RIS310645 Beantwoording technische vragen Verplaatsing Raamprostitutie bij commissie Ruimte

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Anne Mulder Wethouder van Financiën en Stadsontwikkeling

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10198699 RIS310645 Contactpersoon

Paul Jansen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Portefeuille Projecten Den Haag Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 november 2021

paul.jansen@denhaag.nl Aantal bijlagen

1

Onderwerp

Beantwoording technische vragen Verplaatsing Raamprostitutie bij commissie Ruimte

Geachte voorzitter, Aanleiding In de Raadscommissie van 14 oktober bij de bespreking van de commissiebrief Stand van zaken Verplaatsing Raamprostitutie is door wethouder Mulder toegezegd inzicht te geven aan de raad over de kosten die tot nu toe zijn gemaakt voor het onderzoek naar de verplaatsing van de raamprostitutie, waar ze aan zijn besteed en de kosten die we nog gaan maken. Tevens is toegezegd schriftelijk te antwoorden op de door D66 gestelde vragen tijdens de betreffende commissie Ruimte. In deze brief wordt eerst ingegaan op de kosten die tot nu toe zijn gemaakt en daarna op de specifieke vragen van D66. 1. Overzicht gemaakte kosten Bij start project was in het coalitieakkoord 2018-2022 €6 mln. gereserveerd voor dit project aan apparaats- en onderzoekskosten. Bij het coalitieakkoord 2019-2022 is dit bedrag gehalveerd naar een budget €3 mln, inclusief de tot dat moment gemaakte kosten. In de collegeperiode 2018-2022 is tot en met juli 2021 € 2.095.000 uitgegeven. De nog te verwachten kosten zijn geraamd op €340.000,- vanaf augustus 2021. Er is €565.000,- vrijgevallen ten gunste van de gemeentebegroting doordat niet het volledig beschikbare budget is aangesproken de afgelopen jaren. Dit is conform het reguliere Planning & Control proces van de gemeente.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10198699

Tabel 1: Overzicht gemaakte kosten: Totaal besteed t/m juli 2021 Kostencategorie

Totaal

1

Begeleiden en uitwerken haalbaarheidsonderzoek

€ 985.000

2

Extern onderzoek en afstemming

€ 515.000

3

Haalbaarheidsonderzoeken

€ 352.000

4

Juridisch onderzoek

€ 220.000

5

Aanvullende communicatiemiddelen en overige

€

Eindtotaal

€ 2.095.000

1.

2.

3.

4. 5.

23.000

Begeleiden en uitwerken haalbaarheidsonderzoek Deze kosten betreffen de gemeentelijke interne projectkosten (apparaatskosten). Dit zijn de kosten voor o.a. de project beheersing en management, stedenbouwkundige en planologische onderzoeken, ontwikkelstrategie, mobiliteitsvraagstukken, grondzaken, kostenramingen en financiële toetsing, contracteringen NS en Heijmans en bestuurlijke afstemming. Externe onderzoek en afstemming Externe afstemming en ophalen informatie uit de sector uitgevoerd door inhuur extern. Projectkosten voor het begeleiden en opstellen van marktverkenning, het programma van wensenwerkruimtes sekswerkers, communicatie en overleggen met o.a. de vastgoedeigenaren, sekswerkers de omgeving en private partijen. Haalbaarheidsonderzoeken. Dit betreft alle onderzoekskosten die in opdracht van de projectgroep door derden zijn opgesteld. Uitzondering hierop is dat Heijmans het haalbaarheidsonderzoek zonder haar eigen kosten in rekening te brengen verricht. Kosten van eventuele ingeschakelde derden worden door Heijmans gedragen. Als het haalbaarheidsonderzoek vanuit de gemeente niet leidt tot een vervolgovereenkomst, worden deze kosten door de gemeente terugbetaald tot een maximum van €70.000. Juridische onderzoeken. Dit zijn kosten voor Juridische ondersteuning en toetsing door Pels-Rijcken en BEC JZ. Bijkomende communicatiekosten en overige.

Dit betreft bijkomende communicatiekosten zoals apparaatslasten, zaalhuur, communicatiemiddelen.

