RIS310423 Bijlage

Autoluw Waterfrontpark De ontsluitingsstructuur van de Trekvlietzone draagt bij aan het autoluw maken van het Waterfrontpark. De Callistoweg vormt daarin een duidelijke begrenzing. Groen en water bepalen de sfeer in het gebied. Aanwezige gebouwen staan in het groen en sportvoorzieningen zijn een onlosmakelijk onderdeel van de buitenruimte inrichting. Verharding wordt in dit gebied geminimaliseerd (groen, tenzij-principe). In dit gebied liggen de meeste kansen voor integrale ontwerpoplossingen voor sport, spel, recreatie en klimaatadaptie en ecologie.

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

31

2

1

2

1

3 1

4

2 1

2

Stand van zaken Trekvlietzone (Onderlegger BGT 01-10-2021)

1. 2. 3. 4.

32

Zittende bedrijven, functies en voorzieningen Planinitiatieven particulier GREX Trekvlietzone Gebiedspaspoort

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

6. FINANCIERING EN UITVOERINGSASPECTEN Het RRT biedt een goede basis voor het op te stellen programmaplan met een bijbehorend (nog op te stellen) investeringsplan. De dekking van dit investeringsplan ligt in het “organisch” gestuurde Binckhorst niet vast. Of een investering plaatsvindt en hoe (openbare ruimte, leefbaarheid, beheer en sluitende businesscase), hangt af van de nog uit te werken (deel) projecten. Het budget voor de in het raamwerk genoemde projecten zijn dus in de meeste gevallen nog niet gereserveerd. Dit budget moet worden geregeld, inclusief de bijbehorende besluitvorming. Ten dele zal het raamwerk daarom worden ingezet om particuliere ontwikkelingen en andere samenwerkingen ( o.a. gebiedspaspoorten) als kader bieden. Dit geldt voor zowel programmatische als financiële en fasering technische aspecten, daarbij ook rekening wordt gehouden met bouwlogistiek, beschikbare middelen en gebied overstijgende programma’s, zoals het programma beheer en onderhoud openbare ruimte. Dit is anders bij de door de raad (nog) vast te stellen grondexploitatie Trekvlietzone fase 1, met een vast kader aan verwachte begrote grondopbrengsten en grondkosten en planning en fasering.

6.1

Herziening Grex

De grondexploitatie Trekvlietzone zal worden herzien. Door gewijzigde inzichten (meer hoogbouw en verdichting) en het onderhavige raamwerk vormen de basis voor deze herziening. In de herziening wordt dan ook uitgegaan van meer woningen, maar ook meer groen. Ook wordt gekeken naar de benodigde maatschappelijke voorzieningen. Over de financiële gevolgen voor de herziening van de grondexploitatie zal nagenoeg parallel aan dit document besluitvorming plaatsvinden.

6.2

Realisatie Callistoweg

De Callistoweg vormt de hoofdader door het gebied van de Trekvlietzone voor zowel bovengrondse als ondergrondse infrastructuur, van Uranusstraat tot Junostraat. Door de aanleg van de backbone van de energietransitie in 2023, zal de realisatie van een gedeelte van de Callistoweg hiermee gelijk oplopen. Deze weg is reeds voor een zeer groot deel financieel opgenomen in de huidige GREX. Voor het gedeelte tussen SallyRidestraat en de Uranusstraat is een overeenkomst gesloten met de eigenaar van Binckhorstlaan 135 om de Callistoweg door te trekken tot aan de Uranusstraat.

6.3 Particuliere initiatieven Een project is voor de gemeente een facilitair project wanneer de gemeente de initiatiefnemer ondersteunt en faciliteert, maar niet risicodragend participeert in het project. Uitgangspunt is dat de (mogelijke) openbaar toegankelijke en/of openbare ruimte binnen het plangebied en direct daaromheen door de ontwikkelende partij wordt aangelegd. De gemeente heeft de mogelijkheid om afspraken hierover apart in een overeenkomst met de initiatiefnemer vast te leggen. De kosten die op de initiatiefnemer verhaald worden in het kader van de beleidsregel kostenverhaal, staan los van eventuele additionele plan gerelateerde kosten.

