RIS310898 Beantwoording SV Cultuurhistorie in de vergruizer

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

17 februari 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de heren Bos en Wijsmuller, luidend: ‘Cultuurhistorie in de vergruizer?’

DSO/10259602 RIS310898

De gemeenteraadsleden de heer Bos en de heer Wijsmuller heeft op 6 december 2021 een brief met daarin zestien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad beantwoordt het college deze vragen als volgt: In het tijdschrift van de rijksdienst voor het cultureel erfgoed nummer 4 jaargang 2021 biedt de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed het laatste bestaande gevelelement van het woongebouw Zwarte Madonna ter overname aan. Hierin stelt de auteur dat de gemeente Den Haag geen belangstelling heeft. En dat als er niemand interesse heeft het element in de vergruizer gaat. 1.

Is het college bekend met het bovenstaande artikel en oproep? Ja.

2.

Klopt het dat de gemeente heeft aangegeven geen belangstelling te hebben voor dit bijzondere object? Zo ja, waarom niet? Ja, de gemeente beschikt niet over een depot waar historische bouwfragmenten worden opgeslagen. Vanwege de grote afmetingen is het daarnaast een kostbare opgave het bouwfragment te integreren in een ander object of kunstwerk.

3.

De Zwarte Madonna is het meest besproken Haagse sociale woningbouwproject van de afgelopen 40 jaar en staat onder meer in het boek ‘Compact en harmonisch’ over sociale woningbouw in Den Haag 1850-2015, een uitgave in de VOM-reeks van de gemeentelijke monumentenzorg en de St. Publicaties Haags Erfgoed. Is de afdeling monumentenzorg en zijn de auteurs van voornoemde uitgave geraadpleegd over het mogelijk overnemen van dit element? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat was het advies? De afdeling Monumentenzorg en Welstand is geraadpleegd. De auteurs niet. De afdeling Monumentenzorg en Welstand erkent het cultuurhistorische belang van het gebouw de Zwarte Madonna. Het gevelfragment is echter slechts een overblijfsel van een groter geheel dat niet meer bestaat. Daarnaast was de Zwarte Madonna geen beschermd monument.

4.

Is er expertise ingewonnen bij de Haagse architectuurgemeenschap over het mogelijk overnemen van dit element? Zo nee, waarom niet, Zo ja, wat was het resultaat? Nee, over de hoge cultuurhistorische waarde is er geen verschil van inzicht.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10259602

5.

Is er overleg geweest met het Haagse kunstcentrum Stroom, het Haags Historisch Museum of andere instellingen ( zoals Galerie West) over dit unieke object? Zo nee, waarom niet? Er is contact gelegd met Stroom, maar zij hadden geen interesse. Daarnaast heeft Galerie West geen vaste collectie en ligt daarmee niet voor de hand als nieuwe locatie voor het gevelfragment. Het Haags Historisch Museum heeft wel een eigen collectie. Zij hebben geen belangstelling voor het ornament voor in hun depot. Praktisch gezien is het gevelfragment voor hun te groot en te zwaar om onder te brengen.

6.

Kan het college toezeggen alsnog dit fragment te claimen voor de Haagse toekomst? Nee.

7.

Kan het college dit element een toepasselijke plek in de Haagse openbare ruimte geven? In de collectie bouwfragmenten blijken na bellen met de Rijksdienst Cultureel erfgoed nog meer Haagse fragmenten opgenomen te zijn. Helaas stoot de Rijksdienst de gehele collectie af. Vanwege de afmetingen, het gewicht en kosten zien wij af van overname van het geveldeel van de Zwarte Madonna. Het college is van mening dat ondanks de hoge cultuurhistorische waarde de inspanningen die nodig zijn een passende herplaatsing te realiseren niet opwegen tegenover het behoud. Er is overleg met een derde partij over een eventuele plaatsing. Dit is echter in een zeer pril stadium.

8.

Is het college op de hoogte van het afstoten van de collectie bouwfragmenten door de Rijksdienst Cultureel Erfgoed? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze is het college van plan de Haagse historie te beschermen? Ja, uit eerdere contacten bleek de aanwezigheid van waardevolle elementen van het paleis op het Lange Voorhout. Ondanks dat hier geen beleid voor is, zullen enkele elementen van het oorspronkelijke timpaan worden overgenomen, en in de tuin van het paleis een plek krijgen.

9.

Volgens de Rijksdienst Cultureel Erfgoed liggen er onder andere nog originele delen van Paleis Noordeinde opgeslagen. Is het college hiervan op de hoogte? Zo nee, waarom niet? Bij navraag bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed blijkt het te gaan om fragmenten van het paleis op het Lange Voorhout en niet van paleis Noordeinde. Zie 8.

10. Is het college bereid deze fragmenten voor Den Haag te bewaren en op zoek te gaan naar een plek om deze tentoon te stellen? Nee, er is geen gemeentelijk depot. Wel is het college bereid om op zoek te gaan naar een goede inpassing dan wel bestemming. Zie ook bij 8. Het interieur van Maison Krul aan het Noordeinde is een schoolvoorbeeld van de Jugendstil. Het interieur is na demontage verspreid door Nederland. Een deel van het interieur is ook opgenomen in de collectie bouwfragmenten.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10259602

11.

Is het college ervan op de hoogte dat delen van het interieur van Maison Krul op de nominatie staan om te worden weggegooid door de Rijksdienst? Zo nee, waarom niet? En zo ja, waarom heeft de gemeente deze onderdelen niet overgenomen? De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft geen fragmenten van Maison Krul in zijn depot. Er wordt daar dus niets weggegooid van Maison Krul.

12. In juni 2021 werd bekend dat het Drents Museum haar delen van het interieur van Maison Krul aan het Haags Historisch Museum schenkt *. Is het college daarvan op de hoogte? Ja. 13. Is het college bereid om samen met het Haags Historisch Museum deze delen uit de collectie bouwfragmenten van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed over te nemen? En deze een goede plek in Den Haag te geven? Ja, er is getracht om de elementen te herplaatsen in de oorspronkelijke context. Deze zijn tot op heden helaas niet haalbaar gebleken. Het Haags Historisch Museum brengt in ieder geval de fragmenten in zijn collectie onder. Het museum is voornemens de fragmenten ergens te plaatsen waar ze ook voor het publiek toegankelijk zullen zijn. 14. Is het college bereid om samen met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed te onderzoeken welke bouwfragmenten in de collectie er nog meer van waarde kunnen zijn voor de stad Den Haag? Ja. 15.

Is het college bereid om bij dit onderzoek ook de Welstands- en Monumentencommissie en professionals uit de kunst, architectuur en monumentenzorg te betrekken? Ja.

16. Kan het college over de gevonden fragmenten, de waardestelling en de te volgen acties uitgebreid rapporteren aan de raad? Ja. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

(*) Zie bijlage

3/3