RIS310175 Handelingsperspectief

Handelingsperspectief gelet op Artikel 170, lid 2 Gemeentewet: DE GEMEENTERAAD Dit handelingsperspectief behoort bij de gedragscode raadsleden 2021 De burgemeester bevordert op basis van artikel 170, tweede lid Gemeentewet de bestuurlijke integriteit van de gemeente. Hieronder is opgenomen in welke situaties de burgemeester, de raad, het individuele raadslid en de griffier een taak hebben ten aanzien van leden van de gemeenteraad. Van belang is te benoemen dat hoewel de burgemeester de wettelijke taak heeft op te treden bij een vermoeden van schending van de integriteit, het fractievoorzittersoverleg en uiteindelijk de gemeenteraad zelf een uiteindelijk oordeel velt over de meeste individuele situaties. Hieronder wordt dit nader toegelicht. Wettelijke bepalingen Gemeentewet en Kieswet a. Artikel 10 Gemeentewet: een raadslid is ingezetene van de gemeente en is niet uitgesloten van het kiesrecht. b. Artikel 12: het raadslid maakt functies naast raadslidmaatschap openbaar. c. Artikel 13: het zijn van raadslid is niet verenigbaar met functies als genoemd in dit artikel. d. Artikel 15: voor een raadslid geldt een aantal verboden gedragingen: advocaat/gemachtigde wederpartij gemeente, vertegenwoordiger/adviseur wederpartij gemeente, overeenkomsten aangaan met gemeente. e.

Artikel 28: een lid van de raad neemt niet deel aan de stemming over een gelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken. f. Artikel 25 en 86 i.c.m. artikel 272 WvStrafrecht: schending geheimhouding o.g.v. Gemeentewet is strafbaar volgens WvStrafrecht. g. Artikel X1 Kieswet: Zodra onherroepelijk is komen vast te staan dat een lid van een vertegenwoordigend orgaan een van de vereisten voor het lidmaatschap niet bezit of dat hij een met het lidmaatschap onverenigbare betrekking vervult, houdt hij op lid te zijn. h. Artikel X 5 Kieswet: een raadslid geeft actief kennis aan de raad wanneer hij met het lidmaatschap onverenigbare betrekkingen vervult, dan wel de vereisten hiervoor niet meer bezit Wettelijke taak burgemeester als raadslid handelt in strijd met bovenstaande bepalingen: 1. Een raadslid dient eigener beweging aan de raad te melden dat hij in een van de gevallen is komen te verkeren als bedoeld in artikel X1 Kieswet. Dit staat in artikel X5 Kieswet. Doet hij dat niet, dan vindt overleg plaats met de burgemeester. Is de burgemeester (na onderzoek) van oordeel dat een lid van de gemeenteraad verkeert in een van de gevallen als bedoeld in artikel X1 Kieswet, dan waarschuwt de burgemeester het raadslid op grond van artikel X5 Kieswet.

Deze situatie is onderwerp van bespreking in het fractievoorzittersoverleg. Het raadslid kan de waarschuwing voorleggen aan de raad. De raad oordeelt dan over de waarschuwing. Legt het raadslid de raad de waarschuwing van de burgemeester dat het raadslidmaatschap is komen te vervallen niet voor aan de raad, dan vervalt het raadslidmaatschap o.b.v. de waarschuwing 8 dagen na de waarschuwing van de burgemeester van rechtswege, tenzij betrokkene niet meer verkeert in de situatie als bedoeld in artikel X1 Kieswet. De waarschuwing kan aan het oordeel van de gemeenteraad onderworpen worden, het raadsbesluit staat open voor beroep bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

1

2. Artikel 15 Gemeentewet: de burgmeester schorst het raadslid bij een verboden gedraging o.g.v. artikel X8 Kieswet. Ook in dit geval bespreking in het fractievoorzittersoverleg na overleg tussen burgemeester en raadslid. De raad oordeelt uiteindelijk over de vraag of het raadslidmaatschap is komen te vervallen. Schorsing en raadsbesluit staan open voor beroep bij de Raad van State. De werking van het raadsbesluit wordt opgeschort tot de beroepstermijn is verstreken of, indien beroep is ingesteld, op het beroep is beslist. 3. Art 28 Gemeentewet: Niet deelnemen aan stemming over aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken. De burgemeester treedt met het raadslid in overleg over de vraag of hij zich in een bepaalde situatie zou moeten onthouden van stemming. Zonodig volgt bespreking in het fractievoorzittersoverleg dan wel in de raad. Uiteindelijk is de beslissing wel of niet mee te doen aan de stemming aan het raadslid zelf. Een raadsbesluit waar in strijd met artikel 28 door een raadslid is gestemd kan vernietigd worden door de rechter. Het is wenselijk (in anticipatie op een komende wijziging van artikel 28) dat een raads- of commissielid zich terughoudend opstelt bij de beraadslaging in de commissie- of raadsvergadering indien een aangelegenheid hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat. 4.