2. Specificatie haalbaarheidsonderzoeken (producten/ dienstverlening) Hieronder staat een overzicht van de verrichte onderzoeken. Onderzoeksopdrachten aan derden € 50.000

UNStudio UNStudio

€ 50.000

Rebel

Verplaatsing rosse buurt Den Haag Verplaatsing raamprostitutie Locatieverkenning Sporendriehoek De maatschappelijke kosten en baten verplaatsing

RIS304626 Bijlage 3 Ris304626 Bijlage 2 Vertrouwelijk gedeeld

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10198699

€ 16.000

Post Research

€ 12.000

Inhuur extern

€ 6. 000 + Inhuur extern €105.000

Liberty The Hague

€15.000 €15.000

Beke DH (buiten projectgroep)

€ 13.000

Overig

SHOP

Kwalitatief onderzoek Inventarisatie Leefbaarheid i.r.t. verplaatsing raamprostitutie Marktverkenning Verplaatsing raamprostitutie Den Haag Programma van wensen werkruimtes sekswerkers Rode lichten, waar de sporen elkaar kruisen Ontwikkelingen in de Prostitutiebranche Afstemming mobiliteitsprojecten en verplaatsing raamprostitutie (Transit Impuls) Overige ondersteunende onderzoeken

RIS304626 Bijlage 6

Vertrouwelijk gedeeld RIS307850 Bijlage 2

RIS304626 Bijlage 1 RIS304626 Bijlage7 Opgenomen in commissiebrief RIS310039 n.v.t.

Haalbaarheidsstudie Heijmans (maximaal € 70.000) Haalbaarheidsstudie verplaatsing raamprostitutie, Den Haag oktober 2020 Extra variant Haalbaarheidsstudie Business case raamprostitutie Sporendriehoek Quick-Scan RLD Den Haag milieu 210901 plan van aanpak RLD Sporendriehoek_

RIS307850 Bijlage 1 Opgenomen in commissiebrief RIS310039 Vertrouwelijk gedeeld Verwerkt in buca Vertrouwelijk gedeeld

Prognose van de nog te maken kosten vanaf augustus 2021 Het resterend budget van €340.000 zal gebruikt worden om de in de commissiebrief “stand van zaken verplaatsing raamprostitutie” (RIS310039) aangegeven actiepunten uit te voeren. Het betreft kosten voor: • Onderzoek naar de bereikbaarheid van de Sporendriehoek i.c.m. de HOV; • Nadere uitwerking en taxatie erfpachtovereenkomst met de NS; • Het opstellen van de ruimtelijke kaders voor de ontwikkelmogelijkheden op de oude locatie; • Het opstellen van een overeenkomst met Heijmans voor een vervolgovereenkomst; • Gesprekken met huidige vastgoedeigenaren en exploitanten; • Communicatie en participatie met de belanghebbenden; • Juridisch, planologische, stedenbouwkundige en financiële toetsing op de opgeleverde onderzoeken. Kostenprognose vanaf augustus 2021

Totaal

1

Begeleiden en uitwerken haalbaarheidsonderzoek

€ 160.000

2

Extern onderzoek en afstemming

€

50.000

3

Haalbaarheidsonderzoeken

€

75.000

4

Juridisch onderzoek

€

30.000

5

Aanvullende communicatiemiddelen en overige

€

25.000

Eindtotaal

€ 340.000

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10198699

3. Beantwoording vragen D66 Positie sekswerkers 1.

In hoe wordt gemeten hoe de veiligheid voor de sekswerkers bij de sporendriehoek verbeterd? Kunt u concreet benoemen wat er anders is aan deze plek dan bij de huidige locaties die volledig in het zicht zijn?

Veiligheid moet in dit kader ruim worden opgevat. Het gaat om de verbetering van de arbeidsomstandigheden van de sekswerkers. Sekswerkers hebben aangegeven wat voor hen nodig is om hun werk beter en prettiger uit te kunnen voeren. Deze resultaten zijn te lezen in de onderzoeken ‘Rosse Buurt’ en ‘Waar sporen elkaar kruisen’. Het gaat dus om veiligheid in brede zin. Uiteraard maakt een veilige (werk)omgeving hier onderdeel van uit en dat is dan ook een randvoorwaarde op de nieuwe locatie. Over hoe dat precies op en rond de nieuwe locatie wordt vormgegeven en gemonitord, wordt de raad in de vervolgfase geïnformeerd. Onderzoek 1.

Hoe precies per onderzoek/ onderdeel en voorbereiding de kosten tot dusver zijn gemaakt? Ik ontvangen we een financieel overzicht van deze kosten per module.

In paragraaf 1 en 2 is antwoord gegeven op deze vragen. 2.

