RIS310234 Afdoening motie Toename parkeerdruk door deelauto

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DSO/10224971 RIS310234 Contactpersoon

D. Labots Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Mobiliteit Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

11 januari 2022

diede.labots@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: 'Toename parkeerdruk door deelauto?'

Uw raad heeft tijdens de behandeling van het raadsvoorstel Nota parkeernormen Den Haag 2021 (RIS309939) op 7 oktober 2021 de door het raadslid de heer Dubbelaar ingediende motie P.1 Toename parkeerdruk door deelauto? (RIS310234) aangenomen. De motie luidt als volgt: Constaterende dat, − het aantal deelauto’s flink is gestegen in Den Haag; − deelauto’s ook parkeerruimte innemen op straat; − het college hoopt dat deelauto's het autobezit doet afnemen; − de autovoorraad in Den Haag volgens ‘Den Haag in Cijfers’ in het jaar 2020-2021 met 4488 auto’s is gegroeid, drie maal zoveel als in de jaren 2018 t/m 2020. Overwegende dat, − het onduidelijk is wat het effect is van deelauto’s op het autobezit; − onduidelijk is hoe de recente forse stijging van het autobezit in Den Haag is te verklaren. Verzoekt het college, − te onderzoeken wat de enorme stijging van het aantal auto’s in het jaar 2020-2021 heeft veroorzaakt, in dit onderzoek te betrekken welke invloed de deelauto daarop heeft gehad. Het college geeft op de volgende manier antwoord op het verzoek van de raad: Hieronder zal worden ingegaan op bovenstaande verzoek om te onderzoeken wat de oorzaak van de stijging van het autobezit in 2020 is en vervolgens welke invloed de groei van het aanbod van deelauto’s daarop heeft gehad.

Oorzaak stijging autobezit in 2020: Verschillende verklaringen • Het aantal inwoners is toegenomen en ook het aantal huishoudens. • De groei volgt op een jaar met zeer lage groei (zie de tabel hieronder). Er kan dus sprake zijn van uitstelgedrag.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10224971

• • •

Door corona is de verkoop van tweedehandsauto’s sterk gegroeid. Een vergelijking met CBS-cijfers laat zien dat de groei mogelijk komt doordat er veel bedrijfsauto’s in particuliere handen zijn overgegaan. De totale groei van personenauto’s is minder extreem dan ‘Den Haag in cijfers’ laat zien.

Hieronder volgt een toelichting op deze verklaringen Het aantal inwoners is toegenomen De stijging van het aantal auto’s is een direct gevolg van de groei van het aantal inwoners. Hoewel in absolute zin het aantal auto’s groeit, daalt het percentage auto’s per huishouden (licht). Dat betekent dus een absolute stijging, maar een relatieve daling. Belangrijk om hierbij op te merken is dat er grote verschillen zijn per wijk. Dit zijn particuliere auto’s.

Particulier autobezit Den Haag 175.000 170.000 165.000 160.000 155.000 150.000 145.000

0,65 0,64 0,63 0,62 0,61 0,60 2009 2010

2011

2012

2013

2014

2015

autbezit totaal

2016

2017

2018

2019 2020 aug-20

auto's per huishouden

Uitstelgedrag in relatie tot toename verkoop tweedehandsauto’s Het lijkt opvallend dat het aantal auto’s in 2020 in Den Haag heel sterk is gestegen: veruit de grootste stijging in 5 jaar (+4488). Maar ook opvallend is juist de geringe groei in het jaar ervoor. In 2019 was sprake van veruit de kleinste toename in diezelfde 5-jaars periode (+641). De gemiddelde groei was tussen 2016 en 2021 ongeveer 2000 auto’s per jaar. Mogelijk hebben mensen in 2019 de aankoop van een auto uitgesteld tot 2020. Als je 2019 en 2020 bij elkaar neemt, is er slechts sprake van een iets sterkere dan gemiddelde groei.

Geregistreerde personenauto’s (exclusief lease) Den Haag 2016-2021

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10224971

Sterke toename verkoop tweedehandsauto’s door Corona Dat de groei van autobezit sterker is, komt waarschijnlijk ook doordat de verkoop van tweedehandsauto’s in 2020 records heeft gebroken. Vanwege de coronacrisis werd minder gebruik gemaakt van het OV en was er grotere behoefte om veilig met privéauto’s te kunnen reizen. Minder groei in Haagse huishoudens in 2020 Nog een opvallend punt is dat de groei van het aantal huishoudens in Den Haag in 2019 hoog was en in 2020 laag. Dit was dus precies omgekeerd met de ontwikkeling van het autobezit in die jaren. Intuïtief zou je verwachten dat die twee ontwikkelingen gelijke tred houden, maar mogelijk is juist het omgekeerde logisch vanwege uitstelgedrag, maar dit is niet meer dan een vermoeden. Het gemiddelde autobezit (exclusief lease) per huishouden is overigens in de periode 2016-2021 in Den Haag vrij stabiel gebleven, namelijk rond de 0,63. Totale groei auto’s minder dan ‘Den Haag in cijfers’ laat zien Groeit het totaal aantal auto’s in Den Haag bij het CBS sterk dan groeit het aantal particulierenauto’s in ‘Den Haag in cijfers’ normaal gesproken ook sterk. Alleen afgelopen jaar was dat niet hetzelfde: het CBS liet een relatief kleine groei zien van het totaal aantal auto’s in Den Haag en ‘Den Haag in cijfers’ een relatief grote groei van het aantal particulierenauto’s in Den Haag.

