RIS310623 Halfjaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10208191 RIS310623 Contactpersoon

Annelies Bongers en Theo Bovenlander Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 november 2021

theo.bovenlander@denhaag.nl Aantal bijlagen

2

Onderwerp

Halfjaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo

Geachte voorzitter, Hierbij presenteer ik u de halfjaarrapportage Jeugd en Wmo. Daarin doe ik verslag van de behaalde resultaten in het eerste halfjaar van 2021. De halfjaarrapportage zélf is bij deze brief gevoegd. De rapportage sluit af met een stand van zaken over de aanpak seniorvriendelijke stad (bijlage 1) en de aanpak vrijwilligers (bijlage 2). Opbouw Deze brief bestaat uit drie delen. Het eerste deel geeft een toelichting op de trends en actuele ontwikkelingen. Het tweede deel behandelt de toezeggingen van de afgelopen tijd. Het derde deel beschrijft overige onderwerpen. Voor de financiële informatie verwijs ik u zoals gebruikelijk naar de voortgangsrapportage kostenbeheersing1 en de 8-maandsrapportage.2 1. Toelichting op trends en actuele ontwikkelingen De gevolgen van de coronacrisis werkten ook in het afgelopen halfjaar door in onze samenleving. U werd hierover op de hoogte gehouden door middel van de corona-raadsmededelingen.3 In deze halfjaarrapportage zijn de gevolgen van de coronacrisis nog steeds zichtbaar in cijfers. Activiteiten gingen zoveel mogelijk door of werden aangepast door ze bijvoorbeeld buiten plaats te laten vinden, waar de ruimte om 1,5 meter afstand te houden makkelijker te realiseren was. Ook de gemeentelijke dienstverlening vond doorgang, soms in aangepaste vorm.

In het geval er sprake was van sterk stijgende of dalende cijfers als gevolg van de coronacrisis, is dat in de toelichting bij de rapportage beschreven. De belangrijkste trends volgen hierna. 1.1. Continuïteit en cliënttevredenheid Wmo ZorgLokaal deed tijdens de corona-periode drie metingen. Bij de derde meting in juli 2021 werden cliënten met een indicatie voor huishoudelijke hulp, individuele begeleiding en dagbesteding bevraagd op hun ervaringen vanaf 1 juni 2021. Zie de onderstaande tabel.

1

Commissiebrief “Eerste voortgangsrapportage kostenbeheersing Wmo en Jeugd 2021” (RIS310077).

2

Raadsmededeling “8-maandsrapportage” (RIS310080).

3

Zie bijv. Raadsmededeling “18e stand van zaken maatregelen in aanpak coronavirus” (RIS309557).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

ZorgLokaal Continuïteit en cliënttevredenheid Wmoondersteuning huishoudelijke hulp: - ontving ondersteuning op moment uitvraag - ontving doorlopend ondersteuning tijdens hele uitgevraagde periode - hoe tevreden met ondersteuning thuishulp? individuele begeleiding: - ontving ondersteuning op moment uitvraag - ontving doorlopend ondersteuning tijdens hele uitgevraagde periode - hoe tevreden met ondersteuning begeleider? dagbesteding: - ontving ondersteuning op moment uitvraag - ontving doorlopend ondersteuning tijdens hele uitgevraagde periode - hoe tevreden met zorgaanbieder?

3e meting juli 2021 (periode vanaf 1 januari)

2e meting dec. 2020 (periode vanaf 1 oktober)

1e meting mei 2020 (periode vanaf 1 maart)

