RIS310378 Aanbieding eindrapportage City Deal 'Zicht op Ondermijning'

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10175969 RIS310378 Contactpersoon

Bastiaan Leeuw Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

26 oktober 2021

bastiaan.leeuw@denhaag.nl Bijlage

1

Onderwerp

Aanbieding eindrapportage City Deal 'Zicht op Ondermijning'

Geachte voorzitter, Op 15 oktober 2021 heeft de demissionair minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kajsa Ollongren, de Tweede Kamer een rapportage aangeboden over de resultaten van de tweede fase van de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’. Met deze rapportage leggen de partners verantwoording af over deze City Deal, die vier jaar geleden is gestart om ervaring op te doen met data-analyse ten behoeve van de preventieve aanpak van ondermijnende criminaliteit. De ambitie van deze City Deal is het versterken van de preventieve aanpak van ondermijnende criminaliteit door gebruik te maken van CBS-microdata en nieuwe methoden van data-analyse. De gemeente Den Haag neemt sinds juli 2017 deel aan deze City Deal. Een belangrijke basis voor de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’ is de integrale aandacht voor publieke waarden, zoals privacy, gelijke behandeling en transparantie. De analyses die binnen deze City Deal plaatsvinden, zijn nadrukkelijk niet gericht op opsporing en individuele casuïstiek. Ze richten zich juist op onderzoek naar statistisch relevante patronen, het genereren van nieuwe inzichten en het verkleinen van zoekgebieden ten behoeve van effectief preventief beleid tegen ondermijning. Deze rapportage toont aan dat het gebruik van data het lokaal bestuur kan ondersteunen om preventief beleid te ontwikkelen.

Dat is mogelijk door nieuwe inzichten en statistisch relevante patronen te ontdekken, met inachtneming van publieke waarden als privacy en ethiek. Door de samenwerking aan te gaan met andere overheidspartijen heeft de gemeente Den Haag zijn informatiepositie op het vlak van ondermijning weten te verrijken. Graag informeert het college u via deze brief op hoofdlijnen over de inhoud van de rapportage. Van eerste naar tweede fase In de eerste twee jaar van de City Deal hebben de deelnemers ervaring opgedaan met een nieuwe manier van samenwerken, het gebruik van CBS-microdata en het werken in de beveiligde analyseomgeving van het CBS. Daarbij hebben zij de eerste waardevolle inzichten opgedaan en diverse risico-indicatoren bepaald voor de twee hoofdthema’s van deze City Deal: misbruik van vastgoed en drugsproblematiek.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10175969

Begin 2019 is besloten de City Deal te verlengen tot en met juli 2021. In deze tweede fase heeft een aantal nieuwe gemeenten zich aangesloten bij deze City Deal en zijn de twee hoofdthema’s uitgebreid met de sub-thema’s brancheanalyses en verdachte transacties. Aan het onderzoek zijn diverse databronnen toegevoegd, waaronder de verdachte transacties van de Financial Intelligence Unit (FIU). Zicht-Op-methode en dashboard In de tweede fase van de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’ hebben de deelnemende partijen een zogeheten ‘Zicht-Op’-methode ontwikkeld. De projectleiders van de deelnemende gemeenten stellen daarin gezamenlijk themagerichte onderzoeksvragen op. Deze vragen bespreken zij vervolgens met relevante domeinexperts, waarmee de onderzoeksvragen kunnen worden aangescherpt en geprioriteerd. Een kernteam van data-analisten brengt in beeld welke bronnen, gegevens en analysemethoden nodig zijn om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Zogenoemde ‘microdata’ van het CBS, die alleen toegankelijk zijn voor dit kernteam en gepseudonimiseerd zijn, kunnen daarbij worden aangevuld met externe bronnen. Door het proces van pseudonimiseren is het niet mogelijk voor de analisten om individuen te herkennen. De analyse zelf wordt uitgevoerd in de beveiligde analyseomgeving van het CBS. Daarbij vinden diverse controles en reviews plaats.

De outputcontrole van het CBS voorkomt onthulling van individuele personen, bedrijven of adressen. De resultaten van de analyses worden gepubliceerd op het openbare dashboard http://www.zichtopondermijning.nl. De gegevens op het dashboard zijn, conform de geldende CBS-wetgeving, nooit te herleiden naar individuele personen of bedrijven, maar altijd geaggregeerd naar gemeenten, wijken, buurten of branches. Dankzij deze werkwijze is het privacy-aspect binnen de City Deal gewaarborgd. Inzichten en ervaring Gemeenten, hun directe (veiligheids-)partners en andere partijen kunnen het dashboard gebruiken om tot nieuwe inzichten te komen. Vergelijkingen tussen gemeenten of wijken onderling, kunnen bijvoorbeeld opvallende afwijkingen aan het licht brengen. Door die te bespreken en te combineren met andere inzichten, gegevensbronnen en (lokale) kennis, ontstaat zicht op lokale fenomenen en patronen van mogelijke ondermijning. Die kunnen gemeenten en andere partijen helpen om focus aan te brengen op een gebied of branche, preventieve beleidsmaatregelen te nemen en onderliggende problematiek aan te pakken. Wel blijft het een uitdaging om de praktische toepassing van het dashboard vorm te geven. De inzichten vanuit de City Deal zijn met name nuttig bij het bieden van inzicht, het verkennen van fenomenen en het kunnen vergelijken van wijken en buurten onderling.

Om de toegevoegde waarde van het dashboard te vergroten is een aantal verbeterpunten in de werkwijze geformuleerd. Daarbij gaat het onder meer om beschikbaarheid van (actuelere) data, ontwikkeling van standaardwerkwijzen, het delen van best practices en meer samenwerking. Vervolg en mogelijke uitbreiding Het convenant van deze City Deal is per 1 juli 2021 afgelopen. Momenteel wordt verkend of de coalitieleden van de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’ (waaronder de gemeente Den Haag) verder willen gaan met de werkwijze die de afgelopen jaren is ontwikkeld. De coalitieleden zullen onder met elkaar in gesprek gaan over de benodigde transitie en de verschillende opties om het samenwerkingsverband en de werkwijze onder te brengen. Een belangrijke factor daarbij is de vorming van het nieuwe kabinet en de positie van het onderwerp ondermijning daarbinnen. De samenwerking en het beheer van het dashboard zijn voor de rest van 2021 wel organisatorisch en financieel zeker gesteld. Dit maakt dat in het najaar van 2021 nog nieuwe inzichten beschikbaar komen. Voor de periode 2022 en verder zal ook de gemeente Den Haag de afweging moeten maken om dit project te continueren, of om de benodigde capaciteit elders binnen de aanpak van ondermijning in te zetten.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10175969

De Ministeries van BZK en JenV zijn aan het inventariseren of de ‘Zicht-Op’-methode ook kan worden toegepast op andere maatschappelijke thema’s dan ondermijning, zoals armoede of de woningmarkt. Op dit moment zijn daar nog geen concrete plannen voor. Het college hoopt u met het voorgaande voldoende te hebben geïnformeerd over de voortgang rondom de City Deal ‘Zicht op Ondermijning’. In de bijlage bij deze brief treft u ook de rapportage zelf aan. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen

3/3