RIS310297 Deel extra geld voor jeugdzorg gebruikt voor andere tekorten Bijlage

NOS NIEUWS • BINNENLAND (/NIEUWS/BINNENLAND) • GISTEREN, 15:30 • AANGEPAST GISTEREN, 15:53

Deel extra geld voor jeugdzorg gebruikt voor andere tekorten Hatixhe Raba redacteur Binnenland

(mailto:hatixhe.raba@nos.nl)

Een deel van de 1,3 miljard euro die gemeenten krijgen voor tekorten in de jeugdzorg, wordt uitgegeven aan andere dingen. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs alle 352 gemeenten, waarvan ruim de helft heeft gereageerd. Het geld wordt gebruikt om gaten in de begroting te dichten die de afgelopen jaren juist ontstonden door hoge kosten van de jeugdzorg. Het werd met Prinsjesdag nogmaals benadrukt: er komt 1,3 miljard euro extra "voor de jeugdzorg", zei koning Willem-Alexander. Van de gemeenten die de NOSvragenlijst invulden, zegt een derde dat ze het geld daar maar gedeeltelijk aan besteden. Zo'n 3 procent zegt het helemaal niet in de jeugdzorg te stoppen. Dat kan, want het geld is niet geoormerkt door het kabinet. Demissionair staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid zegt in een reactie dat het mogelijk is om het extra budget ook aan andere maatschappelijke doelen te besteden, "zeker

omdat gemeenten jarenlang meer aan de jeugdhulp hebben uitgegeven". Geld naar wegen en huishoudelijke hulp Jeugdzorg Nederland zei eerder al bang te zijn dat het geld niet op de juiste plaats terecht zou komen. De organisatie zegt nu dat die vrees terecht is gebleken. De ene gemeente investeert bijvoorbeeld in een cultureel centrum, een ander in onderhoud van wegen. Meerdere gemeenten zeggen dat ze het geld gaan inzetten voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), waar bijvoorbeeld hulp in het huishouden onder valt.

Arbitragezaak Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg. Met het overhevelen van de taken van het Rijk werd ook flink bezuinigd. Daardoor kampt de jeugdzorg al jaren met financiële tekorten, personeelstekorten, hoge werkdruk en administratieve rompslomp. Gemeenten spanden in het voorjaar een arbitragezaak aan tegen het Rijk, omdat ze vinden dat ze te weinig geld krijgen voor goede jeugdzorg. Zij werden in het gelijk gesteld (https://nos.nl/artikel/2382556-kabinet-moetna-arbitrage-miljarden-extra-uittrekken-voor-jeugdzorg). Het kabinet trok toen 1,3 miljard euro extra uit.

Bijna alle gemeenten wijzen erop dat er structurele middelen nodig zijn om echt iets te veranderen in de jeugdzorg. "Het begrip 'extra geld' is onjuist en daarmee een frame", reageert de gemeente Venlo. "Dat impliceert dat er sprake is van 'aanvullend geld'. Dat is niet zo. Het is een incidentele compensatie." Na 2022 daalt het extra budget voor de jeugdzorg weer, terwijl het aantal jongeren dat zorg nodig heeft blijft stijgen. Dat baart gemeenten zorgen. Zoals in Helmond: "Het geld komt ontzettend goed van pas, maar daarmee zijn we er nog niet. Zoals verschillende rapporten hebben aangegeven, zijn er structureel aanvullende Rijksmiddelen én maatregelen nodig om het stelsel echt financieel houdbaar te maken en te verbeteren." Ook Jeugdzorg Nederland vindt dat er meer geld moet komen, maar "gemeenten moeten dan wel laten zien dat ze dat extra geld ook goed gebruiken". Kwetsbare kinderen en hun gezinnen moeten steeds vaker en langer wachten op de juiste hulp. Daar zou de prioriteit van gemeenten moeten liggen", zegt een woordvoerder. Jeugdbescherming 'al omgevallen' Hoogleraar jeugdzorgrecht Mariëlle Bruning was al bang dat niet al het geld naar de jeugdzorg zou gaan. "De hoop was dat het zou gaan naar de jeugdhulp, de jeugdbescherming en de specialistische zorg. Die staan niet op omvallen, die zijn al omgevallen."

