RIS310619 Implementatie Haagse inburgering

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Sociale zaken en Werk

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

SZW/10208227 RIS310619 Contactpersoon

Sinja Douwes/Maite Osses Bodde Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

16 november 2021

E-mailadres

Onderwerp

Aantal bijlagen

Implementatie Haagse inburgering

1

-

Geachte voorzitter, In 2018 werd duidelijk dat het inburgeringsstelsel grondig hervormd moest worden. De inburgeraars halen niet het gewenste taalniveau en worden te vaak de dupe van malafide taalaanbieders. Het nieuwe inburgeringsstelsel dat, na enkele keren uitstel, op 1 januari 2022 in werking gaat treden, biedt mooie kansen om de inburgering voor nieuwkomers beter te organiseren. Gemeenten krijgen hierin een stevige regierol. De afgelopen jaren is er in Den Haag hard gewerkt aan de voorbereiding op deze nieuwe rol. Graag presenteer ik in bijgaande voortgangsrapportage “Implementatie Haagse Inburgering” de resultaten hiervan. Belangrijke pijlers van deze opgave zijn het tijdig starten met de inburgering, een passend aanbod voor álle inburgeraars en het inzetten op duale trajecten. Dit wil zeggen dat inburgeren en werk/participeren vanaf de start in Den Haag hand in hand gaan en elkaar versterken. We hebben met deze nieuwe wet de kans om inburgeraars vanaf de start te activeren en om hiermee de inburgering van nieuwkomers succesvoller te laten zijn. We vinden het van belang dat inburgeraars de kans krijgen een zo hoog mogelijk taalniveau te bereiken en binnen de wettelijke termijn hun inburgeringsexamen succesvol af te ronden.

We zullen de resultaten op inburgering, participatie en werk nauwgezet monitoren en evalueren om waar nodig aanpassingen door te voeren in onze aanpak. Ik ga in deze voortgangsrapportage niet specifiek in op de groep inburgeraars die nog onder het huidige stelsel zullen inburgeren, de zogenaamde ‘ondertussengroep’. De conclusie dat het huidige stelsel niet werkt, is al in 2018 getrokken. De planning was dat het nieuwe stelsel in 2020 in zou gaan, waarmee de regie op inburgering weer bij gemeenten zou komen. Zoals u weet is de ingang van dit stelsel daarna drie keer door de regering uitgesteld. Hierdoor wordt de groep inburgeraars die onder het oude stelsel moet inburgeren steeds groter. Dit is voor nieuwkomers én de rest van de maatschappij een gemiste kans. Vanuit het Rijk hebben gemeenten middelen gekregen om de groep onder de Wet inburgering 2013 extra ondersteuning te bieden. Maar we blijven hierin te maken hebben met de beperkingen van het huidige stelsel, zoals geringe gemeentelijke bevoegdheden en beperkte mogelijkheden voor gegevensuitwisseling. Daardoor blijft deze ondersteuning suboptimaal. Wij blijven daarom met de minister in gesprek over verschillende oplossingen voor de groep statushouders die door het uitstel van de wet onder het huidige inburgeringssysteem moet inburgeren.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10208227

Bijvoorbeeld om de Wet inburgering 2021 wel van toepassing te laten zijn op statushouders die voor 1 januari 2022 nog niet zijn verhuisd naar de gemeente, maar al wel hun status hebben verkregen. Wij houden u hiervan op de hoogte. In Den Haag ondersteunen we deze groep ondertussen zo veel mogelijk in de geest van de nieuwe wet en hen extra begeleiding te bieden bij hun inburgering en participatie. Om deze inburgeraars toch zo goed mogelijk te begeleiden bij hun inburgering, zijn wij voornemens om een convenant af te sluiten met de taalaanbieders inburgering, zodat deze groep beter in beeld komt bij de gemeente en uitwisseling van informatie met taalaanbieders beter tot stand komt (blz. 24-25 in de voortgangsrapportage). Een andere realiteit is de moeizame landelijke discussie rondom de (beschikbare middelen voor de) onderwijsroute. Ook in Den Haag heeft dit er helaas toe geleid dat er nog geen onderwijsroute tot stand is gekomen. De aanbesteding die hierop liep, heeft geen gunning opgeleverd. Dit omdat er simpelweg niet voldoende (kwalitatieve) aanbieders waren. Inmiddels is er, in opdracht van het ministerie van SZW, een kostenonderzoek uitgevoerd door het AEF1.

Hieruit is gebleken dat de beschikbare middelen voor de onderwijsroute niet toereikend waren om een kwalitatieve route neer te zetten die recht doet aan de doelstelling om jonge inburgeraars in korte tijd door te laten stromen naar regulier onderwijs. De gesprekken tussen de VNG en het ministerie van SZW zijn op dit punt nog niet afgerond. Ondertussen zijn we in Den Haag wel aan het verkennen welke mogelijke aanbieders hiervoor in aanmerking komen. Dit betekent dat er in Den Haag, zoals dit in 75% van de gemeenten in Nederland het geval is, per 1 januari 2022 nog geen onderwijsroute zal zijn. We verwachten echter dat er weinig inburgeraars tussen wal en schip zullen vallen, omdat de eerste ‘nieuwe’ inburgeraars pas in Q2 2022 zullen instromen, vanwege onder andere de doorlooptijd in de huisvesting van statushouders. Voor de groep die al wel in Den Haag woont en per 1 januari 2022 inburgeringsplichtig wordt, is de VNG in gesprek met het Rijk. Ook hiervoor zijn we al lokaal de gesprekken aan het voeren, zodat deze groep niet de dupe wordt van landelijke knelpunten. Hoewel er dus op landelijk niveau nog enkele knelpunten moeten worden opgelost, zijn we in Den Haag klaar voor het bieden van een passend inburgeringstraject aan de groep inburgeraars die vanaf 1 januari 2022 onder onze regie zal gaan vallen.

Ik heb er vertrouwen in dat we hiermee onze inburgeraars de start zullen geven die zij verdienen én nodig hebben in Den Haag. Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Arjen Kapteijns

1

Onderzoek kosten onderwijsroute, AEF, 17 september 2021.

2/2