RIS310697 Reactie op inbreng raad prestatieafspraken 2022

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Martijn Balster Wethouder van Wonen, Wijken en Welzijn

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10172401 RIS310697 Contactpersoon

John Waas/ Karoline Poorter Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

23 november 2021

karoline.poorter@denhaag.nl

Onderwerp

Reactie op inbreng raad prestatieafspraken 2022

Geachte voorzitter, Voor het zomerreces heb ik u net als vorig jaar, gevraagd of er onderwerpen zijn die in de prestatieafspraken voor 2022 extra aandacht moeten krijgen. De fracties van SP, GroenLinks en Partij voor de Dieren, hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt en mij input gestuurd. In deze brief reageer ik op de aangeleverde inbreng. Voor alle aangeleverde onderwerpen geldt dat de huurdersorganisaties, woningcorporaties en gemeente nog niet in onderhandeling zijn. Dit is dus een goed moment om de inbreng van eerdergenoemde fracties mee te nemen. Er kan echter niet gegarandeerd worden dat de aangedragen onderwerpen daadwerkelijk een plek vinden in de te maken afspraken. Wat betreft de prestatieafspraken is het u bekend dat er een Raamovereenkomst 2019-2024 gesloten is (RIS303208). De prestatieafspraken zijn een uitwerking van de doelen die hierin zijn gesteld. Elk jaar worden binnen de prestatieafspraken accenten gekozen van de belangrijkste zaken om samen mee aan de slag te gaan. Input en reactie Vraag/opmerking SP 1. Thema de huurder gehoord: Wat de werkwijze is van de corporatie als het gaat om de afhandeling van huurdersklachten: bijv. met betrekking tot achterstallig onderhoud en langdurige woonoverlast. Wat zijn op dit gebied de aandachtspunten van de corporatie?

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Reactie Alle corporaties maken een jaarverslag waarin wordt ingegaan op de aanpak van woonoverlast en achterstallig onderhoud. Aangezien corporaties vaak in meerdere gemeenten actief zijn geeft dit niet puur een Haags beeld. Het college gaat kijken of deze informatie verzameld en handzamer aangeboden kan worden aan de gemeenteraad. De afdoening van motie 'Meer inzicht in woonoverlast' (RIS308594) wordt nog aan de raad aangeboden. Achterstallig onderhoud is een belangrijk aandachtspunt voor corporaties en klachten

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10172401

2.

Thema de huurder gehoord: Hoe de corporatie huurdersparticipatie faciliteert bij ingrijpende ontwikkelingen: denk aan sloop, renovatie en het aardgasvrij maken van complexen. Hoe worden de meningen van huurders gepeild? Gebeurt dit bijvoorbeeld tijdens bijeenkomsten, tijdens keukentafelgesprekken of telefonisch? Groen Links 3. Thema ‘Evenwichtige wijken’: speelplekken De speelplekken bij complexen met sociale huurwoningen worden vaak beheerd door de woningcorporaties. Wanneer er door achterstallig onderhoud of overlast onwenselijke of zelfs gevaarlijke situaties ontstaan bij deze speelplekken is het vaak niet duidelijk genoeg waar hier melding van gemaakt moet worden. Overeenkomstig aanbeveling 6 in het initiatiefvoorstel Kindvriendelijke Stad: "Ga in overleg met woningcorporaties over speelplekken die niet in gemeentelijk bezit zijn om samen overlast, achterstallig onderhoud en gevaarlijke situaties op te lossen. Kom tot een gezamenlijk telefoonnummer/meldpunt waar misstanden bij speelplekken kunnen worden aangekaart". 4. Thema ‘Evenwichtige wijken’: speelplekken Speeltuinen bij complexen met sociale huurwoningen voldoen vaak niet voldoende aan de speelbehoefte in de wijk. Woningcorporaties moeten beter monitoren (bij de bewoners en

