RIS311262 Beantwoording vragen PUK STAAL

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Anne Mulder Wethouder van Financiën en Stadsontwikkeling

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10249244 RIS311262 Contactpersoon

Katleen van den Meerschaut Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Portefeuille Projecten Den Haag Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

14 januari 2022

katleen.vandenmeerschaut@denhaag.nl

Onderwerp

beantwoording vragen PUK STAAL

Geachte voorzitter, Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel Planuitwerkingskader STAAL, Lange Houtstraat RIS310854 in de commissie Ruimte van 11 januari 2022, is door mijn plaatsvervanger wethouder Van Tongeren toegezegd een aantal vragen schriftelijk te beantwoorden. U ontvangt hierbij de beantwoording van die vragen. Vraag 1: Is het woonprogramma conform de Woonagenda? Ja, het woonprogramma is conform de Woonagenda. Het gaat om 55 tot 57 woningen die voldoen aan een gedifferentieerd woonprogramma met maximaal 20% studio’s van onder de 40 m2 gbo, ten minste 20% driekamer woningen met twee slaapkamers, en de rest tweekamerwoningen groter dan 40 m2. Bovenstaande verdeling geldt voor dit concept vanwege het deels monumentale karakter van het bouwplan, welke op een aantal punten de beukmaat en diepte van appartementen dicteert. Het betreft huurwoningen voor starters, éénpersoonshuishoudens met een ruimer woonbudget, jonge samenwonenden, empty-nesters en jonge gezinnen. In de Woonagenda is opgenomen dat een toename van kleine woningen in bijvoorbeeld de centrumgebieden voldoet aan een stijgende vraag. In het centrumgebied dient gedifferentieerd gebouwd te worden voor diverse stedelijke doelgroepen. Dit vraagt om verschillende (gestapelde) woningtypen met diverse woninggrootten.

Het woonprogramma van STAAL voldoet ons inziens aan de voor het centrumgebied gewenste differentiatie met een maximum van 20% kleine woningen <40m2 GBO. Buiten het centrum en het CID geldt een maximum van 20% kleine woningen <50m2 GBO. Conform de Woonagenda zal 20% van de woningen in dit STAAL complex, middeldure huur betreffen. Op basis van de Woonagenda is dit plan vrijgesteld van de opgave om op deze locatie voor de omvang van de geplande (55-57) woningen minimaal 30% sociale huur te realiseren (< 80 woningen). Conform eerdere afspraken zal Syntrus Achmea elders in de stad de 30% (18,4) sociale huurwoningen toevoegen. Er vinden gesprekken plaats over de projecten van Syntrus Achmea in Den Haag, waar deze compensatie gerealiseerd kan worden. In de voortgangsrapportage "Woningbouwprogrammering betaalbare woningbouw" wordt hier halfjaarlijks over gerapporteerd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10249244

Vraag 2: Hoe is de input uit de participatie verwerkt in het PUK? In hoofdstuk 7 van het PUK is het participatieproces beschreven. Het participatietraject is opgestart en wordt door de ontwikkelaar vervolgd nadat de kaders voor de ontwikkeling zijn vastgesteld en de plannen verder uitgewerkt kunnen worden. Vervolggesprekken met de omgeving worden door de ontwikkelaar ingepland in februari 2022. De eerste opgehaalde input, wensen en zorgen, zijn als volgt in het PUK belegd: • Er zitten circa 55 woningen in het plan voor 50-100 nieuwe bewoners. Er is vanuit de omgeving positief gereageerd op de komst van nieuwe bewoners in dit deel van de binnenstad. De woonfunctie wordt binnen dit project mogelijk gemaakt. • De binnentuin is niet openbaar. De tuin zal toegankelijk zijn via bruisend hart dat de functies verenigt en verbindt (het atrium). Zolang deze functies open zijn, kan men het centrale binnengebied benaderen en de tuin betreden. Er is vanuit de omgeving positief gereageerd op de toevoeging van een groene verblijfsruimte in deze stedelijke omgeving. Er is begrip voor het feit dat de binnentuin niet openbaar en vrij toegankelijk is. De openingstijden van de diverse functies maken dat het gebied wel voldoende toegankelijk is, ook voor omwonenden. In het PUK worden kaders gegeven voor de vergroening en natuurinclusief bouwen.

