RIS310610 Beantwoording SV vervolgvragen manifest nationaal isolatieprogramma

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

18 januari 2022

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Partiman, luidend vervolgvragen manifest nationaal isolatieprogramma (RIS310610)

DSO/10233865 RIS310610

Het raadslid de heer Partiman heeft op 9 november 2021 een brief met daarin eenendertig vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Zou het college bij het eerste voorstel uit het manifest willen aangeven wanneer deze gebieden inzichtelijk worden gemaakt, wat de aanpak wordt als dit duidelijk is, welke prioriteiten er worden gesteld, en welk tijdpad daaraan wordt gekoppeld?

Het college is aan de slag in de groene energiewijken die zijn genoemd in het coalitieakkoord (RIS304121). De strategie om in die wijken vooral in te zetten op energiebesparing is een belangrijk element van het stedelijk energieplan (RIS306869). In de programmabrief duurzaamheid 2022 (RIS309860) is een aantal extra initiatieven benoemd, zoals de straataanpakken die worden uitgebreid. Verdere prioritering en uitbreiding zal waarschijnlijk plaatsvinden na de gemeenteraadsverkiezingen, en daarmee door het nieuwe college. Het nationaal isolatieprogramma dat ook genoemd wordt in het onlangs gepresenteerde regeerakkoord zal hier een impuls aan geven. Daarin is een programmatische aanpak met commitment en middelen toegezegd die loopt tot tenminste 2030. 2.

Zou het college bij het eerste voorstel uit het manifest willen aangeven hoe deze prioritaire gebieden zijn opgesteld?

Het college verwijst hierbij naar beantwoording van eerdere schriftelijke vragen over dit onderwerp (RIS310007), het antwoord op vraag 3, punt 1. 3.

Zou het college bij het eerste voorstel uit het manifest willen aangeven of er alleen zal worden ingezet op sociale huur en de woningbouwcorporaties, of ook op andere woningen?

Het college zet hierbij ook in op andere woningen (eigenaar-bewoners, particuliere verhuur). 4.

Zou het college bij het eerste voorstel uit het manifest willen aangeven of er ook met anderen dan alleen de woningbouwcorporaties afspraken worden gemaakt?

Ja. Het college is ook in gesprek en maakt afspraken met eigenaar-bewoners en particuliere verhuurders. Daarnaast betrekt het college marktpartijen en is het in gesprek met provincie en het rijk.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO.10233865

5.

Zou het college bij het eerste voorstel uit het manifest willen aangeven op welke manier energiecoaches worden ingezet?

Energiecoaches zijn vanuit de Haagse Energiebesparingsaanpak (HEBA) in veel wijken in de stad beschikbaar en zijn er voor iedereen in de stad. Zeker voor mensen die met isolatie van slecht geïsoleerde woningen aan de slag willen, zoals bij het eerste voorstel uit het manifest wordt beschreven. Iedereen die meer informatie wil of een afspraak wil maken kan kijken op https://duurzamestad.denhaag.nl/woning/energie-besparen/. De laatste zin van de beantwoording over het eerste voorstel uit het manifest is: “In de onderhandelingen over de prestatieafspraken met de in Den Haag actieve woningcorporaties wordt ook ingezet op het met prioriteit aanpakken van vooral de woningen die dat qua staat van onderhoud en energiezuinigheid het hardst nodig hebben.” 6.

Zou het college hierbij willen toelichten hoe er op onderhoud en energiezuinigheid wordt ingezet?

Met de corporaties en huurdersorganisaties spreekt het college af dat zij in hun renovatieplanning prioriteit geven aan woningen die in de slechtste staat van onderhoud verkeren en de slechtste energielabels hebben. In die renovaties gaan onderhoud en energiebesparing via woningisolatie hand in hand en worden de woningen geïsoleerd naar niveau transitieklaar. 7.

Zou het college willen toelichten welke energielabels daarbij prioriteit hebben en waarom?

De woningen met de slechtste energielabels hebben daarbij prioriteit. De resultaten zijn ieder jaar zichtbaar in de voortgangsbrief duurzaamheid waarin afzonderlijk de stappen in energielabels voor corporatiewoningen en particuliere woningen inzichtelijk worden gemaakt. 8.

