RIS311107 Beantwoording SV Personeelstekort Centrum Jeugd en Gezin

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

8 februari 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van raadslid mevrouw Arp luidend: ‘Personeelstekort CJG’

OCW/10258370 RIS311107

Het raadslid mevrouw Arp heeft op 21 december 2021 een brief met daarin zes vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De fractie van de SP heeft signalen ontvangen dat er een groot personeelstekort is bij het Centrum Jeugd & Gezin. Ouders hebben een brief gekregen dat hun bezoeken aan het CJG niet door kunnen gaan en worden verwezen naar het telefoonnummer van het klantcontactcentrum. 1.

Hoe groot is op dit moment het personeelstekort bij de CJG’s? Zijn er bepaalde CJG’s die hier meer mee te maken hebben dan anderen? Kan het college een uitsplitsing geven van het personeelstekort naar functie? Klopt het dat de knelpunten met name zitten bij gezinscoaches?

Binnen het CJG zijn twee onderdelen van dienstverlening te onderscheiden; de jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de jeugdteams. De JGZ is de basis in de collectieve gezondheidsbescherming en -bevordering voor de jeugd. Jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en medisch assistenten zijn hier als medisch professionals werkzaam. De jeugdteams bieden vrij toegankelijke, eerstelijns jeugdhulp. In de jeugdteams werken gezinscoaches met diverse expertises en gedragswetenschappers. Bij beide onderdelen is sprake van personeelstekort. In antwoord op gestelde vragen maken we steeds een onderscheid tussen JGZ en Jeugdteams. JGZ Voor de JGZ heeft het personeelstekort vanaf afgelopen november gezorgd voor een aangepaste dienstverlening. Zie ook commissiebrief ‘Aangepaste dienstverlening JGZ (RIS311508) waarin de situatie verder is toegelicht. (Ouders van) jeugdigen die de aankomende tijd een afspraak hebben bij de JGZ die in een andere vorm dan regulier plaatsvindt, zijn daar per brief over geïnformeerd. Op het moment dat de JGZ op aangepaste dienstverlening over ging, waren bij de CJG-locaties Escamp en Haagse Hout de tekorten het meest nijpend. Er is toen een nieuwe verdeling van de inzetbare professionals gemaakt. Hierdoor is de JGZ capaciteit weer gelijkmatig over de stad verdeeld. Om alle gevraagde taken uit te kunnen voeren is een totale bezetting nodig van 214 fte.

Op dit moment is de bezetting 186 fte. Jeugdteams Binnen de jeugdteams wordt gestreefd naar een totale bezetting van circa 210 fte gezinscoaches. Op dit moment is er een onderbezetting van circa 21 fte. Dit is naar rato verdeeld over de verschillende locaties.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10258370

2.

Hoe wordt het personeelstekort op dit moment binnen de organisatie opgevangen? Wat betekent het voor de werkdruk van de overige medewerkers? Kunnen er altijd medewerkers met de juiste kennis en expertise worden ingezet?

JGZ Tot het einde van het eerste kwartaal wordt het personeelstekort opgevangen door: • een aangepaste vorm van dienstverlening; • inzet van taakdifferentiatie: verpleegkundigen nemen werkzaamheden van artsen over; • extra inzet van huidig personeel door (tijdelijke) urenuitbreiding. Daarnaast zetten we de eerste maanden van 2022 vol in op werving van extra medewerkers en de inzet van ingehuurde medewerkers. De wervingscampagne hiervoor is volop gaande en de eerste 10 nieuwe medewerkers zijn al aangenomen. De beschikking over meer capaciteit zorgt voor een meer beheersbare werkdruk. Aanvullende acties gedurende de rest van het jaar worden toegelicht in de commissiebrief. Deze leveren ook een bijdrage in het structureel oplossen van het probleem. De werkdruk binnen de JGZ is al langere tijd hoog. Dit speelt niet alleen in Den Haag. Andere G4 gemeenten en JGZ-uitvoeringsorganisaties in de regio geven aan dat zij zich in een vergelijkbare situatie bevinden. Er worden alleen artsen, verpleegkundigen en medisch assistenten ingezet bij de JGZ dus van juiste kennis en expertise is te allen tijde sprake. Jeugdteams Met ingang van dit jaar zijn er, na een aanbestedingstraject, op twee percelen nieuwe contracten gesloten. De gecontracteerde partijen doen hun uiterste best om de bezetting zo goed en zo vlug mogelijk in te vullen.

