RIS310763 Afdoening motie Taskforce voor de jeugdhulp

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10260369 RIS 310763 rm

Contactpersoon

Jolanda Winkelhorst Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

S&B Domein Zorg in de Stad Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

22 februari 2022

jolanda.winkelhorst@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Taskforce voor Jeugdhulp’

Uw raad heeft bij de bespreking van het voorstel van het college inzake Toekomstperspectief jeugd- en gezinshulp (RIS309877) op 25 november 2021 de door het raadslid de heer Wijsmuller ingediende motie “Taskforce voor Jeugdhulp” aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: • de wachtlijsten in de jeugdhulp niet verminderen; • kinderen en ouder(s)/ verzorger(s) maanden tot jaren wachten tot er eindelijk hulp geboden wordt; • dit mede komt omdat er te weinig mensen werkzaam zijn in de jeugdhulp om de vraag op te vangen. Verzoekt het college: • een taskforce in te stellen die op korte termijn onderzoekt en met voorstellen komt hoe de lange wachtlijsten verholpen kunnen worden; • de taskforce te laten onderzoeken hoe en voor de langere termijn meer mensen geactiveerd kunnen worden voor de jeugdhulp; • de raad hierover te informeren. Op de motie reageren wij als volgt. Het college herkent dat de wachtlijsten in de jeugdhulp niet verminderen en dat kinderen en ouder(s)/ verzorger(s) soms maanden moeten wachten tot er passende hulp beschikbaar is. Afgelopen jaar hebben we hier als gemeente stevig op ingezet, onder meer naar aanleiding van een inspectierapport over de jeugdbescherming.

In deze afdoening motie nemen we u mee welke stappen we afgelopen jaar op dit thema al hebben gezet, welke stappen we komend jaar gaan zetten en op welke manier we daarmee invulling geven aan uw motie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10260369

Plan van aanpak verscherpt toezicht Jeugdbescherming Als gemeente Den Haag hebben we met de regio Zuidwest (bestaande uit de andere gemeenten in de regio Haaglanden en de regio’s Midden Holland, Holland Rijnland en Zuid-Holland Zuid) in oktober 2021 een plan van aanpak opgesteld. Directe aanleiding voor het plan van aanpak was het rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (“Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd”, zie RIS309365, Bijlage 3) dat constateerde dat het bieden van tijdige en passende hulpverlening voor de kinderen met een maatregel momenteel onvoldoende lukt in de regio Zuidwest. Naar aanleiding van dit rapport is de regio Zuidwest onder verscherpt toezicht gekomen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De afgelopen maanden hebben we in de regio Zuidwest de krachten gebundeld om het aantal kinderen met een maatregel op de wachtlijst te verminderen en de wachttijd voor voornoemde kinderen te verkorten. Met het plan van aanpak zetten wij in op structurele verbeteringen en sterkere bovenregionale samenwerking, zodat de meest kwetsbare kinderen sneller en betere hulp krijgen. Doorbraakaanpak Eén van de onderdelen van het plan van aanpak is de doorbraakaanpak. Voor deze doorbraakaanpak is een monitoring voor individuele casuïstiek ontwikkeld.

Deze monitoring biedt, naast inzicht in de aantallen, ook inzicht in de individuele casuïstiek, welk type zorgaanbod er nodig is, uit welke gemeente de jeugdigen komen, wat het knelpunt is, wat de status is per jeugdige en of de jeugdige besproken wordt in een regionale experttafel. Persoonsgegevens worden niet gedeeld. Er is dus inzicht tot op cliëntniveau zonder dat de privacy van de betreffende personen in het geding is. Hierdoor hebben we goed inzicht in wat elke jeugdige nodig heeft en hoe lang de jeugdige op de doorbraaklijst staat. Zo kunnen we gericht de juiste actie(s) ondernemen. Naast de mogelijkheid om op casusniveau tot oplossingen te komen, zorgt het inzicht in de wachtlijsten er ook voor dat we een analyse hebben kunnen maken welk zorgaanbod noodzakelijk is en wat de gesignaleerde knelpunten zijn bij de toeleiding naar passende zorg (zie RIS Ontwikkelingen jeugdbescherming met kenmerk OCW/10211603). Bij verblijfshulp liggen de grootste knelpunten bij de wachtlijsten voor een gezinshuis of kleinschalige woonvoorzieningen met intensieve begeleiding en de wachtlijsten voor een vorm van begeleid of beschermd wonen. De intensieve begeleiding richt zich op een combinatie van twee of meer hulpvormen van Jeugd- en Opvoedhulp, jeugd-Geestelijke Gezondheidszorg (j-GGZ) en kinderen meteen licht verstandelijke beperking (LVB).

Wij zijn in overleg met de betrokken aanbieders om tot een integrale systeemoplossing te komen. Op casusniveau maken wij afspraken tijdens de experttafels/zorglogistiek. Hierbij leren en onderzoeken we aan de hand van concrete casuïstiek wat nodig is om deze zorg te transformeren. Bij de ambulante hulp is het grootste knelpunt de wachttijden voor j-GGZ. Grootste knelpunt betreft de wachtlijsten Wachttijden betekenen in alle gevallen dat er sprake is van schaarste, waarbij verschillende vormen van schaarste te onderscheiden zijn. Soms is er veel aanbod in de regio, maar is de vraag nog omvangrijker en dan is het de vraag of kinderen met een maatregel voldoende prioriteit krijgen. Een voorbeeld hiervan is ambulante jeugd geestelijke gezondheidszorg (j-GGZ). In sommige gevallen is er niet of nauwelijks aanbod in de regio terwijl de kinderen wel in de nabijheid van hun ouders geholpen zouden moeten worden. Hier ligt de nadruk bij het aanpakken van het knelpunt meer op het aanvullen van tekorten in het aanbod.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10260369

Het komt ook voor dat een jeugdige ten onrechte bij een bepaalde aanbieder op een wachtlijst staat en de jeugdige beter gebaat is bij een ander type aanbod. In gesprekken met aanbieders en Gecertificeerde Instellingen (Jeugdbescherming west, William Schrikker Stichting en Leger des Heils, hierna GI’s) leggen wij de nadruk op een gedegen en wellicht gezamenlijke screening, zodat de jeugdigen goed onderbouwd naar de juiste hulp worden verwezen. Verbreden doorbraakaanpak Naast de wachtlijsten voor de kinderen met een maatregel werken we in regio Haaglanden ook in breder verband aan de aanpak van wachttijden. Regio Haaglanden gaat de doorbraakaanpak verbreden naar alle schadelijk wachtende kinderen, met en zonder maatregel. We sluiten hierbij zo veel als mogelijk aan op bestaande structuren. Uit de analyse van de wachttijden van jeugdhulpaanbieders in Q3 van 2021 blijkt dat de wachttijden bij de ambulante j-GGZ het langst zijn. Dit is in lijn met het landelijke beeld en ook in lijn met de analyse uit de doorbraakaanpak GI’s. Hoewel het grootste deel van de aanbieders, te weten 83% (104 aanbieders van het totaal van 126 jeugdhulpaanbieders) een wachttijd hebben van minder dan 3 maanden, betekent dit ook dat 17% van de aanbieders wachttijden hebben van 3 maanden of meer.

We weten welke aanbieders een lange wachttijd hebben en met die aanbieders gaan we in gesprek om de knelpunten te duiden en te analyseren om vervolgens gerichte acties te gaan ondernemen. Het streefbeeld is dat na het doorlopen van een project ‘verbreden doorbraakaanpak’ er zicht en (oplossingsgerichte) regie is op alle schadelijk wachtenden en dat de regio stapsgewijs een voor inwoners en verwijzers toegankelijk informatieplatform ontwikkelt met informatie over het beschikbare jeugdhulpaanbod en eventueel daarmee gemoeide wachttijden. Daarbij worden normen afgesproken voor welke wachttijden wel of niet acceptabel zijn. Het gaat daarbij ook om afspraken over gedeelde verantwoordelijkheden, specifieke verantwoordelijkheden, mandaten en maximale inzet van de bestaande capaciteit (alle aanbieders en uiteenlopende zorgvormen) om ook bij een lastige vraag een passend aanbod te creëren. Bij niet-acceptabele wachttijden moeten inwoners en verwijzers een beroep kunnen doen op een centrale bemiddelingsfunctie middels de verbreding van de zorglogistiek. Hiermee worden tevens meervoudige registraties voorkomen en ook dat professionals veel tijd moeten steken in bellen met aanbieders. Verder zijn we als regio aangesloten bij de leerexpeditie wachttijden van het landelijke Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd.

Het doel van de leerexpeditie is begeleiding van de regio naar een regionaal passend programma aanpak. Ten slotte is een belangrijk onderdeel van de wachtlijst aanpak de verbreding van zorglogistiek naar de schadelijk wachtenden voor de ambulante hulp. Dit wordt in 2022 verder opgepakt. Reikwijdte jeugdhulp Bij het onderwerp wachttijden is overigens wel een relatie met de discussie over de reikwijdte van de jeugdhulp, zoals die momenteel in de hervormingsagenda wordt besproken. Het beeld is dat er met name bij de j-GGZ sprake is van een snelgroeiende vraag. Door de grote toevloed van hulpvragen naar de j-GGZ, veelal door een arts als verwijzer, vindt mogelijk verdringing plaats waardoor de behandeling van zwaardere casuïstiek langer op zich laat wachten.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10260369