• Men ziet kansen voor het verbeteren van de Doelenstraat, nu ervaren als een donkere steeg. De Doelenstraat heeft momenteel een grotendeels logistieke functie, niet alleen door het Staal complex maar mede ook omdat de ‘achterzijde’ van Sociëteit De Witte (bevoorrading, afval aanbieding, etc.) hier gevestigd is. In het PUK is voor het Staal complex aangegeven dat de transformatie van een nu grotendeels leegstaand monofunctioneel kantoorpand naar een multifunctioneel complex, bijdraagt aan de leefbaarheid en de kwaliteit van dit deel van de binnenstad. Dat geldt ook voor de Doelenstraat. Door toevoeging van functies en meer openheid in de plinten, zal de levendigheid in dit gebied toenemen. Zo wordt hier voorzien in de fietsenstalling voor gebruikers en bezoekers van de commerciële functies in Staal en wordt er op ingezet om de Horecavoorziening aan Lange Houtstraat ‘de hoek om’ de Doelenstraat in te door te zetten. • Er zijn zorgen geuit over de toegankelijkheid van de achterzijde van de gebouwen aan de Korte Vijverberg. De ontsluiting van de achtererven is essentieel voor de kantoren aan de Korte Vijverberg tot en met Haags Historisch Museum. Tijdens de informatiebijeenkomst is direct aangegeven dat de bereikbaarheid van deze panden behouden blijft conform de bestaande situatie.

Het PUK geeft geen mogelijkheden voor (bouwkundige) veranderingen rondom de toegankelijkheid van de achtererven van de panden aan Korte Vijverberg. • Er zijn zorgen over eventuele bouwoverlast (trillingen) en de bereikbaarheid van de instellingen. Zowel tijdens de bouw als in de definitieve nieuwe situatie dienen de achtererven van de gebouwen aan de Korte Vijverberg bereikbaar te zijn. De ontwikkelaar is hierover met de betreffende eigenaren in gesprek. Voor de bereikbaarheid en overlast tijdens de bouw is onder andere de gemeentelijke procedure voor Bereikbaarheid, Veiligheid en Communicatie (BVC) van toepassing en benoemd in het PUK. Vanuit het Mauritshuis is aangegeven dat bouwwerkzaamheden eventueel invloed kunnen hebben op hun museum en collectie. Hierover heeft ontwikkelaar toegezegd in gesprek te gaan. • Er is gevraagd naar afstemming met de werkzaamheden van project Binnenhof Renovatie om de omgeving leefbaar te houden (met de omgevingsmanager van aannemer Binnenhof is op 18 juni 2021 afgesproken om maandelijks met elkaar af te stemmen). Hier is ook de BVC procedure voor van toepassing om tot goede afstemming van de werkzaamheden in de omgeving te komen. In paragraaf 7.3 van het PUK is het participatieproces beschreven. De deelnemers aan de overleggen hebben een terugkoppeling ontvangen.

Op de door de omgeving benoemde thema’s wordt door de ontwikkelaar in het vervolgtraject verder doorgesproken met de omgeving, in plenaire bijeenkomsten en in 1 op 1 gesprekken.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10249244

Vraag 3 Uitwerking van ambities voor natuurinclusief bouwen. Zoals tijdens de commissievergadering is aangegeven, worden met de ontwikkelaar afspraken gemaakt op welke wijze maatwerk geleverd kan worden zodat ook het complex STAAL goed kan bijdragen aan de doelstelling van het beleid Natuurinclusief bouwen. Met de adviescommissie Haags Duurzaamheids Team (HDT) is het initiatief besproken en is geconcludeerd dat het puntensysteem Natuur Inclusief Bouwen niet voor alle onderdelen generiek kan worden toegepast. Voor deze ontwikkeling, gelegen in hoogstedelijke omgeving in de historische binnenstad is het lastig om te voldoen aan maatregelen op maaiveldniveau. Volledige toepassing van het puntensysteem Groen- en natuurinclusief bouwen is voor complex STAAL dan ook niet reëel gezien de ligging in de hoogstedelijke, historische binnenstad en het vrijwel ontbreken van een onbebouwd maaiveld binnen de contouren van dit PUK. Bezien zal worden of als compensatie voor ontbrekende gebiedsmaatregelen de maatregelen op gebouwniveau geoptimaliseerd kunnen worden. Omdat dit nadere uitwerking van de plannen betreft, kan in deze schetsontwerpfase van het plan nog niet aangegeven worden op welke wijze hier invulling aan zal worden gegeven. Het initiatief moet immers nog uitgewerkt worden. In het PUK is in par.