In andere bewoording: het aantal personenauto’s op naam van een bedrijf is vermoedelijk veel minder en het aantal privé personenauto’s is veel sterker gegroeid dan normaal. Het lijkt er dus op dat een relatief groot deel van bedrijfsauto’s in particuliere handen is overgegaan. Dit is in lijn met het corona-effect van de verhoogde verkoop van tweedehands auto’s. In ieder geval is de conclusie gerechtvaardigd dat het aantal personenauto’s dat in gebruik is in Den Haag niet zo extreem is gegroeid als in ‘Den Haag in cijfers’ wordt gesuggereerd. Het effect van deelauto’s op het groeiende autobezit Snelle groei in aantallen maar relatief weinig i.r.t. andere grote steden In de grote steden zie je over een periode van 5 jaar (2016-2021) dat de autogroei in Den haag (+13%) veel hoger was dan in Utrecht (+2%) en Amsterdam (+6%). Dit kan te maken hebben met het striktere uitgiftebeleid van parkeervergunningen in deze twee gemeenten. Het aantal deelauto’s per huishouden was van die drie steden echter veruit het laagst in Den Haag. Zie Dashboard Autodelen - CROW. Het is dan ook niet aannemelijk dat in Den Haag de sterke toename van het aantal deelauto’s, die ook plaatsvond tussen 2016 en 2021, de autogroei veel heeft geremd of dat de parkeerdruk zo hoog was dat Hagenaars geen nieuwe auto hebben gekocht.

Door het aantal deelauto’s sterker te laten groeien kan de groei van het privé autobezit juist worden afgeremd en de parkeerdruk juist afnemen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10224971

Onderstaande kaartje uit ‘Den Haag in cijfers’ laat de ontwikkeling van het particuliere autobezit tussen 2016 en 2021 zien op buurtniveau. Buurten waar veel deelauto’s worden aangeboden, zoals de Vruchtenbuurt, Sweelinckplein en omgeving, de Bloemenbuurt en Bezuidenhout-Oost, laten een daling (kleur blauw-grijs) van het autobezit zien in die periode. Het aantal huishoudens is in die buurten gedurende die periode wel gegroeid of gelijk gebleven.

6120 deelauto’s in Den Haag in 2021 Het CROW registreert jaarlijks het aantal deelauto’s in Nederland en ook per gemeente. In de laatste 5 jaar is het aantal deelauto’s in Den Haag volgens deze monitor gegroeid van 1520 naar 6120. Minder dan 10% van die deelauto’s zijn speciaal voor autodelen geplaatst in de openbare ruimte van Den Haag. Het overgrote deel van die 6120 auto’s zijn van particulieren die gedeeld worden (peer-to-peer) en zakelijke deelauto’s. Dit zijn echter auto’s die vaak voor het huishouden aangekocht zijn en daarnaast ter verhuur worden aangeboden op platforms voor buurtgenoten die geen auto hebben. We gaan er dus niet van uit dat de stijging van het aantal particuliere auto’s veroorzaakt is door een groeiend aanbod deelauto’s vanuit de peer-to-peer markt. Groei aanbod deelauto’s leidt tot minder sterke groei autobezit Op basis van de gegevens van autodeelaanbieders werden er in november 2021 ongeveer 400 commerciële deelauto’s aangeboden in Den Haag. Ongeveer 2 op de 1000 auto’s in Den Haag is een commerciële deelauto. Daarvan is bijna de helft elektrisch. De deelauto’s rijden gemiddeld 60 kilometer per rit en hebben gemiddeld 20 gebruikers. De deelauto’s worden over het algemeen dagelijks gebruikt. Dat is vaker dan de gemiddelde particuliere auto.

Van de commerciële aanbieders heeft alleen Greenwheels onderzocht hoeveel particuliere auto’s een deelauto van hen vervangt. Dit hebben zij in 2018 ook specifiek in Den Haag uitgevraagd aan hun klanten.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10224971

Uit dat onderzoek bleek dat een derde van de klanten een auto heeft weggedaan sinds gebruik van Greenwheels. Daarvan was meer dan de helft een eerste auto. 14% van de respondenten gaf aan hun auto waarschijnlijk in de toekomst weg te doen. In 2019 bleek uit een landelijk representatief onderzoek in opdracht van Greenwheels dat 1 Greenwheels deelauto voor 11 minder auto’s in een buurt zorgt. Sinds 2019 worden er in Den Haag ook deelauto’s in coöperatieve vorm gedeeld. In 2021 zijn er 5 autodeelcoöperaties onder de vlag van DEEL. DEEL ondersteunt buurtgenoten om gezamenlijk te gaan autodelen. Er worden in totaal 14 elektrische auto’s gedeeld. Het gemiddelde aantal gebruikers per deelauto is negen. Gemiddeld verdwijnen er 3 particuliere auto’s daadwerkelijk van straat per deelauto van DEEL. Hoeveel mensen geen auto hebben aangeschaft vanwege deelname aan een coöperatie is nog niet onderzocht. DEEL is actief in de Bomenbuurt, het Regentessekwartier, het Valkenboskwartier, de Heesterbuurt, de Vruchtenbuurten en in Bezuidenhout. Naast commerciële deelauto’s en coöperatief gedeelde auto’s, worden er in Den Haag ook veel auto’s via het platform SnappCar of informeel gedeeld (peer-to-peer). Die personenauto’s worden dus efficiënter gebruikt waardoor er minder auto’s nodig zijn in onze stad.

Bovenstaande gegevens tonen aan dat de deelauto’s in Den Haag goed gebruikt worden en dat het aanbod tot een verminderde groei van het autobezit leidt. Autodelen is één van de oplossingen om de parkeerdruk in woonwijken te verminderen, naast inzet van andere mobiliteitsalternatieven als de fiets en het openbaar vervoer en de voorgenomen parkeermaatregelen uit de Parkeerstrategie 2021-2030. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5