervaren wordt met aan de ene zijde toegankelijke functies en aan de andere zijde een groene ruimte. Actief gebruik van de passageruimte versterkt de verblijfskwaliteit onder de arcade, hierbij moet gedacht worden aan zitgelegenheden en uitnodigende gevels. Ook langs de Bontekoekade, nu nog een achterkant, dient de openbare ruimte geactiveerd te worden door middel van commerciële functies in de plint die uitnodigend zijn en voor iedereen toegankelijk. Evenals aan de andere openbare zijden is hier de gevel maximaal transparant. Het gebouw versterkt een nieuwe groene verblijfsplek aan het water en gaat interactie aan met de monumentale brug en de monumenten aan de overzijde van de Trekvliet.
•
De invulling van de begane grond van het geobuw langs de Bontekoekade moet nauwgezet aansluiten op de ontwerp van het aansluitende maaiveld en de lange lijn van de groene inrichting van de Trekvlietzone, met als belangrijk element een groen ‘pocket’ park tussen kade en gebouw.
•
Bijzondere aandacht is nodig voor de vormgeving en detaillering van de arcade, de gevels en de entrees op maaiveldniveau: aanraakbaar, afwisselend, uitnodigend tot verblijven en naar binnen gaan en ontworpen vanuit een duidelijke samenhang met de inrichting van de openbare ruimte rondom het gebouw.
•
De puien in de arcade hebben wisselende vormen en indelingen om daarmee de verschillende functies zichtbaar te maken. Reclame-uitingen voor de mogelijke commerciële functies en aanduidingen van de verschillende entrees zijn een integraal onderdeel van het gevelontwerp en worden geplaatst binnen de rooilijnen van het gebouw, op de naar binnen gelegen gevels van de arcade.
•
De hoofdentree van het gebouw en de individuele entrees van onderdelen van het gebouw krijgen een herkenbare, verbijzonderde architectonische expressie. De gevels zijn gelaagd opgebouwd waarbij schaduwwerking, reflectie en materiaal ervoor zorgen dat gedurende de dag en bij wisselende weersomstandigheden de gevels steeds een aantrekkelijk beeld geven, steeds weer gedacht vanuit het perspectief van de voetganger.
•
De materiaalkeuze en detaillering van de gevels is gericht op het voorkomen van vervuiling in de loop der tijd. De materialen van de puien in de plint, en de vloer, plafond en
Dit resulteert in de volgende eisen en uitgangspunten voor de anasluiting van gebouw en de openbare ruimte: •
•
Op straatniveau en ooghoogte sluit het gebouw functioneel en ruimtelijk zorgvuldig aan op de directe omgeving, en pakt het karakteristieke elementen van de omliggende bebouwing op. Het gebouw is op maaiveld maximaal toegankelijk, ontworpen vanuit het perspectief van de voetganger. De programmatische invulling van de begane grond is divers, veranderbaar in de tijd en is open en toegankelijk voor iedereen. Het leidt tot een levendig gebruik gedurende de hele dag. De hoofdentree die toegang geeft tot het publieke deel van het programma dient gepositioneerd te worden aan de Bontekoestraat. Hiermee wordt ook de verbinding met het de Waldorp wandelboulevard en het tegenover gelegen Schipperskwartier gelegd.
kolommen van de arcade zijn ‘warm’ en aanraak-baar.
-0.10 NAP
FASE 02 - BONTEKOESTRAAT
+0.60 NAP
+0.25 NAP
+0.18 NAP
BONTEKOEKADE
+0.60 NAP
+0.00 NAP
BONTEKOEKADE
+0.360
+0.60 NAP
+0.60 NAP
+0.55 NAP
+0.50 NAP
+0.15 NAP
+0.60 NAP
+0.60 NAP
+0.55 NAP
+0.50 NAP
+0.15 NAP
+0.25 NAP
+0.25 NAP
E I S ER
-0.10 NAP
+0.60 NAP
+0.60 NAP
+0.60 NAP
+0.00 NAP
Essentiele voorwaarde voor een goed functionerende openbare ruimte is het realiseren van een goed windklimaat. Het gebouwontwerp moet hiervoor de voorwaarden realiseren.