5.2 opgenomen dat voor de borging van groen in het bouwplan er een landschapsplan gemaakt moet worden als integraal onderdeel van het gehele ontwerp. Daarbij worden ontwerp- en beheerafspraken met de gemeente gemaakt. Er wordt tenminste 250m2 daktuin gerealiseerd. Het plan wordt binnen de kaders van het PUK verder uitgewerkt. Vraag 4 Informatie over standpunt Welstand ten aanzien van de gestelde kaders Een Planuitwerkingskader (PUK) geeft de kaders aan waarbinnen een initiatief verder uitgewerkt zal worden. In dit stadium is dus nog geen uitgewerkt architectonisch plan aanwezig dat, net zoals bij een omgevingsaanvraag, door de Welstands- en Monumentencommissie getoetst dient te worden. De Welstands- en Monumentencommissie heeft geen formele adviesrol bij een PUK. Het PUK hoeft en kan niet goedgekeurd worden door de Commissie. Wel beoordeelt de Commissie het uiteindelijke ontwerp aan de hand van de Welstandsnota en de cultuurhistorische paragraaf in het bestemmingsplan Dit initiatief en PUK is echter wel ambtelijk besproken met de Commissie. Er is geen officiële verslaglegging van interne ambtelijke overleggen tussen de adviseurs Stedenbouw, Monumentenzorg en Welstands- en Monumentencommissie. De secretaris van het overleg maakt aantekeningen.

De afstemming tussen de adviseurs en de Commissie over de mogelijkheid voor een uitbreiding van de bovenste verdieping aan het Tournooiveld betrof vooral het opstellen van sterk afdwingbare doelstellingen in plaats van het voorschrijven van oplossingen en het meegeven van spelregels aan het volume. De input is in het PUK verwerkt en de kaders zijn opgenomen in paragraaf 5.6 in het PUK (pagina 32 en 33). Vraag 5 Hoe is geborgd dat er geen sprake is van aantasting van monumentale panden? Complex Staalbankiers ligt in de binnenstad in het gebied dat is aangeduid als rijksbeschermd stadsgezicht. Onderdeel van het complex zijn ook 3 panden met monumentale status. De bestaande en historische puien zijn uitgangspunten voor de entrees. De plannen zullen door afdeling Monumentenzorg en de Monumenten- en Welstandscommissie getoetst worden. Deze aspecten maken dat er nauwe samenwerking is tussen afdelingen Stedenbouw, Monumentenzorg en Welstand bij het opstellen en begeleiden van dit PUK. Bij de uitwerking zullen deze afdelingen ook gezamenlijk de plannen begeleiden. Zoals bij beantwoording van vraag 4 is aangegeven, is er ambtelijk overleg geweest met Welstand & Monumenten Commissie over de kaders voor de uitbreiding aan het Tournooiveld.

Bij ontwikkeling en transformatie dienen voor de monumenten bouwhistorische opnames gemaakt te worden aan de hand waarvan de plannen getoetst kunnen worden. Begeleiding en toetsing door de afdeling Monumentenzorg en de Monumenten- en Welstandscommissie tijdens de uitwerking en het vergunningstraject zorgt voor de gemeentelijke kwaliteitsborging en zorgt ervoor dat er geen sprake zal zijn van aantasting.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10249244

Het complex Staal grenst op het binnenterrein aan enkele percelen aan Korte Vijverberg (onder andere Kabinet van de Koning). De bebouwing die het PUK mogelijk maakt op het binnenterrein is overwegend even hoog als de bestaande bebouwing die nu direct grenst aan de perceelsgrens. Het PUK maakt het mogelijk om de huidige, versteende ruimte tussen de gebouwvleugels van Staal (dak van de parkeergarage) te overdekken zodat het bruikbare binnenruimte wordt. Het gehele binnengebied van het de locatie kent een stenige inrichting. Van extra verstening van het binnenterrein kan dan ook niet gesproken worden. De bebouwing mag maximaal 2m hoger worden dan bestaande bebouwing om ruimte te bieden voor hogere verdiepingshoogtes en dakconstructie. Dit deel van het plangebied ligt op dermate grote afstand van de achtergevel van het Kabinet van de Koning dat hier geen negatieve invloed van te verwachten is. Vraag 6 Kan de participatieleidraad eerder aan de raad worden voorgelegd? Deze vraag ligt buiten de reikwijdte van dit raadsvoorstel voor het Planuitwerkingskader STAAL Lange Houtstraat en zal separaat aan uw commissie worden beantwoord.