99%

99%

89%

91%

93%

84%

8,2

7,8

8,1

95%

98%

99%

89%

78%

25%

8,1

7,9

8,3

88%

79%

23%

71% 7,7

77% 7,6

7% 7,6

Allereerst werden Haagse cliënten bevraagd over de continuïteit van de maatschappelijke ondersteuning. Bij huishoudelijke hulp ging de ondersteuning het afgelopen halfjaar vrijwel altijd door. Redenen waarom de ondersteuning toch niet tijdelijk doorging, waren o.a. omdat de cliënt zelf corona had, omdat de cliënt was opgenomen in het ziekenhuis en omdat de cliënt bij ziekte van de thuishulp geen wisselende hulp wilde. Een meerderheid (56%) kon een beroep doen op het eigen netwerk wanneer tijdelijk geen ondersteuning mogelijk was. Bij individuele begeleiding ontvingen steeds meer respondenten ononderbroken begeleiding tijdens de hele uitgevraagde periode. Bij dagbesteding steeg het aandeel respondenten dat ten tijde van de uitvraag (weer) gebruik maakte van de ondersteuning. De reden waarom respondenten tijdelijk geen gebruik maakten van dagbesteding was soms (11%) doordat de locatie gesloten was, maar het was vooral een eigen keuze van de respondent (89%). Aanbieders boden alternatieve ondersteuning, zoals telefonisch contact, de activiteit werd aan huis gebracht, sporten via Zoom of iemand kwam op thuisbezoek. Tenslotte vroeg ZorgLokaal ook naar de cliënttevredenheid. Op alle onderdelen bleef de gemiddelde klantervaring een ruime voldoende. Zie verder grafiek 20 in de Halfjaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo.

Overigens heeft Corona wél forse impact gehad op het aanvullend vervoer (AV070). In de tweede helft van 2019 reed AV070 gemiddeld 59.000 ritten per maand. Aan het begin van de crisis reed AV070 nog maar 15 procent van het gebruikelijke aantal ritten. Sindsdien nam het aantal ritten geleidelijk aan weer toe. De eerste helft van 2021 gemiddeld 29.000 ritten per maand (= 49,6%). Zie verder grafiek 39 in de Halfjaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo. 1.2. Reparatietijden Medipoint Na een aanvankelijk stijging in de zomerperiode zijn de reparatietijden voor hulpmiddelen sinds begin september 2021 weer terug op het normale niveau. Die stijging werd veroorzaakt door een samenloop van omstandigheden. De vaccinatiegraad nam toe en de Rijksoverheid kondigde versoepelingen aan van de corona-maatregelen. Ook waren de weersomstandigheden de afgelopen maanden relatief gunstig. Daardoor gingen mensen weer meer op pad met hun hulpmiddel.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

Wij hebben in het contract met Medipoint afspraken gemaakt over het afhandelen van reparatieverzoeken. Uiteraard is het vervelend als een scootmobiel niet meteen gerepareerd kan worden. Uitgangspunt is dat een hulpmiddel aan huis in maximaal 5 werkdagen wordt gerepareerd. Medipoint overlegt samen met de gebruiker of dat verantwoord kan. Als wachten een belemmering veroorzaakt, dan geldt een reparatietijd van 48 uur. En als onverhoopt een calamiteit zou dreigen, dan volgt spoedreparatie dezelfde dag. Denk hierbij aan het verhelpen van pech onderweg. Als repareren niet mogelijk is binnen de afgesproken tijd, dan biedt Medipoint altijd een leenhulpmiddel aan. Die wordt vaak dezelfde dag maar uiterlijk de volgende dag aan huis geleverd. Medipoint ontvangt in een jaar gemiddeld 13.200 reparatieverzoeken. In het begin van 2021 ontving Medipoint ca. 1.000 reparatieverzoeken per maand. Vanaf juni 2021 ontstond een piek doordat het aantal reparatieverzoeken steeg naar bijna 1.350 per maand, een stijging van 35%. Hierdoor liepen de reparatietijden op, soms tot 12 werkdagen. Daardoor ontstond ook extra vraag naar leen-hulpmiddelen. In 2021 werden tot nu toe 1.052 leenhulpmiddelen geleverd. Inmiddels heeft Medipoint een inhaalslag gemaakt, o.a. door de tijdelijke inzet van meer personeel.

In de eerste week van september 2021 daalde de gemiddelde wachttijd naar 1 week en is terug op de afgesproken reparatietijd. Ook is de leen-voorraad weer voldoende om aan de vraag te voldoen. Hiermee zijn de problemen met te lange reparatietijden opgelost. Uiteraard blijven wij dit de komende tijd nog kritisch volgen tijdens de periodieke contractgesprekken met Medipoint. 1.3. Eenzaamheid De GGD verrichtte in de periode oktober tot december 2020 haar landelijke vierjaarlijkse meting naar de gezondheid. Met name in de groep van 19-64 jaar nam eenzaamheid toe, ook in Den Haag. Eenzaamheid bij Haagse inwoners van 65+ wijzigde nauwelijks. Gelet op de corona-maatregelen in de onderzoeksperiode verrast deze uitkomst niet. Wij zien dit in ook de landelijke cijfers terug.