Huidige situatie omgeving Roeivereninging/Fokkerhaven (BGT. 20-08-2021)

Ambitie omgeving Roeivereninging/Fokkerhaven

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

33

34

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

Fase 1: Bestaande Situatie (BGT Kaart - 01/10/2021)

Fase 2: Omgevingsplan 1.0

Fase 3: Omgevingsplan 2.0 (planvorming)

Stip op de horizon

6.4

Planning en Fasering

Het RRT is een adaptief raamwerk dat organische gebiedsontwikkeling mogelijke maakt en houdt. Om dit aan te tonen zijn er voor verschillende (mogelijke) fases voor dit gebied kaarten getekend om knelpunten aan het licht te brengen. Dit heeft geresulteerd in de aanpassing van enkele profielbreedtes om afhankelijkheden tussen ontwikkelingen te voorkomen. Zo is de breedte van de Capellalaan, door het toevoegen van een gewenst klimaatlint verbreed. Hierdoor krijgt de entree van de Trekvlietzone grandeur, wordt er extra maar noodzakelijk groen toegevoegd en wordt er luchtruimte geschapen tussen twee hoogbouwprojecten. Met deze stip op de horizon worden ook ontwikkelmogelijkheden geschetst voor bestaande en zittende bedrijven. Het RRT biedt een handvat voor de mogelijke transformatie van deze locaties, indien gewenst. De getekende fases zijn als volgt gedefinieerd en vormen een inschatting op basis van de status van de huidige planvorming. Er is in de fasering nadrukkelijk gezocht naar de samenhang tussen de ontwikkeling en de aangrenzende buitenruimte.

Fase 1: Bestaande Situatie Basisregistratie Grootschalige Topografie Kaart - 01/10/2021 Fase 2: Omgevingsplan Binckhorst Binnen het huidige omgevingsplan zijn de volgende reserveringen aangevraagd. Afhankelijk van de planfase en omgevingsvergunning komen de volgende plannen tot stand: - Binck City Park Fase 1 - Binck Blocks, BinckPark en Linck in de Binck - Aanpassing Kasteeltuin - Onderdoorgang Trekvlietbrug - Aanpassing buitenruimte Junoblock - Nieuwbouw voor Roeivereniging de Laak en Pelargos - Junopark, deelreservering 3 bouwblokken, incl. kindcentrum (basisschool met opvang) In deze fase is veel ruimte in ontwikkeling. Dit schept kansen voor tijdelijke invulling van buitenruimte en place-making. Fase 3 & 4: Doorontwikkeling Om deze fase tot stand te laten komen is een verruiming van het huidig aantal woningen nodig voor de Binckhorst. De doorontwikkeling van de Binckhorst kent nog vele afhankelijkheden waar we in dit document nog niet op in kunnen gaan..

