RIS310171 Beantwoording vragen HEA Jaarplan 2021-2022

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, sport en Buitenruimte

000

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10185931 RIS310171 Contactpersoon

Truus van Noort Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 E-mailadres

truus.vannoort@denhaag.nl

Datum

5 oktober 2021 Onderwerp

beantwoording vragen HEA Jaarplan 2021-2022

Geachte voorzitter, In de vergadering van uw commissie op 9 september jl. zijn vragen gesteld over het HEA Jaarplan 2021-2022. In deze brief ga ik, zoals toegezegd, nader in op een aantal vragen over het HEA Jaarplan 2021-2022 en voorzie ik het antwoord met een toelichting. 1. over het Leerkansenprofiel (LKP). Sinds 2007 wordt er in Den Haag subsidie toegekend aan zgn. ‘zware achterstandsscholen’ om aan de kinderen van die school zes uur extra verplichte onderwijstijd aan te bieden. Belangrijke doelen bij het verlengen van deze leertijd zijn het verbeteren van de taalprestaties en het versterken van de sociaal emotionele ontwikkeling van de leerlingen. Elke school ontwikkelde voor deze extra tijd zelf een onderwijsaanbod dat past binnen de visie van de school. Inmiddels zijn we 14 jaar verder en zijn het nog steeds dezelfde 25 scholen die deze subsidie ontvangen, ongeacht of ondertussen andere scholen door een verandering in de leerlingpopulatie hier meer voor in aanmerking zouden kunnen komen en/of deze inzet het gewenste effect heeft. In een onderzoek van Panteia uit 2013 werd al geconstateerd dat veel LKP-scholen geen actueel plan van aanpak hebben en geen of onvoldoende SMART geformuleerde doelen hebben, waardoor resultaten niet of moeilijk meetbaar zijn.

Schoolbezoeken in de afgelopen jaren lieten ook zien dat sommige scholen wel een heel ruime interpretatie van ‘extra leertijd’ hanteren door bijvoorbeeld ook de lunchpauze als zodanig te benutten. De meeste scholen vullen een deel van de LKP-uren in met extra uren taal en rekenen en/of hebben verplichte uren huiswerk maken ingevoerd in de LKP-tijd. Deze constateringen vragen niet alleen om een andere manier van toekennen, maar ook waarborgen. Met de invoering van de huidige HEA 2018-2022 is de focus gelegd op het verbeteren van de kansengelijkheid in het onderwijs. In de eerste brief (RIS303987) aan de raad wordt al aangeroerd dat er o.a. vanuit een brede werkgroep gekeken wordt wat er in Den Haag moet gebeuren op dit terrein én of de middelen wel effectief worden ingezet.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10185931

Uitkomst daarvan is tijdens een werkconferentie in 2019 met de schoolbesturen en raadsleden besproken en heeft geleid tot het volgende advies: - serieuze interventies vragen serieuze investeringen (in geld, tijd en inzet); - stel prioriteiten in wat we wel of niet gaan doen; bij voorkeur op basis van betrouwbaar onderzoek over wat werkt (evidence based); - doe liever enkele dingen goed dan veel dingen matig want kwaliteit telt; - zorg dat kinderen met een grote achterstand er het meeste van profiteren. Op basis van die uitgangspunten zijn de bestaande maatregelen tegen het licht gehouden. Na overleg met de schoolbesturen zijn de resultaten meegenomen in de Jaarplannen (RIS303987, 304080 en 309436). In juli jl. is het rapport “Uitkomsten analyse extra en intensieve leertijd” (RIS309533) met de raad gedeeld. Uit dat onderzoek blijkt dat als we de gelijke kansen van kinderen in het onderwijs in Den Haag willen verbeteren, de middelen anders moeten inzetten. Dat betekent niet doorgaan met wat we al deden, maar nieuwe regelingen maken op basis waarvan scholen met veel achterstandskinderen meer geld krijgen (en andere scholen dus minder) voor Extra en Intensieve Leertijd en dat scholen dat ook effectiever in kunnen zetten. Het budget voor extra en intensieve leertijd, waaronder LKP, is nog steeds ca. € 15 mln.

De verdeelsleutel in de nieuwe subsidieregeling primair onderwijs Den Haag 2021 maakt dat scholen met een hoge achterstandsscore meer budget krijgen en scholen met een lagere score minder. Het budget specifiek voor LKP wordt gedurende de komende jaren stap voor stap afgebouwd en het budget voor Extra Intensieve Leertijd stijgt evenredig. LKP is slechts één methode om vorm te geven aan extra Leertijd en niet altijd de meest effectieve. Scholen kunnen dus desgewenst nog steeds een LKP profiel uitvoeren maar dan met de middelen voor Extra Intensieve Leertijd, maar zij kunnen ook kiezen voor een andere methodiek zoals bijvoorbeeld High Dosis Tutoring. 2. Waarom kan 35% van de ouders subsidie aanvragen voor schoolreisjes (met betrekking tot de onderwijsachterstand)? In de subsidieregeling primair onderwijs Den Haag 2021 versie 2 (moet nog worden vastgesteld door het college) wordt een artikel opgenomen dat scholen (en niet ouders!) een subsidie kunnen aanvragen. Het gaat daarbij om scholen met een onderwijsachterstandsscore (OA-score) tussen de 500 en 1000 maximaal € 10,- per ingeschreven leerling kunnen aanvragen en scholen met een score boven de 1000 maximaal € 20,- per ingeschreven leerling, voor het organiseren van een schoolreisje. Dat is ongeveer 35% van de Haagse scholen; een percentage vergelijkbaar met het aantal achterstandskinderen in Den Haag.