Het RIVM deed onderzoek naar eenzaamheid onder jongeren en landelijk is een oproep gedaan om aandacht te geven aan jongeren. Per 2021 is in lijn met het actieplan tegen eenzaamheid de focus gelegd op het bestrijden van eenzaamheid bij 16 tot 27-jarigen. Jongeren werden in corona-tijd geactiveerd en organisaties zijn gevraagd activiteiten en interventies te ontwikkelen om eenzaamheid tegen te gaan. In totaal zijn er 50 projecten van diverse organisaties, o.a. sportief en cultureel van aard, voor naar schatting ruim 8.000 jongeren (loopt nog). In 2022 volgen de resultaten. Denk bijv. aan het talentontwikkelingsprogramma “Follow Your Dreams,” het coachingsprogramma voor meiden “Elance Academy,” en de ondersteuning die wordt geboden aan jongeren met mentale problemen of eenzaamheid door stichting Jong En Samen Sterk (JESS).

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

De website eerste hulp bij eenzaamheid (EHBE) is uitgebreid met een aanbod voor Jeugd. Ook de publiekscampagne tegen eenzaamheid richt zich dit jaar op de jeugd. Er zijn 31.633 unieke personen bereikt. Brede aandacht voor eenzaamheid wordt zowel landelijk als lokaal georganiseerd tijdens de week tegen eenzaamheid (30 september tot 7 oktober). 2. Toezeggingen De Commissie Bestuur sprak op 17 juni 2021 en de gemeenteraad op 14 juli 2021 over de Programmarekening 2020. Hierna volgt de afdoening van de verschillende toezeggingen die toen zijn gedaan. 2.1. Verkenning inzet buurtgezinnen In juni 2021 is in Leidschenveen-Ypenburg een pilot ‘Buurtgezinnen’ gestart. Dit is een initiatief waarbij gezinnen die het zwaar hebben (vraaggezinnen) worden gekoppeld aan een warm en stabiel gezin dat steun geeft (buurtgezinnen). Zo krijgen kinderen extra aandacht en worden ouders ontlast. Uitgangspunt is het normaliseren van het gezinsleven en het voorkomen van grotere problemen. We streven ernaar om in het eerste jaar in totaal tien vraaggezinnen te verbinden aan een buurtgezin. In de eerste drie maanden van de pilot is door middel van onder andere presentaties, krantenartikelen en posts op social media ingezet op het bekend maken van het initiatief. Dit heeft effect, zo stijgt het aantal Instagramvolgers gestaag.

Inmiddels hebben zich negen vraaggezinnen en negen (steun)buurtgezinnen aangemeld en zijn de eerste drie koppelingen gerealiseerd. De komende tijd wordt ingezet op het vergroten van de bekendheid en het aantal koppelingen. 2.2. Kleinschalige voorzieningen jeugd Het Nederlands Jeugd Instituut (NJi) definieert kleinschalige woonvoorzieningen voor jeugdigen als: “Een kleinschalig verblijf is een woonvorm voor een kleine groep kinderen en jongeren met complexe problemen. Een kleinschalig verblijf neemt een positie in tussen gezinshuizen en een residentiële leefgroep. Een belangrijk verschil met gezinshuizen is dat professionals niet zelf wonen in het kleinschalig verblijf. Het grote onderscheid met een residentiële leefgroep is de kleine schaal van de groep en het team, die een gezinsachtige opvoedomgeving creëert. Een kleinschalig verblijf staat bij voorkeur in een gewone woonwijk.” We blijven investeren in woonvormen als pleegzorg, gezinshuizen en kleinschalige woonvoorzieningen. Deze woonvormen zijn immers door hun kleinschaligheid huiselijker. Dit past bij de ambitie om jongeren zo “thuis nabij” mogelijk op te vangen. Deze ambitie is ook in de regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 opgenomen. Onlangs is een kleinschalige woongroep geopend voor jongeren met een stoornis in het autisme spectrum (ASS).

