RIS310347 Tussentijdse rapportage Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Kavita Parbhudayal Wethouder van Zorg, Jeugd en Volksgezondheid

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10175744 RIS310347 Contactpersoon

Veerle Naudts Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

26 oktober 2021

veerle.naudts@denhaag.nl Aantal bijlagen

1 Onderwerp

Tussentijdse rapportage Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022

Geachte voorzitter, Nadat de colleges van centrumgemeenten Delft en Den Haag in juli 2019 de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 (RIS303030) aan hun respectievelijke raden hadden aangeboden, is deze in Delft op 28 november 2019 en in Den Haag op 6 februari 2020 vastgesteld (RIS302207), met een aantal toezeggingen, waarover we u eerder hebben geïnformeerd (RIS305645). We hebben onszelf in de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 hoge ambities gesteld, die verder reiken dan 2022. Dit vanuit de maatschappelijke noodzaak om een duidelijke stip op de horizon te zetten: het duurzaam stoppen van geweld. Vanaf voorjaar 2019 is parallel aan dit besluitvormingsproces gestart met het uitvoeringsprogramma. In de periode tussen 2019 en nu is een aantal stappen gezet in de aanpak huiselijk geweld. Met de bijgevoegde tussentijdse rapportage brengen wij u op de hoogte van deze stappen en geven we een doorkijk naar de prioriteiten voor de komende periode. Wij doen dit aan de hand van de in de regiovisie geformuleerde ontwikkelopgaven en onze inzet hierop geven wij weer door middel van onderstaande stoplichtenrapportage: Voorspoedige voortgang. Dit prestatieniveau zal worden doorgezet. Actie en inzet voldoende. Er zijn aandachtspunten te benoemen voor de komende jaren. Inzet nodig en knelpunten actief aanpakken.

Zoals eerder meegegeven, heeft de uitvoering vanaf voorjaar 2020 vertraging opgelopen als gevolg van de coronacrisis; omdat de prioriteit zowel bij gemeenten als bij alle ketenpartners lag bij het binnen de maatregelen uitvoeren van de primaire processen en daarbij zo goed als mogelijk zicht houden op de veiligheid in gezinnen (RIS306860).

Gemeente Den Haag

Postbus 12600

Spui 70

2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl

Den Haag

T 14070

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10175744

In bijgaande tussentijdse rapportage reflecteren we ook op de aanbevelingen van het Verwey-Jonker Instituut (VJI) vanuit haar onderzoek ‘Kwestie van een lange adem: kan huiselijk geweld en kindermishandeling echt stoppen?’. In de commissiebrief over dat rapport (RIS306860) heb ik u toegezegd dat te doen. We zijn nu ongeveer halverwege de looptijd van ons uitvoeringsprogramma. Voor de meeste ontwikkelopgaven staan de stoplichten op oranje; een enkele op groen of rood. We kunnen dus constateren dat de actie en inzet overall voldoende is, met aandachtspunten en een enkel knelpunt dat met prioriteit actief dient te worden aangepakt. Ondertussen zien we in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling al weer nieuwe ontwikkelingen op ons af komen die ons komende jaren voor extra uitdagingen stellen. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkelingen in het kader van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming. Het is goed om daarop te anticiperen bij de (toekomstige) keuzes over inzet en prioritering binnen ons uitvoeringsprogramma en in de aanpak van huiselijk geweld. Zo zullen we komende jaren: 1. nog meer gezamenlijk optrekken en kennis samenbrengen: dit doen we niet alleen omdat we daarmee als professionals van elkaar leren, maar ook om dubbel werk en schotten tussen verschillende beleidsdomeinen te slechten.