Tegelijkertijd worden door de gemeente ook via detacheringsbureaus gezinscoaches geworven. Daarnaast zijn er in september acht gezinscoaches gestart op ervaringsplekken. Deze startende medewerkers krijgen een opleidingsprogramma, zodat zij in korte tijd veel ervaring kunnen opdoen en daarna als volwaardig gezinscoach aan de slag gaan. In gezamenlijkheid zorgen de gemeente en de gecontracteerde partijen ervoor dat de werkdruk niet nog verder oploopt en dat gezinnen de juiste hulp blijven ontvangen. 3.

Wat zijn de gevolgen van het personeelstekort voor de cliënten? Hoeveel afspraken zijn afgezegd? Wat merken ouders en kinderen nog meer van het personeelstekort? Wat betekent het personeelstekort voor het doel van 1 gezin 1 plan? Kunnen ouders rekenen op een vaste hulpverlener? Wat is het oordeel van het college over de gevolgen voor ouder en kind?

JGZ Binnen de aangepaste dienstverlening gaat nagenoeg alles door, maar in afgeslankte vorm. Zo gaat het Rijksvaccinatieprogramma volledig door. De JGZ is altijd bereikbaar voor gezinnen die vragen hebben of voor een extra consult wanneer er zorgen zijn. Voor ketenpartners zoals scholen, welzijn en andere paramedici heeft deze aanpassing geen effect; de JGZ is beschikbaar voor afstemming. De afgeslankte vorm betekent wel dat dat contactmomenten korter zijn en huisbezoeken digitaal worden uitgevoerd in plaats van fysiek. Tevens is er een tijdelijke stop op het aannemen van nieuwe gezinnen voor de gezinsketenaanpak tegen overgewicht. Al met al betekent de aangepaste dienstverlening dat er minder ruimte is voor signalering en het preventieve gesprek met ouders en jeugdigen, maar dat de noodzakelijke zorg wordt gecontinueerd. Dit is ook de inzet van het college: dat de noodzakelijke zorg in elk geval doorgaat en de rest zo snel als mogelijk weer wordt opgepakt.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10258370

Jeugdteams Binnen de jeugdteams is het proces anders dan bij de JGZ. De JGZ nodigt in principe jeugdigen en hun ouders uit. Bij het jeugdteam melden jeugdigen of ouders zichzelf aan of gebeurt aanmelding bijvoorbeeld via school. Na aanmelding bij het jeugdteam is er een wachttijd. Deze is vergelijkbaar met de wachttijd in andere jaren. Gezinnen die op de wachtlijst van de jeugdteams staan worden regelmatig gebeld en gevraagd hoe het gaat (het zogenaamde wachtlijstbeheer). Zo blijft inzichtelijk welke gezinnen eventueel met voorrang een gezinscoach toegewezen moeten krijgen. Ook wordt via wachtlijstbeheer gekeken of, en zo ja welke voorliggende voorzieningen alvast ingezet kunnen worden. Wanneer eenmaal een gezinscoach aan het gezin is gekoppeld, is er geen sprake van uitgestelde zorg. Wel kan het voorkomen dat een gezin wisselt van gezinscoach. Soms is dit omdat de expertise van iemand anders beter past, soms omdat een gezinscoach vertrekt. Het aantal gezinnen dat wisselt van gezinscoach is niet anders dan in andere jaren. Het principe van 1 gezin 1 plan 1 en 1 regisseur binnen de jeugdhulp is daarmee ook niet gewijzigd. De wijze van elkaar ontmoeten is wel anders door corona. In onderling overleg en kijkend naar de behoefte en noodzaak wordt besloten of er fysiek, dan wel digitaal of telefonisch contact is met het gezin. 4.

Is er onderzoek gedaan naar de achterliggende oorzaken van het personeelstekort? Hoe groot is het verloop van personeel binnen de CJG’s? Hebben medewerkers het gevoel dat de werkdruk te hoog is, of dat zij te veel zware gevallen krijgen toegewezen? Hoe verhouden de lange wachtlijsten in de jeugdzorg zich tot het personeelstekort bij de CJG’s?