Artikel 25 en 86 Gemeentewet en 272 WvStrafrecht: burgemeester doet aangifte bij vermoeden van schending van de geheimhouding door een raadslid. 5. Artikel 12: als een raadslid een nevenfunctie heeft die hij niet heeft opgegeven maar wel bekend is bij de burgemeester, dan treedt burgemeester in overleg met betrokken raadslid. Doel is het creëren van duidelijkheid over de nevenfunctie en het openbaar maken van de nevenfunctie, of het afstand doen van de nevenfunctie indien onverenigbaar met het raadslidmaatschap of afstand doen van het raadslidmaatschap. Het raadslid vraagt advies aan de commissie verenigbaarheid van het raadslidmaatschap met overige functies. De griffier ondersteunt de burgemeester en is aanspreekpunt voor het betrokken raadslid èn de burgemeester. Overige situaties waar handelingsperspectief burgemeester gewenst is 1. Gewijzigde gedragscode gemeenteraad Den Haag (art 15, derde lid Gemeentewet). Hierin zijn aanvullende afspraken opgenomen op de regels uit Gemeentewet en Kieswet, m.n. over omgaan met vertrouwelijke informatie, geschenken, gebruik van gemeentevoorzieningen en nevenfuncties. 2. Het doel van de gedragscode is in onderling overleg ongewenste situaties te voorkomen en/of weg te nemen. Overig instrumentarium ter bevordering integriteit: - Om de gedragscode een levend document te maken is het van belang de code periodiek te evalueren.

Dit moet in ieder geval gebeuren voor het begin van een nieuwe raadsperiode. De burgemeester heeft daarin een actieve rol. 2

- De raad bespreekt het onderwerp integriteit periodiek, bij voorkeur jaarlijks, op voorstel van de burgemeester, bijvoorbeeld op een raadsconferentie. Bijlage: schematisch overzicht wettelijk handelingsperspectief Situatie\actie gewenst door

Griffier

Burgemeester

Raadslid

Raadslid meldt situatie artt 10 of 13 aan griffier of burgemeester Raadslid meldt situatie artt 10 of 13 niet aan griffier of burgemeester, via andere kanalen wordt e.e.a. duidelijk

Informeert burgemeester

Spreekt met raadslid

Informeert burgemeester

Spreekt met raadslid en waarschuwt raadslid na onderzoek

Raadslid pleegt verboden gedraging art 15 lid 1

Informeert burgemeester

Spreekt met raadslid en schorst raadslid na onderzoek

Geeft kennis aan de raad vd situatie Treedt terug als raadslid Kan waarschuwing aan het oordeel van de raad voorleggen (zo niet, dan vervalt raadslidmaatschap na 8 dagen van rechtswege) Geeft toelichting op verboden gedraging aan fractievz overleg en raad

Raadslid twijfelt of art 28 van toepassing is

Adviseert raadslid en informeert burgemeester

Schending geheimhoudingsplicht art 25 en 86 Gemwet Art 272 WvSr

Informeert burgemeester

Raadslid geeft nevenfunctie niet op art 12

Informeert burgemeester

Spreekt desgewenst met raadslid en geeft advies Doet aangifte van vermoeden schending geheimhoudingsplicht Spreekt met raadslid

Besluit zelf of art 28 van toepassing is of niet Evt strafvervolging door Openbaar Ministerie

Fractievoorzittersoverleg Neemt kennis van mededeling raadslid

Gemeenteraad

Bespreekt waarschuwing

Oordeelt of raadslidmaatschap is komen te vervallen Op het besluit staat beroep open bij de Raad van State

Bespreekt schorsing

Eerstvolgende raad bespreking schorsing: verklaart raadslidmaatschap vervallen of heft schorsing op Op het besluit staat beroep open bij de Raad van State Bespreekt situatie evt voorafgaand aan stemming

Kan situatie o.v.v. burgemeester of raadslid bespreken Neemt kennis van aangifte

Neemt kennis van aangifte

Maakt nevenfunctie openbaar of doet afstand

Handelingsperspectief o.b.v. gedragscode Situatie/actie gewenst door

Griffier

Burgemeester

Raadslid

Raadslid twijfelt of strijd is met gedragscode

Adviseert raadslid en overlegt evt met burgemeester

Spreekt desgewenst met raadslid en geeft advies

Trekt conclusie of legt situatie voor aan de raad

3

Fractievoorzittersoverleg Kan situatie o.v.v. burgemeester of raadslid bespreken

Gemeenteraad

Bespreekt situatie evt in raadsvergadering

4