RIS310854 bijlage

studentenhuisvesting, zorgwoningen en bijzondere concepten.

groen en voorzieningen. De kwalitatieve opgave(fysieke

•

opgave) hangt ook samen met sociale, economische,

zelfbewoningsplicht voor de kopers om te voorkomen dat

veiligheid en leefbaarheidsaspecten.

geïnteresseerden particulieren geen kans meer hebben doordat

Bij een te eenzijdig aanbod van kleine woningen

Als een project koopwoningen bevat, geldt een

(kleine) beleggers de woningen kopen voor de verhuur. De

48

PLANUITWERKINGSKADER

gemeente daagt initiatiefnemer uit om met vernieuwende koopconcepten te komen zoals ‘koop later’ of ‘let-to-buy’. •

In het geval van studentenhuisvesting hebben deze

woningen een huurprijs onder de kwaliteitskortingsgrens. Studentenwoningen kunnen zowel zelfstandig- als onzelfstandige eenheden zijn. •

Een deel van de nieuwbouwhuurwoningen wordt

beschikbaar gesteld voor de verhuur aan onmisbare beroepsgroepen: politieagenten, zorgpersoneel of leraren. •

In het geval dat het sociale huurprogramma niet

door een woningcorporatie wordt afgenomen, geldt dat (een deel van) de sociale huurwoningen wordt verhuurd aan zorgdoelgroepen.

6.9

Archeologie

De locatie is gedeeltelijk aangeduid als zone met een archeologische verwachting (oranje) en gedeeltelijk aangeduid als zone zonder archeologische verwachting (groen). In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning dient ter plaatse van de zone met een archeologische verwachting; bij bodemingrepen groter dan 50 m2 én dieper dan 0,5 m onder maaiveld, advies te worden gevraagd aan de afdeling Archeologie van de gemeente Den Haag. Op basis van het bouwplan neemt deze een besluit of archeologisch vooronderzoek noodzakelijk is om de archeologische waarde van het plangebied vast te stellen. Na het vooronderzoek kunnen er aan de omgevingsvergunning voorwaarden worden verbonden in het kader van de archeologische monumentenzorg. Aangezien archeologisch vooronderzoek uit meerdere fasen (en meerdere rapporten) kan bestaan en daardoor enige tijd in beslag kan nemen, wordt geadviseerd ruim voor de aanvraag van de omgevingsvergunning contact op te nemen.

PLANUITWERKINGSKADER

49

50

6.10 Cultuurbeleid (OCW)

6.11 Haags Afval Plan

Versterking van het Haagse Museumkwartier wordt gezien als belangrijk instrument om de Haagse Binnenstad aantrekkelijk en vitaal te houden, zeker ten tijde van de renovatie van het Binnenhof. Daarom is het Museumkwartier opgenomen in het Coalitieakkoord 2019-2022 (RIS304121) het SociaalEconomisch Herstelplan (RIS306618), de Economische visie Den Haag +2030 (RIS303550), de Strategie Toerisme 20202025 (RIS302975) en de uitvoeringsagenda ‘De binnenstad groeit 2018-2022’ (RIS28721). Het belang van een sterk Museumkwartier wordt onderschreven door de culturele instellingen in het Museumkwartier. Zij hebben zich recent verenigd in de Stichting Museumkwartier Den Haag en werken daarbij samen, ook met de gemeente, op het gebied van gezamenlijke programmering en gebiedsmarketing. De museumsector is in belangrijke mate bepalend voor het imago van Den Haag als cultuurstad (adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2021 – 2024, RIS305165_Bijlage p. 35). Naast economische factor als (internationale) publiekstrekkers zijn de musea uiteraard belangrijke instellingen voor de stad vanwege hun cultuuraanbod en grote educatieve en maatschappelijke bereik. Uitbreiding van het aanbod voor de doelgroep gezinnen met kinderen in het Museumkwartier wordt ook door de hier al gevestigde musea gezien als een na te streven versterking.

Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan een plan voor renovatie, restauratie en uitbreiding van het Haags Historisch Museum. Dit museum grenst aan de achterzijde aan het Staal-complex, dat nu wordt herontwikkeld. Indien hier een museale invulling voor gevonden zou kunnen worden die het bestaande aanbod inhoudelijk en qua doelgroep uitbreidt, zijn er vanuit cultureel en economisch perspectief interessante mogelijkheden om samen te werken, op inhoudelijk gebied, maar wellicht ook in gebruik van ruimtes / faciliteiten en logistiek voor het museumpubliek.

Inzameling in dit gebied Bij de realisatie van nieuwe woningen in gestapelde vorm is een interne voorziening nodig voor de opslag van afval, van voldoende grootte ten behoeve van het aantal woningen. In dit gebied wordt op dit moment nog huisvuil ingezameld met huisvuilzakken. Er komen geen ORAC’s. Wel wordt er nog gezocht naar een andere oplossing voor de individuele huishoudens. We willen immers graag de zak van straat. Gebruik van rolcontainers past daar heel goed bij. Het inzamelvoertuig kan containers legen aan de Doelenstraat achter het gebouw.

PLANUITWERKINGSKADER

Inzameldag per fractie • Restafval zakken (restafval): op dit moment dinsdag. Inzameldagen worden zo min mogelijk aangepast, maar het zou in de toekomst wel kunnen als HMS de planning moet wijzigen. • Restafval laadkisten/rolcontainers: op dit moment op woensdag (en ook hier wisselen we zo min mogelijk in) NB: de inzameldag voor restafval die in de kalender staat, is bedoeld voor de huisvuilzakken die h-a-h worden ingezameld. De rolcontainers hebben een andere planning. Die wordt gecommuniceerd met de beheerders van de betreffende panden. • Papier huis aan huis inzameling, 1 keer in de 4 weken op maandag. Het papier mag gebundeld (of in dozen) aan de weg gezet worden. De ophaaldag voor papier is te vinden via www.denhaag.nl/afval (huisvuilkalender Den Haag Huisvuilkalender). Aantal containers Uitgaande van 60 1-persoonshuishoudens gaan wij uit van 12 rolcontainers die 1 keer per week worden geleegd. Het is mogelijk om enkele rolcontainers in te wisselen voor rolcontainers papier en/of pmd. Deze fracties hebben mogelijk andere inzameldagen. Over aantal containers per fractie en de inzameldagen kan t.z.t. afgestemd worden met HMS.

Blijkt het niet te werken, dan kunnen de containers ook weer teruggewisseld worden naar restafval. GFTe scheiden is een mooi idee, zou als een soort pilot kunnen (daar kunnen we dan een collega van mij aan koppelen) maar is niet verplicht. We hebben in Den Haag nog geen goede oplossing voor GFTe inzameling bij de hoogbouw (er wordt wel hard aan gewerkt). Afvalscheiding in de omgeving Op www.denhaag.nl/afval is te vinden waar in de stad containers voor glas, papier, pmd, textiel en brood staan. De directe link naar de kaart: Bewoners informatie (arcgis.com) Wij zijn nog aan het kijken waar we in dit gebied nog een afvalsorteerstraatje kunnen plaatsen. Een afvalsorteerstraatje is een cluster van ondergrondse containers voor glas, papier, pmd en textiel bij elkaar. Het vinden van een geschikte plek is lastig in dit gebied.