hierover worden zo goed mogelijk opgevolgd. Dat lukt niet altijd. Het kost tijd en grotere onderhoudsingrepen moeten soms wachten tot een complex op de renovatieplanning staat bij een corporatie. Daarom dringt het college in de gesprekken over de prestatieafspraken ook aan op het bij renovaties voorrang geven aan die corporatiewoningen die er qua onderhoud en energetische staat het slechtst aan toe zijn. Het college vindt kwaliteit van de dienstverlening, waaronder de afhandeling van klachten belangrijk. Vanuit het versterken van de samenwerking, agenderen gemeente en woningcorporaties zo nodig het onderwerp dienstverlening bij elkaar. Doel hiervan is elkaar scherp te houden op wat er op dat vlak speelt en wat beter kan. Corporaties zoeken bij voorkeur samen met hun bewoners naar de meest passende vorm van participatie bij het doel dat zij nastreven. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt met (tijdelijke) klankbordgroepen, waarbij een corporatie initiatieven kan ondersteunen om na afloop van een project de klankbordgroep voort te zetten in bijvoorbeeld een bewonerscommissie. Woningcorporaties hebben diverse speelplekken in hun bezit/beheer. Hiervan wordt geen overzicht bijgehouden. De gemeente heeft regelmatig overleg met woningcorporaties over diverse thema’s/opgaven.

Wanneer er sprake is van een slecht onderhouden speelplek in bezit/beheer van een woningcorporatie wordt dit aangekaart (RIS308661).

Structureel wordt eens per vier jaar een speelwensenonderzoek (de laatste in 2018, doorlooptijd t/m 2022) uitgevoerd om de speelwensen/kansen in Den Haag in beeld te krijgen. Het speelwensenonderzoek is

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10172401

kinderen in de wijk) hoe deze speelplekken ervaren en beoordeeld worden en moeten de speelplekken updaten, aanpassen of herontwerpen wanneer daar behoefte aan is.

5.

Thema ‘De huurder gezien en gehoord’: Kinderparticipatie Overeenkomstig de motie Kindvriendelijke Dreven, Gaarden en Zichten (L.14 GL, raad 15 juli 2021) moet de participatie van kinderen en jongeren bij de herstructurering in dit gebied worden vormgegeven. Het is goed om de corporaties (middels prestatieafspraken) ook actief aan te moedigen om na te denken over de wijze waarop kinderparticipatie vormgegeven kan worden in de planfase van hun (her)ontwikkelingen en in het contact met de huurders(organisaties).

6.

Onderwerp: Governance en risicobeheersing Bij de prestatieafspraken zouden we ook graag meer inzicht willen krijgen in de wijze waarop de corporaties de governance-code naleven en hoe hierop wordt getoetst. Hieronder valt ook goed bestuur.

GroenLinks ziet ook graag afspraken over de werkwijze bij de verkoop van vastgoed, zowel DAEB als niet-DAEB vastgoed. Dit valt wellicht niet onder de werking van de prestatieafspraken, dan graag aanvullende bestuurlijke afspraken maken. Voorbeeld de verkoop van Staedion vastgoed in het oude centrum - eerst te koop aanbieden aan de huurders en indien geen belangstelling dan vastgoed pas verkopen aan een andere partij. Voordat tot verkoop wordt overgegaan moet getoetst worden of dit een goede verhuurder is.

uitgevoerd door het Ingenieursbureau Den Haag in samenwerking met het Bureau Speelruimte (extern). De verkregen opgaven/inzichten worden toegepast bij de (her)inrichting van speelplaatsen en bij het bepalen van beleidsaccenten. Hierdoor kan bijvoorbeeld worden ingespeeld op demografische veranderingen, speeltrends, ontwikkelingen in wijken etc. Vanwege een schaarste van middelen, kunnen niet aan álle speelwensen/opgaven worden voldaan. Participatie van huurders bij herstructurering is al geregeld. Zeker als het gaat om voldoende aandacht hierbij voor kinderen en jongeren is het een goede zaak dat zij ook betrokken worden. In diverse gebieden zijn kinderen en jongeren op diverse manieren betrokken geweest bij de aanpak en inrichting van de wijk. Zo zijn bijvoorbeeld in Dreven, Gaarden en Zichten workshops voor kinderen georganiseerd en heeft ten behoeve van de gebiedsagenda Morgenstond een tekenwedstrijd onder leerlingen van basisscholen plaatsgevonden. Ik zal dit punt onder de aandacht brengen van corporaties en huurdersorganisaties en hen actief aanmoedigen om na te denken op welke wijze kinderparticipatie op een meer structurele wijze vormgegeven kan worden. De naleving van de Governance-code wordt getoetst door de RvC van de betreffende corporatie en is dus een binnen de corporatiewereld afgesproken handelwijze.

Door Aedes is een onafhankelijke Commissie Governance-code Woningbouwcorporaties ingesteld waar klachten, dus ook door de gemeenten, ingediend kunnen worden en waar na onderzoek een bindende uitspraak op de klacht volgt. Prestatieafspraken zijn dus geen gremium waarover in dezen afspraken gemaakt dienen te worden.