Daarnaast wordt er gewerkt aan transformatie naar kleinschaligheid in de Jeugdzorg plus. In de regio zijn er verschillende vormen van residentiële jeugdhulp. Er zijn 18 instellingen die aan een of meerdere kleine groepen van maximaal 8 kinderen/jeugdigen verblijf bieden. Het gaat hierbij zowel om langdurig als kortdurend verblijf. Ook zijn er binnen de regio 7 aanbieders van gezinshuizen actief waar Haagse kinderen verblijven. De grootste hiervan is Jeugdformaat met 38 gezinshuizen. In de eerste helft van 2021 verbleven ca. 65 Haagse kinderen in een gezinshuis. We zetten in op zoveel mogelijk verblijf in kleinschalige setting, zo huiselijk mogelijk. 2.3. Wachtlijsten eerste en tweedelijns jeugdhulp Eerstelijns jeugdhulp: jeugdteams De werkvoorraad en wachtlijst in de jeugdteams is per 1 september 2021 gedaald. Er is zo'n 20 fte vanuit detachering gestart om de gaten in de bezetting op te vullen, dit heeft gezorgd voor een stabilisering van de situatie.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

De stand per 1 september 2021: • 0-4 weken: van 172 naar 97; • 4-10 weken: van 164 naar 139; • > 10 weken: van 55 naar 33. De wachtlijsten en daarmee de doorlooptijden, van de eerstelijns jeugdhulp, worden wekelijks uitgedraaid. We houden periodiek contact met de mensen op de wachtlijst. Urgente casussen worden bij de intake er tussen uit gehaald en met spoed opgepakt. Wekelijks worden personen op de wachtlijst na gebeld om te checken of er zaken spelen die met voorrang opgepakt moeten worden. Ook wordt overbruggingszorg geleverd door de gezinscoaches en pakt het welzijnswerk zaken op. Voor een toelichting op de peildatum 1 juni 2021 zie grafiek 22 in de Halfjaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo. Tweedelijns of specialistische jeugdhulp Op dit moment beschikt de regio en daarmee Den Haag nog niet over een adequate dataverzameling waarin wachten objectief kan worden gemonitord ten aanzien van tweedelijns of specialistische- jeugdhulp. Hiervoor is een projectgroep opgericht die bezig is een totaal beeld te creëren van wachttijden en hiervoor een doorbraakaanpak te ontwikkelen. Bij Jeugdhulpaanbieders zijn de aantallen wachtenden inclusief wachttijden opgevraagd. Er wordt momenteel hard gewerkt om een overzicht te krijgen zonder dat dit tot extra administratieve lasten leidt bij aanbieders. Naar verwachting is er medio december 2021 een eerste beeld beschikbaar.

Er zijn mooie resultaten behaald met de doorbraakaanpak bij de Gecertificeerde instellingen waarbij zicht is gekregen op kinderen met een maatregel van de rechter die langer dan drie maanden moeten wachten op passende hulp. Per casus is er gezocht naar mogelijkheden voor hulp en is er getracht een doorbraak te bereiken. Er is een goede samenwerking op gang gekomen tussen GI’s , Expertiseteam Complexe Zorg, Jeugdhulpaanbieders, gemeenten en het Servicebureau, waardoor de casussen in zeer korte termijn zijn opgepakt. Deze doorbraakaanpak zal worden verbreed naar jeugdigen, zonder maatregel van de rechter, die wachten op ambulante hulp (vrijwillig kader). 2.4. Preventie (v)echtscheidingen In Den Haag wordt op diverse manieren ondersteuning geboden aan ouders met het doel (v)echtscheidingen te voorkomen of in min of meer goed overleg te laten te verlopen. We zien dat (v)echtscheidingsproblematiek een groot aandeel heeft in het aantal kinderen dat jeugdhulp nodig heeft. Inzet op preventie kan instroom in jeugdhulp op termijn verlagen. Hieronder volgt een overzicht van het Haagse aanbod. Binnen het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) in de wijken • Vanuit de jeugdgezondheidszorg (JGZ) worden prenatale huisbezoeken, reguliere consulten en ‘Stevig ouderschap’ uitgevoerd.

Hierbij is aandacht voor het voorbereiden op en ondersteunen bij het ouderschap en is er aandacht voor de partnerrelatie; • Vanuit Centering Pregnancy, een groepsgerichte vorm van zorg die door een aantal verloskundigenpraktijken wordt geboden, is aandacht voor het voorbereiden op het ouderschap en de invloed hiervan op de relatie; • Bij de opvoedsteunpunten worden ouders die niet op één lijn zitten in de opvoeding begeleid bij het samen opvoeden, met respect voor de manier van de ander;

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

•

•

•

Bij de training ‘Piep zei de muis’ die vanuit het CJG in samenwerking met Youz wordt gegeven aan kinderen die een echtscheiding meemaken, is in de ouderbijeenkomsten onder andere aandacht voor het samenwerken als ouders; In de jeugdteams pakken de gezinscoaches (relationele) problemen op met ouders of verwijzen naar het algemeen maatschappelijk werk. In deze gesprekken is het samen ouder blijven regelmatig onderwerp van gesprek; Het algemeen maatschappelijk werk kan ouders bijstaan in een scheiding.

In de bijlage bij deze commissiebrief staat een overzicht van het regionale aanbod en landelijke ontwikkelingen waar de gemeente Den Haag aan deelneemt (bijlage A). 3. Overig 3.1. Vaccinatiegraad Hpv Bij de vorige rapportage vroeg u specifiek aandacht voor de HPV-vaccinatie. In de cijfers van de vaccinatiegraad zien we een forse toename ten opzichte van 2020. Het gaat om een stijging van 14%. Er is een aantal gerichte acties ondernomen, waarvan de volgende worden gecontinueerd: • Naast de reguliere oproep via het CJG, kunnen meiden die langskomen bij het Centrum Seksuele Gezondheid, ook ter plekke een vaccin voor HPV krijgen; • Voorlichting is gegeven op basisscholen voor ouders i.v.m. wijziging HPV-vaccin met ingang van volgend schooljaar. Prik wordt gegeven rond 9/10-jarige leeftijd en voor zowel meisjes als jongens; • Aandacht voor dit onderwerp in het coachingprogramma van de ELANCE-Academy voor meiden en jonge vrouwen; • Er is voorlichting gegeven bij Stichting Moeder & Dochter. 3.2. Aansluiting onderwijs – jeugdhulp In het voorjaar van 2021 hebben de bestuurders van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg ingestemd met de inrichting en implementatie van de onderwijs-jeugdhulparrangementen (OJA’s). Daarvoor worden de aankomende periode vier soorten OJA’s geïmplementeerd op het speciaal onderwijs in Den Haag.

Het gaat hierbij om arrangementen waarin onderwijs en (één of meer) jeugdhulppartners op basis van de Jeugdwet samenwerken in de uitvoering op een school, op basis van ondersteuningsbehoeften van leerlingen. De inzet van arrangementen heeft voor leerlingen met een complexe zorgvraag het effect dat onderwijs en jeugdhulp op elkaar is afgestemd. De OJA’s hebben daarnaast financiële voordelen voor de gemeente Den Haag, de inzet van jeugdhulp wordt namelijk door onderwijs en gemeente gezamenlijk bekostigd. De OJA’s starten in augustus 2022, het begin van het schooljaar 2022-2023. 3.3. Aanbestedingen Wmo In juni 2021 werd uw raad geïnformeerd over de gestarte aanbesteding voor het doelgroepenvervoer.4 Ook het huidige contract met de leveranciers van trapliften loopt af (per 1 april 2022). In mei 2021 startte de voorbereiding voor deze nieuwe aanbesteding. De ervaringen rondom de huidige overeenkomst worden samengebracht en besproken in de werkgroep. Wij verwachten dat de nieuwe aanbesteding in het laatste kwartaal van 2021 wordt gepubliceerd op TenderNed.

4

Commissiebrief “Europese aanbesteding doelgroepenvervoer” (RIS309076).

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10208191

3.4. Gezondheidsmonitor In de commissiebrief over de Gezondheidsmonitor 2021 heb ik toegezegd u te zullen informeren over de voortgang van de uitkomsten.5 In het algemeen lijkt de coronacrisis de bestaande trends op volksgezondheid en leefstijl niet sterk beïnvloed te hebben. Tijdens de periode waarin beperkende maatregelen van kracht waren had dit zeker nadelige gevolgen, maar die lijken voor de grote groep weer te corrigeren. Veel mensen lijken dus voldoende veerkracht te hebben om weer te herstellen. Sommige groepen komen er echter wel ongunstiger uit. Zo laat een eerste duiding van de cijfers zien dat er een toename is van eenzaamheid onder jongeren. In lijn met het actieplan tegen eenzaamheid is vanaf 2021 extra aandacht voor eenzaamheid bij 16 tot 27-jarigen. Zie ook par. 1.3. Eenzaamheid. Duiding van andere indicatoren moet nog plaatsvinden. U wordt hierover nader geïnformeerd in de Jaarrapportage 2021 Jeugd en Wmo. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

5

Commissiebrief “Gezondheidsmonitor 2021” (RIS309987).

7/7