7. COMMUNICATIE 7.1

Participatie

De stad wordt samen gemaakt. Er wordt gewerkt met gedegen participatietrajecten met duidelijke spelregels. De betrokkenheid van bewoners en bedrijven is daarin cruciaal, net als draagvlak en vertrouwen uit de wijken. De toekomstige eigenaar heeft de leiding in de participatietrajecten bij ruimtelijke ontwikkelingen.

7.2

Proces van communicatie en aanpak

De gemeente neemt de reacties van belanghebbenden mee in haar besluitvorming over bouwplanontwikkelingen. De

Digitale presentatie PUK Priba

Informatieavond PUK Shell Campus Carel van Bylandtlaan

initiatiefnemer kan aantonen hoe belanghebbenden worden geïnformeerd en hoe zij reageren op de voorstellen. Dit gebeurt op basis van een door de initiatiefnemer op te stellen communicatieplan, wat ter beoordeling aan de gemeente Den Haag wordt voorgelegd. Bij particuliere initiatieven ligt de verantwoordelijkheid voor het betrekken van de buurt bij de ontwikkelingen bij de marktpartij. De gemeente sluit bij deze informatiemomenten aan. Om initiatiefnemers te helpen bij de communicatie met belanghebbenden heeft de gemeente de ‘Handreiking communicatie particuliere bouwinitiatieven’ opgesteld. Deze is als bijlage 3 aan dit planuitwerkingskader toegevoegd.

Inloopbijeenkomst PUK Laan van Nieuw Oost Indië 123-127

De stappen in de communicatieaanpak zijn grofweg: •

Breng alle belanghebbenden in kaart en inventariseer ze. Zoek eerst contact met de direct belanghebbenden.

•

Breng in kaart wat mogelijke gevoeligheden zijn.

•

Bepaal of de doelgroep mag meedenken of meebeslissen.

•

Bepaal uw strategie op basis van de voorgaande stappen.

•

Organiseer een plenaire-, inloop-, of andere informatiebijeenkomst.

•

Betrek belanghebbenden bij de voortgang.

PLANUITWERKINGSKADER

51

7.3 Belanghebbenden, standpunten en stappen In juni 2021 hebben eigenaar Syntrus Achmea en ontwikkelaar SENS real estate de omgeving van het Staalbankiersgebouw betrokken om eventuele zorgen en verbeterpunten in een vroeg stadium mee te kunnen nemen in de planontwikkeling. In deze paragraaf staat de aanpak van de participatie tot nu toe, inclusief een overzicht van de eerste reacties. Individuele gesprekken met belangrijke stakeholders In 2019, nog voorafgaand aan het naar buiten treden met de ontwikkelplannen, hebben Syntrus Achmea en SENS real estate 1-op-1 kennis gemaakt met alle directe buren (in het bouwblok) en zijn zij op de hoogte gesteld van de aanstaande plannen voor STAAL. Directe buren zijn: Kabinet van de Koning, Maasstede, Huis van Europa, Haags Historisch Museum en de ING. Opbouw participatietraject De volgende stappen worden doorlopen om de meningen van belanghebbenden te waarborgen: 1.

Er wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd waar het plan door de ontwikkelaar wordt gepresenteerd.

2.

Er wordt een tweede en derde informatiebijeenkomst georganiseerd, waarbij meer informatie wordt verstrekt en met de omgeving wordt besproken hoe de thema’s uit de eerste bijeenkomst in de planuitwerking en tijdens de realisatiefase worden ondervangen.

3.

Uiteindelijk werkt de ontwikkelaar een aantal thema’s uit in een participatietraject, op het niveau ‘raadplegen’.

Informatiebijeenkomst voor de omgeving Op 2 juni 2021 organiseerde de ontwikkelaar een informatiebijeenkomst voor de directe buren, belangenorganisaties en stakeholders. In overleg met de bewonersorganisatie kozen zij voor een selecte afvaardiging en een digitale presentatie via MS Teams. De ontwikkelaar heeft het plan gepresenteerd.

52

PLANUITWERKINGSKADER

De gemeente was aanwezig om haar kaders/uitgangspunten toe te lichten. Na afloop van de avond hadden aanwezigen en belanghebbenden de mogelijkheid om onderwerpen of opmerkingen door te geven, waarvan zij vinden dat die aandacht vragen/verdienen in en tijdens de ontwikkeling van het project. Belangrijke thema’s tijdens de bijeenkomst: • Geschiedenis en huidig gebruik • Functionele invulling van de locatie • Stedelijke context • Leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. De opkomst voor de bijeenkomst was redelijk, circa 11 deelnemers, voornamelijk bewoners- en ondernemersorganisaties. Belangrijke onderwerpen die in de bijeenkomst naar voren kwamen, zijn: • Er zitten circa 55 woningen in het plan voor 50-100 nieuwe bewoners. • De binnentuin is niet openbaar. De tuin zal toegankelijk zijn via bruisend hart dat de functies verenigt en verbindt (het atrium). Zolang deze functies open zijn, kan men het centrale binnengebied benaderen en de tuin betreden. • Men ziet kansen voor het verbeteren van de Doelenstraat, nu ervaren als een donkere steeg. • Er zijn zorgen geuit over de toegankelijkheid van de achterzijde van de gebouwen aan de Korte Vijverberg. De ontsluiting van de achtererven is essentieel voor de kantoren aan de Korte Vijverberg tot en met Haags Historisch Museum. • Er zijn zorgen over eventuele bouwoverlast (trillingen) en de bereikbaarheid van de instellingen.

• Er is gevraagd naar afstemming met de werkzaamheden van project Binnenhof Renovatie om de omgeving leefbaar te houden (met de omgevingsmanager van aannemer Binnenhof is op 18 juni 2021 afgesproken om maandelijks met elkaar af te stemmen).

De uitwerking van de ontwikkeling Voorafgaand aan de besluitvorming voor het PUK hebben de eigenaren van de locatie een participatieproces doorlopen zoals hierboven vermeld. De thema’s die door de participanten als belangrijk zijn aangemerkt en invulling krijgen bij het vervolgproces zijn: • Ontwerp en plan • Bouwhoogtes en uitzicht/inkijk • Mobiliteit/parkeerhinder • Logistiek/bereikbaarheid tijdens bouw • Planning realisatie • Bouwhinder • Communicatie • Afstemming Binnenhof. Na vaststelling van het PUK zullen de eigenaren de omgeving en belanghebbenden actief en regelmatig informeren over en betrekken bij de verdere planuitwerking. Ook hier geldt weer dat de communicatie moet aansluiten op en afgestemd moet worden met de integrale communicatie-inspanningen van de gemeente voor de projecten in Den Haag Centrum. Er wordt verwacht dat er – zo nodig - meebewogen wordt met andere partijen in de omgeving die bouwen en/of ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld de renovatie van het Binnenhof, in belang van de integrale communicatie.