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

35

36

Multi-functionele intensieve buitenruimte als plek voor ontmoeting

Sport koppelen aan netwerken om interessante routes te maken

Op semi-overdekte buitenruimte kun je met elk weer spelen

Natuurinclusieve- en klimaatadaptieve oplossingen zorgen voor meerwaarde

Daken en gevels kunnen interessante plekken zijn in het netwerk

Passende openbare kwalitieve voorzieningen stimuleren gebruik

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

7. VERVOLGPROCES EN AANBEVELINGEN Het RRT betreft een overkoepelende en nadere ruimtelijke uitwerking van geldende ruimtelijke kaders die verankerd liggen binnen de transformatieopgave van en de locatie in de Binckhorst. Vanwege de pilotstatus van het RRT loopt de Trekvlietzone met dit product voorop in de transformatie van de rest van de Binckhorst. Het RRT is als leidraad te beschouwen om te komen tot de ruimtelijke kwaliteit die wordt geambieerd. Waarbij de inzichten van deze werkwijze een meerwaarde kan zijn voor andere deelgebieden in de Binckhorst. Wat het RRT in elk geval nadrukkelijk kenbaar maakt is het belang van een integrale en gebiedsbrede aanpak van de complexe hoogstedelijke transformatieopgave. Een opgave waarbij op verschillende schaal- en abstractieniveaus meerdere belangen spelen bij alle betrokken stakeholders. Een ruimtelijk raamwerk heeft in dit proces ook nadrukkelijk gediend als ‘praatprent’. Een heldere plattegrond waarbij de toekomstige ruimtelijke context snel inzichtelijk is en die als basis dient bij planbehandelingen bij onder andere Omgevingstafel, Kwaliteitsteam Binckhorst, ACOR en Welstand. Een leidraad die in de huidige situatie vaak als ontbrekende schakel in de planpresentaties wordt ervaren. In een gebiedsontwikkeling is een ‘stip in de horizon’ vaak wat de waarde van een toekomstige ontwikkeling bepaalt.

Om daar inzichten op te ontwikkelen biedt zekerheid voor in het gebied werkenden en wonende en verhoogt ook de maatschappelijke baten op lange termijn. Het RRT is nog nadrukkelijk geen uitgewerkt inrichtingsplan. Het betreft echter wel een detailniveau waarop veel beleidsinzichten of uitgangspunten getoetst kunnen worden op impact. Denk hierbij aan de volgende mogelijkheden:

Visie op sport, spel en groen Het huidige omgevingsplan Binckhorst geeft alle ruimte om maatschappelijke voorzieningen toe te voegen. Deze zijn hard nodig om van de Binckhorst een volwaardige wijk te maken. Het RRT maakt het testen met voorzieningenniveau sport, spel en groen mogelijk waardoor de discussie over bijvoorbeeld de hoogstedelijke richtnormen gevoerd kunnen worden. Het draait dan om het aandeel van sport en spel in de buitenruimte en de mate waarin op actieve wijze de buitenruimte voor deze functies kunnen vormgeven. Tot welke mate van programmeren is er nog sprake van een adres Waterfrontpark als een parkomgeving voor iedereen? Aan de hand van mogelijke uitkomsten kan er concreter worden gestuurd op locaties en structuren waar op specifieke wijze aandacht kan worden gegeven aan sport en spel. Om tot optimalisatie van de schaars beschikbare buitenruimte te komen is het van belang om de ambities in het ‘Plan Openbare ruimte en Buitenruimte’ verder uit te werken. Een ‘Visie sport, spel en groen Binckhorst’ is de manier om de buitenruimte in samenhang én op gebiedsniveau verder vanuit een strategie te ontwikkelen. Ook zal de rol van de Trekvlietzone vanuit dit perspectief nog nader invulling krijgen. Evenals de rol van de marktpartijen in het maken van deze voorzieningen als mogelijkheden vanuit de gemeente moeten een verdiepingsslag krijgen.

Uitvoeringsstrategie Op dit moment staat een team klaar om met de uitvoeringsstrategie buitenruimte aan de slag te gaan. Deze strategie is nodig om de juiste fasering in beeld te brengen aangaande groen, sport en spel en deze dan ook zo ter hand te nemen. In samenwerking met marktpartijen dienen zoeklocaties te worden aangewezen in de Binckhorst (en het RRT) waar sport, spel en groen op korte termijn tot ontwikkeling kunnen komen. Gelijktijdig raakt het uitvoeringsstrategie vanuit de bestaande reserveringen de hele breedte van de Binckhorst waarbij tijdelijke inrichting en placemaking ook een sterke rol kunnen spelen. Vanuit de reflectie van de plannen en de nodige verbindingen ertussen kan dan stapsgewijs gereflecteerd