Bij de beantwoording van raadsvragen over de verkoop van woningen in de binnenstad door Staedion (RIS 308416) is aangegeven dat met de corporaties bestuurlijke afspraken gemaakt zullen worden omtrent de verkoop van woningen uit de verkoopvijver. Voor DAEB

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10172401

7.

8.

Onderwerp: Parkeernorm Daarnaast graag inzicht in hoe de corporaties omgaan met de parkeernorm en het parkeervastgoed. Wie beheert er wat, wat zijn de kosten van parkeerplekken, wanneer worden parkeerplaatsen ook aan andere gebruikers verhuurd dan de eigen huurders? Als e.e.a. via een commerciële tak van de corporatie verloopt, hoe is dan de risicobeheersing t.b.v. de instelling zelf en hoe wordt er toezicht gehouden? Onderwerp: Consequenties Woningwet Graag inzicht in hoe de corporaties omgaan met de nieuwe wetgeving. Zoals de verruimde mogelijkheden voor tijdelijke verhuur en flexcontracten. Graag afspraken over versterking van huurdersrechten.

Partij voor de Dieren 9. Het is wenselijk dat concretere afspraken komen wanneer alle met de verhuurder gerelateerde problemen rond de schimmelwoningen zijn opgelost.

10.

Er zou concreter moeten worden hoe corporaties bijdragen aan het klimaatneutraal

woningen geldt nu al dat deze bij verkoop als eerste aan de zittende bewoner worden aangeboden, hetgeen de afgelopen jaren niet is voorgekomen, omdat in de verkoopvijver alleen niet-DAEB woningen zijn opgenomen. De parkeernormen en gebouwde parkeervoorzieningen vormen ook voor de corporaties een belangrijk aandachtspunt. Hierover zullen gesprekken worden gevoerd.

De verruiming van tijdelijke contracten, na aanpassing van de Woningwet, is bij de behandeling in de Eerste Kamer “tegengehouden”. De Wet wordt wel (per 1/1/2022) ingevoerd maar voor die tijd wordt dit onderdeel door een reparatiewet weer verwijderd. De gemaakte afspraken zijn concreet en gaan over communicatie en voorlichting, samenwerking, opleiden van corporatiemedewerkers, inzet vocht- en schimmelexpert, prioritering renovatie en sloop-/nieuwbouw bij corporatiegebouwen waar vocht- en schimmelproblemen spelen, etc. Dit houdt concreet in dat partijen inzet leveren op het voorkomen en oplossen van vocht- en schimmelproblematiek. Hierbij werken GGD, huurdersorganisaties, bewonersorganisaties, corporaties en de gemeente samen. Het uitgangspunt en de onderliggende afspraak met corporaties en huurdersorganisaties zijn dat in 2024 ‘vocht- en schimmelproblemen niet meer te wijten zijn aan vermijdbare technische of bouwkundige oorzaken.’ Daarnaast is afgesproken dat ‘in 2024 alle complexen met vocht- en schimmelproblemen zijn aangepakt of in planvorming zijn’. Beiden zijn afspraken uit de Raamovereenkomst (RIS303208). In de gesprekken met de corporaties benadrukt de gemeente nogmaals het belang hiervan. Zie raadsbrief ‘Samenhang prestatieafspraken 2020 tussen gemeente, corporatie en

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10172401

worden. Nu lijken corporaties de gemeentelijke visie af te wachten.

11.

12.

Het is wenselijk om afspraken te maken over warmte. Welke woningen worden bijvoorbeeld verduurzaamd, welke bron wordt uiteindelijk gebruikt en hoeveel gaat het warmtegebruik dalen. Het is wenselijk dat de bestaande daken worden ingezet voor zonnepanelen. Kunnen geen afspraken worden gemaakt over het aantal aan te leggen zonnepanelen of de beschikbaarheid van de daken voor huurders of andere inwoners?