Ontwikkelen nieuw/ uitbreiding aanbod Bij een aantal voorzieningen op regionaal niveau zien we de wachttijden oplopen omdat er een hiaat of groot tekort in het aanbod is. Hierdoor ontstaat er een toename van de vraag naar de volgende voorzieningen: • Integrale Kleinschalige Voorzieningen; • Kleinschalig verblijf in een combinatie van een licht verstandelijke beperking (LVB) en Jeugd- en Opvoedhulp; • Gezinshuis intensief (trauma, hechting, autismespectrumstoornis (ASS)); • Pleegzorg intensief (trauma, hechting, ASS). Ondertussen worden nieuwe woonvormen gerealiseerd of voorbereidingen getroffen voor uitbreidingen. In regio Haaglanden zijn in 2021 twee gezinshuizen gestart voor kinderen met ASS of LVB en complexe problematiek. Er lopen onderzoeken om het aantal gezinshuizen nog meer uit te breiden. Daarnaast is in juni 2021 een kleinschalige woonvorm gerealiseerd voor vijf jongeren met ASS in de leeftijd van 14-18 jaar. In het voorjaar 2022 start een tweede groep voor vijf jongeren op dezelfde locatie. Ook na het bereiken van de leeftijd van 18 jaar, kunnen jongeren hier blijven wonen. De jeugdzorgplaats gaat dan over naar een door de Wmo gefinancierde plaats. De ontwikkeling van deze nieuwe voorzieningen kost veel tijd en inspanning van diverse partijen. Er moet op doelgroep, inhoud en methodiek overeenstemming zijn tussen de betrokken aanbieders en de gemeenten.

Er moeten vaak ook extra opstartmiddelen worden gevonden. Er dient gekwalificeerd personeel en bovendien een geschikte locatie te worden gevonden. Dit betekent dat met het ontwikkelen van een nieuwe voorziening al snel meer dan een jaar voorbereidings- en doorlooptijd is gemoeid voordat een voorziening voor een klein aantal jeugdigen daadwerkelijk kan starten. We werken in regio Zuidwest intensief samen op bovenregionaal niveau bij de ontwikkeling van hoog specialistisch zorgaanbod. Dit gaat om aanbod voor kinderen met en zonder maatregel. We hebben knelpunten die we bovenregionaal willen oppakken gemeld bij het Bovenregionaal Expertisenetwerk Zuid-West (regio Zuidwest en regio Rotterdam-Rijnmond) (BREN). Het gaat hierbij onder andere om: Klinische opname jeugdigen met een eetstoornis; Aanbod na uitstroom jeugdhulp plus jeugdigen met forensisch profiel; Netwerkonderzoeken bij dreigende uithuisplaatsing; Woonverblijf 18+; Wmo vs Wlz; Gezinsopnames/ intramurale gezinsbehandelingen. Het streven is dat vanaf april 2022 de eerste ideeën worden uitgevoerd. Arbeidsmarkt We weten dat het voor jeugdhulpaanbieders en GI’s momenteel lastig is om medewerkers te vinden en te binden. Dit speelt niet alleen in Haaglanden, maar is een landelijk knelpunt. We kunnen dit als gemeente ook niet alleen oplossen.

In eerdere bestuurlijke overleggen met Rijk en Inspectie, bijvoorbeeld in het kader van het Interbestuurlijk toezicht, en ook in het volgende bestuurlijk overleg, zullen we hier opnieuw aandacht voor vragen. In de tussentijd zetten we als regio zelf ook extra interventies in. Zo zijn twee van onze GI’s met elkaar in overleg hoe zij de samenwerking kunnen versterken en de krachten kunnen bundelen, bijvoorbeeld bij het werven en behouden van personeel. Op dit moment vindt al afstemming plaats over onderlinge vacatures.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10260369

Een ander voorbeeld is dat vanuit Veilig Thuis Haaglanden (ondersteund vanuit P&O van Den Haag) het initiatief is genomen om samen met de GI's (JB west en WSS) en de Raad voor de Kinderbescherming een gezamenlijke werving op te zetten. Het idee is om vanuit een soort gezamenlijke traineeship voor de meer ervaren professionals te kunnen kennismaken met de verschillende organisaties in de beschermingsketen. Op dit moment worden de mogelijkheden voor een dergelijk gezamenlijk traject in kaart gebracht. Regionale samenwerking is essentieel om dit knelpunt op te pakken. Dergelijke initiatieven moedigen we dan ook aan en hierover blijven we met onze aanbieders en ketenpartners in gesprek. Tot slot Hiervoor is een beeld geschetst van de verschillende acties die wij samen met andere ketenpartners ondernemen om het aantal kinderen op de wachtlijst te verminderen, de wachttijden te verkorten en over voldoende personeel te kunnen beschikken. Het is een complex probleem dat we niet morgen opgelost hebben. Wel hebben we steeds beter zicht op het benodigde zorgaanbod en de knelpunten hierbij. Samen met jeugdhulpaanbieders en GI’s zetten we hier vol op in. Er lopen dus reeds diverse acties om de geschetste problemen in de jeugdzorg het hoofd te bieden. Wij zien dan ook weinig meerwaarde in een taskforce bovenop alle hiervoor omschreven acties.

Via de oplegbrief van de jaarrapportage Jeugd en Wmo houden we u op de hoogte van de voortgang van deze onderwerpen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5