+0.60 NAP
-0.60 NAP
-0.10 NAP
+0.60 NAP
+0.60 NAP
•
-0.60 NAP
+0.55 NAP
-0.60 NAP
Verbeelding van de arcade waar het groen direct aansluit op het gebouw (Haagse Passage) +0.50 NAP
Het expeditieverkeer moet afgewikkeld worden aan de spoorzijde met een toe- en afrit die bereikt wordt vanuit het bestaande spoorviaduct langs de Trekvliet. Stilstaande en wachtende auto’s en trucks mogen nooit de kade belemmeren. Hiervoor dient voldoende ruimte voor te worden opgenomen in de open ruimte tussen spoortalud en gebouw voor, evenals voor de noodzakelijke keerbewegingen van het expeditieverkeer. De openbare ruimte aan overige zijden kan daarmee maximaal groen en voor langzaam verkeer ingericht worden.
+0.15 NAP
•
+0.60 NAP
De technische ruimtes, de laad- en lostoegangen moeten passen in de architectuur van de gevels op maaiveldniveau, en worden hoofdzakelijk gepositioneerd aan de spoorzijde.
+0.00 NAP
•
+0.60 NAP
De zijde van het gebouw langs het spoortalud vraagt om bijzondere aandacht en zorgvuldigheid. Mogelijk noodzakelijke afscheidingen aan de zijde van het spoortalud vertonen samenhang met de architectonische compositie en materialisering van het gebouw. Uitgangspunt is dat logistieke ruimtes inpandig geplaatst worden en de aansluiting met de omgeving zorgvuldig vormgegeven wordt.
+0.60 NAP
•
+0.18 NAP
+0.18 NAP
N
+0.360
V T EP
+0.360
N Tekeningen van OKRA zijn ontwerptekeningen en dienen te alle tijden nog verder te worden uitgewerkt tot engineeringtekeningen. OKRA draagt geen verantwoording voor de uit te voeren werkzaamheden/constructies. Deze tekening mag niet verveelvoudigd, openbaar gemaakt of opgeslagen worden in een geautomatiseerd gegevensbestand, fotocopie en digitale vermenigvuldiging in begrepen. Voor iedere vorm van gebruik is schriftelijke toestemming van OKRA vereist. Maten in meters, tenzij anders vermeld.
N Tekeningen van OKRA zijn ontwerptekeningen en dienen te alle tijden nog verder te worden uitgewerkt tot engineeringtekeningen. OKRA draagt geen verantwoording voor de uit te voeren werkzaamheden/constructies. Deze tekening mag niet verveelvoudigd, openbaar gemaakt of opgeslagen worden in een geautomatiseerd gegevensbestand, fotocopie en digitale vermenigvuldiging in begrepen. Voor iedere vorm van gebruik is schriftelijke toestemming van OKRA vereist. Maten in meters, tenzij anders vermeld.
OUDEGRACHT 23 3511 AB UTRECHT T. +31 (0)30 273 42 49 E. mail@OKRA.nl Titel Projectnaam Opdrachtgever Schaal Blad / Bladen Projectnummer
Plankaart FASE 02
Bronbestand
OUDEGRACHT 23 3511 AB UTRECHT T. +31 (0)30 273 42 49 E. mail@OKRA.nl Titel
Den Haag - Bontekoustraat
Projectnaam Opdrachtgever
Gemeente Den Haag 1:250
Formaat
1/1
Fase
SO
Versie
1
20-129
Opgesteld
FF
Status
Concept
A0
Datum
Bestandsnaam
23/10/2020
Schaal Blad / Bladen Projectnummer
Plankaart FASE 02 Den Haag - Bontekoustraat Gemeente Den Haag 1:250
Formaat
1/1
Fase
SO
Versie
1
20-129
Opgesteld
FF
Status
Concept
A0
Datum
Bestandsnaam
20-129_Bontekoestraat_SO_plan_201023_FASE 02.dwg
Bronbestand
20-129_Bontekoestraat_SO_plan_201023_FASE 02.dwg
23/10/2020
C N CO
Doorsnede - Bontekoekade *voorlopig ontwerp openbare ruimte
Tekeningen van OKRA zijn ontwerptekeningen en dienen te alle tijden nog verder te worden uitgewerkt tot engineeringtekeningen. OKRA draagt geen verantwoording voor de uit te voeren werkzaamheden/constructies. Deze tekening mag niet verveelvoudigd, openbaar gemaakt of opgeslagen worden in een geautomatiseerd gegevensbestand, fotocopie en digitale vermenigvuldiging in begrepen. Voor iedere vorm van gebruik is schriftelijke toestemming van OKRA vereist. Maten in meters, tenzij anders vermeld.