8. FINANCIERING EN UITVOERSINGASPECTEN 8.1

Financiering

De door de initiatiefnemer beoogde ontwikkeling betreft een bouwplan in de zin van art. 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Hiermee is afdeling 6.4 Wet ruimtelijke ordening (Wro) van toepassing en is de gemeente verplicht het kostenverhaal te verzekeren. Hierbij is het uitgangspunt dat partijen een anterieure overeenkomst sluiten. Mochten de partijen niet tot overeenstemming komen, zal de gemeente conform wet- en regelgeving een exploitatieplan vaststellen. Het project is voor de gemeente een facilitair project, waarbij de gemeente de initiatiefnemer ondersteunt en faciliteert, maar niet risicodragend participeert in het project. De (mogelijke) openbaar toegankelijke en/of openbare ruimte binnen het plangebied en direct daaromheen functioneert in de huidige vorm goed en is van goede technische staat. Binnen de context van het project is de gemeente echter bereid om samen met initiatiefnemer te kijken naar een andere inrichting van de openbare ruimte. De eventuele kosten die hieraan verbonden zijn maken onderdeel uit van de te verhalen kosten. Bij de wabo-aanvraag zal opnieuw worden bekeken of een anterieure overeenkomst dient te worden opgesteld of dat eventuele ingrepen in de buitenruimte onder de drempelwaarde van 10.000 euro vallen.

De kosten die op de initiatiefnemer verhaald worden in het kader van het kostenverhaal, staan los van eventuele additionele plan gerelateerde kosten. Zoals leges en eventuele vergoedingen waaronder, maar niet uitsluitend, planschade. Korting leges Het plan kan in aanmerking komen voor korting op de leges indien voldaan wordt aan de voorgeschreven GPR-scores. De ‘Regeling verminder leges Den Haag 2020’ kent een verruiming van de korting op de leges van duurzame bouwprojecten. De korting per project is verhoogd en kent een getrapt maximum.

Afhankelijk van het aantal woningen en het aantal m2 vloeroppervlak kan dit oplopen tot €200.000. De regeling geldt in ieder geval tot 31 december 2021.

Voorbehoud gemeente Tegen vaststelling van bestemmingsplannen, omgevingsvergunningen en andere besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht kan beroep worden ingesteld. Eventuele gerechtelijke procedures, (gewijzigd) bestuurlijk besluitvormingsproces, instemmingen van de gemeenteraad zoals bijvoorbeeld een Verklaring van geen Bedenkingen en externe omstandigheden kunnen, ondanks de inspanningen van de gemeente voor de plannen van de initiatiefnemer, het nieuwe juridisch-planologische regime beïnvloeden. Hiervoor is de gemeente niet aansprakelijk.

8.2

Juridisch-planologische procedure

Op basis van dit PUK kan de initiatiefnemer zijn planvoorstel verder uitwerken. De initiatiefnemer is er zelf voor verantwoordelijk dat zijn planuitwerking voldoet aan de kaders uit het PUK en voor het opstellen van een ruimtelijke onderbouwing van de verschillende afwijkingen van het vigerende bestemmingsplan en waarin tevens de effecten hiervan op de omgeving in beeld worden gebracht. Uiteraard blijft de initiatiefnemer ook zelf verantwoordelijk voor al die aspecten die niet in dit PUK zijn geregeld. De vigerende wet- en regelgeving blijven van toepassing. Voor de vergunningsaanvraag voor het slopen in het beschermde Stadsgezicht is in beginsel de reguliere procedure van toepassing, tenzij het slopen gevolgen heeft voor monumentale delen, beschermde plant- en diersoorten of gebieden waarvoor een vergunning of ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming vereist is en deze vergunning of ontheffing niet is aangevraagd voorafgaand aan de aanvraag om omgevingsvergunning voor het slopen. In dat geval is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing en kan de

omgevingsvergunning niet eerder worden verleend dan nadat de Provincie een Verklaring van geen bedenkingen (Vvgb) heeft afgegeven. Indien deze verklaring niet wordt gegeven moet de omgevingsvergunning worden geweigerd. Bij een uitgebreide afwijkingsprocedure (WABO) zal aan de raad een specifieke Verklaring van Geen Bedenkingen worden gevraagd. Indien deze verklaring niet wordt gegeven moet de omgevingsvergunning worden geweigerd. Omdat het project uit meerdere functies bestaat, kan ervoor worden gekozen om per deel een procedure te doorlopen. Wonen In het vigerende bestemmingsplan ‘Binnenhof e.o.’ is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Het college van Burgemeester en Wethouders is bevoegd de bestemming Kantoor-2 te wijzigen naar Wonen, met inachtneming van de daarin gestelde bestemmingsomschrijving en bouwregels en met inachtneming van de regels geldend voor de bestemming Kantoor-2. Hierbij is van belang dat: - de bouwregels voor de Kantoor-2 bestemming onverkort van toepassing blijven en de wijziging niet mag leiden tot een onevenredige aantasting van de gebruiksmogleijkheden van de aangrenzende gronden en gebouwen. - rekening wordt gehouden met de eventueel benodigde procedure in het kader van de wet. - middels het doorlopen van het wijzigingsplan wordt het beoogde woonprogramma juridisch-planologisch mogelijk gemaakt.

Horeca Indien sprake is van een functiewijziging binnen de bestaande bebouwing, kan hiervoor de kruimelontheffing worden toegepast. Hiervoor is de reguliere vergunningsprocedure van 8 weken van toepassing. De aanvraag dient wel voldoende ruimtelijk onderbouwd te zijn waaruit blijkt dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.

PLANUITWERKINGSKADER

53

Kantoor Vanwege de huidige Kantoor-2 bestemming is het niet nodig om voor deze functie een aparte wijzigingsprocedure te doorlopen. Museum Omdat er sprake is van uitbreiding en sloop/nieuwbouw kan het zijn dat een uitgebreide afwijkingsprocedure gevolgd zal moeten worden. Gezien de impact op de omgeving zal er gekozen worden voor de uitgebreide afwijkingsprocedure. Een uitgebreide afwijkingsprocedure (indiening tijdig voor de inwerkingtreding Omgevingswet, op 1 juli 2022) kent een proceduretijd van 26 weken. In geval van een afwijking van de bouwregels van het vigerende bestemmingsplan, is het wenselijk om hiervoor voorafgaande aan het formele vergunningentraject een beginselplanprocedure te doorlopen. Deze dient als vroegtijdige toetsing door de gemeente, bij plannen die niet in het huidige bestemming passen. Een beginseluitspraak helpt om in een vroegtijdig stadium mogelijke risico’s en knelpunten duidelijk te krijgen en de nodige adviezen te verzamelen, die bij de verdere planuitwerking kunnen worden gebruikt. De doorlooptijd van deze procedure is gemiddeld 4 maanden vanaf het moment dat de hiervoor vereiste stukken formeel bij de handelende dienst zijn aangeleverd.

