RIS310979 Voortgang op Het Haags koloniaal- en slavernijverleden

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Sociale zaken en Werk

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10222020 RIS310979 Contactpersoon

natasja.schaap@denhaag.nl Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

27 december 2021

Natasja.schaap@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgang op Het Haags koloniaal- en slavernijverleden

Geachte voorzitter, Op 1 juli 2021 heeft uw raad het Initiatiefvoorstel Het Haags koloniaal- en slavernijverleden (RIS305697) aangenomen. In deze brief breng ik u op de hoogte van de voortgang van het wetenschappelijk onderzoek naar het koloniaal en slavernijverleden van Den Haag, de activiteiten van de kwartiermaker voor het permanent Herdenkingscomité, de realisatie van de slavernijmonumenten, en van het te ontwikkelen cultureel educatieve aanbod. Wetenschappelijk onderzoek Op 8 juli 2021 is officieel de opdracht verleend aan het Koninklijk Instituut Taal-,Land- en Volkenkunde (KITLV) om een wetenschappelijk onderzoek uit te voeren naar het Haags koloniaal- en slavernijverleden. In september ontving de gemeente de eerste voorlopige inhoudsopgave en op 18 oktober vond de eerste (online) bijeenkomst plaats met alle onderzoekers. De voortgang van het wetenschappelijk onderzoek onder redactie van prof. Dr. Gert Oostindie (KITLV en Universiteit Leiden), dr. Esther Captain (KITLV) en dr. Valika Smeulders (Rijksmuseum) kunt u via deze projectwebsite van het KITLV volgen. Hierop vindt u de voorlopige inhoudsopgave (via het tabblad publicatie) en de namen van de onderzoekers. De publicatiedatum van het onderzoek in de vorm van een rijk geïllustreerde bundel is gesteld op 20 november 2022.

Het permanent herdenkingscomité Haags koloniaal en slavernijverleden Vanaf september 2021 heeft de kwartiermaker Mercedes van Zandwijken, bekend als oprichter van de Stichting Keti Koti-tafel, in opdracht van de gemeente gewerkt aan de oprichting en uitwerking van een herdenkingscomité met aandacht voor de invulling van de jaarlijkse herdenkingen en vieringen van Haagse gemeenschappen uit voormalige koloniën. Zij heeft gesproken met een twintigtal vertegenwoordigers van Haagse gemeenschappen en heeft haar eerste bevindingen in een conceptstartnotitie gedeeld met de betrokkenen. Deze notitie zal in de komende maanden samen met vertegenwoordigers van de gemeenschappen uitgewerkt worden om gezamenlijk tot een breed gedragen missie, visie en herdenkingscultuur voor de inwoners van Den Haag te komen. De verwachting is dat deze startnotitie begin maart 2022 zal worden gepresenteerd aan het college.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10222020

Herdenkingen en vieringen De stichting PLC (vroeger Stichting Samen Sterk) heeft voor 2021 een herdenkingsdag met een programma: “Slavernijverleden, een gezamenlijke toekomst” in theater Diligentia moeten uitstellen in verband met de coronamaatregelen. De verwachting is dat deze nu rond de zomer van 2022 plaats vindt. Totstandkoming van de herdenkingsmonumenten slavernijverleden Eind oktober 2021 is de gemeente akkoord gegaan met het definitieve projectplan van beeldende kunstinstelling Stroom Den Haag, waarin gefaseerd over de jaren 2021-2023 gewerkt wordt aan de realisatie van herdenkingsmonumenten slavernijverleden conform het raadsinitiatief. De opleverdatum is op 1 juli 2023. Tussen januari en september 2021 is gewerkt aan het projectplan. Daarbij zijn de randvoorwaarden voor het project in kaart gebracht. Ook is er onderzoek verricht rond het thema slavernij waarvoor casestudies in binnen- en buitenland met elkaar zijn vergeleken, en gesprekken met stakeholders en belanghebbenden zoals activisten, wetenschappers en kunstenaars zijn gevoerd. Het resultaat is een projectplan dat inhoudelijk, organisatorisch en procesmatig handen en voeten geeft aan de realisatie van de herdenkingsmonumenten.