OUDEGRACHT 23 3511 AB UTRECHT T. +31 (0)30 273 42 49 E. mail@OKRA.nl
Titel
Projectnaam
Opdrachtgever Schaal
Blad / Bladen
Projectnummer
Plankaart FASE 02
Den Haag - Bontekoustraat Gemeente Den Haag 1:250
Formaat
1/1
Fase
SO
Versie
1
20-129
Opgesteld
FF
Status
Concept
A0
Datum
23/10/2020
Bestandsnaam
Bronbestand
20-129_Bontekoestraat_SO_plan_201023_FASE 02.dwg
Doorsnede - Bontekoestraat STUDIE OMGEVING THE GRACE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN | NIET VOOR PUBLICATIE
STUDIE OMGEVING THE GRACE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN | NIET VOOR PUBLICATIE
STUDIE OMGEVING THE GRACE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN STUDIE OMGEVING | NIET VOOR THE GRACE PUBLICATIE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN | NIET VOOR PUBLICATIE STUDIE OMGEVING THE GRACE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN STUDIE OMGEVING | NIET VOOR THE GRACE PUBLICATIE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN | NIET VOOR PUBLICATIE
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
15
3
Lange lijnen
De ruimtelijke visie voor het CID is gebouwd op de het idee dat er vanuit de drie spoorwegstations en het historisch centrum door middel van lange lijnen een hechte ruimtelijke samenhang en een heldere verbindingsstructuur ontwikkeld wordt. Langs deze lijnen kan het centrummilieu zich geleidelijk uitbreiden en goed verankerd worden in de stad als geheel. Het bouwveld van The Grace ligt op een belangrijk kruispunt van deze lange lijnen in het CID. Het bouwveld is ingekaderd door vier lange lijnen die een hoofdrol spelen in de gridstructuur van de stad; de lijn van Waldorpstraat en Velostrada, en parallel daaraan de spoorlijn, beide evenwijdig aan de Haagse strandwallen, en twee lijnen daar loodrecht op; de Trekvliet en de historische uitvalsweg vanaf de Hofplaats richting Rijswijk en Delft. Het gebouw ligt tegelijkertijd op een positie waar verschillende buurten en delen van de stad elkaar ontmoeten; Laakhaven, Schipperskwartier, Spoorzone HS, en de Binckhorst. Het vormt zo een schakel tussen een aantal gebieden van de stad Den Haag die alle voor een grote transformatie opgave staan.
•
Een cruciale factor voor de uiteindelijke vorm en positie van de gebouwonderdelen is het zicht op het project vanuit de omgeving en de stad als geheel. Hiervoor staat het zicht vanuit de belangrijkste zichtlijnen en ruimtelijke assen van de stad voorop.
•
De as loodrecht op Trekvliet en Rijswijkse weg volgt de nieuwe Velostrada route. Ook hier moet het nieuwe project gelaagdheid en samenhang aanbrengen. Het vormt het een markant eindpunt op het trekvlietplein en de Binck36 aan het andere einde.
•
De positie ten opzichte van de historische uitvalswegen over land en water is bepalend. Het gebouw zal goed zichtbaar zijn over de lijn Spui-Zieken-RijswijksewegHaagweg, zowel bij beweging naar de het centrum toe , als vanuit het centrum bewegend de stad uit. Deze as markeert de meest dominante zichtlijnen op het project. Het project moet hier de horizon niet ‘dichtzetten’, maar samenhang, gelaagdheid en doorzicht aanbrengen in het profiel van de stad.
•
Ook bij beweging door de stad op grotere afstand moet vormt het ontwerp in samenhang met het Strijkijzer en de mogelijk andere hoogbouwprojecten rond station HS een sterke, afwisselende en samenhangende compositie gaan vormen. Om dit te toetsen zijn ook hier zijn studies, vanuit stilstand en beweging, op verschillende plaatsen in de stad noodzakelijk. Hierbij moet vooral gedacht worden aan de beweging naar het centrum van de stad toe via de Utrechtse en Rotterdamse Baan.