Op basis van de voorgestelde transformatie en uitbreiding van het programma moet de ontwikkeling worden gezien als een stedelijk ontwikkelingsproject in het kader van de m.e.r (categorie D11.2 uit het Besluit m.e.r.). Vanuit de m.e.r. is een aanmeldnotitie nodig. Op basis hiervan kan dan een m.e.r.beoordelingsbesluit worden genomen (of belangrijke nadelige milieugevolgen uitgesloten kunnen worden of dat er een MER noodzakelijk is). De aanmeldnotitie is vormvrij maar er zijn wel inhoudsvereisten (zie hiervoor onder meer: https://www. infomil.nl/onderwerpen/integrale/mer/procedurehandleiding/ procedurele-0/beslissing/bijlage-iii-eu/).’

54

PLANUITWERKINGSKADER

Tegen het bestuurlijke besluit over een aanvraag omgevingsvergunning staat voor belanghebbenden de mogelijkheid open om bezwaar bij de gemeente in te dienen en vervolgens beroep en hoger beroep aan te tekenen bij de rechtbank en de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (of direct beroep bij de rechtbank in geval van een uitgebreide afwijkingsprocedure). De gemeente wijst de initiatiefnemer erop dat, ondanks alle inspanningen die van gemeentelijke zijde ten behoeve van de planvorming zullen worden verricht, de gerechtelijke procedures de werking van een omgevingsvergunning negatief kunnen beïnvloeden.

8.3

Planning en fasering

Besluitvorming PUK-traject Planuitwerking tot aanvraag Omgevingsvergunning Indiening Omgevingsvergunning Procedure Omgevingsvergunning Start realisatie Oplevering

8.4

kwartaal 4 2021 jan-maart 2022 maart-juni 2022 juni – december 2022 januari 2023 januari 2025

Bouwveiligheidsplan

Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning, zowel bij (gedeeltelijke) sloop als bij nieuwbouw, moet o.a. een bouwveiligheidsplan en toegankelijkheid van de bouwplaats (voor het toetsen aan de voorschriften van de bouwverordening) worden toegevoegd. In het plan worden de maatregelen, om onveilige situaties tijdens werkzaamheden te voorkomen, beschreven. Aandacht in een vroeg stadium voor bouwveiligheid en bouw logistiek omdat je bouwt in het historisch centrum zonder bouwruimte. De impact van het afsluiten van straten en het aan en afvoer van materiaal/ materieel is zeer complex en vraagt uitwerking. Let ook op realisatie van ondergrondse laag en de impact op omringende monumentale/historische panden.

De locatie van het STAAL-complex is onderdeel van het netwerk Bereikbaarheidsregie en daarom is de BVC-procedure van toepassing. Vroegtijdige afstemming is noodzakelijk. 18 maanden voor start uitvoering dient een BVC-Hoofdlijnenplan ingediend te worden bij team Bereikbaarheidsregie via bereikbaarheid@denhaag.nl, waarna dit plan in het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg wordt besproken. In de BVC-procedure is afstemming met stakeholders, zoals de nood- en hulpdiensten, de HTM, afdeling Communicatie, de wegbeheerder en team Verkeersmanagement essentieel”. En 6 tot 9 maanden voor start uitvoering dient een BVC-Plan ingediend te worden, waarbij rekening is gehouden met de eerder ontvangen terugkoppeling op het BVC-Hoofdlijnenplan en ook het afstemmingsproces met eerder genoemde partijen is meegenomen.

8.5 BVC-procedure De locatie van het STAAL-complex is onderdeel van het netwerk Bereikbaarheidsregie en daarom is de BVC-procedure van toepassing. Vroegtijdige afstemming is noodzakelijk. 18 maanden voor start uitvoering dient een BVC-Hoofdlijnenplan ingediend te worden bij team Bereikbaarheidsregie via bereikbaarheid@denhaag.nl, waarna dit plan in het Stedelijk Bereikbaarheidsoverleg wordt besproken. In de BVC-procedure is afstemming met stakeholders, zoals de nood- en hulpdiensten, de HTM, afdeling Communicatie, de wegbeheerder en team Verkeersmanagement essentieel. En 6 tot 9 maanden voor start uitvoering dient een BVC-Plan ingediend te worden, waarbij rekening is gehouden met de eerder ontvangen terugkoppeling op het BVC-Hoofdlijnenplan en ook het afstemmingsproces met eerder genoemde partijen is meegenomen.

B. BIJLAGEN Bijlage verslag Haags Duurzaamheidsteam Bijlage Natuurinclusief bouwen Bijlage Participatie

PLANUITWERKINGSKADER

55

Bijlage verslag Haags Duurzaamheidsteam

Haags Duurzaamheidsteam VERSLAG vastgesteld 1 september 2021 Datum: 21 juli 2021 Locatie: via Teams ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aanwezig HDT: Walter Dekker (DSO/GZ, voorzitter), Vito Malaihollo (DSB/Energietransitie), Gert-Jan van der Panne (DSO/Wonen), Esther Vogelaar (DSB/Beleid), Claire van der Wal (DSO/S&P), Tineke Westerhout (DSO/Projecten, secretaris) en Meral Yakisikli (DSO/V&T). Project: Jerry Kies (SENS real estate, ontwikkelaar), Katleen van den Meerschaut (DSO/Projecten) en Eugene Sauren (DSO/S&P). ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Toelichting project complex STAAL Eén van de strategische ontwikkelingen in het kader van het Strategisch Locatiebeleid in de binnenstad van Den Haag is het complex STAAL. De eigenaar (Syntrus Achmea Real Estate & Finance) van het nu grotendeels leegstaande kantoorcomplex (voormalige kantoor Staal Bankiers) is voornemens een herontwikkeling te starten met meerdere functies, waaronder wonen. Hiertoe is aan SENS real estate de opdracht verstrekt een plan op te stellen. Dit plan is in 2019 geagendeerd geweest in het HIT en vervolgens bij de Programmeertafel.

Gezien de transformatie van kantoren naar meerdere functies wordt een PUK opgesteld. Vanuit de Programmeertafel is geadviseerd de functiewijziging naar wonen pas toe te staan als er zekerheid is dat er een museumfunctie wordt gerealiseerd. In 2020 heeft het college zich in een brief aan Syntrus Achmea Real Estate & Finance al positief uitgesproken over deze ontwikkeling en de koppeling van een museale functie aan het woningbouwprogramma van 56 appartementen. Het betreft een herontwikkeling van ca 25.000 m² kantoorruimte in de binnenstad van Den Haag naar kantoren, woningen, horeca, cultuur/museum, debat- en congresfuncties en parkeren. Door de ontwikkelingen in de hotelmarkt, mede ten gevolge van de corona-pandemie, heeft de ontwikkelaar aangegeven dat de oorspronkelijk gedachte hotelfunctie komt te vervallen en dat daarvoor in de plaats de huidige kantoorfunctie aan de Korte Vijverberg/Doelenstraat behouden blijft.