worden naar een totaalplan openbare ruimte en buitenruimte als een stip in de horizon voor de Binckhorst. Hoe kunnen de mogelijkheden om openbare ruimte aan te leggen gemaximaliseerd worden? Welke financiële middelen en strategieën zijn ervoor nodig? Wat is de rol van de gemeente en welke rol hebben de marktpartijen hierin? Wat zijn de kosten en baten voor het gebied op lange termijn? Wat moet nu en wat kan later gerealiseerd worden? En vanuit welke perspectief wordt tijdelijkheid ingezet? Wat voor leefomgeving zijn we aan het maken en hoe borgen we het nu en op lange termijn? In wat voor omgeving kom je straks wonen in de Binckhorst en welke verwachtingen zijn eraan gekoppeld? Hoe participeren we nu en straks met de omgeving erover? Gebiedskarakters Door het maken van RRT is er meer duidelijkheid over wat voor sfeer de Trekvlietzone uitademt. Daarnaast is er meer inzicht in wat de programmatische mogelijkheden zijn en die de ruimtelijke raamwerk completeren. Dat maakt dat het gebiedskarakter van dit deelgebied nu helderder is voor alle betrokkenen en het maakt het bespreken van een gebied en ontwikkelingen daarin ook makkelijker. Het is zeer gewenst om voor alle andere kwadranten van de Binckhorst een ruimtelijk raamwerk wordt uitgewerkt. Een gebied van meer dan 130 hectaren kan eigenlijk niet zonder.

Het is van belang om de kwadranten van de Binckhorst ieder op een podium te zetten en goed te kijken naar de ruimtelijk-programmatische kansen die de gebieden te bieden hebben. En het kan niet zonder dat er goed naar de ruimtelijke samenhang en knelpunten gekeken is door middel van een ruimtelijk raamwerk met een programmatische visie.

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

37

Uitsnede Ruimtelijk Raamwerk Trekvlietzone

38

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

Waterfrontpark De RRT geeft inzicht in de impact van het Waterfrontpark op de bebouwde omgeving en mogelijk gebruik van deze openbare buitenruimte. Het Waterfrontpark is als een brede groene zone ingetekend waar sport, spel en groen samenkomen om een goede leefomgeving te creëren. De vraag is nu, hoe wordt dit park voortgezet aan de kopse kant in het noordwesten van de Binckhorst. Deze locatie is zelfs op het niveau van het CID van belang. Niet alleen vanuit het aspect voorzieningen, maar zeker ook vanuit Den Haag als een stad met parken, waarbij de rollen van de verschillende parken zorgen voor prettig stedelijke weefsel. Het is goed om dit mee te nemen in visie Noord West, waarbij de rol, maat, programmatische mogelijkheden en beperkingen van een nieuw stadspark verkend gaan worden. Een uitdaging in dat gebied is de beantwoording van de vraag: ‘Hoe om te gaan met het afval-overslagstation?’. Meer visie is nodig om een park met internationale allure te maken. Dit geeft ook nadere betekenis aan de pijler van het Omgevingsplan: ‘proeftuin voor groen en klimaat-adaptiviteit’. Doorontwikkeling De vorige paragrafen zijn allemaal ingrediënten voor de doorontwikkeling van de Binckhorst. Het is dus van belang dat alle deelgebieden van een vergelijkbaar uitwerkingsniveau zijn voorzien, zodat het gebied ook als een totaal verder strategisch ontwikkeld wordt.

Een stad is nooit af en Den Haag zal voor de goede inbedding van alle ambities die er zijn prudent moeten omgaan met de ruimten die nog voorhanden zijn. Door de RRT is er inzicht in noodzakelijkheden (denk aan ruimte geven aan de energietransitie) en zeer gewenste uitgangspunten (bijvoorbeeld voldoende groen) waardoor er meer rust komt in de planvorming van de verschillende gebiedsontwikkelingen.

RUIMTELIJK RAAMWERK TREKVLIETZONE - NOVEMBER 2021

39

Colofon Gemeente Den Haag Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling Stedenbouw & Planologie

November 2021