Komende jaren zorgen we via extra gezamenlijke scholing en training hiervoor. Denk maar aan het regionaal opleidingstraject vanuit de visie ‘Veiligheid eerst, dan risicogestuurde en op herstelgerichte zorg’. Komende jaren wordt ook besloten over de structurele inbedding en verdere doorontwikkeling van pilots zoals ‘Beter samenspel’, of ‘MDA++’. De partners in het Zorg- en Veiligheidshuis, waar ook de pilot MDA++ wordt uitgevoerd, starten samen met het Instituut Publieke Waarden, ook een experiment om doorbraken te forceren in casuïstiek waarin betrokkenen en partners vastlopen. Tenslotte verstevigen we komende jaren ook onze lokale teams. Dit doen we niet alleen om te voldoen aan het afgesproken kwaliteitskader ‘Veiligheid voor lokale teams’, maar ook om te anticiperen op ontwikkelingen rondom de kind- en gezinsbescherming. In Den Haag zal daartoe in een werkplaats in twee wijken alvast geoefend worden met de werkwijze zoals geschetst in dat toekomstscenario. We letten erop dat alle ontwikkelingen op elkaar aansluiten en onze organisaties en professionals hun steun en hulp aan ouders en kinderen optimaal kunnen uitvoeren; 2. daartoe gaan we meer dan nu inzetten op meten en gezamenlijk duiden wat slimmer kan: niet alleen omdat we daarmee zicht hebben op wat professionals en organisaties nu doen en we als gemeenten kunnen bijsturen.

Maar ook om te kijken wat we zelf als gemeente daarin beter kunnen doen. En om te duiden waar kwetsbare gezinnen in de dagdagelijkse realiteit waarde aan hechten en wat echt voor hen werkt. Het VJI-onderzoek leert ons bijvoorbeeld dat gezinnen met name de persoonlijke band -het gevoel respectvol bejegend te worden, serieus genomen te worden en dat er naar hen geluisterd wordt-belangrijk vinden in hulpverlening; 3. daarom (het sociale netwerk van) de gezinnen nog beter betrekken bij onze aanpak: het sociaal netwerk -via school, vrijwilligers en zelforganisaties in de wijk- is immers de beste toegang tot kwetsbare gezinnen voor preventie en vroegsignalering, maar kan ook ondersteunend en drempelverlagend zijn voor het vragen van advies of doen van een melding voor hulp en ondersteuning. Dat is zeker voor de doelgroep die wel slachtoffer is, maar niet of moeilijk open staat voor hulp belangrijk; 4. blijvend inzetten, preventie, vroegsignalering en ondersteuning dichtbij het gezin: want voorkomen van huiselijk geweld en vroegtijdige inzet voorkomt niet alleen veel leed, maar is ook minder duur dan latere inzet op complexere problematiek. En hoe langer de problematiek aanhoudt, hoe complexer en moeilijker deze te behandelen is;

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10175744

5.

blijvend in te zetten op risicofactoren en duurzaam herstel: dit om voortzetting van (intergenerationele) problematiek te voorkomen. De komende jaren zetten we daarom in op de systeemgerichte aanpak van risicofactoren en meer gezamenlijke scholing en training hierin. Gesteund door de kennis vanuit het landelijk programma ‘Geweld hoort nergens thuis’, inventariseren we ook welke vraag en aanbod er is op traumascreening met een aansluitend behandelaanbod in de regio Haaglanden.

Naast de inzet op ontwikkelopgaven uit de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022, wordt vanuit de regiovisie ook ingezet op de zogenaamde basisinfrastructuur1 zoals de regionale inzet op: − preventie en vroegsignalering: GGD Haaglanden zorgde bijvoorbeeld ervoor, dat in de hele regio Haaglanden afgelopen twee jaar 555 professionals en vrijwilligers - van de kinderopvang, de Wmo-wijkteams, sportverenigingen of jeugdteams – getraind zijn via e-learnings om hun kennis en handelingsvaardigheden op alle onderwerpen en typen van geweld te verbeteren; − advies- en meldingsfunctie van Veilig Thuis Haaglanden (VTH): in 2020 zijn daarnaast via de regiovisie 293 professionals van 158 organisaties uit 5 beroepsclusters, waaronder de Haagse JMO, getraind in gebruik van de meldcode. Door de lockdown werd gevreesd dat (signalen van) huiselijk geweld niet opgemerkt zouden worden. Om de drempels tot Veilig Thuis te verlagen heeft VTH vanaf eind mei 2020 meegedaan aan de landelijke chatfunctie en met apothekers in de regio afspraken gemaakt over het codewoord ‘masker19’ (zie RIS308507). Afgelopen jaren is algemeen ingezet op het versterken van VTH. Dat zien we ook terug. Ondanks de hoge instroomcijfers, nemen de wachtlijstcijfers verder af: van 726 in januari 2020 naar 361 in december 2020 voor heel Haaglanden.