Huidige situatie
Deze aspecten kunnen vertaald worden naar de volgende ontwerpuitgangspunten: •
Het ontwerp markeert de bijzondere lokatie van dichtbij en veraf. De bijzondere positie vraagt om een gebouw dat zich verhoudt tot de wijde omgeving. Als hoog gebouw is het onderdeel van een lijnvormig cluster aan het spoor, maar het ontwerp is daarmee niet louter te zien als een onderdeel van een van de aangrenzende gebieden, maar is een zelfstandige opgave. Als ‘stand-alone’ heeft het zijn eigen identiteit en een sterke herkenbaarheid
Spui - Den Haag centrum (Noord-West) *nadere planuitwerking kan afwijken
16
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
The Grace
Huidige situatie
The Grace
Utrechtsebaan (Zuid-Oost)
Trekvlietbrug (Zuid-Oost) *nadere planuitwerking kan afwijken
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
17
4
Voor iedereen
De ambitie van Den Haag is om het CID te ontwikkelen tot een gebied dat kansen biedt voor iedereen, tot een toegankelijk en doorwaadbaar gebied, dat veilig, gezond, inclusief en gebruiksvriendelijk is. Het gebouw sluit aan bij de ambitie vanuit het CID om toegang te geven tot banen en opleidingen en maakt woon carrière in de eigen wijk mogelijk door een divers woonaanbod. Een project van de maat en schaal van The Grace is alleen levensvatbaar als een grote verscheidenheid aan functies en een divers woonprogramma in het complex gerealiseerd wordt. Het gebouw zal naast gedeelde voorzieningen voor de bewoners ook functies aanbieden die publiekelijk toegankelijk zijn. Dit leidt tot de volgende uitgangspunten en eisen:
18
•
De stedelijke laag moet naast woon- en werkruimte plaats bieden aan horeca, commerciële activiteiten maar ook aan dienstverlenende voorzieningen. Entreehallen en ruimtes voor commerciële en dienstverlenende functies wisselen elkaar af op de begane grond (er bevinden zich geen privé woonruimtes op de begane grond).
•
Gemeenschappelijke functies voor bewoners en buurt zijn voor iedereen goed toegankelijk en gesitueerd op de onderste bouwlagen.
•
Naast de entrees en commerciële functies in de plint voorziet het gebouw in het hart een uitnodigende gemeenschappelijke ‘huiskamer’ die publiekelijk toegankelijk zal zijn en bij kan dragen aan de sociale cohesie van de wijk, met name voor het Schipperskwartier.
•
De gemeenschappelijke ruimten van het gebouw dienen verbonden te zijn met de daktuinen op verschillende
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
niveaus in de stedelijke laag. In de kroon bevinden zich gemeenschappelijke ruimtes voor de bewoners, gericht op het uitzicht op stad, land en zee.
5
Mix
Het CID wordt een gemengd en gedifferentieerd (hoog)stedelijk gebied dat wordt gekenmerkt door een hoge concentratie van woningen, ruimtes voor werk, winkels en andere voorzieningen. Deze mix van verschillende functies levert niet alleen een levendig en aantrekkelijk straatbeeld op, maar zorgt er ook voor dat verschillende functies maximaal van elkaar kunnen profiteren. De combinatie van diverse en toegankelijke functies en een sterke woningdifferentiatie zijn de voorwaarde om tot een gebouw te realiseren dat voor bewoners, omwonenden en de gehele stad betekenis en waarde heeft. Binnen het nieuwe bouwvolume ontstaat zo ruimte voor reuring, rust en ruis.
•
Als kruispunt van de benoemde lange lijnen zal het gebouw aan alle zijden activiteiten genereren. Tegelijkertijd hebben wel alle zijden een eigen onderscheiden karakter; -
De Bontekoestraat zijde vormt de link met de Waldorp Boulevard en het tegenoverliggende Schipperskwartier; Hier bevind zich de hoofdtoegang.
-
De zijde aan de kade kenmerkt zich vooral door het bieden van verblijfskwaliteit; Het pocketpark verbindt het gebouw met de Trekvliet en het aan de overzijde liggende Binckhorstpark.
-
De Rijswijkseweg zijde biedt toegang tot een veelheid aan voorzieningen en begeleidt de beweging naar het centrum van de stad.
-
De zijde langs het spoor biedt ruimte aan het bezorgen en ophalen van bestellingen, afval en verhuizingen.
Dit gegeven is uitgewerkt in de volgende regels: •
•
•
Reuring moet ontstaan door de concentratie van wonen, werken en voorzieningen binnen en rondom het gebouw. Er is 24 uur per dag beweging in het gebouw en in de openbare ruimte rond het gebouw. Vanuit de onderste lagen vol beweging en activiteiten ontstaat naar boven toe geleidelijk meer rust. Buiten in de gemeenschappelijke daktuinen, en binnen in de woningen die zodanig ontworpen en uitgewerkt moeten worden dat verkeerslawaai optimaal gereduceerd wordt.