Zou het college willen toelichten welke doelen er zijn per (verbetering van het) energielabel?

De insteek is dat er tot en met 2023 16.000 corporatiewoningen via isolatie transitieklaar worden gemaakt, zoals afgesproken in de raamovereenkomst wonen 2019-2023 (RIS303208) die het college gemaakt heeft met de corporaties en huurdersorganisaties. Corporaties renoveren woningen in de praktijk doorgaans naar energielabel B of beter. In het coalitieakkoord is afgesproken dat in deze coalitieperiode 25.000 tot 30.000 woningen transitieklaar gemaakt worden. Dat aantal wordt gehaald en ook dat is jaarlijks te lezen in de voortgangsbrief duurzaamheid. Bij het tweede voorstel in het manifest schrijft het college dat zij woningen wil gaan clusteren en in wil zetten op collectieve inkoopacties. Bewoners en bedrijven zullen worden betrokken bij de aanpak en bij de vormgeving van het aanbod. 9.

Zou het college middels een tijdlijn willen voorzien in de al uitgevoerde acties en plannen op het gebied van clusteren, collectieve inkoopacties, het betrekken van bewoners en bedrijven bij de aanpak en de vormgeving van het aanbod?

Daarvoor verwijst het college naar de voortgangsbrief duurzaamheid 2020 (RIS308381).

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO.10233865

In reactie op het tweede voorstel schrijft het college ook: “Tenslotte zal via een nog op te richten investeringsplatform vraag en aanbod van belanghebbenden zoals eindgebruikers, energie- en warmteproducenten, energiedistributiepartijen, overheden en publieke en private financiers bij elkaar worden gebracht.” 10. Zou het college willen toelichten wat dit investeringsplatform precies gaat doen? Omdat voor de energietransitie meerdere marktpartijen en (semi)overheidsorganisaties hun investeringen op elkaar moeten afstemmen is het essentieel dat er een proces op gang komt op basis van vertrouwen. Dit wil het college via een zogenaamd investeringsplatform gaan organiseren. Daarnaast gaat dit er naar verwachting ook voor zorgen dat deze samenwerking op uitvoerend niveau, binnen ieders organisatie, concreet wordt omarmd. Op dit moment doet het college ervaring op met het bij elkaar brengen van alle partijen die betrokken zijn bij energielevering onder andere vanuit het De Constant Rebecqueplein waar partijen als Uniper, Eneco, Haagse Aardwarmte, Heijmans, Gasunie, Het Hoogheemraadschap Delfland en Stedin betrokken zijn. Nadere informatie wordt zo snel mogelijk met de raad gedeeld in het kader van de afdoening van de motie ‘een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen’ (RIS310515). 11.

Zou het college willen toelichten op welke manier dit investeringsplatform deze activiteiten gaat ontplooien?

Zie het antwoord op vraag 10. 12. Zou het college willen toelichten met welk tijdpad dit investeringsplatform deze activiteiten gaat ontplooien? Zie het antwoord op vraag 10. 13. Zou het college willen toelichten welke fondsen worden aangetrokken door en voor dit investeringsplatform? Dat is nog niet bekend. Bij de reactie op het derde voorstel van het manifest staat: “Voor individuele woningeigenaren zal in de loop van 2022 ook de rentekorting op het Warmtefonds stimulerend kunnen gaan werken.” 14. Zou het college willen toelichten hoe deze rentekorting stimulerend gaat werken? Zou het college willen toelichten hoe dit in Den Haag zijn weerslag krijgt? De genoemde rentekorting die is gerealiseerd als uitwerking van de motie ‘isoleren, isoleren, isoleren’ (RIS307413) maakt een lening voor woningverduurzaming rentevrij. Daarmee wordt het nog interessanter voor woningeigenaren om hun woning met behulp van financiering van het Nationaal Warmtefonds te verduurzamen. Iedere woningeigenaar in Den Haag kan daar gebruik van gaan maken. Deze rentekorting is beschikbaar vanaf 1 januari 2022.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO.10233865

15.

Zou het college bij het vierde voorstel een nadere toelichting willen geven over de lokale energiecoaches?

Op veel plekken in de stad zijn energiecoaches actief om mensen te helpen met het verduurzamen van hun woning en energiebewust wonen. Veel van de energiecoaches zijn vrijwilligers die ook in duurzame wijkinitiatieven actief zijn. 16. Zou het college willen toelichten hoe deze lokale energiecoaches te werk gaan en of er al resultaten zijn van hun werk? Iedereen in de stad kan zich aanmelden voor een persoonlijk gesprek met een energiecoach. Een energiecoach voert een gesprek bij mensen thuis of via een computer in coronatijden en helpt te bepalen hoe mensen aan de slag kunnen gaan met het aanpassen van hun woning en kijkt als dat gewenst is mee bij het offerte traject. De energiecoach kent de bedrijven die in de buurt actief zijn dus kan ook ervaringen van buurtbewoners doorgeven. In 2021 zijn tot en met het derde kwartaal 232 gesprekken gevoerd. Inmiddels zijn er 125 maatregelen uitgevoerd en zitten 390 huishoudens in het offertetraject. 17.

Zou het college een nadere toelichting willen geven van waar en hoe de coördinatie van die energiecoaches plaatsvindt?

De coördinatie vindt in opdracht van het college plaats bij Duurzaam Den Haag onder de noemer Haagse Energiebesparingsaanpak. Nadere toelichting hierover is op de website van Duurzaam Den Haag te vinden (https://duurzaamdenhaag.nl/activiteiten/heba). Daar is ook een informatief filmpje te vinden. Bij het zesde voorstel heeft het college het over extra geld van het Rijk. 18.

Zou het college willen toelichten hoeveel extra geld er voor Den Haag komt?

Dat is nog niet duidelijk. Hierover heeft het demissionaire kabinet in december 2021 een brief gestuurd en ook in het regeerakkoord wordt hier aandacht aan besteed. Het is nog niet bekend hoe de middelen verdeeld worden. Zodra er meer duidelijkheid over is worden de gemeentelijke instrumenten in samenwerking met partners in het onderwijs uitgewerkt. Daarnaast komt er nog een aantal landelijke instrumenten beschikbaar in dit kader. Zoals de STAP-regeling die per 1 maart beschikbaar komt via het UWV en het Regionaal Mobiliteitsteam Haaglanden. 19. Heeft het college al aanspraak gemaakt op dit geld? Zo, nee waarom niet? Zie het antwoord op vraag 18. 20. Zou het college willen toelichten hoe het dit geld gaat besteden? Zie het antwoord op vraag 18. 21. Zou het college bij het zevende voorstel alle energiemaatwerktrajecten en de financiële ondersteuning bij opstellen van meerjaren duurzame onderhoudsplannen in kaart willen brengen? Dit brengt het college in kaart in de volgende voortgangsbrief duurzaamheid.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO.10233865

22. Zou het college op een rij willen zetten hoeveel van dit soort maatwerktrajecten en de financiële ondersteuning bij opstellen van meerjaren duurzame onderhoudsplannen er het afgelopen jaar zijn/is geweest? Daarvoor verwijst het college naar de voortgangsbrief duurzaamheid 2021. 23.

Zou het college willen toelichten hoe het deze maatwerktrajecten en de financiële ondersteuning bij opstellen van meerjaren duurzame onderhoudsplannen verder gaat uitrollen?

Deze dienstverlening is er voornamelijk voor VvE’s. Iedere VvE kan zich aanmelden en kan gebruik maken van deze dienstverlening. In de VvE-aanpak Mariahoeve en de straataanpakken worden VvE’s benaderd om van deze dienstverlening gebruik te maken. 24. Zou het college willen toelichten of er bij deze maatwerktrajecten en de financiële ondersteuning bij opstellen van meerjaren duurzame onderhoudsplannen combinaties met bijvoorbeeld energiecoaches worden gemaakt? Gezien de duur, zwaarte en complexiteit van het verduurzamen van een VvE zijn dit voornamelijk trajecten waar de VvE-experts van de gemeente en eventueel ingehuurde externe partijen bij worden ingeschakeld. Als energiecoaches in hun gesprekken VvE-gerelateerde zaken tegenkomen waar meer expertise voor nodig is verwijzen zij door naar de VvE-experts van de gemeente.

