RIS310062 Bijlage Presentatie verkenning BDO

Uitgangspunten voor doorontwikkeling oorspronkelijke concept Den Haag / 30 juni 2021 / Anton Revenboer

Even voorstellen… Publieke Sector

Anton Revenboer

Kenmerken

Expertise

 Accountancy, Tax, Legal

en

Advisory  300 medewerkers waarvan 50

adviseurs  Van visie en strategie tot

implementatie

 Landelijke ontwikkelingen  Bestuurlijke trajecten  Governance en uitvoering P-wet / Wsw  Programmamanagement Sociaal Domein  Regio-coördinator Inburgering  Financiën en bezuinigingen sociaal

domein 06 – 5496 7293 anton.revenboer@bdo.nl

Inhoudsopgave • Korte terugblik • Vraag, aanpak & uitvoering • Voorbeelden in het land + regionale infrastructuur • Oorspronkelijke randvoorwaarden, geleerde lessen, succesfactoren en uitgangspunten • Advies voor de doorontwikkeling

3

Korte terugblik

Het oorspronkelijke concept • Aanpakken mismatch op Haagse arbeidsmarkt • Energietransitie vraagt om innovatie • Oriëntatie op verschillende beroepen in de sector bouw en techniek/energietransitie • Kandidaten klaarmaken voor werk • Praktijkgericht ontwikkeltraject • Plaatsing bij werkgever in de sector energie, techniek of bouw

5

Onderzoek levensvatbaarheid (1/3) In hoeverre is SEA levensvatbaar (rapport d.d. 10 november 2020)

Aanpak • Documentenstudie en interviews Bevindingen • Toenmalige situatie niet levensvatbaar, aanvullende maatregelen met bijbehorende investeringen nodig • Toekomstplan biedt onvoldoende perspectief op operationeel en organisatorisch vlak gegeven de financiële situatie • Financieel perspectief is onvoldoende: zowel op basis van toenmalige situatie als de toekomst • Er is draagvlak voor het concept bij de meeste betrokkenen, maar er is ook wantrouwen tussen mensen en organisaties

6

Onderzoek levensvatbaarheid (2/3) In hoeverre is SEA levensvatbaar (rapport d.d. 10 november 2020)

Conclusie: niet levensvatbaar, tenzij… • Drie denkrichtingen •

Doorgaan en investeren

•

Per direct opheffen van de stichting

•

On hold zetten van de activiteiten

Advies • Activiteiten ‘on hold’ zetten en de businesscase actualiseren

7

Onderzoek levensvatbaarheid (3/3) In hoeverre is SEA levensvatbaar (rapport d.d. 10 november 2020)

Ontwikkelingen ná rapport • Vervolgvraag aan BDO over doorontwikkeling oorspronkelijke concept • Brief van wethouder van Sociale Zaken en Werk inzake Ontwikkelingen Stichting Energieaacademie, dd 21 december 2021, RIS 307339 • Stichting maakt pas op de plaats en doet faillissementsaanvraag • Onderzoek Berenschot

8

Vraag doorontwikkeling oorspronkelijke concept

Vraag, aanpak & uitvoering Vraag Hoe ziet de doorontwikkeling van het oorspronkelijke concept eruit? • Wat zijn de bepalende uitgangspunten voor de doorontwikkeling? • Hoe ziet de bijbehorende kosten eruit? Aanpak

• Deskresearch: wat gebeurt er elders in het land en wat gebeurt er al in de regio? • Individuele gesprekken met meer dan 20 mensen van organisaties vanuit het bedrijfsleven, onderwijs en de overheid • Verdiepende inspiratiesessie voor verbinding en draagvlak voor het vervolg

• Consultatieronde

10

Vraag, aanpak & uitvoering Uitvoering ✓ Investeren in draagvlak is nodig i.v.m. gevoeligheden tussen partijen ✓ Meer gesprekken gevoerd dan vooraf gepland ✓ Eerste financiële inschatting kosten is op hoofdlijnen uitgewerkt ➢ Consultatieronde met verschillende partijen uit het werkveld / werksessies ➢ Nadere uitwerking