‘Huiskamer van de stad’ - HOME Arts Centre - Manchester, VK
Actieve plint: HOME Arts Centre - Manchester, VK
Het gemengde programma moet zorgen voor een gemengde en diverse bewonersgroep, en voor een grote verscheidenheid aan bezoekers en gebruikers van de ruimtes voor werken, horeca en andere voorzieningen. Zo wordt het gebouw een afspiegeling van de diversiteit van de stad als geheel, in andere woorden, van de ruis van de stad.
Actieve plint: Kampus - Manchester, VK
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
19
6
Haal er meer uit dan erin zit.
Een hoogstedelijke ontwikkeling heeft grote impact op de directe omgeving en de stad als geheel, nu en in de toekomst. Naast aandact voor de impact van de verhoogde druk op de omgeving dient ook nagedacht te worden over de toekomstwaarde van een project. We bouwen immers voor een lange termijn maar weten niet hoe de toekomst er uit zal zien. Flexibiliteit en veranderbaarheid is noodzakelijk voor de toekomstwaarde van het gebouw.
Een project van dit formaat vergt ook slimme oplossingen. Zo dient extra aandacht besteed te worden aan dagelijkse activiteiten die bij woongebouwen aan de orde zijn en die het CID hier aan stelt, zoals: •
Afval- en materiaalopslag, dit dient inpandig opgelost te worden om de impact op het maaiveld te beperken.
•
Bezorging en pakketdiensten, het grote aantal bewoners vergt een andere oplossing voor pakketdiensten, inpandig moeten hier voorzieningen voor opgenomen worden.
•
Fietsparkeren, inpandige fietsenstalling voorkomt dat het maaiveld belast wordt met het parkeren van fietsen.
•
Autoparkeren, bij hoogstedelijk wonen kan gedacht worden aan deelmobiliteit.
•
Gedeelde woonvoorzieningen, wasserette, cinema ruimte, sportvoorziening.
Hiervoor gelden de volgende uitgangspunten: •
•
•
De onderste lagen van de stedelijke laag moeten een dusdanige constructieve structuur en verdiepingshoogte hebben dat wonen, werken en commerciële functies uitwisselbaar zijn. Een open en aanpasbare structuur en indeling van de maaiveldlaag moet het mogelijk maken in de toekomst steeds aan te kunnen sluiten op mogelijke transformaties, ruimtelijk en functioneel, van de openbare ruimte rond het gebouw Het woonprogramma moet divers zijn, van studio’s tot ruime appartementen die geschikt zijn voor gezinnen. Belangrijk is voorts de mogelijkheid later de woningdifferentiatie te wijzigen; kleine woningen moeten kunnen worden samengevoegd tot grotere eenheden, en omgekeerd, grotere eenheden gesplitst of deels toegevoegd aan naastgelegen kleinere eenheden. Hierdoor kan het complex in de toekomst steeds opnieuw veranderende vragen door een zich wijzigende demografische samenstelling van de Haagse bevolking opvangen.
20
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
Axo vanaf Zuid
maart | geel nvorm: rond te: 5-6m | stammig
7
maart, april | lichtgroen maart, april feb. | lichtgroen feb. feb. maart maart maart | geel || geel geel Kroonvorm: zuilvormig Kroonvorm: Kroonvorm: zuilvormig Kroonvorm: Kroonvorm: rond rond rond Grootte: 5-6m | meerstammig Grootte: 5-6m Grootte: Grootte: |Grootte: 5-6m 5-6m 5-6m | || meerstammig meerstammig meerstammig meerstammig
Natuurlijk
maart, maart, maart, aprilapril april | lichtgroen || lichtgroen lichtgroen juni-september maart, maart, maart, april april | lichtgroen || lichtgroen lichtgroen september-oktober | geel | april geel Kroonvorm: Kroonvorm: Kroonvorm: zuilvormig zuilvormig zuilvormig Kroonvorm: Kroonvorm: Kroonvorm: zuilvormig zuilvormig zuilvormig Hoogte: 6m Hoogte: 4-5m Grootte: Grootte: Grootte: 5-6m 5-6m 5-6m | meerstammig || meerstammig meerstammig Grootte: Grootte: Grootte: 5-6m 5-6m 5-6m | || meerstammig meerstammig meerstammig
Met de regels voor vergroening, klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen uit de Haagse Hoogbouwnota “Eyeline en Skyline” en de “Nota natuurinclusief bouwen“ wordt groen een essentieel onderdeel van de opgave bij nieuwbouw. Voor een gezond leefklimaat is een natuurlijke groene omgeving van belang.