Vraag 7 Is er meer informatie beschikbaar over de museale functie en de planning? In overleg met partijen na het commissiedebat, melden wij u dat het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum al geruime tijd met Syntrus Achmea in gesprek is over de haalbaarheid van verplaatsing van haar activiteiten van de huidige locatie bij de Koninklijke Bibliotheek naar de panden van het STAAL complex aan het Toernooiveld. Om zich te kunnen committeren aan de plannen, dienen zowel Syntrus Achmea als het Museum nog de nodige besluiten te nemen. De planning van dit project is grotendeels gebaseerd op de noodzaak voor het museum om tijdig vervangende huisvesting te kunnen betrekken. Het betreffende museum moet weg op de plek waar ze nu zitten. De benodigde aanpassingen aan het STAAL-complex en de daaraan voorafgaande planologische procedures moeten zorgvuldig doorlopen en tijdig gestart worden. Afronding van het PUK traject is dan ook nodig om de interne besluitvorming bij de betrokken partijen verder te brengen zodat de vervolgstappen in het ontwikkelproces gezet kunnen worden. Over de benodigde extra ruimte van de dakopbouw kan nog het volgende gemeld worden: Gemeentelijk beleid is er al jaren op gericht om het Museumkwartier sterker te maken. Huisvesting van een nieuw museum, en ook nog een museum met een voor het Museumkwartier ‘nieuwe’ doelgroep, is een zeer welkome toevoeging.

Het museum heeft op basis van de huisvestingsbehoefte en toekomstvisie een programma van eisen opgesteld, door de architecten vertaald naar het gewenste/benodigde bouwvolume op deze nieuwe plek. Vanuit de gemeente is door afdelingen Stedenbouw, Monumentenzorg en Welstand gekeken wat er op deze plek mogelijk is. De extra bebouwing houdt verband met het gevraagde volume en vloeren voor de beoogde tentoonstellingen door het Museum en het benodigde ruimtebeslag voor de installaties van het Museum. De extra bouwlaag betreft in feite de uitbreiding en vergroting van de huidige installatieruimte op de 4e etage. Deze wordt uitgebreid maar blijft ruim achter het monumentale gebouwdeel aan het Tournooiveld. In de opslag van archieven wordt grotendeels voorzien op een andere locatie. Daarvoor is de opbouw dus niet nodig. De door het Museum ingeschakelde architect heeft aan de hand van de wens van het Museum een ontwerp gemaakt dat voldoet aan het Programma van Eisen. Het ontwerp vraagt om ingrepen die voortkomen uit de unieke ruggengraat/trappenhuis die zij ontworpen hebben, en die voldoende volume en vloeren en verdiepingshoogte bieden voor de beoogde tentoonstellingen. Eigenaar van het pand Syntrus Achmea en een erfgoed-expert hebben meegedacht over een passende oplossing op basis van een uitgebreide studie naar mogelijkheden.

De extra ruimte die ontstaat door de voorgestelde dakopbouw als uitbreiding van de huidige installatieruimte, wordt integraal onderdeel van het museum en vindt aansluiting bij het concept van de ruggengraat en identiteit van het museum.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10249244

Het monumentale deel van het voorhuis aan het Tournooiveld blijft door de opbouw onaangetast, terwijl er wel extra ruimte wordt toegevoegd ten behoeve van de museale invulling. Het complex Staal bestaat qua bouwkundige opbouw, organisatie en gebouwplattegronden uit diverse panden. Het is niet voor de hand liggend om de verschillende gebouwdelen aan elkaar te verknopen maar juist de beoogde programma’s zo optimaal binnen de bestaande bouwkundige componenten te plaatsen. Het is dan ook logisch om het museumgedeelte aan het Tournooiveld te maken en in de bestaande achterbouw. Het museum kan daarmee zelfstandig functioneren en geëxploiteerd worden, los van de gebouwdelen aan de Lange Houtstraat die een andere indeling kennen. Hedendaags museum is qua inrichting en exploitatie ook afhankelijk van en op zoek naar goed indeelbare verdiepingen, plattegronden en hogere ruimtelijke verdiepingen. Vandaar ook de behoefte aan extra ruimte. Met vriendelijke groet, Anne Mulder Wethouder Stadsontwikkeling

5/5