Zijn de vragenlijsten en de draagvlaktoetsingen statistisch gevalideerd. ( of te wel kan je spreken van voldoende geïnterviewde sekswerkers om de steekproef te onderbouwen)

Op pagina 6 en 7 van het onderzoek naar de wensen van sekswerkers over (RIS307 850, bijlage 1) wordt de onderzoeksaanpak beschreven. Ondanks Covid heeft de aanpak geleid tot 2 sporen. “Spoor 1: Een telefonische enquête uitgevoerd door Liberty onder 73 sekswerkers. Daarbij werd een door ons opgestelde vragenlijst gehanteerd. Het tweede spoor betrof het ophalen van informatie via sleutelfiguren.” “De opbrengsten van de enquête en de interviews leverden een aantal vragen en verwonderpunten op. Die zijn samen met de ontwerp en sfeerbeelden voorgelegd aan een klankbordgroep, bestaande uit vertegenwoordiging vanuit de sekswerkers, sleutelfiguren en een klant die regelmatig sekswerkers bezoekt. Zij hebben hier, op hun verzoek, anoniem aan meegewerkt.” De geïnterviewde sekswerkers werkten allemaal met regelmaat in de regio Den Haag. In totaal zijn, in combinatie met de groepsgesprekken, meer dan 100 sekswerkers betrokken geweest bij het onderzoek. Gegeven de moeilijk bereikbare doelgroep is dit een goed resultaat en kunnen we spreken van een gevalideerd onderzoek. 3.

Graag ontvangen wij van u deze volledige vragenlijsten voor behandeling in de raad?

Zie bijlage (onderaan) en het onderzoek van SHOP ‘rode lichten, waar sporen elkaar kruisen’, RIS304626, vragenlijst zie p. 60.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10198699

4.

Zijn voor het opzetten van de business case door de gemeente kosten gemaakt? Zo ja welke en kunt u die specificeren?

De gemeente heeft apparaatskosten gemaakt voor de begeleiding van de businesscase en voor de juridische, planologische en financiële toetsing van de door Heijmans opgeleverde businesscase. Deze kosten zijn opgenomen in het bovenstaande kostenoverzicht. Heijmans verricht het haalbaarheidsonderzoek zonder haar eigen kosten in rekening te brengen. Kosten van eventuele ingeschakelde derden worden door Heijmans gedragen. Heijmans heeft met de gemeente afgestemd of en in welke vorm het inschakelen van deze derden nuttig en noodzakelijk was. Als het haalbaarheidsonderzoek vanuit de gemeente niet leidt tot een vervolgovereenkomst, worden deze kosten door de gemeente terugbetaald tot een maximum van € 70.000. Ruimtelijke ordening 1.

Zijn er afspraken met Heijmans over de mogelijke ontwikkeling van de Rivierenbuurt als tegenprestatie? Indachtig de martelaren van Gorkumkerk constructie bij Amare?

Er zijn geen afspraken gemaakt met Heijmans over het mogelijk ontwikkelen van de Rivierenbuurt als tegenprestatie (zie ook intentieovereenkomst Heijmans, 30 juni 2020, RIS306662). In de laatste commissiebrief (RIS310039) staat hier het volgende over vermeld: “Het verlengen van de intentieovereenkomst met dit doel (vervolgonderzoek) leidt niet tot verdere verplichtingen jegens Heijmans, de gemeente behoudt het recht om te besluiten over het wel of niet doorgang vinden van de verplaatsing.” 2.

Als de Rivierenbuurt al ontwikkeld wordt? Aan welke bouwhoogtes denken we dan? En wat gebeurt er verder met het oude deel van deze buurt, kan het college een doorkijk geven waar zij aan denken?

In de structuurvisie CID, waartoe ook de Rivierenbuurt behoort, is voor dit stadsdeel een vooral conserverende aanpak voorzien. Eventuele (vervangende) nieuwbouw dient zich te voegen naar de bestaande bebouwingsstructuur waarbij wordt aangesloten bij de overwegend voorkomende bouwhoogte en het bestaande stratenpatroon wordt gerespecteerd. Dit uitgangspunt is met name gemotiveerd vanuit de wens om de verregaande verdichtingen in de stad die met de ontwikkeling van het CID worden beoogd, zoveel mogelijk rond de drie stations te laten plaatsvinden. De oude stadswijk met zijn gave blokken en stratenstructuur moet worden vrijgehouden van verregaande verdichtingen of hoogbouw. Als nadere uitwerking van dit streven zou een ruimtelijke uitwerking gemaakt kunnen worden van dit deel van Rivierenbuurt waarin de problematiek rond de raamprostitutie in ruimtelijke en programmatische zin verder wordt uitgewerkt. Een dergelijke uitwerking zal ook de kwaliteit en inrichting van het openbaar gebied zeer ten goede komen. 3.