Het gebouw dient ingebed te zijn in een maximaal groene maaiveldinrichting, waarbij het specifiek reageert op de zeer verschillende karakteristieken van de vier zijden van het bouwveld. Verdichting op dit punt in de stad gaat gelijk op met us aucuparia| Sorbus Sorbus Sorbus aucuparia| aucuparia| aucuparia| vergroening en verduurzaming. Ook voor de groene inrichting Amelanchier ovalis| Quercus ilex | steeneik erbes lijsterbes lijsterbes lijsterbes geldt; steeds gedacht vanuit de beleving van de voetganger.
Selectie bomen en planten
Amelanchier Amelanchier Amelanchier ovalis| ovalis| ovalis|
Clematis Quercus Quercus Quercus Montana ilexilex |ilex |Bosrank steeneik || steeneik steeneik Parthenocissus quinquefolia
‘Engelmannii’ | Wilde Wingerd iperiode en bloeikleur: krentenboompje BloeiperiodeBloeiperiode enBloeiperiode Bloeiperiode bloeikleur:en bloeikleur: en en bloeikleur: bloeikleur: Bloeiperiode Bloeiperiode Bloeiperiode Bloeiperiode en bloeikleur: en bloeikleur: en en bloeikleur: bloeikleur: krentenboompje krentenboompje krentenboompje uli | geel juni,juli juni,juli juni,juli | geel | | geel geel mei-juni | geel en Wintergroen mei-juni mei-juni mei-juni | geel | | geel geel en Wintergroen en en Wintergroen Wintergroen Bloeiperiode en bloeikleur: Bloeiperiode Bloeiperiode Bloeiperiode en bloeikleur: en en bloeikleur: bloeikleur: Bloeiperiode en bloeikleur: mei-juni | lichtpaars • Het ontwerp van de groene ruimtes in en op de stedelijke • De daktuinen dienen een geïntegreerd en van buitenaf nvorm: breed Kroonvorm: Kroonvorm: Kroonvorm: breed breed breed maart/april, groengeel maart/april, maart/april, maart/april, groengeel groengeel groengeel Kroonvorm: eirond Kroonvorm: Kroonvorm: Kroonvorm: eirond eirond eirond Opvallende rode herfstkleur Hoogte: laag is afwisselend, nodigt uit tot verblijven voor de voor voetgangers en andere passanten zichtbaar elvormige koepelvormige koepelvormige koepelvormige Kroonvorm: waaiervormig Kroonvorm: Kroonvorm: Kroonvorm: waaiervormig waaiervormig waaiervormig Grootte: 6-8m Grootte: Grootte: Grootte: 6-8m 6-8m 6-8m Hoogte: 6m 4-5m bewoners, en
draagt bij aan biodiversiteit. onderdeel van de stedelijke laag te vormen. te: 10-15m | 2e grootte Grootte: 5-6m | meerstammig Grootte: Grootte: Grootte: 10-15m 10-15m 10-15m | 2e|| 2e grootte 2e grootte grootte Grootte: Grootte: Grootte: 5-6m 5-6m 5-6m | meerstammig || meerstammig meerstammig
Niet alleen de maaiveldinrichting, maar het gebouw als • Ook de uitwerking van de zijde van het gebouw langs het geheel dient een zichtbare bijdrage aan de vergroening spoor draagt bij aan een vergroening van de stad. De de stadTHE te leveren, zalHAAG moeten voldoen aan de van deze zijde van naadloos STUDIEvan OMGEVING GRACE |enDEN | OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN | vormgeving NIET VOOR STUDIE PUBLICATIE STUDIE STUDIE OMGEVING OMGEVING OMGEVING THEhet THE GRACE THEgebouw GRACE GRACE | DEN |sluit | DEN HAAG DEN HAAG HAAG | OKRA | | OKRA OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN LANDSCHAPSARCHITECTEN LANDSCHAPSARCHITECTEN STUDIE | NIET OMGEVING | | NIET NIET VOOR VOOR VOOR PUBLICATIE THE PUBLICATIE GRACE PUBLICATIE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSAR voorwaarden voor natuur-inclusief bouwen. aan bij de verdere groene omgeving rondom het gebouw. •
•
De daken op verschillende niveaus worden alle als daktuinen ingericht. Het is mogelijk volwassen groen in de tuinen te planten en in leven te houden.