Luchtfoto locatie en toekomstige functies De huidige kantoorpanden die samen het complex vormen, komen uit verschillende tijdsvakken, ze zijn gevestigd aan: Lange Houtstraat 2 (1990), 8 (1916) en 26 (1986), Korte Vijverberg 2 (1990), Doelenstraat 10 (1990), Toernooiveld 4 (1650; 1775-1799), Toernooiveld 5 met zwembad, squashbanen en garage (1986).

56

PLANUITWERKINGSKADER

Vervolg Een eerste bijeenkomst met de omgeving is in mei 2021 gehouden. Gestreefd wordt naar besluitvorming over de PUK begin Q3 2021.

1

Vraagstelling aan het Haags Duurzaamheidsteam • Wat kan het HDT adviseren op het gebied van groen- en natuurinclusief bouwen gezien de zeer compacte stedenbouwkundige opzet van de locatie? • Welke energieconcepten zijn voorstelbaar bij deze ontwikkeling gezien de nabijheid van het stadsverwarmingsnet? • Zijn er kansen voor een circulaire ontwikkeling op deze locatie, zowel v.w.b. de sloop als de nieuwbouw? • Wat kan het HDT adviseren zodat het actieve duurzaamheidsbeleid van Syntrus Achmea Real Estate & Finance (zoals verwoord in het met de agenda meegestuurde document) optimaal tot z’n recht komt in deze ontwikkeling? Daarnaast zijn er specifieke vragen over warmte/koude voor het museumdeel. Het museum is ca. 7.000 m² groot. De adviseur van SENS voorziet dat een eigen WKO, bijvoorbeeld een monobron, voor de benodigde warmte en koude kan zorgen. De vraag is of dit haalbaar gerealiseerd kan worden. Een grotere schaal vastgoed zou het makkelijker maken. Er is momenteel een stadsverwarmingsaansluiting beschikbaar. Nog los van de discussie hoe duurzaam die is, ontbreekt het aan duurzaam opgewekte koude.

De vragen voor het museumdeel zijn: • Voorziet de gemeente Den Haag op een termijn van vier tot vijf jaar een collectieve duurzame koudelevering in het centrum? • Zou de gemeente Den Haag mee willen werken aan een monobron op het Toernooiveld (als daar ruimte voor is), dus in openbaar gebied? • Is er een afspraak over de ondergrond of een energieconvenant om bronnen in het gebied zo optimaal mogelijk in te zetten, of is men vrij om gebruik te maken van de ondergrond? • Voorziet de gemeente Den Haag op dezelfde termijn (4-5 jaar) verdere verduurzaming van de stadsverwarming? Hoe hard zijn deze plannen? Meegestuurde documenten • Conceptplan zoals gepresenteerd aan de vakafdelingen bij start PUK-traject d.d. 9 juni 2021. • Uitgebreide planpresentatie. • Algemene duurzaamheidsambities Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Aanvullende toelichting en opmerkingen van de projectleider en ontwikkelaar • Energie: Vanwege de aanwezigheid van een dubbele garage in het complex, is het niet mogelijk om op het eigen terrein een monobron aan te leggen. SENS heeft contact met Heijmans, dat betrokken is bij de renovatie van het Binnenhof, om de mogelijkheden tot samenwerking op dit thema te onderzoeken. • Installaties: Het dak, waarvoor nu nog geen dakplan is, biedt mogelijkheden voor PV-panelen, zonnecollectoren en/of groene daken. Dit wordt pas in een latere fase uitgewerkt.

Hierbij is ook van belang welke mogelijkheden er zijn vanwege de monumentenstatus van delen van het complex. • Groen- en natuurinclusief bouwen: Binnen de projectgrens is geen openbaar gebied aanwezig. Het is dus niet mogelijk om, zoals is aangegeven in het advies, de gevraagde punten te scoren voor omgevingsmaatregelen uit het puntensysteem groen- en natuurinclusief bouwen. De ontwikkelaar vraagt om in het PUK alleen de punten op te nemen die betrekking hebben op het gebouw. ➢ Eugene Sauren belegt een afspraak met SENS, Claire van der Wal en Esther Vogelaar om tot een aangepast puntenvoorstel te komen (maatwerk) dat recht doet aan het advies en waarin de punten voor de omgeving worden gecompenseerd in het project. ➢ Claire van der Wal zal deze ontwikkeling binnen de gemeente bespreken en nagaan of er voor het aangrenzende openbaar gebied een koppeling met andere ontwikkelingen mogelijk is, zoals het Binnenstadsplan en het Binnenhof. • Flora en fauna: Er is een flora en fauna-quickscan uitgevoerd en een vervolgonderzoek. Dit zal, indien nodig, worden geactualiseerd. • Circulariteit en hergebruik materialen: De ontwikkelaar geeft aan dat er rekening wordt gehouden met hergebruik van materialen die vrijkomen bij de sloopwerkzaamheden en dat de architect de adviezen op dit thema zal meenemen bij de uitwerking van het plan.

Advies Haags Duurzaamheidsteam In de adviezen is met een kleuraanduiding onderscheid gemaakt tussen eisen, ambities en tips/wensen. Algemeen 1) Milieuprestatie: Let op dat te veel PV-panelen een negatieve invloed kunnen hebben op de milieuprestatie van het gebouw (MPG). Denk ook aan zonthermie, zonnecollectoren die worden gebruikt voor verwarming en koeling en het warme tapwater kunnen leveren, waardoor er 4 tot 5 keer meer energieopbrengst per m² van het dak haalbaar is dan met elektrische PV-panelen. Zonneboilers t.b.v. verwarming is mogelijk een optie voor het woongedeelte. 2) Thema milieu: Neem het thema milieu ook mee in het voortraject net zoals energetische duurzaamheid is meegenomen in het duurzaamheidsvisie van Syntrus Achmea Real Estate & Finance. Denk hierbij aan de milieuvriendelijke materialisering, installatietechnieken maar ook aan toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers. 3) GPR-score: Syntrus Achmea Real Estate & Finance streeft naar een gemiddelde GPR-gebouw score van minimaal 7,5. Voor de bestaande bouw is dit een uitdagende waarde. Dit project is samengesteld uit verschillende type gebouwen uit verschillende perioden waaronder rijksmonumenten, dat maakt het nog uitdagender. Er is een gratis deellicentie voor GPR-aanvragen beschikbaar om tijdens de ontwerpfase mee te ontwerpen.