VTH gaf voor Den Haag in 2020 en 2019 respectievelijk 5.122 en 4.969 adviezen (+7%) en zette in op respectievelijk 6.244 en 6.136 meldingen (+2%); − interventies zoals: o paraatheid van een 24x7-crisisorganisatie: daarbij werken onder andere gemeenten, Veilig Thuis, politie, CIT 2en Extra Plus samen om bijvoorbeeld bij een crisis het tijdelijk huisverbod te kunnen opleggen en direct ondersteuning van en hulp aan alle gezinsleden te organiseren of crisisopvang te regelen. In Den Haag zijn in 2020 310 en in 2019 306 huisverboden opgelegd. o crisisopvang en begeleiding van slachtoffers van huiselijk geweld: via Stichting Perspektief stelt Centrumgemeente Den Haag voor haar regio -Den Haag, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Wassenaar- 59 opvangplekken ter beschikking, waarvan 48 voor moeders met kinderen en 11 individuele plekken: 2 voor vrouwenopvang, 7 voor mannenopvang en 2 voor ouderenopvang. Ook voor (zwangere) vrouwen met kinderen die kwetsbaar zijn voor huiselijk geweld, maar volgens de landelijke toegangscriteria niet in aanmerking komen voor vrouwenopvang, hebben we sinds jaren een aantal plekken in de vrouwenopvang gereserveerd (zie RIS306887).

Stichting Perspektief verzorgt daarbij ook de (ambulante) begeleiding van slachtoffers van huiselijk geweld; o ondersteuning van acute slachtoffers van seksueel geweld: via het regionale Centrum Seksueel Geweld Zuid-Holland3 (CSG) - werden in 2020 155 acute slachtoffers van seksueel geweld geholpen. Daarvan kwamen 94 acute slachtoffers uit regio Haaglanden, waarvan 49 slachtoffers uit Den Haag (zie RIS308988). 1 De basisinfrastructuur bestaat uit regionale inzet en aanpak vanuit de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2019-2022 2

CIT Crisis Interventie Team - Sociale Kaart Den Haag

3 Den Haag, Delft, Gouda en Leiden zijn als 4 centrumgemeenten opdrachtgever voor CSG Zuid-Holland, wat operationeel voor de gehele

politie-eenheid Den Haag, oftewel regio Haaglanden (en daarmee Den Haag) en Hollands Midden. Zie https://www.rivierduinen.nl/professionals/verwijzers/centrum-seksueel-geweld-zuid-holland

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10175744

Slachtoffers krijgen medische, psychologische en forensische hulp. De samenwerking tussen artsen, verpleegkundigen, psychologen en politie binnen het CSG voorkomt dat slachtoffers iedere keer opnieuw hun verhaal moeten doen en op verschillende plekken hulp moeten zoeken. Verder werken volgens het huidige prestatieniveau is noodzakelijk: − om via de regionale basisinfrastructuur -ook in tijden van corona- de noodzakelijke steun, zorg en bescherming te bieden aan gezinnen en kinderen die te maken krijgen met (risico’s) op huiselijk geweld; − om ons voor te bereiden op toekomstige uitdagingen, zoals nieuwe samenwerkingen in de kinden gezinsbescherming. Dat is tegelijkertijd ook uitdagend: door krapte op de arbeidsmarkt en daardoor soms capaciteitstekort bij zowel zorg- als strafpartners. De gemeenten en de ketenpartners in regio Haaglanden blijven zich gezamenlijk inzetten om huiselijk geweld te verminderen en slachtoffers steun, zorg en bescherming te bieden. We zijn nu halverwege de uitvoering van de regiovisie. Er zijn stappen gezet in de goede richting van de opgaven, maar de aanpak huiselijk geweld blijft een kwestie van een lange adem. Blijvende aandacht en inzet is nodig voor een sterke basisinfrastructuur met een sluitende aanpak en goede samenwerking in de keten en de regio.

Na afloop van de looptijd van de regiovisie presenteren wij in een eindrapportage de op dat moment behaalde resultaten. Wij gaan er van uit u met deze tussentijdse rapportage voldoende geïnformeerd te hebben over de stand van zaken rondom de uitvoering van de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 20192022. Met vriendelijke groet, Kavita Parbhudayal

4/4