huurdersorganisaties en klimaatneutraal Den Haag 2030’ (RIS305222). We handelen ook voor de prestatieafspraken 2022 volgens deze aanpak. Corporaties werken aan het via isolatie transitiegereed maken van hun woningen, zodat die geschikt zijn voor duurzame en klimaatneutrale warmtevoorziening. Ook verwijderen corporaties in samenwerking met de gemeente op grote schaal kookgasaansluitingen waarbij gekeken wordt naar een koppeling met renovatie, isolatie en aansluiting op duurzame warmte (bijvoorbeeld; Vestia heeft dit in 2021 uitgevoerd bij meer dan 400 woningen aan de Medemblikstraat, Haag Wonen doet dit in 2022 voor ruim 200 woningen aan de Den Helderstraat). In de wijken benoemd in de Raamovereenkomst (RIS303208) werken gemeente en corporaties samen aan een klimaatneutrale toekomst. Dit is een belangrijk element van de stadsbrede plannen naar een klimaatneutraal Den Haag. Deze plannen zijn in Mariahoeve en Zuidwest het meest concreet. In die wijken wordt in 2022 verder gewerkt aan woningisolatie en aansluiten op schone energie op basis van afspraken tussen gemeente en de corporaties die momenteel gemaakt worden. Die afspraken worden gemaakt, zie antwoord hierboven op punt 10.

Hier spant de gemeente zich voor in en dit is onderwerp van gesprek met de corporaties. Staedion is met het aansluiten van ca 1.000 huishoudens ieder jaar één van de grootste spelers in de stad qua zonnepanelen. Bij Vestia en Haag Wonen wordt aangedrongen dit ook te worden, waarbij in het kader van ‘jaar van het dak’ Haag Wonen aan de Zichtenburglaan al een zonnedak heeft gerealiseerd. Toch, om verschillende redenen hebben deze corporaties hier moeite mee, maar vooral bij Haag Wonen ziet de gemeente de beweging richting meer groene daken en zonnedaken. Hier blijft het college aandacht aan geven zoals ook is toegezegd in de collegereactie op het initiatiefvoorstel ‘actieplan energiearmoede’ (RIS306660).

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10172401

13.

Het is wenselijk dat woningcorporaties ook rekening houden met klimaatadaptie. Hoe houden ze hier rekening mee bij nieuwbouw of renovatie?

14.

Gaan corporaties vaker groene daken aanleggen, bijvoorbeeld met subsidie? Leggen corporaties zich vast om het puntensysteem natuurinclusief bouwen altijd te gebruiken bij nieuwbouw of grootschalige renovaties?

15.

Gaan corporaties inzetten op ecologisch beheer van de collectieve ruimten en stappen ze af van gifgebruik? Wat de Partij voor de Dieren betreft worden hier afspraken over gemaakt.

16.

Verder zou het goed zijn als corporaties zich ook committeren om ook woningen te gaan afnemen in het CID, zodat hier ook voldoende huurwoningen van corporaties komen.

Het college ziet verhoogde activiteit van corporaties op dit gebied. Vooral klimaatadaptieve binnentuinen worden steeds meer de standaard. Staedion en Haag Wonen zetten hier serieuze stappen. Daarnaast werken de corporaties volgens deze afspraak uit de Raamovereenkomst: ‘Daar waar nodig en haalbaar zijn in 2024 klimaatadaptieve maatregelen ingezet in een groot deel van de corporatievoorraad. Bij elk grootschalig project in de buitenruimte komt er daarom minder verharding terug.’ Het college ziet bij de corporaties qua uitgaven aan groen en klimaatadaptatie vooral bereidheid om aan de slag te gaan in binnentuinen en, zoals Staedion in de Rivierenbuurt, in vergroening van gevels in gebieden met hittestress. Op daken zetten de corporaties vooral in op isolatie en (deels) op opwek duurzame energie. Maar, in 2021 zijn in het kader van ‘jaar van het dak’ de eerste daken van corporaties vergroend met gemeentelijke subsidie (van Haag Wonen in Laak). Het college juicht dit toe en stimuleert op ieder mogelijke wijze meer groene daken van corporaties. In hoeverre corporaties inzetten op ecologisch beheer van de collectieve (buiten) ruimten is ons niet bekend. Buiten de wettelijke richtlijnen omtrent gifgebruik heeft de gemeente geen zeggenschap over de technische uitvoering van het beheer van de collectieve buitenruimte. Dit zouden we moeten bespreken met de corporaties.

Arcade, DUWO en Staedion zijn al actief op diverse plekken in het CID, en ook Haag Wonen is betrokken bij een ontwikkeling in Beatrixkwartier. Overwegend zitten de woningcorporaties ‘op de bagagedrager’ bij ontwikkelaars. De commitment tussen corporaties en ontwikkelaar is hiermee voor een belangrijk deel al afgegeven.

Met vriendelijke groet, Martijn Balster Wethouder Wonen, Wijken en Welzijn

6/6