Informatie hierover kan worden opgevraagd bij Niek van Vliet, E: n.vanvliet@denhaag.nl, T: 06-83641999. 4) Groene Leges: Met de regeling Groene Leges kan korting gevraagd worden op de leges. De regeling gaat in 2022 door maar hoe deze eruit komt te zien is nog niet bekend. Informatie kan worden opgevraagd bij Niek van Vliet, E: n.vanvliet@denhaag.nl, T: 06-83641999, of Daan Bakker, E: d.bakker@denhaag.nl, T: 070-353 48 42. 5) Bouwfysische staat: Hoe is de bouwfysische staat van de verschillende gebouwen? Wat is de staat van de schil? Is of wordt dat in kaart gebracht? Is er een streefwaarde? Energiegebruik nul? Is label B al voldoende? Als de wensen in kaart worden gebracht, kunnen de toe te passen maatregelen beter benoemd en vastgelegd worden. Bij een gasloze installatie zal extra aandacht gegeven moeten worden aan isolatie en ventilatie (een gezond binnenklimaat). Bouwfysisch kan een glazen atrium daarbij helpen. Vermoedelijk zullen de wensen niet voor elk bouwdeel dezelfde zijn. Het jongste gebouw is van 1990 het oudste van 1650. Elk bouwdeel vraagt om een andere aanpak. Dit zou eventueel binnen de GPR-tool in kaart kunnen worden gebracht. 6) Beperken energievraag: De vraag of een WKO of een warmtenet beter geschikt is, kan gepaard gaan met maatregelen voor het beperken van de energievraag, zowel voor verwarming als voor koeling.

De eerste stap in een duurzaam gebouw zou vraagbeperking moeten zijn om vervolgens de installaties te dimensioneren. Denk hierbij aan isolerende maatregelen, zonwering, groene daken of witte daken, ventilatie, gebruik van zonnewarmte. 7) Atrium: De indruk op de artist impressies is dat het glazen atrium zeer vaak gebruikt wordt. In de zomer kan dit door het vele glas tot oververhitting leiden. Aan te raden is om te denken aan buitenzonwering en/of BIPV (zonnecellen in het glas verwerkt) zichtbare energieopwekking. Natuurlijke ventilatie in het dak van het atrium is aan te raden. 8) Groen dak: Onderzoek of een groen dak mogelijk is voor de wat nieuwere bouwdelen, bijvoorbeeld het bouwdeel uit 1990 heeft een groot oppervlak plat dak. Er kan meer groen in het nieuwe atrium toegepast worden door het te gebruiken als kas. En om het compleet te maken: het regenwater vervolgens gebruiken voor deze groene elementen. Thema Energie 1) Energietransitie: Den Haag wil in 2030 een klimaatneutrale stad zijn en iedere ontwikkeling dient hieraan bij te dragen. • Voor deze locatie dient onderzocht te worden wat de mogelijkheden zijn voor zonnepanelen in combinatie met een groen, blauw (polderdak) of wit dak. • Hoewel de herontwikkeling uit meerdere panden bestaat, is het als één ontwikkeling te beschouwen. Zet daarom in op het aardgasvrij maken van de gehele ontwikkeling.

• Voor tips over duurzame monumentenzorg voor de onderwerpen isolatie/ventilatie, elektriciteit en verwarming, zie: woonhuizen - Den Haag (degroenemenukaart.nl). PLANUITWERKINGSKADER

2

3

57

2) Collectieve duurzame koudelevering: Vanuit het Energierijk Den Haag (ERDH) programma werkt de gemeente samen met o.a. het Rijks Vastgoed Bedrijf om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een gekoppeld net in dit gebied. Over termijnen kan nog niks concreets worden gedeeld omdat het ERDH-programma nog op organisatorisch, financieel en technisch aspect de haalbaarheid onderzoekt. Wel kan contact worden opgenomen met de contactpersoon vanuit de gemeente om betrokken te worden bij dit traject en om koppelkansen tijdig te kunnen signaleren. De contactpersoon is projectleider energietransitie Policy Campus. Jasper van der Zon; E: jasper.vanderzon@denhaag.nl, T: 06-57876831. 3) Monobron Toernooiveld: Om zwaarwegende redenen en als, zoals de initiatiefnemer aangeeft, hier ruimte voor is, is de gemeente bereid mee te denken over een bron in openbaar gebied. Voor afstemming over deze optie dient contact opgenomen te worden met de projectleider energietransitie in dit gebied, Jasper van der Zon. Afstemming is noodzakelijk o.a. vanwege andere zwaarwegende belangen die integraal moeten worden meegenomen zoals de inpassing, het behoud en de bescherming van de aanwezige bomen in het openbaar gebied. 4) Energieconvenant: Voor Policy Campus is wel een Bodemenergieplan in voorbereiding, maar deze reikt niet tot dit gebied.

In het tweede en derde watervoerende pakket zijn in ieder geval in dit gebied relatief weinig bodemenergiesystemen aanwezig. 5) Gemeentelijke plannen verduurzamen stadswarmtenet: Op strategisch/stadsniveau lopen hierover gesprekken met partijen die kunnen bijdragen aan de verduurzaming van het bestaande stadswarmtenet. Door welke duurzame bron het bestaande stadswarmtenet in het centrum zal worden gevoed, is nog niet bekend (geothermie of restwarmte van de haven van Rotterdam). Ook hier is nog geen termijn van bekend. Voor informatie kan contact worden opgenomen met de projectleider energietransitie voor dit gebied, Jasper van der Zon.

58

Thema Klimaat, water en groen 1) Groen- en natuurinslusief bouwen: Het STAAL-complex grenst direct aan historisch-ecologisch belangrijke gebieden en structuren, zoals de Hofvijver en de hoofdboomstructuur aan de Lange Vijverberg-Toernooiveld-Korte Voorhout. Ook ligt de locatie in de nabijheid van waardevolle groengebieden, zoals Koekamp en Haagse Bos (Natuurnetwerk Nederland). Met het vergroenen van het complex en het toevoegen van nestelvoorzieningen wordt niet alleen een prettiger leefomgeving voor de bewoners en gebruikers gecreëerd, maar kan ook de ecologische waarde worden verhoogd en de ecologische structuur in de omgeving worden versterkt. • De footprint van de herontwikkeling is > 2000 m² en valt daarmee onder de categorie 'grootschalig project’ van het puntensysteem groen- en natuurinclusief bouwen (RIS 301953, zie bijlage). Er geldt voor het renovatie- en verbouwdeel het volgende te behalen puntenaantal: • 6 punten voor groene gevels en daken; • 4 punten voor nestgelegenheden; • 6 punten voor omgevingsmaatregelen. • De ontwikkelaar moet aangeven hoeveel m² van de footprint nieuwbouw omvat. Op basis daarvan wordt het bijbehorende te behalen puntenaantal vastgesteld. Het bijbehorende te behalen puntenaantal is voor de nieuwbouw een eis en voor het bestaande deel een ambitie.

