RIS310438 bijlage 2

Nota van beantwoording Voorontwerp Kraayenstein fase 2 Het college van B&W gemeente Den Haag heeft het Voorontwerp Kraayenstein fase 2, de Brinken, op 11 mei vrijgegeven voor ter inzage legging. De periode van de ter inzage legging startte op 25 mei en eindigde op 6 juli. Om bewoners te betrekken zijn een aantal acties georganiseerd. Deze hebben plaats gevonden in een tijd dat de corona maatregelen nog van kracht waren. Bewoners zijn door middel van een brief op de hoogte gebracht van de procedure van de ter inzage legging. In de brief werden ook een aantal mogelijkheden genoemd om kennis te nemen van het Voorontwerp en om contact te zoeken. Zo is een digitale wijkbijeenkomst geweest op 7 juni die te volgen was via een livestream. Daarnaast is een spreekuur georganiseerd op 14 en 16 juni voor de mensen die minder digitaal behept zijn. Daarnaast hebben mensen de gelegenheid gekregen om zienswijzen in te dienen. Er zijn vier zienswijzen ingediend. Het Voorontwerp Kraayenstein fase 2 is ontworpen in dialoog met de bewoners. Eerst konden de bewoners opknappunten indienen. Daarna zijn de ontwerpers van het IbDH aan de slag gegaan met de bewonerscommissie, een selectie van 15 bewoners die zich hiervoor hebben opgegeven. Tijdens vier lange avonden is telkens het ontwerp in samenspraak aangepast en verbeterd.

De wensen van de bewoners waren daarbij belangrijk, de beleidskaders zijn toegelicht en zo is gezicht naar de beste oplossingen voor de opknappunten. Veel wensen zijn in het basisontwerp opgenomen. Daarnaast zijn extra wensen in stemming gebracht in de hele buurt. Een deel van deze wensen is, afhankelijk van het beschikbare budget, meegenomen in het Voorontwerp. Tijdens het gehele proces is het wijkberaad Kraayenstein betrokken geweest. Ook de Commissie Loosduinen is op een aantal momenten geïnformeerd over de voortgang. In de nota zijn de zienswijzen samengevat gebundeld en van een antwoord voorzien. Aan deze nota van beantwoording zijn ook de opmerkingen toegevoegd die gemaakt zijn tijdens het spreekuur en de digitale bijeenkomst. De oorspronkelijke tekst van de zienswijzen staan in de bijlage. Zienswijzen Kraayenstein fase 2 Zienswijze 1: • Compliment over het proces, deskundigheid en de betrokkenheid. • De indiener is een voorstander van het invoeren van een maximum snelheid van 15 km/uur in het woonerfgedeelte. • De indiener hecht aan groen in de buurt tegen hittestress en voor sociaal geluk en wenst een goede plek in de buurt voor een aantal bomen die hij heeft opgekweekt. • Indiener is voorstander van een eigen herkenbaar boomsoort per Brink. • De openbare ruimte in Kraayenstein is verwaarloosd.

Hoe wordt voorkomen dat dit na het opknappen weer gebeurd? In de bewonerscommissie is gesproken over een onderhoudsplan maar dit is niet terug te lezen in het Voorontwerp. Kunnen bewoners betrokken worden bij het onderhoud van het groen in de buurt? Dat kan gestimuleerd worden met een beloning zoals vrijkaartjes voor musea o.i.d. • Het Voorontwerp zou volgens de eerste planning al in de zomer van 2020 gereed zijn. Wat was de reden van de vertraging in de planning? • In het Voorontwerp is niet duidelijk te zien waar de in het Voorontwerp genoemde natuurlijke oevers worden uitgevoerd. Daar is door bewoners veel op gestemd. Worden de grasvelden langs de oevers nog beplant met lage struiken? • De indiener maakt bezwaar tegen de ondergrond van speelzand onder de speeltoestellen vanwege mogelijke uitwerpselen van dieren. • Indiener maakt bezwaar tegen het kappen van de plataan op de Noorderbrink. • Indiener maakt bezwaar tegen het vervangen van groen langs de gevel van nr. 42 omdat dit groen door de indiener wordt onderhouden. • De indiener hecht aan voorrang voor voetgangers op de fietspaden i.v.m. veiligheid voor ouderen en kinderen. • De indiener vindt dat de gemeente een moreel appel moet doen op de eigenaar van de woningen in de Brinken om een bijdrage te leveren aan het opknappen van de buurt.