De OA-score is vastgesteld door het CBS (zie ook: www.cbs.nl) op basis van het opleidingsniveau van de ouders, het land van herkomst van de ouders, of ouders in de schuldsanering zitten, de verblijfsduur in Nederland en het opleidingsniveau van de moeder van de leerlingen. De redenering is dat scholen met een hoge OA-score veel ouders hebben die de vrijwillige ouderbijdrage niet betalen en dat er voor die leerlingen geen schoolreisjes georganiseerd kunnen worden. Juist op deze scholen willen we stevig inzetten om te zorgen dat deze kinderen zich zo goed mogelijk ontwikkelen, niet alleen cognitief maar ook sociaal-emotioneel en in brede zin van algemene ontwikkeling. Daarom is het belangrijk dat zij ook kunnen deelnemen aan de extra-curriculaire activiteiten. Met deze subsidie wordt dat mogelijk gemaakt. 3. Kan er in het NPO terug gekomen worden op ‘onderadvisering’ en ‘schoolmaatschappelijk werk’? Het gemeentelijk programma dat gefinancierd wordt met de NPO middelen leent zich niet goed om te besteden aan de ‘onderadvisering’ omdat deze middelen vooral ingezet moeten worden om scholen te ondersteunen zodat zij de door corona opgelopen achterstanden in kunnen lopen.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10185931

Scholen ontvangen zelf de middelen waarmee zij die inhaal programma’s financieren; de gemeente ondersteunt die met extra zorg en extra curriculaite activiteiten zoals cultuureducatie. Onderadvisering (en overadvisering) zijn verschijnselen die in heel Nederland voorkomen en in Den Haag niet vaker dan elders (zie ook RIS307504 Ontwikkeling Gelijke Onderwijskansen). Toch nemen we in Den Haag daar geen genoegen mee. Samen met de schoolbesturen zet ik me in op betere onderwijsadviezen, beter passende keuzes voor vervolgonderwijs, meer brede brugklassen en soepeler overgangen in het voortgezet onderwijs zodat alle Haagse kinderen op de vervolgopleiding komen die bij hen past. Op dit moment lopen er gesprekken met de scholen om te komen tot een convenant waarin afspraken worden gemaakt over een gedragscode, de inzet van externe deskundigen en het trainen en coachen van leerkrachten om de advisering te ontdoen van (onbewuste) vooroordelen. Daarnaast worden ouders ondersteund om tot een goede schoolkeuze voor hun kinderen te komen. Op dit moment financiert de gemeente het algemeen schoolmaatschappelijk werk in po, vo en mbo om te zorgen dat er een efficiënte verbinding is tussen onderwijs en CJG/Jeugdhulp met de bedoeling om kinderen (en hun ouders) snel te kunnen helpen als er (gedrags-)problemen zijn.

Daarnaast worden de uren schoolmaatschappelijk werk in het basisonderwijs uitgebreid om meer en vaker met de ouders van leerlingen in groep 7 en 8 te praten en hen te ondersteunen bij de keuze voor een vervolgopleiding en bij een mogelijke bijstelling van het onderwijsadvies. Gekozen is om dit aan schoolmaatschappelijk werkers te vragen omdat het in gesprek gaan met ouders onder hun professionele expertise valt én omdat zij al functioneren in het team van de school en dus al veel ouders kennen. Het toevoegen van weer een andere professional zou contraproductief kunnen werken. Met de gemeentelijke middelen uit het NPO wordt o.a. gekeken om de uren schoolmaatschappelijk werk nog verder uit te breiden (uit de evaluaties blijkt dat scholen hier erg tevreden over zijn) maar ook het inschakelen van pedagogen, psychologen, coaches en andere professionals behoort tot de mogelijkheden. Per school moet bekeken worden waar de grootste behoefte zit en welk probleem opgelost moet worden. 4. Kan het onderwerp stagediscriminatie opgenomen worden in de nieuwe HEA (en dan ondergebracht worden onder kopje burgerschap)? De Haagse Educatieve Agenda is een co-creatie van gemeente en schoolbesturen en het zou niet passend zijn om daar eenzijdig toezeggingen op te doen.

Maar: elke vorm van discriminatie, zeker die van kinderen die juist extra ondersteuning nodig hebben om hun plek te vinden en zich te kunnen ontplooien, is verwerpelijk. Dat vraagt om maatschappelijke steun en een brede, onderwijsoverstijgende aanpak waar ook in de HEA aandacht voor kan worden gevraagd. Met dat in het achterhoofd kan ik u laten weten dat in de huidige concepten inderdaad aandacht wordt besteed aan thema’s als stagediscriminatie. Tegelijk is het goed om te beseffen dat stagediscriminatie een vorm is van discriminatie in zijn algemeenheid en als zodanig een maatschappelijk probleem is. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Sport en Buitenruimte Hilbert Bredemeijer

3/3