RIS310526 Afdoening motie Pak braakliggende grond aan met erfpachtvoorwaarden

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10298750 RIS310526 Contactpersoon

Stephanie Mekking Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Erfpacht Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

31 mei 2022

stephanie.mekking@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Pak braakliggende grond aan met erfpachtvoorwaarden’

Uw raad heeft bij de bespreking van het voorstel van het college inzake Programmabegroting 20222025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850) op 4 en 5 november 2022 de door het raadslid mevrouw Faïd ingediende motie ‘Pak braakliggende grond aan met erfpachtvoorwaarden’ (RIS310526), over handhaving van braakliggende gronden op basis van de erfpachtvoorwaarden, aangenomen, aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat:  er inmiddels verschillende langdurig braakliggende gronden zijn ontstaan door sloop van gebouwen terwijl er -ondanks beloftes- niet is gebouwd;  bijvoorbeeld op de Harstenhoekweg, de Tesselsestraat en de Tarwekamp;  artikel 16 van de “Algemene Bepalingen voor de uitgifte in erfpacht van gronden der gemeente 's-Gravenhage 1986 herziening 1993 versie 2008” voorschrijft dat het gebruik van gronden overeenkomstig de bestemming dient plaats te vinden;  met deze Algemene Bepalingen ook sancties kunnen worden opgelegd als de grond niet overeenkomstig de bestemming wordt gebruikt. Overwegende, dat:  het college tot nu toe deze langdurige braakliggende gronden niet heeft kunnen voorkomen of aanpakken;  de gemeente het bevoegd gezag is als het gaat om de ruimtelijke ordening, maar in deze kwesties onmachtig opereert.

Verzoekt het college:  waar mogelijk met de erfpachtvoorwaarden te handhaven om braakliggende grond aan te pakken;  Te onderzoeken in hoeverre de Algemene Voorwaarden verder kunnen worden aangescherpt om braakliggende grond en leegstand te voorkomen en aan te pakken.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10298750

Het college geeft op de volgende manier antwoord op deze uitspraak van de raad: De motie vraagt een onderzoek van de standaard Algemene Voorwaarden die door het college worden gebruikt bij het aangaan van een erfpachtcontract. Dit zijn de Algemene Bepalingen voor de uitgifte in erfpacht van gronden der gemeente ’s-Gravenhage 1986 herziening 1993 versie 2008 (AB 1986, 1993/2008). Daarnaast wordt het college gevraagd de erfpachtvoorwaarden voor zover mogelijk te handhaven. Eerst zal worden ingegaan op het onderzoek van de standaard Algemene Voorwaarden en de uitkomsten daarvan. Daarna wordt ingegaan op de bereidheid van het college om gebruik te maken van zijn bevoegdheid om bestaande afspraken over gebruik van de gronden met sancties af te dwingen. 

Te onderzoeken in hoeverre de Algemene Voorwaarden verder kunnen worden aangescherpt om braakliggende grond en leegstand te voorkomen en aan te pakken.

Voor het laatst zijn de Algemene Voorwaarden grondig onderzocht in 2006. In het Eindrapport “Toekomst van het Haagse gronduitgiftesysteem” (RIS138842A) constateerden deskundigen dat de doelstellingen die bereikt konden worden met de afspraken over het gebruik van gemeentegrond in de Algemene Voorwaarden actueel waren. Die doelstellingen waren onder meer het behoud van invloed op het gebruik van de grond met de daarop gestichte panden en het tegengaan van speculatie met gronden (artikel 16 lid 1 AB 1986, herz. 1993/2008: o.a. verbod op leegstand van panden). Deze doelstellingen zijn nog steeds actueel, en zijn in de opzet van de huidige standaard Algemene Voorwaarden verwerkt. Sindsdien zijn er ook geen wetswijzigingen of nieuwe opvattingen en inzichten over de relatie tussen erfpachter en grondeigenaar geweest die tot aanscherping van de huidige Algemene Voorwaarden aanleiding hebben gegeven. Daarnaast worden de afspraken over het gebruik van de grond met de erfpachter ook in individuele gronduitgifte-overeenkomsten (met daarin de Algemene Voorwaarden) opgenomen. Het is de bedoeling dat de erfpachter die afspraken naleeft. Om de erfpachter te stimuleren de afspraken na te komen zijn in de Algemene Voorwaarden alle sancties, die de wet biedt en contractueel mogelijk zijn, opgenomen.

