RIS310515 Afdoening motie Een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10280918 RIS310515 Contactpersoon

Gert-Jan van der Panne Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

22 maart 2022

gertjan.vanderpanne@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie ‘Een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen’

Uw raad heeft bij de bespreking van het voorstel van het college inzake programmabegroting 20222025, incl. bijstellingen huidige uitvoeringsjaar 2021 (RIS309850) op 4 en 5 november 2021 de door het raadslid de heer Van der Helm ingediende motie ‘Een Haags duurzaamheidsfonds voor isoleren en verduurzamen van woningen’ (RIS310515) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie: De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: • het isoleren en verduurzamen van Haagse woningen achterblijft en daarom een impuls verdient; • de Haagse, provinciale en landelijke financiële regelingen voor veel Haagse inwoners niet aantrekkelijk of ingewikkeld zijn; • veel van deze regelingen subsidies zijn waarbij de voorwaarde is dat men op voorhand het benodigde bedrag voor handen heeft en dit veel mensen beperkt; • het isoleren en/of verduurzamen van een woning vaak een complex proces is, niet in de laatste plaats door ingewikkelde regelgeving en/of financiële regels en er vanuit inwoners een duidelijke wens is om hierin ontzorgd te worden; • het isoleren van woningen een aantal directe voordelen oplevert, zoals een lagere energierekening, meer wooncomfort en minder CO2-uitstoot; • 125 miljoen euro van het beschikbare duurzaamheidsbudget als indicatief staat aangemerkt en de raad nog een keuze over de besteding daarvan moet maken; • met dit geld extern geld uit de

financiële markt kan worden aangetrokken waarmee een groot Haags duurzaamheidsfonds kan worden opgericht (met het bedrag van 125 miljoen euro kan een fonds van ongeveer 1 miljard worden gecreërd); Overwegende dat: • een Haags duurzaamheidsfonds een flinke bijdrage kan leveren aan het verduurzamen van de stad; • door het gemeentelijk duurzaamheidsbudget te gebruiken om geld uit de financiële markt aan te trekken, ontstaat de mogelijkheid een aanzienlijk fonds aan te leggen;

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10280918

•

•

als de volledige 125 miljoen zou worden gebruikt, kan dat oplopen tot een fonds van 1 miljard waarbij inwoners tegen geen of zeer lage rente kunnen lenen uit het fonds. De lening kan worden gebruikt voor het isoleren van de woning en het verduurzamen van de woning, bijvoorbeeld het aanschaffen van duurzame energiebronnen zoals warmtepompen. Verder kunnen er leningen uit her fonds verstrekt worden aan (kleinschalige) initiatieven voor lokale bronnen; de gemeente hoeft zelf geen geldverstrekker te zijn. Het is mogelijk om het Haagse duurzaamheidsfonds bij een onafhankelijke, externe organisatie onder te brengen. Ook de uitvoering valt daaronder.

Verzoekt het college om: • een Haags duurzaamheidsfonds uit te werken waarbij het belangrijk is de volgende onderdelen mee te nemen in de uitwerking: • hoe de beschikbare 125 miljoen euro ingezet kan worden om tot een groter fonds te kunnen komen; • hoe dit fonds zodanig kan worden ingericht dat het een extern fonds betreft; • de leenvoorwaarden van leningen zonder rente of zeer lage rente; • het mogelijk is te kunnen lenen voor isoleren van de woning, maar ook het verduurzamen zoals bijvoorbeeld de aanschaf van een warmtepomp, het opzetten van (kleinschalige) lokale bronnen; • hoe het fonds kan bijdragen om ook sociale woningen te isoleren en verduurzamen; • hoe het fonds kan bijdragen om inwoners te ontzorgen bij het verduurzamen van de woning; • de raad te betrekken bij de uitwerking, bijvoorbeeld door een werkgroep, • deze uitwerking voor de verkiezingen van 2022 gereed te hebben zodat formerende partijen deze kennis in hun voordeel kunnen laten werken bij de totstandkoming van een coalitieakkoord. Het college geeft op de volgende manier antwoord op deze uitspraak van de raad: De gemeente Den Haag wil een klimaatneutrale stad worden en staat daarbij voor een aantal grote opgaven. Voor wat betreft woningen gaat het dan om een forse inzet op het isoleren van woningen en het verduurzamen van de energievraag van die woningen.

Voor dit verduurzamen zijn bronnen en netwerken van duurzame energie nodig. De strategische overwegingen van het college in dit kader staan beschreven in het stedelijk energieplan (RIS306869) en recent in de commissiebrief 'fondsen duurzaamheid en energietransitie' (RIS310642). Hoe het college in 2022 aan deze opgaven werkt staat in het “Bestedingsvoorstel 2022 Enecomiddelen energietransitie” (RIS311102). Onder andere dankzij inspanningen van het college lijkt het isoleren van woningen, oftewel het transitieklaar maken, min of meer te verlopen volgens de ambitie zoals ingeschat aan het begin van de collegeperiode. Het college heeft hierbij aandacht besteed aan de inzet van passende financieringsmogelijkheden, in combinatie met dienstverlening, advies en expertise, ondersteuning, collectieve inkoopacties, campagnes, webinars, straataanpakken, dakenjacht, etc. Beschikbare financieringsmogelijkheden

Om het gebruik van deze passende financieringsmogelijkheden ook in Den Haag onder de aandacht te brengen wijst het college woningeigenaren en VvE’s op bestaande fondsen voor het isoleren en verduurzamen van woningen. De belangrijkste zijn groene hypotheken en de energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds voor eigenaar-bewoners en VvE’s met 8 of meer appartementen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10280918

Daarnaast zijn veel woningeigenaren in staat zonder financiering hun woning te isoleren en te verduurzamen. Grote particuliere verhuurders en woningcorporaties kunnen op eigen gelegenheid financiering inzetten voor het isoleren en verduurzamen van hun woningen. Het college ziet dat er daarnaast nog gevallen zijn waar de gemeente bij financiering een rol kan spelen. Daarbij hanteert de gemeente het volgende uitgangspunt uit het stedelijk energieplan (RIS306869) waarin het college beschrijft dat financiering met kapitaal van de gemeente via investeringsfondsen kan bijdragen aan het realiseren van “concrete projecten die bijdragen aan de door de gemeente gestelde maatschappelijke doelen maar die in de huidige marktomstandigheden niet zelfstandig gefinancierd kunnen worden (“marktfalen”)”. Vanuit dit uitgangspunt is het Haags duurzaamheidsfonds beschikbaar voor VvE’s met minder dan 8 appartementen. Die VvE’s kunnen namelijk niet bij het landelijk fonds terecht. Gemeente Rotterdam heeft inmiddels een soortgelijk instrument opgezet. Volgens het genoemde uitgangspunt is via het Energiefonds Den Haag1 financiering beschikbaar voor energiecoöperaties die vooralsnog niet bij marktpartijen in aanmerking komen voor financiering. Het Energiefonds Den Haag heeft daarnaast een financiering verstrekt aan de Haagse aardwarmtecentrale op de Leyweg.

Het lokaal initiatievenfonds voor schone energie (LISE) biedt collectieven van inwoners en/of ondernemers renteloze financiering voor voorbereidingskosten voor projecten die daarmee financierbaar worden. Het college is daarmee van mening dat er een adequate set aan financieringsmogelijkheden beschikbaar is voor het isoleren en verduurzamen van woningen. Uiteraard is er daarnaast nog voldoende werk aan de winkel waar een Haags duurzaamheidsfonds een doorslaggevende rol kan spelen. Zoals het verduurzamen van ander vastgoed dan woningen of de verdere opschaling van opwek en distributie van duurzame energie op plekken in de stad waar dat nodig is maar de markt het vooralsnog niet of niet snel genoeg oppakt. Deze en vergelijkbare ontwikkelingen en de mogelijke rol van een extra Haags duurzaamheidsfonds zijn naar inschatting van het college zaken waar de nieuwe raad zich over kan buigen. Nieuwe plannen van de regering zullen hierin een belangrijke rol spelen. Met name het nationaal isolatieprogramma en de stimuleringsregeling hybride warmtepompen, waarvoor de regering ook forse bedragen beschikbaar stelt. Met het nationaal isolatieprogramma wil de regering de isolatie van vooral oude woningen met slechte energielabels een impuls geven. En met de stimuleringsregeling hybride warmtepompen is voor bestaande woningen een forse reductie in het aardgasverbruik te realiseren.

Deze en andere programma’s passen goed bij de Haagse opgave. Leren van andere gemeenten

Daarbij kan het raadzaam zijn ook naar ervaringen en lessen van andere gemeenten te kijken. Voor het aardgasvrij maken van woningen via aansluiting op het warmtenet biedt gemeente Rotterdam in de wijken Heindijk en Pendrecht naast een subsidie ook een lening voor het laatste deel van de kosten. Ook biedt Rotterdam een ‘energietransitielening’ voor verduurzaming aan eigenaren van woningen, bedrijven, maatschappelijk vastgoed en VvE’s.

1

Het Duurzaamheidsfonds VvE’s Den Haag, Energiefonds Den Haag en LISE zijn onderdeel van stichting Holdingfonds Economische

Investeringen Den Haag (HEID). Informatie over stichting HEID is eerder ook met de raad gedeeld in een presentatie aan de Rekeningencommissie op 19 december 2018 (RIS301755). Hierop aanvullend is een commissiebrief naar de raad gestuurd, ‘beantwoording vragen Rekeningencommissie governance en informatievoorziening stichting HEID’ (RIS302916). Dit was naar aanleiding van behandeling van dit onderwerp in de Rekeningencommissie en de vragen hierover die zijn gesteld aan het college, ‘governance en informatievoorziening stichting HEID’ (RIS301626).

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10280918

Dit geldt bij woningen en VvE’s alleen als daarvoor de landelijke energiebespaarlening niet in te zetten is. Gemeente Amsterdam biedt woningeigenaren, kleine particuliere verhuurders, VvE’s met meer dan 8 appartementen en huurders een energielening aan voor energiebesparende maatregelen en het opwekken van duurzame energie. Gemeente Utrecht heeft samen met de provincie een energiefonds opgezet om de energietransitie te versnellen door relevante projecten te financieren waar reguliere geldverstrekkers niet in stappen. Deze lijkt vooral ingezet te worden bij bedrijfsvastgoed, maatschappelijk vastgoed, collectieve zonnepanelen, laadinfrastructuur en innovatieve projecten. Vervolg

Het college kan zich als vervolg goed voorstellen dat de nieuwe raad een werkbespreking organiseert over de rol die een Haags duurzaamheidsfonds kan spelen bij in het isoleren en verduurzamen van woningen. Het advies is daarbij experts uit te nodigen vanuit Innovation Quarter, het Energiefonds Den Haag, het Nationaal Warmtefonds en andere partijen waarvan de raad het nuttig acht expertise in te winnen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4