• De indiener roept op om gezamenlijk van de Brinken een goed onderhouden, sociale en groene buurt te maken. Zienswijze 2: • De indiener wil graag dat om de parkeervakken tegen de gevel van Noorderbrink 1 ook een groene haag wordt geplant om te voorkomen dat de schutting door auto’s (met trekhaak) worden beschadigd. En als dat niet kan in ieder geval een oplossing voor dit probleem. • Graag geen speelzand toepassen onder de speeltoestellen op het pleintje tussen de Noorderbrink en de Zuiderbrink.

•

De indiener vraagt zich af of het noodzakelijk is dat er een nieuw speeltoestel wordt geplaatst omdat deze nog voldoet. Kan er een dubbele schommel bijgeplaatst worden?

Zienswijze 3: • De indiener maakt een compliment voor het mooie plan. • De indiener vraagt zich af of er wel voldoende parkeerplek is gepland aan de Brink omdat er aan één zijde de parkeermogelijkheid wordt weggenomen door de weg smaller te maken. Zienswijze 4: • De indiener is blij dat de buurt opgeknapt wordt. • De indiener doet een voorstel voor een aanpassing van de plantvakken op het plein tussen de Molenbrink en de Abdijbrink om de open ruimte meer gelijk te verdelen. Graag verneemt de indiener of aan dit voorstel tegemoet gekomen kan worden. Zie bijgevoegde tekening in bijlage. Reacties van bewoners en wijkberaad tijdens spreekuur op 16 juni: Bewoners konden zich aanmelden voor het spreekuur op 14 en 16 juni. Dit spreekuur was bedoeld voor mensen die het moeilijk vinden om digitaal aan informatie te komen. Er heeft één echtpaar gebruik gemaakt van deze mogelijkheid voor een toelichting op het Voorontwerp. Aansluitend is een gesprek gevoerd met het wijkberaad dat nog een aantal opmerkingen had op het Voorontwerp. •

• • • •

Komt er nog een mogelijkheid om mee te denken met de inrichting van het Molenpark? Het wijkberaad wil graag betrokken worden bij de keuze voor de extra toestellen en waar deze geplaatst gaan worden. Daarnaast is er een wens vanuit het wijkberaad om daar een verhard pleintje aan te leggen ten behoeve van evenementen en buitenactiviteiten voor en door de buurt. Het wijkberaad wil graag meer ruimte voor activiteiten aan de voorzijde van de Wiekslag. De plantenbakken nemen veel ruimte in. Het gedeelte van de Brinkpad dat dwars door de buurt gaat wordt nu niet meegenomen in de uitvoering omdat er sprake is van oneigenlijk grondgebruik dat eerst opgelost moet worden. Het wijkberaad begrijpt dit maar wil dat dit eerlijk verloopt in samenspraak met de eigenaar van de huurwoningen. Het wijkberaad is positief over de speelaanleidingen voor kinderen langs de langzaam verkeersroutes. Het wijkberaad maakt zich zorgen over de hoeveelheid parkeerplekken langs de Brink na de gewenste versmalling.

Beantwoording van de zienswijzen en reactie wijkberaad Kraayenstein De gemeente is blij met de complimenten van de indieners. Hieronder is aangegeven of en op welke manier er tegemoet gekomen wordt aan de opmerkingen die gemaakt zijn door de indieners. Over de parkeerplekken De parkeerbehoefte is in Kraayenstein de Brinken in kaart gebracht door tellingen te houden op verschillende momenten op de dag en avond/nacht. Er worden in het voorontwerp voldoende parkeerplaatsen teruggebracht om in de huidige parkeerbehoefte te voorzien. Door aan de Brink over vrijwel de gehele lengte parkeervakken te maken (totaal 68) is er voldoende parkeergelegenheid in relatie tot de huidige behoefte (totaal 61). De ‘parkeerkoffers’, de geclusterde haakse parkeerruimten, op de Noorderbrink, Zuiderbrink, Molenbrink en Abdijbrink zijn als voldoende ruimte voor is ‘ingepakt’ met een haag van groen. Soms is die ruimte er niet en wordt enkel op de kopse kanten de parkeerkoffers ingepakt in het groen zodat de auto’s het straatbeeld niet domineren. Om te voorkomen dat auto’s doorrijden tot tegen het groen en de schuttingen worden opstaande banden geplaatst met ruimte voor afwatering (zie pag 54 Voorontwerp). In de DO fase zal dit voor alle parkeerplekken die dicht tegen de gevel en schuttingen zijn vormgegeven verder worden uitgewerkt.

Over groen, natuurlijke oevers, bomen en het beheer daarvan Om de kwaliteit van de openbare ruimte openbare ruimte op orde te houden is het belangrijk dat dit een eenheid vormt. Door het Voorontwerp uit te voeren wordt die eenheid gegarandeerd. Het toekomstige beheer is daar ook op afgestemd. In het VO zijn geen materialen gebruikt die afwijken van het HOR waardoor geen bijzondere beheerkosten worden voorzien. De nieuwe situatie met verharding en nieuwe beplanting is intensief overlegd met de weg- en groenbeheerders van het Stadsdeel Loosduinen. Deze zijn ook akkoord met het ontwerp. In de DOfase zal een beheerparagraaf worden opgesteld om dit te onderbouwen en zullen de beheerders hier een akkoord op geven. Daarmee staan de beheerders garant voor het in de beheerparagraaf omschreven beheer. Dit biedt meer garanties dan het beheer uit te laten voeren door bewoners.

In overleg met het Hoogheemraadschap Midden Delfland wordt bepaald waar de natuurlijke overs exact aangelegd worden. Dit wordt uitgewerkt in de DO fase. Daarbij wordt erop gelet dat er geen schade aan gebouwen of anderszins kan ontstaan. Op de graszones langs de natuurlijke oevers wordt de beplanting opgeknapt. Daarbij worden op een aantal plekken bomen gedund en clusters met heesters geplant zodat er meer variatie komt, wat goed is voor de biodiversiteit, en meer zicht en zonlicht op het water. Op plekken in de buurt worden bomen die teveel overlast veroorzaken door wortelopdruk vervangen. Dit gebeurt enkel als de bomen niet de noodzakelijke ruimte kunnen krijgen om onbelemmerd verder te kunnen groeien. De nieuw te planten bomen zijn van een kleinere soort die beter passen binnen de woonerven. Door de indiener van zienswijze 1 wordt bezwaar gemaakt tegen het kappen van een plataan. De plataan blijft behouden. Tussen de parkeervakken staan drie vleugelnoten die ernstige wortelopdruk veroorzaken. De middelste wordt ruimte gegeven en de groeiplaats verbetert.

Langs de Brink ontstaat door de versmalling ruimte voor groen en bomen (zie afbeelding). Hier is plek voor de door de indiener gestelde vraag over de gekweekte bomen. Tijdens de DO fase kan dit verder uitgewerkt worden.

Over de pleintjes, ontmoetingsplekken, langzaam verkeersroutes en Molenpark De ondergrond bij de speelplek tussen de Noorderbrink en de Zuiderbrink zal naar aanleiding van de zienswijze uitgevoerd worden met een gietvloer van rubber. De speeltoestellen worden vervangen omdat de huidige speeltoestellen afgeschreven zijn en niet meer voldoen. Op de fietspaden in en langs Kraayenstein de Brinken mag gefietst worden. Dit is immers een fietspad. Er is sprake van gemengd gebruik en fietsers dienen rekening te houden met wandelaars die ook gebruik maken van dit fietspad.

Het voorstel van de indiener over de verschuiving van de plantvakken op het pleintje tussen de Abdijbrink en de Molenbrink kan helaas niet gehonoreerd worden. Deze ruimte is noodzakelijk voor de hulpdiensten. Die hebben een ruimte van minimaal 3.6m nodig om de plantvakken te kunnen passeren. Naar aanleiding van de vragen van het wijkberaad gaan de ontwerpers het Voorontwerp aanpassen om bij het pleintje aan wijkcentrum de Wiekslag meer ruimte te creëren voor gezamenlijke activiteiten en buurtevenementen. In de DO fase wordt dit verzoek verder uitgewerkt. Het Molenpark wordt in de DO fase verder uitgewerkt. Gezien het beleid van de gemeente om zoveel mogelijk verhard oppervlak te vergroenen kan de wens om een verhard plein in het Molenpark niet worden gehonoreerd. De verwachting is dat meer ruimte voor activiteiten aan de voorzijde van het wijkcentrum voldoende tegemoet komt aan de gewenste ruimte. De keuze voor de extra speel- en fitnesstoestellen in het Molenpark is samen met de bewonerscommissie gemaakt en bewoners hebben hierop kunnen stemmen. Door deze keuze opnieuw ter sprake te brengen doet geen recht aan het proces dat hiervoor heeft plaats gevonden. De locatie van deze toestellen staat nog niet vast en wordt in de DO fase verder uitgewerkt. Het wijkberaad zal op een aantal momenten betrokken worden bij de uitwerking.

