RIS310163 Beantwoording SV Zorgwekkende problemen thuis- en wijkzorg ten koste van hulpbehoevende ouderen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

23 november 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Roopram, luidend: ‘Zorgwekkende problemen thuis- en wijkzorg ten koste van hulpbehoevende ouderen’

OCW/10187685 RIS310163

Het raadslid mevrouw Roopram heeft op 4 oktober 2021 een brief met daarin 10 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Door alle uitgestelde operaties knelt het in de thuiszorg. Patiënten kunnen soms niet direct het ziekenhuis uit omdat er geen nazorg is. Ook krijgen ze minder uren hulp en moeten zij langer wachten op zorg. 1.

Is het college bekend met het artikel ‘Patiënten krijgen minder hulp door 'zorginfarct’’ (1) in het AD waarin wordt aangegeven dat het knelt in de thuiszorg? Zo ja, kan het college haar reflectie omschrijven omtrent dit artikel?

Ja, het college is bekend met het betreffende artikel. 2.

Volgens branchevereniging ActiZ zijn er meer hulpbehoevende 65-plussers, maar het aantal zorgmedewerkers groeit niet. Zijn deze zorgwekkende signalen bekend bij het college? Zo ja, wat is de aanpak van het college? Zo nee, is het college bereid om met ActiZ in gesprek te gaan?

Het is algemeen bekend dat de beschikbaarheid van voldoende personeel in de zorg, landelijk, een belangrijke uitdaging is. De gemeente is niet verantwoordelijk voor de zorg die wordt geleverd in de VVT-sector. ActiZ is de branchevereniging voor verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT) en voert geen rechtstreekse gesprekken met de gemeenten. Thuiszorgorganisaties kampen met een personeelstekort en een hoger ziekteverzuim dan vóór de coronapandemie. Het gevolg van de krapte is dat patiënten soms minder uren zorg krijgen of niet uit het ziekenhuis weg kunnen. Ook moet een deel van de cliënten lang wachten voordat een verpleegkundige kan helpen bij het douchen en aankleden. Mensen die thuis willen sterven moeten voor hun laatste levensdagen soms tóch naar een hospice of ziekenhuis omdat er geen begeleiding is. 3.

Is het college bereid te onderzoeken en in gesprek te gaan met bijvoorbeeld ouderenorganisaties en belangenorganisaties, om ervoor te zorgen dat mensen de nodige begeleiding krijgen zodat ze hun laatste levensdagen thuis kunnen doorbrengen? Zo nee, waarom niet?

De gemeente Den Haag participeert in onderzoek en is al op verschillende manieren in gesprek, met ouderenorganisaties en belangenorganisaties. We zijn periodiek in gesprek met de Stedelijke Ouderencommissie (SOC) over de ervaringen van Haagse senioren.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10187685

Tevens participeert het college in het Kennisplatform Seniorvriendelijk Den Haag, waarin we in gesprek zijn met kennisinstellingen, belangenbehartiging en maatschappelijke organisaties, die hierin zijn vertegenwoordigd. Het college toetst in dit platform of het actieprogramma Seniorvriendelijk Den Haag 2020-20221 nog op de juiste manier inspeelt op de behoeftes van senioren in Den Haag om prettig zelfstandig ouder te kunnen worden. In het door het platform uitgevoerde Onderzoek Den Haag Seniorvriendelijke Stad 20202 geven senioren Den Haag een ruime voldoende. 4.

Kan het college aangeven wat de status is van het oprichten van een Zorg Werkt Academie?

In de Voortgangsbrief Werkoffensief +500 2020 van 18 mei jl. 3 komt de ‘Zorg Werkt Academie’ aan bod. Inmiddels is de ‘Zorg Werkt Academie’ gewijzigd in het project ‘Zorg Werkt’ dat in twee fases vorm krijgt. In de eerste helft van 2021 is gestart met het ontwikkelen van de leerlijn ‘Zorg Werkt.’ In juli jl. is de leerlijn opengesteld voor kandidaten. Het tweede half jaar van 2021 wordt gebruikt om tussentijds bij kandidaten, werkgevers en partners te toetsen wat de ervaringen zijn, met als doel de leerlijn verder te optimaliseren. Parallel wordt verkend hoe vanuit deze basis en vanuit een gezamenlijke behoefte initiatieven vanuit de markt hieraan kunnen worden verbonden. In de volgende voortgangsbrief wordt u geïnformeerd over de voortgang van het project en de eerste resultaten. 5.

Kan de Zorg Werkt Academie een rol spelen in het oplossen van de personeelstekorten in bijvoorbeeld de thuis- en wijkzorgfuncties?

De leerlijn ‘Zorg Werkt’ heeft als doel om meer mensen aan een baan te helpen in de zorg. Inmiddels nemen ruim 60 personen hieraan deel. Daarmee is het één van de initiatieven die een bijdrage levert aan het helpen oplossen van het personeelstekort in de zorg. Volgens Verpleegkundigen en Verzorgenden (V&VN) moet het aantrekkelijker gemaakt worden om in de thuiszorg te werken. 6.

Kan het college aangeven wat voor rol de gemeente kan innemen om de personeelstekorten in o.a. de thuiszorg aan te pakken?