Deze sancties zijn oplegging van boetes, herstel door de gemeente, beëindiging bij ernstige tekortkoming, etc. Het uitbreiden van die sancties is daarom ook niet aan de orde. Ook zal aanscherping daarvan, bijv. door hogere boetes op te nemen, niet leiden tot het voorkomen van braakliggende grond of leegstand. Daarvoor is actief toezicht in de stad nodig of erfpachtgronden nog in gebruik zijn. Het aanpakken van braakliggende gronden en leegstand kan wel via de hiervoor genoemde sancties. De inzet daarvan vergt per individueel geval een afweging. Het aanscherpen van de Algemene Voorwaarden is niet de oplossing voor het voorkomen en aanpakken van braakliggende gronden en leegstand. Hieronder zal worden ingegaan op de aanpak via handhaving op de Algemene Voorwaarden, zoals ook is verzocht in de motie. 

Waar mogelijk met de erfpachtvoorwaarden te handhaven om braakliggende grond aan te pakken;

Er is onvoldoende uitvoeringscapaciteit voor de handhaving van erfpachtvoorwaarden. Daardoor wordt er slechts af en toe gebruik gemaakt van de inzet van sancties uit de erfpachtvoorwaarden. Soms zijn er ook andere sturingsmogelijkheden voor handen, zoals handhaving op de Wet ruimtelijke ordening of de Woningwet, waarvan dan gebruik gemaakt wordt. Verder worden er in voorkomende gevallen afspraken gemaakt over ander (tijdelijk) gebruik van de grond.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10298750

Het belang van handhaving van erfpachtvoorwaarden wordt overigens wel altijd meegenomen bij de introductie van nieuw beleid. In 2008 is voor bepaalde gebieden de koop van de bloot eigendom of uitgifte in eigendom mogelijk gemaakt (Nieuw Haags Uitgiftesysteem RIS146023). Achtergrond hiervan was dat inzet van erfpacht niet meer nodig was, omdat op doelstellingen bijvoorbeeld meer invloed op het gebruik van de grond via andere middelen kon worden gestuurd, zoals een actueel bestemmingsplan. In de gebieden waar op dat moment of in de toekomst herstructurering of herontwikkeling aan de orde is, is erfpacht behouden om te kunnen sturen op het gebruik van de gronden met panden en het tegengaan van speculatie met gemeenschapsgrond. Het belang van handhaving via erfpacht was en is dus nog steeds relevant. In 2021 is dit beleid ook aangescherpt om meer grip op het gebruik van de gronden met panden te behouden. De verkrijging van eigendom door erfpachters is ingeperkt. Particuliere beleggers en ontwikkelaars en andere functies dan wonen of werk (alleen de kleine onderneming) zijn uitgesloten (RIS308492). Tot slot leidt niet elke inbreuk op de gemaakte afspraken tot ingrijpen. Dit heeft er mee te maken dat een gemeente zich moet gedragen conform de gedragsregels die gelden voor een overheid (gelijkheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel, evenredigheidsbeginsel).

Als grondeigenaar dienen wij rekening te houden met de gerechtvaardigde belangen van de erfpachter. Wel zal de gemeente altijd met de erfpachter (vaak ontwikkelaar) in gesprek blijven over het tijdelijk gebruik en/of de tijdelijke inrichting van braakliggende terreinen of leegstaande panden, zodat de leefbaarheid in de buurt niet wordt aangetast. Hiervoor wordt verder onderzoek gedaan naar aanleiding van de motie Initiatief zoekt braakliggende grond (RIS310564). Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3