De planning was om het VO Kraayenstein na de zomer van 2020 te starten met de besluitvorming door de raad. Na de stemming door de bewoners op de extra’s in het ontwerp is het voor bewoners lang stil geweest. Zeker ook omdat er geen fysieke bijeenkomsten meer mogelijk waren door de Covid19-maatregelen. Daarnaast moesten er nog keuzes gemaakt worden over de vormgeving van de Brink en over het oneigenlijk grondgebruik, met name langs de Brinkpad. Het uitwerken van deze keuzes en de overweging van de financiële consequenties heeft wegens zorgvuldigheid langer geduurd.

Bijlage oorspronkelijke tekst zienswijzen Zienswijze 1: Geachte mevrouw, heer, Hartelijk dank voor het ter inzage leggen van het Voorontwerp. Allereerst wil ik de betrokkenen danken voor hun werk en inzet om tot dit plan te komen. Als lid van de bewonerscommissie heb ik gezien hoe groot de betrokkenheid en deskundigheid was. In het bijzonder wil ik een extra compliment geven aan de twee ontwerpers, creatieve mensen en zeer goed luisterend. Ook waardering voor de projectleider. Het is niet gemakkelijk een dergelijk proces te leiden. Inhoudelijk heb ik de volgende opmerkingen : Het opknappen is hard nodig. 40 jaar is er nauwelijks iets gedaan. Hoe gaat u voorkomen dat dit weer gebeurt ? Het ontwerpproces en de stemronde is allemaal keurig binnen de planning afgerond en toch is er sprake van een vertraging van een jaar. Wat is hier de reden van ? Ook slordig dat ik daar door navragen zelf achter moest komen. 1. In het plan is sprake van natuurlijke oevers. Een duidelijk plan ontbreekt. Behalve om redenen van waterkwaliteit gaat het ook om het belang van de watervogels en kikkers. Die kunnen nu nauwelijks de oevers op. Hoe ziet dit plan er concreet uit ? 2. Kinderen zijn belangrijk voor de levendigheid in een wijk. Mooi dat er voorzieningen komen. Mooi uitgewerkt. De ondergrond zeker niet van speelzand maken.

Effect van poepende en plassende honden is funest voor speelplezier van de kinderen en haalt ontwerp naar beneden. Idee : rubberen matten/tegels. 3. Max snelheid 15 km is top. 4. Bomensoorten per straat om de herkenbaarheid te verhogen vind ik erg leuk. 5. Het verwijderen van de prachtige plataan ter hoogte van Noorderbrink 42 is niet nodig en zonde. De inrijbreedte versmallen tot eisen van hulpdiensten maakt het alleen maar beter, doordat er nu door automobilisten naar beide kanten op het fietspad en voetpad wordt gereden. 6. Het verwijderen van het huidige groen langs nummer Noorderbrink 42 door heesters is onnodig. Ik onderhoud dat al 17 jaar, houd het laag en de vegetatie is sterk gevarieerd. 7. In de bewonerscommissie is ook gesproken over een onderhoudsplan. Mooi houden is belangrijk. Ik lees hier niets meer over. Goed voor de sociale binding. Het moet toch mogelijk zijn bewoners te vinden die deze zorgplicht op zich nemen. Geef als dank als dat nodig is een gratis toegangskaart voor het Mauritshuis of iets dergelijks. 8. In de bewonerscommissie is gesproken om voorrang te geven aan voetgangers op de huidige fietspaden. Dat lees ik nergens meer terug. Belangrijk voor de veiligheid van wandelende ouderen en fietsende kinderen en ouders met kinderwagens. 9. In de bewonerscommissie is gesproken om de grasvelden langs de sloten te beplanten met lage struiken.

Past ook bij de natuurlijke oevers. Er is zelfs met voorsprong op gestemd. Waarom komt dit niet terug in het ontwerp? 10. Vesteda zit voor een dubbeltje op de eerste rij. Op kosten van de gemeenschap worden hun huizen geplaatst in een prachtige omgeving. Waarom wordt er geen moreel appel gedaan op Vesteda om een bijdrage te geven? Laten we er met zijn allen een prachtig onderhouden, sociale en groene buurt van maken. Met vriendelijke groeten, Geachte dames en heren, Nog een aanvulling. Elke boom is er een Belangrijk voor de bescherming tegen de hitte en voor sociaal geluk. In de bewonerscommissie is afgesproken dat er ruimte zou komen om de bomen die ik in de kweek heb ergens een plek zouden krijgen. Met vriendelijke groeten, Zienswijze 2: 2 reacties door dezelfde indiener Beste, Ik woon op de Noorderbrink nr. 1 (hoekhuis). Op de plannen staat dat er tussen de parkeervakken een haag geplaatst gaat worden. Ik zou graag willen weten of er bij de parkeervakken die grenzen aan een