JGZ Binnen het gehele medische domein is er krapte op de arbeidsmarkt, dit geldt ook voor de JGZ. Dit blijkt tevens uit onderzoek dat in opdracht van het Ministerie van VWS is uitgevoerd.1 Daarnaast is er sprake van een hoog ziekteverzuim. Dit is mede gevolg van het langere tijd taken uitvoeren met minder mensen. Tenslotte heeft ook corona invloed op de inzetbaarheid van medewerkers. Er is door de JGZ een aantal keer bijgesprongen bij de vaccinatiecampagnes van de GGD. Dit betekent dat deze mensen niet of minder voor JGZ-taken ingezet konden worden. En de bezetting is krapper doordat professionals in quarantaine zitten. Jeugdteams Het personeelstekort binnen de jeugdhulp is ook een landelijke trend. Zowel jeugdteams, de specialistische jeugdhulp als jeugdbescherming hebben te maken met krapte en vissen in dezelfde vijver van professionals. Een hoge werkdruk in combinatie met de heftigheid van de problematiek zorgt ervoor dat, voornamelijk startende medewerkers, afhaken. Daarnaast maakt de gunstige arbeidsmarkt het makkelijker om van baan te wisselen. Wanneer er sprake is van een krappere bezetting dan gewenst en de instroom blijft gelijk, dan uit zich dat uiteraard in een langere wachttijd. In de jaarrapportage Jeugd en Wmo gaan we hier nader op in. 5.

Welke acties heeft het college de afgelopen jaren ondernomen om het personeelstekort op de CJG’s op te lossen? Wat is hiervan het effect geweest?

JGZ Belangrijke stap in 2021 was het ontwikkelen van een goede capaciteitsberekening voor de JGZ. Nadat daaruit duidelijk werd dat de personeelskrapte een structureel karakter kende, is direct besloten om de capaciteit structureel met 27 fte uit te breiden. Deze wervingscampagne hiervoor is nu in volle gang. 1 AEF rapport: Uitval reguliere zorg door Covid-19 bij de jeugdgezondheidszorg

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10258370

De 10 eerste nieuwe medewerkers zijn al aangenomen, met 18 verpleegkundigen zijn er gesprekken. Ook is de beschikbaarheid van huidig personeel vergroot, en is er begonnen met de invoering van taakdifferentiatie (verpleegkundigen nemen taken van artsen over). Tot slot draagt het project I-JGZ bij aan een nieuwe vorm van dienstverlening, waarbij focus vooral ligt op het kunnen bieden van extra zorg voor kinderen die dit nodig hebben, maar ook een efficiency slag kent in personele inzet. Jeugdteams Zie ook het antwoord op vraag 2. Middels aanbestedingen, werving eigen personeel, het starten van ervaringsplekken en de inhuur via detacheringsbureaus hopen we de bezetting binnenkort op orde te hebben. Een stedelijk inwerkprogramma, goede samenwerking met onze partners en het drie-gesprek tussen manager gemeente, manager moederorganisatie en de gezinscoach bij ziekte en re-integratie hebben bijgedragen aan een betere werksfeer, uniformiteit in afspraken en meer duidelijkheid voor de gezinscoach bij wie hij waarvoor terecht kan. Op teamniveau wordt tevens gestuurd op de caseload en worden kansen en knelpunten besproken. Ook wordt er per team specifiek geleerd van de feedback die ouders geven na afsluiting van een dossier. Bovenstaande leidt tot meer werkplezier en draagt bij aan het behouden van professionals in de jeugdteams. 6.

Hoe is het college voornemens om het huidige personeelstekort op te lossen en welke doelen stelt zij voor zichzelf? Vanaf wanneer kunnen ouders ervan uitgaan dat er geen afspraken meer worden afgezegd als gevolg van het personeelstekort?

JGZ Er wordt hard gewerkt om de dienstverlening zo snel mogelijk weer terug op het gewenste niveau te brengen. Zie ook het antwoord op vraag 5. Aanvullende inzet daarop is: • Ontwikkelen van een stedelijk inwerkprogramma. • Acties op verlagen ziekteverzuim. • Aantrekkelijker maken van de functies. • Verdere digitalisering van zorg. De verwachting is dat de aangepaste dienstverlening tot in elk geval tot en met het 2e kwartaal van 2022 duurt. Dit heeft te maken met de werving en de tijd die het kost om deze nieuwe mensen in te werken en de bezetting van huidig personeel nog niet stijgt door corona besmettingen. Jeugdteams Het afzeggen van afspraken is zoals eerder gezegd niet aan de orde bij de jeugdteams. Wel is het doel om de wachtlijsten aan te pakken, zodat gezinnen eerder de hulp kunnen krijgen die zij nodig hebben. In de intake en bij het wachtlijstbeheer is reeds meer aandacht voor netwerkopbouw en het gebruik maken van voorliggende voorzieningen. Er wordt toegewerkt naar meer aandacht voor het gezin als geheel en de regierol die hierbij past. Zoals bekend lopen de huidige contracten in de jeugdteams per 2024 af. Eind november is in het college een voorstel besproken over de ontwikkeling van de jeugdteams per 2024 (RIS310951). Hierin wordt aangesloten bij de regiovisie waarbij het gezin als geheel en de regierol daarop voorop staat.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen