RIS310615 Aanpassing werkwijze Stolpersteine

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

DSB/10203392 RIS310615 Contactpersoon

Marieke Hommels Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

16 november 2021

marieke.hommels@denhaag.nl

Onderwerp

Aanpassing werkwijze Stolpersteine

Geachte voorzitter, De gemeente Den Haag vindt het belangrijk dat de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog met respect worden herdacht en dat we onze kinderen en kleinkinderen leren over de geschiedenis. Zij hebben een belangrijk rol bij het bewaren van vrede in de toekomst. Het project Stolpersteine van kunstenaar Demnig vraagt op subtiele wijze aandacht voor de herdenking van de mensen die zijn afgevoerd en vermoord. Een Stolpersteine is een kleine gedenksteen, die wordt gelegd bij het laatste huisadres van de persoon die in de Tweede Wereldoorlog is afgevoerd en vermoord. Het college hecht veel waarde aan het gedenken en herdenken en wil het leggen van Stolpersteine faciliteren. In Den Haag worden de Stolpersteine traditiegetrouw een keer per jaar gelegd in aanwezigheid van de kunstenaar. Op deze dag kunnen 20 tot 30 Stolpersteine gelegd worden, afhankelijk van de locaties. Het aantal stenen dat in Den Haag nog moet worden gelegd is 126. Als de heer Demnig op 24 november komt dan worden er 37 Stolpersteine gelegd. Er blijven dan 89 Stolpersteine over. Het aantal te leggen stenen is groter geworden door de Coronapandemie, want in 2020 is de heer Demnig niet in Den Haag geweest. De kunstenaar wil graag dat er ook Stolpersteine gelegd mogen worden zonder zijn aanwezigheid.

De gemeente heeft hiervoor een verzoek van de vertegenwoordiger van de kunstenaar in Den Haag ontvangen. Iedereen kan een verzoek voor het plaatsen van een Stolperstein voor een slachtoffer indienen. Zorgvuldigheid is hierbij geboden zodat eventuele nabestaanden hiervan op de hoogte zijn en toestemming verlenen. Er zijn ook mensen die een Stolperstein niet waarderen. Hierover zijn door wethouder Bredemeijer en de burgemeester constructieve gesprekken gevoerd met de vertegenwoordiger van de kunstenaar en met de Stichting Joods Erfgoed. Tijdens deze gesprekken is de wens om op meer dagen de Stolpersteine te leggen nogmaals benadrukt. Ook is duidelijk geworden dat er gedegen onderzoek moet worden gedaan naar eventuele nabestaanden van de persoon voor wie de Stolperstein wordt aangevraagd. Een wildgroei aan Stolpersteine zonder toestemming van eventuele nabestaanden is niet wenselijk.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10203392

De gesprekken hebben ertoe geleid dat het college de interne werkwijze/afspraken omtrent Stolpersteine gaat aanpassen. Hieronder de belangrijkste wijzigingen: •

Het college vindt het faciliteren van het leggen van Stolpersteine belangrijk en wil dan ook meewerken aan het laten leggen van Stolpersteine zonder de aanwezigheid van de kunstenaar. Er mogen vijf extra dagen per jaar Stolpersteine worden gelegd zonder de aanwezigheid van kunstenaar Demnig. Op deze dagen stelt de gemeente een stratenmakerskoppel ter beschikking. Een voorwaarde is dat de Stolpersteine niet gelegd mogen worden op de sabbat.

•

Om tegemoet te komen aan de nabestaanden die geen Stolpersteine wensen voor het slachtoffer, vinden we het van belang dat de degene die het verzoek doet zich op de hoogte stelt van de wensen van de nabestaande(n). Als de verzoeker door eigen onderzoek geen nabestaanden vindt, dan moet de verzoeker een oproep doen in het Nieuw Israëlitisch Weekblad.

De vertegenwoordiger van de heer Demnig en de Stichting Joods Erfgoed worden overeenkomstig geïnformeerd. Vorige week heeft uw raad unaniem de motie ‘struikelstenen proactief faciliteren’ aangenomen. Het college komt hier spoedig bij u op terug. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

2/2