De tekorten worden vooral verwacht in de verpleging en verzorging, wat onder de Zorgverzekeringswet valt en daarvoor zijn de zorgaanbieders als eerste aan zet. Ook binnen de Wmo, wat wel onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid valt, is de verwachting dat tekorten zullen ontstaan. Vanuit bijvoorbeeld organisaties voor verpleeg- en thuiszorg, de (regio)gemeenten en andere partners worden oriënterende gesprekken gevoerd om gezamenlijk met dit vraagstuk aan de slag te gaan. Om de toename van de vraag naar personeel in o.a. de thuiszorg af te remmen, bevordert de gemeente een gezonde leefstijl en het (langer) gezond, zelfstandig thuis kunnen wonen en zet in op technologische innovaties die hieraan bijdragen, samen met de zorgketenpartners binnen Gezond en Gelukkig Den Haag.

1

RIS307178

2

RIS308365

3

RIS308730

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10187685

Zo start de gemeente met partners in de stad dit najaar een campagne om Hagenaars bewust te maken van technologie voor zorg en ondersteuning thuis en die kan helpen om zelfstandig thuis te (blijven) wonen. De campagne richt zich in het bijzonder op Haagse ouderen, Hagenaars met een zorg- of ondersteuningsvraag van jong tot oud (mensen met een beperking, mensen met een GGZproblematiek) en mantelzorgers.4 Dit doen we door hen uit te nodigen om in gesprek te gaan over technologie en kennis te maken met technologie via gesprekken in de wijk, de eHealth Marktplaats keuzehulp, Uitleenservices en Living Labs. Doordat patiënten langer op een operatie moeten wachten, krijgen ze meer klachten en hebben ze meer hulp thuis nodig. Bovendien duurt het herstel bij veel mensen langer, omdat hun conditie hard achteruit is gehold toen ze op de wachtlijst stonden. Volgens de zorgorganisaties kan de afstemming met veel ziekenhuizen veel beter. 7.

Is het college bereid om met de thuiszorgorganisaties en ziekenhuizen in gesprek te gaan om tot een gezamenlijke aanpak te komen? Zo nee, waarom niet?

De gemeente heeft tijdens de coronacrisis gesprekken gevoerd met de transferverpleegkundigen van de Haagse ziekenhuizen (HMC en Haga) en peilde de behoeften. Naar aanleiding daarvan is een factsheet ‘Praktische ondersteuning Haagse Covid-patiënten’ gemaakt. Daarin wordt toegelicht op welke manier praktische ondersteuning kan worden geregeld wanneer een patiënt wordt ontslagen en de eigen kracht of directe omgeving niet ingezet kan worden. Ook worden in de factsheet websites en telefoonnummers gegeven van o.a. Servicepunten XL, hulp bij maaltijden, burenhulp, mantelzorg en hulp in de huishouding. Verder is er vanuit de uitvoeringsorganisatie Jmo contact met de transferverpleegkundigen in ziekenhuizen, om te zorgen dat bijvoorbeeld de huishoudelijke hulp snel opgestart kan worden na ontslag uit het ziekenhuis. Transferverpleegkundigen blijken de route naar een spoedmelding goed te kunnen vinden. We hebben te maken met een zorginfarct. Patiënten krijgen niet altijd meer de zorg die ze nodig hebben, constateert de voorzitter van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN). 8.

Deelt het college de mening van Hart voor Den Haag/Groep de Mos dat wij als derde stad van Nederland een visie/plan moeten hebben omtrent de toekomst van de zorg, gezien de vergrijzing? Zo neen, waarom niet? En is het college bereid om de toekomst/ aanpak van de zorg voor ouderen toe te voegen aan het actieprogramma Seniorvriendelijke stad Den Haag 2020 – 2022?

Den Haag heeft de afgelopen jaren stappen gezet om een seniorvriendelijke stad te worden. Tegelijkertijd blijft het aantal senioren toenemen, veranderen de wensen en behoeften van deze senioren en verandert ook de omgeving. Het is dus nodig om samen met senioren te blijven kijken naar wat Den Haag nodig heeft als stad om prettig oud in te kunnen worden. Het college heeft in de aanpak met twee van de drie ambities (namelijk gezond en veerkrachtig én prettig wonen in je wijk) de visie geformuleerd (en uitgewerkt in het actieplan) gericht op de zorg voor ouderen. Het gaat sinds de coronapandemie veelal over de drukte in de ziekenhuizen. Maar ook in de wijken loopt het werk op. Wijkverpleegkundigen komen handen tekort om alle cliënten te kunnen douchen, wonden te verzorgen of medicijnen te geven.

4 Kijk voor meer informatie op technologievoorthuis.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10187685

9.

Het tekort aan wijkverpleegkundigen is al jarenlang een probleem. Hoeveel wijkverpleegkundigen zijn er werkzaam in Den Haag? Kan het college aangeven hoe het is gesteld met het tekort aan wijkverpleegkundigen in Den Haag?

Wijkverpleegkundigen worden bekostigd vanuit de Zorgverzekeringswet en zijn daarmee een Rijksverantwoordelijkheid. De gemeente heeft geen cijfers van een eventueel tekort aan wijkverpleegkundigen. 10. De gemeente heeft een zorgplicht naar haar inwoners. Kan het college aangeven hoe zij kunnen voorkomen dat de knelpunten in de thuis- en wijkzorg ten koste gaan van hulpbehoevende mensen, de kwetsbare ouderen? De gemeente is structureel in gesprek met zorgverzekeraars, omdat het personeelstekort een breed probleem is in de zorg, waar werkgevers en overheden een gezamenlijk vraagstuk hebben. Vanuit de uitvoeringsorganisatie Jmo is er in de dagelijkse praktijk contact tussen casemanagers en wijkverpleegkundigen, wanneer dit speelt bij een Wmo-melding van een inwoner waar wij onderzoek doen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen