RIS310151 Beantwoording technische vragen Voorstel van het college inzake Investeren in een groen Hollands Kwartier

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Anne Mulder Wethouder van Financiën en Stadsontwikkeling

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSO/10180324 Contactpersoon

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

Daan Quaijtaal Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Portefeuille Projecten Den Haag Telefoonnummer

14070 E-mailadres

daan.quaijtaal@denhaag.nl

Datum

5 oktober 2021 Onderwerp

Beantwoording technische vragen "Voorstel van het college inzake Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier"

Geachte voorzitter, Hierbij deel ik met u de beantwoording van de technische vragen die door commissieleden zijn ingediend in voorbereiding op de behandeling van het voorstel van het college inzake Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier (RIS309486). Ingediende vragen door D66 1.

Minimaal de helft van de nieuw te bouwen woningen worden bestempel als “betaalbare woningbouw”. Wordt daarmee de NHG grens tot 325.000 koop en de middeldure huur tot 1050 euro per maand bedoeld? Kan dit nog verder worden uitgesplitst in goedkoop en middelduur?

Dit betreft een definitie van het Rijk, en daar worden inderdaad alle woningen onder de NHG-grens en onder de huurgrens van 1.050 euro per maand mee bedoeld. In Den Haag is echter verdergaand beleid van toepassing, waarover u bent geïnformeerd in de afdoening van de motie “Duidelijke gemeentelijke kaders” in de raadsmededeling “Sturing betaalbare woningbouw in lopende projecten (RIS308642)”.

2.

De projecten 1 en 2 (Dintelstraat en Struijck 2) zijn de sociale projecten en die vallen net buiten het te vergroenen gebied, zonde voor de mensen die sociaal huren, wat is daarvan de reden?

Deze projecten vallen wel binnen de begrenzing van de businesscase zoals aangegeven op de overzichtskaart. De projecten aan de Dintelstraat en Struijck 2 maken deel uit van het deelgebied Haagvlietpoort en daarmee ook van de Nota van Uitgangspunten Haagvlietpoort 2019 (RIS301941) waarin vergroening van de aansluitende openbare ruimte eveneens is opgenomen als uitgangspunt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

3.

In eerdere plannen stond iets over een “velostrada” over de Waldorpstraat naar de Binckhorst, nu is het nog geen fietssnelweg met een bruggetje van de bontekoestraat naar het trekvlietplein. Past de velostrada nog steeds in de planning?

De Velostrada is een hoogwaardige regionale fietsroute die, onder andere, Voorburg en de Binckhorst direct met HS/Laakhavens verbindt. Daarvoor wordt een nieuwe comfortabele brug over de Trekvliet gemaakt voor zowel fietsers als voetgangers. Deze route zal aansluiten op de al aanwezige fietsroutes via de Waldorpstraat richting Rijswijk en Moerwijk. De aanleg en het behoud van vrijliggende fietspaden is uitgangspunt voor de planuitwerking van de Waldorpstraat en het Leeghwaterplein. 4.

Over de Rijswijkseweg loopt een mooie spoorbrug, wordt daar nog iets van renovatie verwacht?

De Spoorbrug is eigendom van ProRail. Onderhoudswerkzaamheden aan de Spoorbrug zijn in voorbereiding bij ProRail. 5.

Hoe is de 15.000 m2 hoteloppervlak tot stand gekomen?

Binnen een hoogdynamisch gemengd stedelijk milieu waar werken en wonen samengaan en met de nabijheid van Station Den Haag HS als belangrijk mobiliteitsknooppunt, is hotelprogramma een aanvulling die past binnen het bredere programma. Het voorstel van 10.000 tot 15.000 m 2 hotelprogramma is gebaseerd op een hotel met 175 tot 250 kamers. Ingediende vragen door ChristenUnie/SGP 6.

Kan er een lijst worden gegeven van de mobiliteitsingrepen die in dit gebied zijn beoogd?