11

Ontwikkelingen en voorbeelden Ontwikkelingen • Triple Helix, Inclusieve technologie • Publiek-private samenwerking • Human Capital Akkoord RPA Haaglanden, regeling Perspectief op Werk

Voorbeelden • Utrecht: schilders huren De Beroepentuin in: 1 sector, geen energietransitie • Amsterdam: House of Skills (samenwerkingsverband tussen ondernemers, onderwijs en overheid): Publiek-private-samenwerking • Rotterdam/Rijnmond: Rijnmond Bouw => 1 sector • Groningen: private praktijkopleiders met uitstroom naar de bouw => kleine schaal

=> Idee dat Den Haag mbt Energietransitie oorspronkelijk had, wordt (nog) nergens uitgevoerd

12

Infrastructuur in Den Haag / Haaglanden •

Verschillende private praktijkopleiders en sociale ondernemingen

13

Infrastructuur in Den Haag / Haaglanden •

Verschillende private praktijkopleiders en sociale ondernemingen

•

Branchegerichte stichtingen

14

Infrastructuur in Den Haag / Haaglanden •

Verschillende private praktijkopleiders en sociale ondernemingen

•

Branchegerichte stichtingen

•

Innovatie

•

Onderwijs / Kennis- en Praktijkcentrum Energietransitie

15

Aanpak

Oorspronkelijke randvoorwaarden

Advies Geleerde lessen

16

Oorspronkelijke randvoorwaarden 1. Energietransitie en innovatie is het vertrekpunt 2. Bedrijven willen zich verbinden aan het concept door het maken van duidelijke samenwerkingsafspraken 3. Het moet plaatsvinden op een geschikte locatie voor de korte termijn en het kan op de lange termijn op andere locaties plaatsvinden 4. Er moet voldoende instroom zijn van kandidaten voor de trajecten vanuit de arbeidsmarktregio 5. Het concept wordt uitgevoerd in samenwerking met onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijven 6. Kandidaten maken op een laagdrempelige en praktijkgerichte manier kennis met de diverse beroepskeuzen 7. Bedrijven en werkzoekenden worden aan elkaar gekoppeld zodat er tijdens en/of na de opleiding een – waar nodig op maat gemaakte - baan beschikbaar is

17

Aanbevelingen nav rapport 10 november en inspiratiesessie 1. Draagvlak: er dient voldoende bestuurlijk draagvlak onder de betrokken organisaties te zijn 2. Juiste verhouding: het project, de aanpak dient de juiste schaal te hebben ten opzichte van de fase en de ambitie 3. Governance: de rolverdeling in het de uitvoering van het concept dient helder te zijn

4. Eenduidige doelstellingen: voor alle stakeholders dient duidelijk te zijn wat de precieze doelstelling is 5. Klantreis: de wijze waarop de toeleiding van kandidaten naar de fasen en organisaties verloopt moet voldoende gestroomlijnd zijn

6. Risicobeheersing: geformuleerde risico’s moeten ook worden gemitigeerd 7. Onderling vertrouwen: de werkwijze moet gericht zijn op onderling vertrouwen, oa door gezamenlijk op korte termijn successen te hebben en die te delen 8. Gedegen uitvoeringspraktijk: er moet een concreet implementatieplan op operationeel niveau komen met daarin mijlpalen en SMART geformuleerde doelstellingen en go-/no go-momenten.

18

Centrale uitgangspunten voor de doorontwikkeling 1/3 1. De triple helix is het vertrekpunt en daarmee is samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid essentieel; geen één partij lukt het alleen; je hebt elkaar nodig en dat vraagt om commitment 2. Er is een duidelijk onderscheid tussen de korte (fase 1), middellange (fase 2) en lange termijn (fase 3). 3. Het concept bestaat uit een ontwikkeltraject op maat waar kandidaten zich klaarmaken voor werk, een snuffelmogelijkheid in de praktijk, vakopleiding en plaatsing bij de werkgever onderdeel van zijn. 4. Het concept is bedoeld voor praktijkgerichte kandidaten van alle leeftijden uit regio Haaglanden met een afstand tot de arbeidsmarkt c.q. zonder startkwalificatie. 5. In het concept zijn de arbeidsplekken het startpunt; de inhoud en kwaliteit van de opleidingen sluiten hierbij aan.