25. Zou het college willen toelichten of er bij deze maatwerktrajecten en de financiële ondersteuning bij opstellen van meerjaren duurzame onderhoudsplannen verschillen zijn tussen individuele woningeigenaren en corporaties? Deze trajecten zijn alleen beschikbaar voor woningeigenaren en VvE’s. Corporaties pakken hun woningen aan volgens hun eigen portefeuillestrategie die in samenwerking met de huurdersorganisatie wordt opgesteld. In de reactie op het achtste voorstel staat dat de gemeente advies geeft over isolatiemethodes en materialen. 26. Zou het college willen toelichten of en hoe wordt bijgehouden of vrijblijvend advies ook daadwerkelijk wordt opgevolgd? Mensen die dat willen krijgen advies over woningisolatie. Het college weet niet of, wanneer en op welke manier de adviezen worden opgevolgd. Gelukkig zijn in onze stad ook veel inwoners op eigen initiatief of met informatie van andere partijen zoals energieleveranciers aan de slag gegaan om hun huis comfortabeler en hun energieverbruik efficiënter te maken. Inwoners die met isolatie aan de slag gaan zullen meestal ook gemeentelijke subsidie Wonen op schone energie aanvragen. Die subsidie wordt alleen toegekend als gebruik wordt gemaakt van isolatiemethodes en -materialen die voldoen aan bekende standaarden.

Goedgekeurde isolatiemethodes en -materialen staan op het instructieblad dat bij de subsidieregeling op denhaag.nl is gepubliceerd. Via een verklaring van de aannemer of een aankoopbewijs wordt dit gecontroleerd bij toekenning van de subsidie. Steeksproefgewijs wordt op locatie door de gemeente ook nog gecontroleerd.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO.10233865

27. Zou het college willen uitzoeken of er informatie beschikbaar is over percentages en aantallen mensen die ook daadwerkelijk deze adviezen uitvoeren? Het college acht de praktijk zoals in het antwoord op vraag 26 toegelicht afdoende en ziet op het moment geen reden voor een nader onderzoek. Onderzoek van Motivaction, waar ook in het stedelijk energieplan (RIS306869) aan wordt gerefereerd en de landelijke klimaatmonitor geven relevante informatie over de motivatie van mensen om te verduurzamen en het tempo van verduurzaming. 28. Zou het college een dergelijk percentage willen gaan bijhouden? Zo nee, waarom niet? Zie het antwoord op vraag 27. Het college wil zeker overwegen op een verstandig moment nog eens een update te laten uitvoeren van het eerdere onderzoek van Motivaction. 29. Zou het college bij het elfde voorstel willen toelichten welke plannen het college heeft om bronnen voor financiële middelen, buiten die van andere overheden en de Europese Unie, aan te boren? De opgave om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen is ontzettend groot. Het beschikbaar stellen van voldoende financiële middelen is dan ook noodzakelijk om woningeigenaren te ondersteunen. De gemeente, maar ook het Rijk, kan dit niet alleen. Het college kijkt naar wat de markt zelf kan financieren, of wat met Rijks- en provinciale subsidies gefinancierd kan worden.

Daar waar de bewoners of de markt een bepaald project nog niet aanpakken, kan het college haar middelen inzetten met het doel dat de markt daarna succesvolle projecten zonder overheidsgeld kan uitvoeren. De regelingen van het college vragen altijd een investering van eigenaren van woningen en hebben zo een hefboom. Verder verwijst het college naar de commissiebrief ‘fondsen duurzaamheid en energietransitie’ (RIS310642) en naar de nadere informatie die aan het eind van het eerste kwartaal van 2022 met de raad zal worden gedeeld en besproken in het kader van de afdoening van de motie ‘een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen’ (RIS310515). 30. Zou het college willen toelichten wat de status van die plannen is? Het college is momenteel bezig met de opzet van het platform dat hier verder invulling aan gaat geven, zie ook het antwoord op vraag 10. 31. Zou het college in een stappenplan op dit gebied willen voorzien? Zie het antwoord op vraag 29. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/6