Mocht eventueel sprake zijn van onteigening van grond, hoe vindt dat plaats. Kan een ontwikkelaar zonder inmenging van de gemeentegrond onteigenen.

Nee, een particuliere ontwikkelaar kan geen onteigeningsprocedure voeren. Een onteigening moet altijd een publiek belang dienen, het onteigenings-instrument staat dan ook uitsluitend ter beschikking aan overheden (en semi-overheden). Het zal altijd de gemeente zijn die het initiatief neemt voor een onteigeningsprocedure en zal deze procedure ook zonder inmenging van de ontwikkelaar moeten voeren.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10198699

Om het onteigeningsinstrument in te kunnen zetten, is het noodzakelijk dat het vigerende bestemmingsplan Doublet- en Geleenstraat wordt gewijzigd om als grondslag te kunnen dienen voor de onteigening. Er zal goed onderbouwd moet worden waarom de huidige bestemming (raam)prostitutie thans niet meer passend is voor de Doublet- en Geleenstraat en wel voor de locatie Sporendriehoek. Hiermee wordt het publieke belang geborgd en kan de procedure worden gestart, welke circa 2,5 tot 3 jaar zal duren. 4.

Worden de zittende pandjesbazen uitgekocht door de ontwikkelaars? Hoe gaat de gemeente daarvoor zorgen. Wat is hun incentive om daar weg te gaan en niet gewoon te blijven zitten en de ramen te blijven te exploiteren?

Uiteraard kan een ontwikkelaar panden kopen en met de eigenaren aanvullende afspraken maken, dit is echter altijd op basis van wederzijdse overeenstemming en dus op basis van vrijwilligheid van de eigenaar. Indien de eigenaar niet wenst te verkopen, zal er geen verkooptransactie plaatsvinden. Een ontwikkelaar heeft geen formele dwangmiddelen, hij kan alleen trachten door het verhogen van het bod de eigenaar te verleiden tot verkoop. Uitsluitend de gemeente kan middels het voeren van een onteigeningsprocedure (trachten) het eigendom te verkrijgen. De onteigeningsprocedure is met veel zekerheden omgeven, onder andere het vergoeden van een volledige schadeloosstelling. In voorstaande tekst is het woord “trachten” opgenomen, het is namelijk aan de Kroon en de rechter om te bepalen of de gronden daadwerkelijk onteigend mogen worden. De gemeente doet feitelijk uitsluitend een verzoek om de gronden ter onteigening aan te wijzen. Het is niet aannemelijk om te veronderstellen dat alle eigenaren en exploitanten bereid zijn een overeenkomst te sluiten met de ontwikkelaar en daarmee de totale verplaatsing op basis van vrijwilligheid zal kunnen plaatsvinden. Om te garanderen dat daadwerkelijk de raamprostitutie in alle bestaande panden gestaakt wordt, zal het onteigeningsinstrument ingezet moeten worden om aldus sluiting te bewerkstelligen. 5.

Hoe veel kost de mogelijke sanering van de bodem onder de sporendriehoek?

Er zijn geen kosten voor de gemeente voor de mogelijke sanering van de bodem. Uit het bodemonderzoek is vastgesteld dat sanering (na afgifte van de beschikking) beëindigd kan worden, er is aangetoond dat er sprake is van natuurlijke afbraak in de bron en er is geen sprake van verspreiding vanuit de bron naar de pluim. Er is sprake van een stabiele eindsituatie die voldoet aan de criteria zoals vastgesteld voor de passieve fase van deze sanering. De locatie wordt bij uitgifte functioneel gesaneerd, dit wordt bewerkstelligd door het plaatselijk verwijderen van de verontreinigde grond en het aanbrengen van leeflagen van schone grond. Met vriendelijke groet, Anne Mulder wethouder financiën, stadsontwikkeling en stadsdeel Scheveningen

Kavita Parbhudayal wethouder zorg, jeugd, volksgezondheid en eerste locoburgemeester

6/6