19

Centrale uitgangspunten voor de doorontwikkeling 2/3 6. Er is cofinanciering vanuit alle organisaties in de vorm van middelen, materialen en/of mensen. 7. In het concept krijgt de samenwerking tussen betrokken organisaties vorm in afspraken over governance, eigenaarschap, onderlinge afhankelijkheden en bevoegdheden en het beschrijven (en mitigeren) van risico’s.

8. Vanuit een situatie waarin wantrouwen heerst bij verschillende stakeholders en vertrouwen weer moet worden opgebouwd, dient de doorontwikkeling te worden opgezet. Hiervoor is betrokkenheid en steun van de verschillende organisaties vereist. De samenwerking wordt stapsgewijs opgezet, waarbij bestuurlijk commitment vanuit alle betrokkenen moet worden uitgesproken. 9.Er komt een passende naamvoering die aansluit bij de behoeften van de doelgroep en ondernemers en nieuwe energie geeft.

20

Centrale uitgangspunten voor de doorontwikkeling 3/3 10. Het concept sluit aan bij bestaande initiatieven en processen van de betrokken organisaties. De processen van de betrokken organisaties zijn uitgewerkt en sluiten op elkaar aan van in- tot en met uitstroom en nazorg/begeleiding van de kandidaten. Het is een SMART uitgewerkt project met een implementatieplan en uitgewerkte mijlpalen. 11. De uitvoering start klein met een beperkt aantal bedrijven uit Den Haag dat hier reeds vacatures voor heeft, met de bedoeling om het op termijn op te schalen. Stap voor stap met go / no go momenten.

21

Advies doorontwikkeling oorspronkelijke concept

Advies Werken, leren én innoveren

•

•

Innovatie in de sector / energietransitie •

Nieuwe technieken, nieuwe opleidingen

•

Kennis delen, samenwerken, innovatie in gang zetten

Inclusieve technologie •

Exoskeletten, augmented reality etc.

•

Voor alle doelgroepen

•

Alternatief is een banenproject

23

Advies Regievoering per fase Tijdens iedere fase: •

Wordt stapsgewijs zowel inhoud en proces nader uitgewerkt

•

Kunnen afwegingen gemaakt worden t.a.v. het uitbreiden van het concept en worden hierbij go-/ no go-momenten gehanteerd

Samen doen / triple helix Fase 2

Belangrijke vragen ter overweging: •

Wat willen de ondernemers ?

•

Hoe wil de gemeente sturen ?

Start

go/ no go

go/ no go

Fase 1

Fase 3

Opschalen

Voorgestelde fasering •

Start: voorbereiden

•

Fase 1: uitvoering van wat bij de start is uitgewerkt

•

Fase 2: óf ‘samen doen’ van de triple helix óf banenproject door aanbieders in opdracht van de gemeente uitgevoerd

•

Fase 3: opschalen

Fase 2

24

go/ no go

Banenproject via inkoop

Fase 3

Advies: op weg naar een ‘Energie-, Techniek- en Bouwhuis’ Stapsgewijs uitbreiden, go/no go-momenten GO/NO GO

GO/NO GO

ENERGIE-, TECHNIEK& BOUWHUIS ENERGIE-, TECHNIEK- & BOUWHUIS ENERGIE-, TECHNIEK- & BOUWHUIS KAMER 1 ISOLATIE

KAMER 2 SCHILDEREN

KAMER 1 ISOLATIE

KAMER 2 SCHILDEREN

KAMER 3 METSELEN

KAMER 4 ...