•
De daktuinen zijn waar mogelijk toegankelijk voor de bewoners van de appartementen en andere gebruikers van de verschillende functies in het complex.
•
De constructie en detaillering moet het mogelijk maken een grondpakket aan te brengen dat een zichtbare, volwassen begroeiing mogelijk maakt. Het ontwerp voor het gebouw moet alle voorwaarden scheppen voor een levensvatbare en bio-diverse groene inrichting van de daktuinen.
bijen- en insectenhotels
Voorbeeld bijen- en insectenhotels
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
21
STUDIE OMGEVING THE GRACE | DEN HAAG | OKRA LANDSCHAPSARCHITEC
8
Slotwoord
Om de hoogstedelijke ambitie van Den Haag op de locatie te verwezenlijken, een sleutelpositie tussen binnen het CID en tussen de lange lijnen van de stad Den Haag, dienen alle hiervoor benoemde thema’s integraal in acht genomen te worden;. Hierbij dient dus niet alleen gekeken te worden naar de esthetische verschijningsvorm van het gebouw op zichzelf, maar ook naar een duurzame programmatische invulling, de toekomstbestendigheid, de integratie met de directe omgeving, de grotere Haagse context en de overige ontwikkelingen binnen het CID. Het hoofduitgangspunt is dat het gebouw bijdraagt aan het realiseren van een aantrekkelijk, hoogstedelijk duurzaam milieu; een omgeving met aantrekkelijke architectuur, met een levendige begane grondverdieping, toegankelijk voor publiek en groene buitenruimten met plekken voor ontmoeting en verblijf. De bouwlocatie van The Grace biedt alle aanknopingspunten om hier invulling aan te geven. De in de vorige paragrafen aangegeven regels en uitganspunten moetem leiden tot een plan dat herkenbaar Haags is, de lange lijne van de stad respecteert en versterkt, nieuwe verblijfskwaliteit realiseert, toegankelijk is voor iedereen met een rijke mix aan functies en voorzieningen, en een bijdrage levert ana de vergroening en verduurzaming van de stad.
De omschreven regels zijn in kort bestek als volgt samen te vatten gerelateerd aan de schaal van respectievelijk de stad, het gebouw als geheel en specifieke onderdelen.
22
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
Schaal van de stad •
•
Het bouwveld ligt op een van de drie hoekpunten van het CID. Het ontwerp markeert dit punt door een van veraf herkenbare en zichtbare karakteristieke vorm. Het gebouw ligt op een kruispunt van lange lijnen van de stad en op de plek waar verschillende buurten en delen van de stad elkaar ontmoeten; Laakhaven, Schipperskwartier, Spoorzone HS, en de Binckhorst; Het perspectief van de voetganger is steeds het uitgangspunt, op straatniveau en ooghoogte sluit het gebouw zorgvuldig aan op de directe omgeving, en pakt het karakteristieke elementen van de omliggende bebouwing op;
•
Het ontwerp volgt de rooilijnen van de Nota van Uitgangspunten Haagvlietpoort (RIS 301941);
•
Het gebouw is op maaiveld maximaal toegankelijk, open en aantrekkelijk vormgegeven;
•
Het gebouw is ingebed in een maximaal groene maaiveldinrichting, waarbij het specifiek reageert op de zeer verschillende karakteristieken van de vier zijden van het bouwveld.
•
Het gebouw voegt zich in de omgeving door verbindingen te leggen met vormen, kleuren, materialen en gevelritmes in de directe omgeving;
•
Het gebouw heeft van dichtbij en veraf karakteristieken die herkenbaar zijn als ‘Haags’;
Schaal van het gebouw •
Het totale bouwvolume is opgebouwd vanuit een basis; de stedelijke laag, De hierop geplaatste torenvolumes zijn teruggeplaatst ten opzichte van de rooilijnen van de stedelijke laag. De torens hebben een herkenbare kroon;
•
De stedelijke laag is in principe 25 meter hoog, maar zoekt daarbij aansluiting op de bouwhoogtes van tegenoverliggende bebouwing; Stationspostkantoor aan de Rijswijkseweg, de nieuwbouw overzijde spoor en het Schipperskwartier;
•
De plint wordt verbijzonderd met een arcade, die zorgt voor een zorgvuldig ontworpen overgang tussen openbaar gebied en de functies in de plint op maaiveldniveau;
•
De hoofdentree van het gebouw en de individuele entrees van onderdelen van het gebouw krijgen een herkenbare, verbijzonderde architectonische expressie.