De mobiliteitsmaatregelen bestaan deels uit generieke maatregelen, gericht op de mobiliteitstransitie. Daarvan is het besluit over de parkeernormen in het CID de meest aansprekende (RIS306160) en is er het voornemen om een Mobility Hub in het gebied te realiseren (onderdeel No-Regret Pakket CID Binckhorst; RIS303062). Ten aanzien van de verkeersinrichting zijn in het plangebied de volgende maatregelen beoogd: • het afsluiten van de Waldorpstraat als doorgaande route voor autoverkeer. De busroute via de ‘lage’ Waldorpstraat blijft behouden; • het realiseren van de Velostrada (zie ook het antwoord op vraag 3) en het verbeteren van de bestaande doorgaande fietsroutes; • het toevoegen van ruimte en kwaliteit voor de fietser en voetganger, onder andere op de looproutes naar de tramhaltes; • het beperken van het aantal parkeerplaatsen op de openbare weg; • het beperken van de verkeershinder door laden en lossen door de eis om dit bij nieuwbouw op het eigen plot te faciliteren. 7.

Onlangs is ons initiatiefvoorstel ‘Maak het duurzaam’ aangenomen. Welke klimaatadaptieve oplossingen worden er, conform het aangenomen voorstel, toegepast bij de impuls die aan de openbare ruimte wordt gegeven in dit gebied?

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

Klimaatadaptatie, vergroening, en het creëren van ontmoetingsplekken vormen belangrijke bouwstenen bij de herinrichtingsplannen. Richting de voorlopige ontwerpen ontstaat er zicht op welke oplossingen, maatregelen, verhoudingen tussen type groen, enzovoorts concreet worden voorzien. Kwaliteit en (financiële) haalbaarheid spelen daarbij een rol. Momenteel zijn deze plannen in een beginfase, waarbij er voor de Stadscampus HS al wel een concept schetsontwerp is. Na de schetsontwerpen, volgen de voorlopige ontwerpen. Deze worden met bijbehorende kostenramingen voor bestuurlijke besluitvorming voorgelegd, pas na bestuurlijke besluitvorming worden deze definitief vastgesteld en uitgewerkt richting een definitief ontwerp. 8.

In het voorstel is te lezen dat bij de vergroeningsslag de groennorm van 8 m2 per woning geldt. Wat is in dit gebied de verhouding tussen kijkgroen en gebruiksgroen per woning?

Zie het antwoord op vraag 7. De verhouding tussen kijkgroen en gebruiksgroen wordt duidelijk in de voorlopig ontwerpen. Deze zijn nog niet gereed. 9.

Kan op een kaart worden aangegeven op welke plekken in Hollands Spoor Kwartier ruimte wordt gemaakt voor centrale parkeergelegenheden en deelconcepten?

In het HS Kwartier worden geen nieuwe centrale parkeergelegenheden gerealiseerd. Uitgangspunt is dat gebruik wordt gemaakt van de bestaande parkeergarage van Q-Park. De afgelopen jaren was hier sprake van onderbezetting. Een aantal ontwikkelingen in het HS Kwartier creëren voor eigen gebruik een minimaal aantal parkeerplekken. Voor The Grace heeft de ontwikkelaar concrete plannen voor een deelautoconcept in de garage van Q-Park. 10. Kan concreet worden gemaakt wat het efficiënter en schoner inrichten van de logistieke keten betekent voor dit gebied? Dit komt voort uit de doelstellingen van de Mobiliteitstransitie zoals omschreven in de Hoofdlijnenbrief mobiliteitstransitie (RIS302361). Onder efficiënt wordt verstaan dat de omvang en hinder van logistieke bewegingen zo veel mogelijk wordt beperkt door, onder andere, het bundelen van vervoersstromen en het zoveel mogelijk op eigen terrein/inpandig realiseren van adequate voorzieningen voor laden en lossen en afvalinzameling. In de ontwerpfase van zowel de gebouwen als de openbare ruimte wordt hier rekening mee gehouden en in samenspraak met partijen als De Haagse Hogeschool, ontwikkelaars, en ondernemers wordt gekeken naar de meest optimale organisatie voor logistiek.

Onder schoon wordt de bredere inspanning verstaan om bedrijven te stimuleren hun logistiek met schonere vormen van vervoer te organiseren (zoals elektrisch rijden, waterstof, en het inzetten van milieuzones). 11.

Kan worden aangegeven welke plannen van het schetsontwerp door Juurlink & Geluk haalbaar zijn binnen de begroting voor dit gebied?

Het schetsontwerp geeft richting aan het beoogde toekomstbeeld. Deze wordt verder uitgewerkt richting een financieel haalbaar plan in de fase van het voorlopig ontwerp. Zie ook het antwoord op vraag 7. 12. Zijn er al beoogde locaties voor het realiseren van sportvoorzieningen, speelplekken en andere recreatieve voorzieningen in dit gebied? Hiervoor zijn nu nog geen specifieke locaties aangewezen. De eventuele inpassing van dergelijke voorzieningen is onderdeel van de verdere uitwerking.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

13. Is er al een beoogde locatie voor de nieuwe school in Laakhaven West? Laakhaven-West valt buiten het HS Kwartier. Een verkennende studie naar een school in LaakhavenWest loopt. 14. Hoe gaat het participatieproces precies vormkrijgen? Wat zijn de eerste stappen die op dit gebied worden ondernomen? Zoals aangegeven in het voorstel kent het HS Kwartier een aantal deelgebieden en deelprojecten. Deze hebben een eigen participatietraject. Zo is er een lopend participatietraject voor de Stadscampus HS en wordt het participatietraject voor de Waldorpstraat opgestart. Bij de Stadscampus HS wordt er gesproken met vertegenwoordigers van de naburige bewonersvereniging zodat zij als gebruikers van het gebied invloed hebben op het op te stellen voorlopig ontwerp. Daarnaast worden concrete voorstellen van bewoners voor verbeteringen in de tijdelijkheid tot zover als mogelijk meegenomen, van advies voorzien, of ook daadwerkelijk uitgevoerd. Met De Haagse Hogeschool wordt in lijn met het Convenant Gemeente Den Haag en De Haagse Hogeschool (RIS306310) samengewerkt met de opleiding Ruimtelijke Ontwikkeling. Studenten komen als onderdeel van hun opleiding met inspirerende ideeën voor het gebied. Op haar beurt presenteert de gemeente haar concept plannen welke de studenten van feedback mogen voorzien.

Voor de Waldorpstraat wordt een werkgroep samengebracht met als doel om belanghebbenden mee te nemen en ruimte te geven om mee te denken in de herinrichting en vergroening van de buitenruimte. Het uitgangspunt is dat voor de herinrichtingsplannen de wensen van gebruikers worden opgehaald en zoveel als mogelijk worden verwerkt in de plannen conform het Participatie- en communicatieplan CID (RIS303004). 15.

Hoeveel geld van het programma Ruim baan voor de Fiets gaat naar de mobiliteitsmaatregelen in dit gebied?

Een bedrag van 11 mln., inclusief 4,8 mln. verwachte subsidie van de MRDH, de Provincie en het Rijk.

16. Hoeveel geld vanuit de pot voor de no-regret maatregelen CID Binckhorst gaat naar de mobiliteitsmaatregelen in dit gebied? Voor het gehele bouwprogramma in het CID is in de Structuurvisie CID (RIS307135) een aantal mobiltieitsmaatregelen als voorwaardelijk meegenomen voor PlanMER. Dit gaat om een lijst met maatregelen, waarvan de fysieke maatregelen gekwantificeerd zijn op ca. 300 mln. In deze investeringsopgave zit overlap met de No-regret maatregelen (ca. 115 mln). Elke ontwikkeling draagt naar rato bij aan deze opgaven. Door de ontwikkeling van het HS kwartier is het deel gekwantificeerd op het in de businesscase genoemde bedrag van 48,5 mln. In dit besluit is het transformeren van de Waldorpstraat een specifieke mobiliteitsmaatregel die ook terugkomt in het programma No-regret maatregelen CID Binckhorst (RIS306078). Overige mobiliteitsmaatregelen uit het No-regret programma zijn onder andere de Verlengde Velostrada (2e fase) en het oplossen van drie knelpunten op het Trekfietstracé. Deze maatregelen worden nader uitgewerkt en voorbereid en voor bestuurlijke besluitvorming voorgelegd in 2022.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

Ingediende vragen door de Partij voor de Dieren 17.

Kunnen de bestedingen verder worden uitgesplitst? Het is nu wel erg generiek.

Het is een globale begroting op basis van nog niet uitgewerkte plannen. Een verdere uitsplitsing is daarmee nu nog niet aan de orde. Het gaat in ieder geval uit van een integrale inrichting van de onderen bovengrond waarbij rekening wordt gehouden met vergroening en klimaatadaptatie. Zie ook het antwoord op vraag 7. 18. Wat zijn de belangrijkste uitgaven die hiermee worden bekostigd? Met de middelen uit de businesscase wordt een herinrichting van de openbare ruimte beoogd met een primaire focus op vergroening en verduurzaming. Voor de realisatie hiervan zijn kostbare inspanningen nodig, bijvoorbeeld op het gebied van grondwerk, een eventuele herschikking van ondergrondse infrastructuur, en de vervanging van verharding. Dergelijke ingrepen zorgen er uiteindelijk voor dat ruimte ontstaat voor hoogwaardig groen, watervasthoudende capaciteit, en andere klimaatadaptieve maatregelen. Een ander belangrijk thema waar de businesscase aan bijdraagt is het creëren van langzaam verkeerroutes waar de fietser en voetganger op één staan. Deze mobiliteitsgedreven ingrepen dragen net als vergroening bij aan een verbeterde verblijfskwaliteit. Tot slot voorziet de businesscase in de voorbereidingskosten die gemaakt worden tijdens de ontwerpfase. Kostenramingen zullen samen met de voorlopige ontwerpen voor bestuurlijke besluitvorming worden voorgelegd. 19.

Wordt met deze aanpassing het viaduct gesloten? In de plannen is ervan uitgegaan dat de Waldorpstraat wordt afgesloten als “doorgaande route” voor autoverkeer tussen de Rijswijkseweg en de Calandstraat. Over de wijze waarop en de exacte locatie moet nog nadere uitwerking en besluitvorming plaatsvinden. Wel vervalt door de afsluiting de noodzaak van het viaduct in de Waldorpstraat die immers geen functie heeft voor de ontsluiting van de aanliggende gebouwen. Als onderdeel van de transformatie van het gebied zal het viaduct in de Waldorpstraat worden gesloopt om plaats te maken voor langzaam verkeer, groen en verblijven. 20. Wat zijn de verhouding tussen de kosten voor vergroening en de aanpassingen in het mobiliteitssysteem? De indicatieve gebiedskosten (totaal 36,5 mln) hebben betrekking op het directe gebied, waar vergroening onderdeel van uitmaakt. De andere 48,5 mln mobiliteitskosten is bestemd voor de mobiliteitstransitie CID die het mogelijk maakt om de verdichting door te voeren. Deze ingrepen zijn mobiliteitsgedreven, maar bevatten ook verbeteringen voor de verblijfskwaliteit in de openbare ruimte. 21.

Kan worden aangegeven welk deel van de kosten projectontwikkelaars via kostenverhaal betalen? Waarom moet de gemeente zoveel kosten zelf dekken? De projectontwikkelaars doen een bijdrage op basis van PPT-criteria (PPT: profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid) aan de herinrichting van de Waldorpstraat conform de systematiek uit de Wet ruimtelijke ordening. Daarnaast leveren ontwikkelaars een bijdrage aan de gemeentelijke apparaatskosten zoals standaard opgenomen in de anterieure overeenkomsten. 22. Is van de 85 miljoen maar 6 miljoen private dekking?

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

Dat klopt, zie ook het antwoord op vraag 21. Verder zitten in het voorstel veel gemeentelijk publieke projecten die de gemeente voor een deel al voornemens was om uit te voeren in het gebied. Deze zijn geaggregeerd in één overzicht. 23. Kan de business case die is vastgesteld met de raad worden gedeeld? De businesscase is in het voorstel met u gedeeld. 24. Kan de BZK-beschikking en -aanvraag met de raad worden gedeeld? Die kan op een afgesproken moment in vertrouwen ter inzage worden gelegd. 25. Hoeveel groen zal met dit plan worden toegevoegd? Neemt het totale vierkante meters groen toe? Het uitgangspunt is de groennorm van 8 m2 op het gebiedsniveau van Laakhavens. Dit uitgangspunt volgend, zal op de meeste plekken inderdaad het totaal aantal vierkante meters groen toenemen. Hoeveel dit op welke plek precies is, wordt duidelijk in de voorlopige ontwerpen. 26. Worden bestaande bomen gekapt voor deze ontwikkeling? Hierop is nu geen zicht. Uit de voorlopige ontwerpen voor de openbare ruimte wordt dit wel duidelijk. Er is altijd sprake van een netto toevoeging van bomen. 27. Waarom is in deze ontwikkeling 15.000 m2 hotel opgenomen? Zie het antwoord op vraag 5. 28.