Een belangrijke uitkomst was daarnaast dat in de wijze waarop de herdenkingsmonumenten tot stand komen, als de herdenkingsmonumenten zelf, zorgvuldig- en meerstemmigheid belangrijke toetsstenen zijn. Van november 2021 tot maart 2022 wordt de projectorganisatie verder opgetuigd. Drie onderdelen van het project worden in deze periode in gang gezet: de communicatie met de betrokken gemeenschappen via fysieke bijeenkomsten en een digitaal platform; de samenstelling van een kerngroep van kunst-, cultuur- en geschiedenis/erfgoedexperts en het vooronderzoek naar mogelijke locaties voor de herdenkingsmonumenten waarbij de relatie met het slavernij en/of koloniaal verleden richtinggevend is. Deze werkzaamheden leiden tot een programma van eisen voor de herdenkingsmonumenten en een ‘’shortlist’’ van locaties. Vanaf maart tot oktober 2022 wordt de vraag naar schetsontwerpen voor de herdenkingsmonumenten uitgezet aan de hand van het programma van eisen. Deze uitvraag dient te leiden tot de keuze voor een definitieve ontwerp(en) en kunstenaar(s). Parallel aan de keuze voor een ontwerp en kunstenaar wordt de ACOR/Welstand geconsulteerd over het (de) ontwerp(en) en de locatie(s). Vanaf oktober 2022 tot juni 2023 wordt het definitieve ontwerp gerealiseerd en de gekozen locatie(s) voorbereid voor de plaatsing. In juli 2023 volgt de presentatie en onthulling van de herdenkingsmonumenten.

Educatie op het gebied van het koloniaal- en slavernijverleden Centrum 16-22 heeft samen met een aantal scholen, culturele instellingen en belangenorganisaties voor de gemeente een behoefte onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop o.a. kolonialisme en slavernij in de klas aan de orde kan komen. Dit resulteerde in een voorstel met mogelijkheden voor een educatief programma voor het PO en het VO. De gemeente onderzoekt, in afstemming met Cultuurschakel, culturele instellingen en het onderwijs welke mogelijkheden er zijn om het programma verder te laten ontwikkelen waarbij het bestaand aanbod én de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek naar het Haags koloniaal- en slavernijverleden worden meegenomen. Voor de zomer van 2022 verwachten wij u te berichten over de concrete invulling en organisatie van dit programma.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10222020

Naamswijziging voor nakomelingen van slaafgemaakten Naamswijziging is een landelijke bevoegdheid en is geregeld in het besluit geslachtsnaamswijziging. De mogelijkheid van naamswijziging is mogelijk wegens psychische hinder die door een psycholoog moet worden vastgesteld en waarvan de kosten door de verzoeker moet worden betaald. Burgemeester Halsema van Amsterdam heeft een brief gestuurd aan de minister voor Rechtsbescherming met het verzoek om dat besluit aan te passen, en geslachtsnaamswijziging aan nabestaanden van slaafgemaakten toe te staan. De minister van Rechtsbescherming heeft in een reactie verwezen naar het voornoemd besluit en ziet vooralsnog geen aanleiding voor een specifieke grond wegens naam uit slavernij. Den Haag heeft samen met de grote vier steden (G4) in november met het ministerie van Binnenlandse Zaken gesproken over de mogelijkheden van wetswijziging voor afschaffing van slavernij-achternamen. Het ministerie onderzoekt samen met het WODC welke mogelijkheden er zijn en komt hier in het eerste kwartaal van 2022 op terug. Conclusie Met de eerste concrete resultaten die bereikt zijn, heeft het college de uitvoering uw initiatiefvoorstel met enthousiasme opgepakt. Wij zullen uw raad in Q1 een shortlist sturen met mogelijke locaties voor de slavernijmonumenten, en houden u op de hoogte van de verdere uitvoering.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Arjen Kapteijns

3/3