Als de punten voor omgevingsmaatregelen niet haalbaar zijn, is het voorstel om zo veel mogelijk punten te behalen en te optimaliseren binnen het projectplan. Hierover kan contact worden opgenomen met Claire van der Wal, E: claire.vanderwal@denhaag.nl, T: 070-7529236. • Werk samen met een ecoloog om een goed natuurinclusief plan te ontwikkelen. Hierover kan ook contact worden opgenomen met Esther Vogelaar, E: esther.vogelaar@denhaag.nl, T: 070-3539725. 2) Vergroenen: Deze herontwikkeling biedt de kans om de omringende openbare ruimte te vergroenen en verbeteren, bijvoorbeeld door ontharding van de Lange Houtstraat. Door groen toe te voegen in de vorm van bomen met flinke boomspiegels en groene gevels, wordt de straat biodiverser, klimaatbestendiger en ontstaat een prettiger leef- en verblijfsklimaat. En daarmee wordt ook een groene ‘missing link’ opgevuld tussen Plein en Lange Voorhout. 3) Wet natuurbescherming: Conform de Wet natuurbescherming is het verplicht om onderzoek te verrichten naar de aanwezigheid van beschermde gebouwbewonende soorten (huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen). Hiervoor dient een ecologisch adviesbureau te worden ingeschakeld. Voor deze locatie betreft het waarschijnlijk alleen vleermuizen, maar dat moet blijken uit de quickscan. In de directe omgeving van de locatie komen verschillende soorten foeragerende vleermuizen voor.

Met name de Hofvijver is hierin belangrijk. Ook zijn er in de nabijheid diverse PLANUITWERKINGSKADER

4

paarplekken c.q. –territoria aanwezig. Dit betekent dat in de (oude) gebouwen mogelijk verblijfplaatsen aanwezig zijn. 4) Klimaatadaptatie: Om de gevolgen van extreme weersomstandigheden in kaart te brengen, maakt Den Haag gebruik van stresstesten. De resultaten zijn te vinden op: https://denhaag.klimaatatlas.net/. Met de Nota Duurzaamheid en de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig zet de gemeente in op een duurzame, leefbare en toekomstbestendige stad. Den Haag heeft ook het Convenant Klimaatadaptief Bouwen Zuid-Holland ondertekend (RIS 300633). In de huidige situatie is er bij een hevige bui sprake van flinke wateroverlast op de binnenterreinen van deze locatie. De wegen rondom blijven begaanbaar, maar iets verderop bij het Lange Voorhout kan het tot problemen leiden. Op warme dagen loopt de gevoelstemperatuur in en rond het gebied flink op, daar is sprake van hittestress. De herontwikkeling van deze locatie biedt kansen de huidige situatie te verbeteren, zodat de toekomstige bewoners en gebruikers van het gebied in een prettige leefomgeving kunnen verblijven.

•

• •

Om de situatie te verbeteren, wordt het volgende geadviseerd: Verkoeling bevorderen door ontharden en toevoegen van groen: Bomen, struiken en planten zorgen voor verdamping, schaduw en koeling. Zorg voor groen op verschillende hoogtes, in de volle grond, langs gevels en op daken. Vergroenen heeft ook positieve effecten op het vergroten van de biodiversiteit, verminderen van wateroverlast, etc. Warmteaccumulatie voorkomen (zowel gebouw als buitenruimte): Gebruik ‘koele’ materialen (materialen met een lage absorbtiewaarde zoals hout en een hoge reflectiefactor). Ook groene gevels en groene daken verminderen warmteaccumulatie. Wateroverlast voorkomen: 50 mm van een korte hevige bui van 70 mm in 1 uur dient tijdelijk te worden opgevangen op privaat terrein en de bergingscapaciteit dient na minimaal 24 en maximaal 48 uur weer beschikbaar te zijn. Dit kan o.a. door het toepassen van groene daken, andere vasthoud- en bergingsmaatregelen en het zo veel mogelijk verminderen van verharding.

Thema Duurzame Mobiliteit 1) Den Haag zet in op een mobiliteitstransitie en hecht grote waarde aan ruimte-efficiënte en schone vormen van vervoer. Daarom is een goede aansluiting van de in/uitgangen van het complex op de omliggende ruimte van belang om wandelen en fietsen te stimuleren. 2) Er dient in het ontwerp rekening gehouden te worden met voldoende, goed bereikbare fietsparkeermogelijkheden. 3) De locatie valt binnen de milieuzone van Den Haag, deze geldt o.a. voor vrachtverkeer, bussen, dieselauto's en oude brommers en wordt stapsgewijs aangescherpt. Alle logistiek in de binnenstad dient vanaf 2025 emissieloos plaats te vinden. De toekomstige gebruikers van deze herontwikkeling kunnen onderzoeken om zich aan te sluiten bij het Platform Stedelijke Distributie Den Haag (Lange Houtstraat 26) en gebruik te maken van de Haagse Logistieke Hub. 4) De herontwikkeling van deze locatie biedt kansen de directe omgeving te verbeteren, bijv. door de Korte Vijverberg en Lange Houtstraat wandel- en fietsvriendelijker in te richten. Thema Circulair, grondstoffen en bodem 1) Circulariteit: Den Haag is samen met het Rijk medeondertekenaar van de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen (RIS 306949). Hiermee wil de gemeente, samen met vele andere partijen, een

5

bijdrage leveren aan de transitie naar een circulaire bouweconomie. Er wordt daarbij o.a. ingezet op biobased bouwen (gebruik maken van materiaal dat CO2 opslaat en hernieuwbaar is) en geïndustrialiseerd conceptueel bouwen (bouwproductie versnellen en milieu-impact verlagen). • Voor de te gebruiken bouwmaterialen: Maak gebruik van het principe duurzaam inkopen en milieuvriendelijke materialen. • Voor het ontwerp: Ga uit van waardebehoud en zorg dat de gebouwen op eenvoudige wijze te transformeren zijn voor toekomstige, andere functies. • Verduurzaming van de panden biedt kansen voor lokale werkgelegenheid. Verken of de renovatie voor lokale werkgelegenheid kan zorgen. • Idee: Bij de nieuw te bouwen delen inzetten op gebruik van hergebruikt staal en duurzaam hout, passend bij de historie van Staalbankiers en Lange Houtstraat. 2) Herbruikbare materialen: Door in te zetten op herbruikbare materialen kan een kostenbesparing worden gerealiseerd. Via diverse digitale bouwmarktplaatsen is her te gebruiken materiaal te vinden, zoals op: Insert of gebruiktebouwmaterialen.com. Probeer dit zo vroeg mogelijk in het bouwproces in te passen, zodat bijvoorbeeld de architect rekening kan houden met de inpassing van de gevonden materialen. • Laat een scan maken van het te slopen gedeelte, zodat de her te gebruiken bouwmaterialen hiervan in kaart kunnen worden gebracht.

• Kijk voor nieuwbouw in de Nationale Product Catalogus (Cirkelstad - Cirkelstad GSES System (gsessystem.com), hier zijn tal van voorbeelden van circulaire bouwmaterialen te vinden. • Schakel desgewenst hulp in via het programmabureau circulaire economie via Ger Kwakkel, E: ger.kwakkel@denhaag.nl, T: 06-54631200. Top 3 duurzaamheidskansen Samenvattend/concluderend komt het HDT tot de volgende 3 duurzaamheidskansen: 1) Energie: gehele complex gasloos met aandacht voor koeling en energielevering. 2) Klimaatadaptatie: voorkomen hittestress en wateroverlast. 3) Groen- en natuurinclusief bouwen.

PLANUITWERKINGSKADER

6

59

Bijlage Natuurinclusief bouwen

Toepassing Puntensysteem Groen- en Natuurinclusief bouwen Het college van B&W wil groen- en natuurinclusief bouwen in de stad bevorderen. Het levert een bijdrage aan de instandhouding van soorten, aan de klimaatopgave door vermindering van hittestress en wateroverlast, aan de mogelijkheden voor natuurbeleving in de stad en daarmee samenhangend aan het welzijn en de gezondheid van mensen. Conform het besluit over het Puntensysteem Groen- en natuurinclusief bouwen (RIS 301953) is de ambitie voor de ontwikkeling van deze locatie (kleinschalige ontwikkeling in een woonwijk) de volgende tabel van maatregelen, met in de linkerkolom het te behalen puntenaantal. Voor uitleg over de maatregelen zie bijlage C van het rapport: https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/499196

Score Punten Aspect 1 gevel/dak

6

4

6

Maatregel Geveltuin

1

gevel/dak

Geen lichtuitstraling vanuit gebouw

1

gevel/dak

Insectenstenen

2 3

gevel/dak gevel/dak

Groen dak met sedum Daktuin of biodivers dak

3

gevel/dak

Gevelgroen

1

verblijf

Nestplaatsen voor gierzwaluw*

1 1

verblijf verblijf

Nestplaatsen voor zwarte roodstaart Nestplaatsen huismus bij groene tuinen/pleinen*

1

verblijf

Nestkast slechtvalk

1

verblijf

Zomerverblijfplaats voor vleermuizen*

1 1

verblijf omgeving

Winterverblijfplaats voor vleermuizen* Geen buitenverlichting bij groen

1

omgeving

Cluster van 3 inheemse bomen

1

omgeving

Cluster van inheemse struiken 50m2

1 2

omgeving omgeving

Groene tuin met aansluiting op ecologische structuur Natuurlijke haag > 25 meter

2

omgeving

Natuurlijke verharding 25% areaal

2

omgeving

Boomgaard met > 10 fruitbomen

2 2

omgeving omgeving

Grasland met inheems bloemenmengsel > 500 m2 Groen >25% onbebouwde areaal

3

omgeving

Natuurlijke poel

3

omgeving

Pocketpark (minipark)

1 1

omgeving omgeving

Muurplanten in oude (kade)muur Doorstroming van open water

2

omgeving

Rij van >10 inheemse bomen (zo mogelijk gemixt)

2

omgeving

Natuurvriendelijke of drijvende oever > 10 m

Aanbevelingen algemeen: • • • • • •

60

PLANUITWERKINGSKADER

Samenwerking met een ecoloog en/of landschapsarchitect gedurende het hele bouw(plan)proces Zorg voor robuust groen Raadpleeg Natuurkaart Den Haag Koppel meerdere doelen mee (wateropvang, hittestress, biodiversiteit, belevingswaarde) Maak een plan voor meerjarig beheer en onderhoud Zorg voor borging behoud van het groen bij verkoop pand.

Bijlage Participatie Q&A informatiebijeenkomst 2 juni 2021 Q: Er wordt met het woonprogramma een aantal nieuwe bewoners gepland voor dit complex/de omgeving. Om hoeveel woningen en hoeveel bewoners gaat het? A: Er zitten ca. 55 woningen in het plan met een grootte van tussen de 35-70 m2. Dit betreft daarmee 1 á 2 persoonshuishoudens. Hiermee komt het aantal nieuwe bewoners uit ergens tussen de 50 en 100 bewoners. Q: Men vraag zich af of het binnengebied kan worden gezien als een tuin voor bewoners/ gebruikers van het pand of is dit openbaar gebied? A: De binnentuin is niet openbaar. De tuin zal toegankelijk zijn via bruisend hart dat de functies verenigt en verbindt (het atrium). Zolang deze functies open zijn, kan men het binnengebied benaderen en de tuin betreden. Dit betreft geen doorloop, maar een grote centrale plek. Q: Een instelling ziet kansen voor het verbeteren van de Doelenstraat dat nu gezien en ervaren wordt als een donkere steeg. Er wordt daarbij opgemerkt dat de expeditie blijft, in lijn met de eerste vraag, is men benieuwd of deze ook wordt opgeknapt. A: Er komt hier een royale fietsenstalling en er is een entree voor de kantoren mogelijk. Hierdoor zal er meer reuring ontstaan. Daarnaast is er een Horeca voorziening op de hoek tot aan de eerste onderdoorgang bedacht.

Dan brandt hier licht en zijn er activiteiten te zien, dit zal een mooi opwaardering geven aan de hoek en wordt deze plek transparanter en meer levendig. Q: Er worden zorgen geuit over de toegankelijkheid van de achterzijde van de gebouwen aan de Korte Vijverberg. Hoe zit het met de ontsluiting van de achtererven? Dit is namelijk essentieel voor de kantoren aan de Korte Vijverberg t/m Haags Historisch Museum. A: Er komt hier een onbelemmerde ontsluiting naar andere kantoren achterzijde Korte Vijverberg. De situatie blijft hierin dus onveranderd. Q: Een instelling vraagt zich af of er al een invulling voor de cultuur/museum vlek is aan het Tournooiveld? A: Wij zijn momenteel in gesprek met een museum en kunnen hier vooralsnog niet veel over zeggen. Wanneer hier meer bekend over wordt, zullen wij dit met jullie delen. Q: Een instelling maakt zich zorgen over eventuele bouwoverlast. Hoe verwacht men om te gaan met de bouwlogistiek vanwege bereikbaarheid bezoekers? Daarnaast willen zij graag afstemming over de werkzaamheden i.v.m. trillingen die invloed kunnen uitoefenen op de collectie. A: Wij zullen tijdig plannen en afspraken maken en afstemmen met de omgeving om dergelijke onderwerpen tijdens de realisatiefase te ondervangen. Dit moment zal dichter bij de realisatiefase komen wanneer de aannemer hier in mee kan worden genomen.

Q: Men uit zorgen over de renovatie van het Binnenhof en verzoekt om afstemming te zoeken met projectteam van het Rijksvastgoedbedrijf en het leefbaar houden van de omgeving. A: Hiervoor is apart een afspraak ingepland met Bauke van der Goot van Heijmans, omgevingsmanager Renovatie Binnenhof. Dit moment was op 18 juni 2021 en afgesproken is maandelijks met elkaar afstemming te zoeken aangaande ontwikkelingen en belangrijke punten aangaande logistiek en omgeving.

PLANUITWERKINGSKADER

61

Colofon Vastgesteld door het college op xxxxxx RISxxxxxx Disclaimer Het beeldmateriaal is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Waar van toepassing, is de bron vermeld. Voorzover bekend, zitten er geen rechten op de gebruikte foto’s. Mochten er toch foto’s in staan, die in strijd zijn met het auteursrecht, dan vragen we degenen, die menen aanspraak te kunnen maken op auteursrechten, contact op te nemen met de gemeente Den Haag. Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Stedenbouw & Planologie

62

PLANUITWERKINGSKADER