Kan het college per vergroeningssuggestie uit onze schriftelijke vragen “Vergroeningskansen Laakhavens” (RIS308360) uiteenzetten hoe deze worden meegenomen in de voorlopige ontwerpen? Ja, er wordt rekening gehouden met de motie en deze wordt meegenomen in de integrale vergroeningsslag in dit deel van Laakhavens. Niet alle suggesties vallen binnen de begrenzing van het HS Kwartier. Het raadsvoorstel gaat verder dan de motie, omdat voor dit deel van Laakhavens een bredere vergroeningsslag is voorzien. 29. Kan worden aangegeven hoeveel van de m2 groen kwalitatief groen wordt (met ruimte voor biodiversiteit) en hoeveel recreatiegroen, zoals grasveldjes en sierbeplanting? Dit vormt onderdeel van de uitwerking. Het uitgangspunt is hoogwaardig groen en de integratie van klimaatadaptatieve maatregelen. Uit de voorlopige ontwerpen voor de openbare ruimte worden de verhoudingen tussen de genoemde type groen verder duidelijk. Zie ook het antwoord op vraag 7. 30. Voorheen werd het CID aangeduid als de driehoek tussen de stations en de Binckhorst. Nu wordt een groot stuk van Laakhavens hier ook bij betrokken. Klopt het dat dit stuk nu ook bij het CID hoort en dus te maken krijgt met een groennorm van 8m2? Hoe ver kunnen de grenzen van het CID worden opgerekt?

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10180324

De begrenzing van het CID is zoals gepresenteerd in de Structuurvisie CID (RIS307135). Laakhavens is daar een integraal onderdeel van. Daarmee moet het voldoen aan alle kaders uit de Structuurvisie CID. 31. Wat zijn de (voorlopige) resultaten van het onderzoek naar de windtunnel die mogelijk zou ontstaan op de Waldorpstraat? Is het soort beplanting dat hier is gepland daar tegen opgewassen? Op CID-niveau wordt een windhinder- en bezonningsonderzoek uitgevoerd. Voor de ontwikkelingen wordt bekeken wat er nodig is om deze te laten voldoen aan de kwaliteitsklasse die passend is bij het beoogde gebruik van de omliggende openbare ruimte. Zie ook het antwoord bij vraag 32. 32. Wordt er gekozen voor een mix van bomen zodat in de herfst en winter geen kale vlaktes worden verwacht, bijvoorbeeld evergreens? Het uitgangspunt van hoogwaardig groen gaat naast een toename in de aanwezige hoeveelheid groen ook over de cultuurtechnische kwaliteit ervan. Factoren zoals jaargetijden en bezonning worden daarin meegenomen. De soort bomen en beplanting evenals mogelijke mixen zijn daarmee een integraal onderdeel van de uitwerking. 33. Klopt het dat de kades aan de Leeghwaterkade/Fijnjekade worden vergroend? Worden dit diervriendelijke oevers? Kansen om de kades aan de Leeghwaterkade en Fijnjekade te vergroenen worden inderdaad onderzocht als onderdeel van de ontwerpopgave voor de Stadscampus HS.

Voorzieningen die getroffen kunnen worden om hier diervriendelijke oevers van te maken willen we hierin meenemen. De afgelopen jaren heeft de gemeente al geëxperimenteerd met groene drijvende eilanden in het water langs de Fijnjekade waar ook vogels hun heenkomen zoeken. Dit wordt de komende tijd doorgezet. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Anne Mulder Wethouder Financiën en Stadsontwikkeling

7/7