•
De hoogbouwvolumes hebben een eigen expressie ten opzichte van de stedelijke laag, maar vormen tegelijkertijd wel met elkaar een onlosmakelijk met elkaar verbonden, harmonieus ensemble;
•
De hoeken van de stedelijke laag mogen een architectonische verbijzondering krijgen;
•
Daktuinen en buitenruimtes zijn zichtbaar vanaf het maaiveld, en verbinden de stedelijke laag met de groene inrichting van de openbare ruimte.
Specifieke onderdelen; detaillering en materiaalgebruik. •
De gevels zijn gelaagd opgebouwd waarbij schaduwwerking, reflectie en materiaal ervoor zorgen dat gedurende de dag en bij wisselende weersomstandigheden de gevels steeds een aantrekkelijk beeld geven;
Specifieke onderdelen in en om het gebouw; logistieke voorzieningen •
Afscheidingen aan de zijde van het spoortalud vertonen samenhang met de architectonische compositie en materialisering van het gebouw;
Bijzondere aandacht voor de vormgeving en detaillering van de arcade, de gevels en de entrees op maaiveldniveau : aanraakbaar, afwisselend, uitnodigend tot verblijven en naar binnen gaan. Er is een duidelijke samenhang met de inrichting van de openbare ruimte rondom het gebouw;
•
De luifel boven de expeditie toegangen beneemt het zicht op de expeditie vanuit de passerende treinen is integraal ontworpen en heeft een groen dak;
•
Afval- en materiaalopslag moeten inpandig geplaatst.
•
De technische ruimtes, de laad- en lostoegangen moeten passen in de architectuur van de gevels op maaiveldniveau, en worden hoofdzakelijk gepositioneerd aan de spoorzijde;
•
Laad- en losvoorzieningen en expeditie routes zijn verzorgd vormgegeven en een geïntegreerd onderdeel van het gevel- en interieurontwerp.
•
De materiaalkeuze en detaillering van de gevels is gericht op het voorkomen van vervuiling in de loop der tijd. De gevels van de stedelijke laag zijn steenachtig uitgevoerd, de gevels van de torens onderscheiden zich hiervan door een aluminium gevelafwerking. De materialen van de puien in de plint, en de vloer, plafond en kolommen van de arcade zijn ‘warm’ en aanraak-baar;
•
Er is inpandig ruimte voor bezorg- en pakketdiensten, en aandacht voor inpassing opstelplekken voor bezorgdiensten.
•
Reclames en naamaanduidingen voor de diverse functies in de plint worden opgenomen in de gevelpuien binnen de arcade;
•
De daken in en op de stedelijke laag zijn groen en toegankelijk voor alle gebruikers en bewoners van ‘The Grace’. Het is mogelijk volwassen groen in de tuinen te planten en in leven te houden. Het ontwerp van de groene ruimtes in en op de stedelijke laag is afwisselend, nodigt uit tot verblijven voor de bewoners, en draagt bij aan biodiversiteit.
•
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
23
Locatiefoto’s
06
18
04
15
03
05
16
02 12
11
08
17
10
13
07 01
09 Omgeving en stedelijke verbindingen
24
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
14
01. Uitzicht vanaf Laakweg
03. Uitzicht vanaf Bontekoekade
05. Uitzicht vanaf Plutostraat
02. Uitzicht vanaf voetgangersbrug tussen Bontekoekade en Trekvlietplein
04. Uitzicht vanaf Trekvlietplein
06. Uitzicht vanaf Trekvlietplein
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
25
26
07. Uitzicht vanaf Rijswijkseweg
09. Uitzicht vanaf Enthovenplein
11. Uitzicht vanaf Rijswijkseweg
08. Uitzicht vanaf Boerhaavestraat
10. Uitzicht vanaf Enthovenplein
12. Uitzicht vanaf voetgangersbrug tussen Bontekoekade en Trekvlietplein
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
13. Uitzicht vanaf Enthovenplein
15. Uitzicht vanaf Rijswijkseweg
17. Uitzicht vanaf de Waldorpstraat
14. Uitzicht vanaf Rijswijkseweg
16. Uitzicht vanaf Bontekoekade
18. Uitzicht vanaf Hofwijckstraat
BEELDKWALITEITSDOCUMENT THE GRACE - november 2021
27