RIS310953 privéles leidt tot meer ongelijkheid onder leerlingen Bijlage
Tekst van het document
Privéles sluipt de scholen ongelijkheid leerlingen
in
en
vergroot
Onderwijsraad Aanvullend onderwijs kan positieve effecten hebben, maar alleen als het voor iedereen toegankelijk is, vindt de Onderwijsraad. •
Patricia Veldhuis
Frederiek Weeda 7 december 2021 Leestijd •
2
minute
Leerlingen studeren bij een huiswerkinstituut in Utrecht. De opmars van betaalde bijlessen en huiswerkbegeleiding vergroot de ongelijkheid tussen leerlingen. Foto Julius Schrank De
opmars
van
betaalde
bijlessen
en
huiswerkbegeleiding vergroot de ongelijkheid tussen leerlingen. Daarvoor waarschuwt de Onderwijsraad dinsdag in een advies aan het demissionaire kabinet. Meer dan een kwart van de basis- en middelbare scholieren maakt inmiddels gebruik van aanvullend onderwijs dat door private bedrijven wordt gegeven. De prijs varieert van 10 tot 40 euro per uur.
De
Onderwijsraad
constateert
dat
dit
‘schaduwonderwijs’ steeds meer verstrengeld raakt met het gewone, publiek bekostigde onderwijs. Vaak, zo schrijft de Onderwijsraad, zeggen scholen tijdens voorlichtingsavonden voor nieuwe brugklassers al tegen ouders en leerlingen dat ze aanvullende begeleiding nodig zullen hebben en dat de ouders geacht worden dat zelf in te kopen.
Lees ook: ‘Schaduwonderwijs’
is
een
forse
groeimarkt geworden Bijlessen en huiswerkbegeleiding kennen veel vormen: binnen het schoolgebouw in de vorm van bijlessen of examentrainingen na schooltijd door externe bureaus, maar ook in huiswerkinstituten buiten school. Veel basisscholen kampen met een tekort aan leraren en ze hebben allemaal meer kinderen in de klas die extra aandacht nodig hebben, sinds in 2014 zogeheten Passend Onderwijs werd ingevoerd. De leraar heeft het heel druk en soms schiet persoonlijke aandacht voor elk individueel kind erbij in. Tegelijk stellen ouders steeds hogere eisen aan de school. Ook het aantal particuliere scholen groeit, ziet de Onderwijsraad.
Alleen
al
het
aantal
privé-
basisscholen, waar leerlingen in kleine groepjes les
krijgen tegen betaling van gemiddeld 22.000 euro per jaar, groeide van 35 in 2015 naar 60 in 2018. Onderwijs wordt daardoor „steeds meer een stapeling van individuele belangen”, schrijft de Onderwijsraad. „Verwatering van het publieke karakter van het onderwijs” dreigt. Aanvullend onderwijs is niet slecht, vindt de Onderwijsraad. Het kan zelfs een positief effect hebben, omdat het „een stevige impuls van verbetering en vernieuwing” kan geven. Maar dat geldt alleen als het voor iedereen toegankelijk is en als er voldoende toezicht is op de kwaliteit. Privéscholen, zoals Luzac of Winford, staan net als gewone
scholen
onder
toezicht
van
de
Onderwijsinspectie. De leerlingen halen er een gewoon diploma. Bijlesbureaus of huiswerkinstituten staan niet onder toezicht. „Jij en ik kunnen morgen een bijlesbureau beginnen”, zegt Louise Elffers, die onderzoek doet naar schaduwonderwijs. „Dan hebben we ongetwijfeld meteen veel klanten, maar er kijkt niemand naar de kwaliteit van ons werk.” Elffers,
onderzoeker aan
de
Universiteit
van
Amsterdam, de Hogeschool van Amsterdam en directeur van het kenniscentrum Ongelijkheid, ziet dat het steeds normaler wordt om bijles te nemen en dat
scholen
dit
ook
voorlichtingsbijeenkomsten ouderavonden.
vaak
promoten of
op
tijdens
Eerder
dit
jaar
waarschuwde
ook
de
Onderwijsinspectie voor de opmars van het private onderwijs,
omdat
daarmee
het
onderwijs
in
Nederland „steeds meer kenmerken van een vrije markt” zou krijgen. De coronacrisis versterkt de groei van betaalde bijles. Verschil is wel dat de 8,5 miljard euro die het kabinet heeft uitgetrokken om de leervertraging in te halen, aan álle leerlingen wordt besteed. Maar scholen hebben niet genoeg mensen om die extra lessen te geven, laat staan om een-op-een met leerlingen te zitten. Dus huren ze commerciële bureaus in. De Onderwijsraad pleit voor een verbod op reclame voor commerciële diensten of producten via school. Leerlingen zouden via school geen folders mogen meekrijgen waarin bijvoorbeeld wordt geadverteerd voor een betaalde typecursus. „Zulke reclame wekt onterecht de indruk dat privaat aanbod bij de school hoort en noodzakelijk is”, schrijft de Onderwijsraad. „Ouders die weinig financiële armslag hebben, kunnen
hierdoor
drempels
toegankelijkheid van de school.” 
ervaren
in
de