KAMER 1 ISOLATIE

KAMER 2 SCHILDEREN

KAMER 3 METSELEN

KAMER 4 TIMMEREN

KAMER 5 MONTEREN ZONNEPANELEN

KAMER 6 …

FUNDERING WERKFIT MET SNUFFELMOGELIJKHEID

FUNDERING WERKFIT MET SNUFFELMOGELIJKHEID

FUNDERING WERKFIT projectorganisatie

projectorganisatie

projectorganisatie

25

Advies 1. Pak het gefaseerd op Start •

Bereid het goed voor met een heldere business case met concrete mijlpalen

•

Duidelijke, heldere afspraken, commitment van de betrokkenen

Fase 1: het concept klein beginnen, snuffelmogelijkheid uitwerken •

Start met een beperkt aantal bedrijven

•

Gebruik de huidige infrastructuur

Fase 2: het concept richten op werken, leren én innoveren •

Betrek meerdere bedrijven vanuit meerdere disciplines, overweeg samenwerking met praktijkopleiders

•

Zet in op innovatie (bij bedrijven, met gebruik van inclusieve technologie), sluit aan bij vergelijkbare concepten als het KPE (of ontwikkel KPE door)

Fase 3: opschalen •

Schaal op qua aantal ondernemers, prakijktopleiders en geografisch

26

Advies 2. Richt de project-governance goed in •

Gezamenlijke projectorganisatie

•

Duidelijke rolverdeling

•

Creëer draagvlak

•

Ondersteuning van proces door externe partij

3. Maak een project-/implementatieplan met gedetailleerde financiële onderbouwing •

Ontwikkel een project-/implementatieplan met duidelijke mijlpalen

•

Maak goede, concrete afspraken en zet die op papier

•

Financiële onderbouwing (zie bijlage ‘Kostenoverzicht’)

27

Randvoorwaarden en geleerde lessen onderdeel van advies ✓ Draagvlak: met deze tussenstap en de aanknopingspunten uit de gesprekken wordt weer draagvlak gecreëerd

✓ Juiste verhouding: het advies is om klein te beginnen en daarna kan in elke stap de verhouding worden aangepast ✓ Governance: zet de governance scherp neer en richt deze goed in ✓ Eenduidige doelstellingen: met input van de gesprekspartners is het voorstel om de doelstellingen concreter en SMART te maken

✓ Klantreis: de klantreis moet als prioriteit worden uitgewerkt ✓ Risicobeheersing: de risico’s zijn in beeld gebracht. De beheersing van de risico’s moeten worden meenomen in het implementatieplan. Een voorbeeld hiervan zijn de go-/no go-momenten ✓ Onderling vertrouwen: de werkwijze moet gericht zijn op onderling vertrouwen

✓ Gedegen uitvoeringspraktijk: bij een go: maak een concrete implementatieplan op operationeel niveau met mijlpalen, smart geformuleerde doelstellingen en go- / no go-momenten.

28

Vragen?

Bijlagen

Landelijke en regionale ontwikkelingen Landelijke ontwikkelingen:

Regionale ontwikkelingen

▪

Aanpak praktijkondersteuning en jeugdwerkloosheid

▪

Human Capital Akkoord

▪

Ontwikkelingen en kansen energietransitie

▪

Kennis- en Praktijkcentrum Energietransitie

▪

Inclusieve technologie

▪

Onderwijsinnovatie

▪

Innovatieve financieringsvormen: Social Impact Bonds

▪

SMITZH

▪

Inzet extra middelen ESF REACT-EU voor kwetsbare werkenden en werkzoekenden

▪

Wij Techniek

▪

Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek/ZKDwerkgeversvereniging

▪

Nationaal Groeifonds

▪

Technohubs

31

Respondenten Aannemersfederatie Nederland

Kalisvaart

Bouwend Nederland

Nelis Company

Economic Board Zuid-Holland

ROC Mondriaan (diverse medewerkers)

Exasun

Gemeente Den Haag (diverse medewerkers) Haagbouw Installatietechniek Haaglanden

InstallatieWerk Zuid-Holland

Techniek Nederland (diverse medewerkers)

Rabobank Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven Solar Engineers

TNO Van Ginderen Van der Velde Verhuizingen / Bedrijventerrein ZKD Werkse! Wij Techniek

Stichting Energieacademie (diverse medewerkers)

N.B. Respondenten met een groene markering waren aanwezig bij de inspiratiesessie op 10 maart 2021

32