schutting (achtertuin) ook de mogelijkheid bestaat om de haag daarlangs te laten plaatsen, dus niet verticaal met de parkeervlakken mee maar horizontaal. Ik woon hier sinds 1,5 jaar en in die tijd zijn er al 3 auto's met hun trekhaak (denk ik) tegen mijn schutting aangekomen waardoor de schutting aardig kapot is gegaan. Ik heb sinds vorige week een nieuwe schutting geplaatst en ik hoop dat deze mooi blijft en dat deze niet meer wordt kapotgemaakt doordat mensen zo dicht tegen de schutting aan parkeren. Je zou denken dat alle auto's wel gaan piepen als ze ergens dicht tegenaan komen, maar uit praktijk blijkt dit dus nog niet het geval. Ik weet niet of er meer bewoners zijn waarbij de achtertuin grenst aan de parkeervakken, maar ik denk dat zij het ook als zeer prettig ervaren als de haag verplaatst zou worden. Of als dat niet kan, misschien een extra haag zodat de auto's niet tegen de schutting aan kunnen komen. Ik verneem graag van u. Met vriendelijke groet, Beste, Naar aanleiding van het voorontwerp heb ik een aandachtspuntje. Bij het opknappen van de kleine speeltuin (achter bij Nooderbrink) wordt gesproken over hellingen als speelaanleiding voor kinderen (zoals ook voorgesteld bij de overleggen). Echter is dit natuurlijk niet van toepassing als jullie zand gaan plaatsen.

Tijdens de eerdere participatie is ook ter sprake gekomen en meteen aangegeven dat zand niet gewenst was en is. Hoe verwachten jullie dat de kinderen met hun step, fietsje, skateboard etc. van de hellingen afgaan en door het zand rijden? Daarbij komt ook dat alle buitenkatten en honden die in de buurt loslopen (ook al mag het niet, het gebeurd toch) het zand als een grote katten(honden)bak zullen gaan zien. Ik neem aan dat jullie niet willen dat kleine kinderen met katten en hondendrollen spelen. Daarbij is ook de vraag waarom jullie een nieuw speeltoestel gaan plaatsen op de plek waar er een goed speeltoestel staat. Deze staat nu op een mooie zachte en veilige ondergrond (rubber?). Het zou slim zijn om een speeltoestel (zoals een dubbele schommel) erbij te plaatsen. Het is echt overbodig en zonde van het geld om hier een nieuw toestel bij te plaatsen. Ik hoop dat jullie het zand gaan verwijderen in het definiteve ontwerp, want zand op de speelplaats met zoveel katten in de buurt is een echte no go. Met vriendelijke groet, Zienswijze 3: Geachte lezer, hartelijk dank voor de informatie over de herinrichting van de Brinken. Helaas ben ik niet in de gelegenheid om aanwezig te zijn bij de bijeenkomst op 7 juni, dus vandaar dat ik graag even per mail reageer.

Allereerst complimenten: het plan ziet er mooi uit! Aanvullend heb ik wel 1 vraag: er staat herhaaldelijk aangegeven dat er voldoende parkeerplek is op De Brink en dat er straks nog maar aan 1 zijde geparkeerd gaat worden. Overdag is de parkeerdruk inderdaad laag en is er vaak voldoende plek, maar ’s avonds/nachts en ook in de weekenden is het vaak echt zoeken naar een plekje dus ik betwijfel of eenzijdig parkeren wel voldoende parkeerplek zal opleveren. Zouden jullie hier extra aandacht aan willen besteden in het plan? Hartelijke groet, Zienswijze 4: t.a.v. College van Burgemeester en wethouders Den Haag Zienswijze VO Kraayenstein fase 2, de Brinken uw kenmerk 10119373

28 mei 2021 Geacht College, Hartelijk dank voor de informatie over de herinrichting. Fijn dat de wijk wordt opgeknapt. Ik maak graag gebruik van de mogelijkheid om te reageren. Ik wil een kleine wijziging van de indeling voorstellen bij het pleintje aan de Molenbrink tegenover nummer 18. Het is een kleine (budgetneutrale) verschuiving van een van de 'scheggen', waardoor de open ruimte wat meer gelijkelijk wordt verdeeld en wat meer variatie biedt. Ik heb als bijlage een tekening bijgevoegd van de indeling van de gemeente en van het alternatief. Hopelijk kan dit worden verwerkt in de definitieve plannen. Hoogachtend, Tekeningen behorende bij zienswijze 4