Dat de gemeenten het toch aan andere zaken besteden, geeft volgens Bruning aan hoe dringend dit probleem is. "We weten allemaal dat er sinds 2015 heel grote tekorten zijn bij de gemeentes. Blijkbaar wordt dit geld ingezet voor achterstallig onderhoud. Maar de jeugdzorg betaalt de prijs: er is nog steeds krapte en de druk is enorm hoog." Wankel stelsel Aan ingrijpende verbeteringen is de jeugdzorg nu nog niet toe, denkt Bruning. "Het is zo'n wankel stelsel. Er moet eerst rust worden gecreëerd met meer geld. Er moet ademruimte komen voor jeugdzorgprofessionals. Pas daarna kunnen we kijken hoe we de problemen van de jeugdzorg aanpakken." Staatssecretaris Blokhuis (ChristenUnie) zegt dat een nieuw kabinet moet besluiten over structureel geld en aanpassingen aan het stelsel. Vooruitlopend daarop is zijn ministerie nu met gemeenten, cliëntenorganisaties, aanbieders en professionals in gesprek om te komen tot een hervorming van de jeugdzorg.

Over de rondgang De NOS heeft eind september alle 352 gemeenten benaderd. 187 gemeenten hebben een vragenlijst ingevuld (ruim 53 procent). De bevraagde gemeenten zijn divers in regio en grootte. Wij vroegen of ze extra geld wel, niet of gedeeltelijk gaan besteden aan de jeugdzorg. Bij het antwoord niet of gedeeltelijk konden de gemeenten toelichten waar ze het dan wel aan gaan besteden. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft vastgelegd (https://www.divosa.nl/sites/default/files/nieuwsbericht_bestanden/brief_aan_gemeenten_over_verdeling_midd elen_gemeentefonds_compensatiepakket_coronacrisis.pdf) welk bedrag elke gemeente krijgt. De gemeenten die hebben gereageerd, krijgen gezamenlijk ruim 730 miljoen euro van de 1,3 miljard. De gemeenten die geen extra geld aan jeugdzorg besteden (3 procent) krijgen 21 miljoen euro, de 'gedeeltelijk'-gemeenten (33 procent) krijgen ruim 211 miljoen euro samen. De NOS heeft niet gevraagd welk bedrag specifiek naar de jeugdzorg gaat.

BEKIJK OOK

SER: jeugdzorg moet op korte termijn beter

(/artikel/2381720-ser-jeugdzorg-moet-opkorte-termijn-beter)

(/artikel/2356722-scp-hoge-verwachtingenSCP: hoge verwachtingen decentralisatie niet waargemaakt decentralisatie-niet-waargemaakt)

(/artikel/2305693-kinderartsen-en-

Kinderartsen en psychiaters willen andere jeugd-ggz: 'Kinderen staan psychiaters-willen-andere-jeugd-ggzin de kou'

kinderen-staan-in-de-kou)

Deel dit artikel: (https://twitter.com/share?text=Deel extra geld voor

(http://www.facebook.com/sharer.php?

Twitterjeugdzorg gebruikt voor andere

u=https://www.nos.nl/l/f/2401112&t=Deel Facebook tekorten&url=https://www.nos.nl/l/t/2401112&via=NOS) extra geld voor jeugdzorg gebruikt voor andere tekorten)

(mailto:?subject=Deel extra geld voor Emailjeugdzorg gebruikt voor andere

(whatsapp://send?text=Deel extra geld WhatsAppvoor jeugdzorg gebruikt voor andere

tekorten&body=https://www.nos.nl/l/m/2401112)

tekorten https://www.nos.nl/l/w/2401112)

STER RECLAME

Nationale Griepprikdag dit jaar extra belangrijk, 'zorg piept en kraakt'

VS meldt 'professioneel' eerste gesprek met Taliban sinds Afghanistan-vertrek

LIVEBLOG

Rode Kruis zamelt geld in voor voedsel, luiers • Man komt ziekenhuis in met QR-code president Macron

(/artikel/2401201-nationale-griepprikdagdit-jaar-extra-belangrijk-zorg-piept-enkraakt) (/artikel/2401192-vs-meldt-professioneeleerste-gesprek-met-taliban-sindsafghanistan-vertrek) (/liveblog/2401186-rode-kruis-zamelt-geldin-voor-voedsel-luiers-man-komtziekenhuis-in-met-qr-code-presidentmacron)