RIS310018 Beantwoording SV Toestemming Dunea voor opgraven verzetshelden

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

26 oktober 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadsleden mevrouw Davituliani en de heer Dubbelaar, luidend: ‘Toestemming Dunea voor opgraven verzetshelden’

DSB/10186883 RIS310018

De raadsleden mevrouw Davituliani en de heer Dubbelaar hebben op 15 september 2021 een brief met daarin acht vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met het bericht 'Burgers willen wél op zoek naar geëxecuteerde verzetshelden: ‘Dunea verschuilt zich achter regels'? (1)

Ja, het college kent dit nieuwsbericht. 2.

Kan het college duiden of Dunea zich verschuilt achter regels? Graag een gemotiveerd antwoord.

Op dit moment zijn de regels voor het zoeken en eventueel opgraven van geëxecuteerde verzetshelden nog niet formeel van toepassing. Zie daarvoor antwoord op vraag 3. Dunea, als natuurbeheerder van duingebied Meijendel, een Natura2000 gebied, heeft het initiatief voor een zoekactie op de Waalsdorpervlakte beoordeeld en getoetst in de vorm van een quickscan. Op basis van de toen aangeleverde informatie hebben zij geconstateerd dat de kans minimaal zou zijn om een ontheffing van de Wet natuurbescherming te krijgen van de omgevingsdienst Haaglanden, het bevoegd gezag namens de provincie Zuid-Holland. Dit omdat aangegeven was dat het tracé vrij van obstakels zou moeten zijn voor de zoekapparatuur. Er is nu contact met verschillende partijen om meer details over de inhoud en het proces rond een eventuele zoekactie te delen. 3.

Waarom mag er niet gezocht worden naar mogelijk tientallen geëxecuteerde verzetshelden op de Waalsdorpervlakte?

Het wel of niet mogen zoeken naar graven van verzetsstrijders op de Waalsdorpervlakte is nog niet aan de orde. De bevoegdheid voor het zoeken naar verzetsstrijders ligt niet bij (burger)initiatieven, maar bij de Bergings- en Identificatiedienst van de Koninklijke Landmacht (BIDKL), een bedrijfsonderdeel van het ministerie van Defensie. Per beschikking van 21 augustus 1945 is de BIDKL bij uitsluiting, namens het Rijk verantwoordelijk voor de opsporing, berging en identificatie van vermiste oorlogsslachtoffers, zowel militairen als burgers en verzetsstrijders. Indien er aan de hand van (historisch) bronnenonderzoek een reëel vermoeden bestaat dat er zich ergens ongemarkeerde graven bevinden van vermiste oorlogsslachtoffers, kan dit ter beoordeling worden voorgelegd aan de BIDKL. Bij voldoende aannemelijkheid kan de BIDKL een onderzoek initiëren.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10186883

Dit in overleg met onder andere de verantwoordelijke beheerder Dunea en de gemeente Wassenaar, op wiens grondgebied het onderzoek zou moeten plaats vinden, waarbij eventuele activiteiten conform vigerende wet- en regelgeving1 dienen te worden uitgevoerd. Op de Waalsdorpervlakte is in 1945 grondig gezocht naar de anonieme graven van gefusilleerde verzetsstrijders. Dit resulteerde in de opgraving van 229 lichamen. Het vinden van deze graven in 1945 was onder andere mogelijk doordat de Katwijkse verzetsheld Pieter Kuijt helmgras plantte op de veldgraven van de gefusilleerden, waardoor deze na de oorlog teruggevonden konden worden. Op 30 april 2021 kreeg als eerbetoon aan Kuijt het fietspad door de Waalsdorpervlakte langs de herdenkingsplaats officieel de naam Pieter Kuijtpad.

Het opgraven van een massagraf in augustus 1945 (foto wikipedia)

De BIDKL kent geen redenen om aan te nemen dat de naoorlogse opgravingen onzorgvuldig zijn gebeurd en men destijds graven over het hoofd heeft gezien. De BIDKL staat te allen tijde open voor derden die aan de hand van onder andere historisch documentatieonderzoek hier een ander licht op kunnen werpen. 4.

Is het college met Hart voor Den Haag/Groep de Mos van mening dat nu de techniek 2 het toelaat om eenvoudig en zonder verstoring van de grond, met radar te speuren naar lichamen, het ook onze plicht is om dat te doen? Zo ja, wat gaat u doen om de initiatiefnemers en de nabestaanden in deze wens te steunen? Zo nee, waarom niet?

Het college begrijpt de wens van de initiatiefnemers om te speuren naar mogelijke lichamen. Deze opsporingstaak is echter gemandateerd aan het Ministerie van Defensie (BIDKL). De BIDKL en Dunea hebben hierover inmiddels met elkaar contact. Zij hebben ook contact met de initiatiefnemers.

1

Waarbij onder andere de wet- en regelgeving rond Natura 2000-gebieden en erfgoed boven en onder de grond ook in acht wordt

genomen. De Waalsdorpervlakte is sinds begin september dit jaar een Rijksmonument. 2

Grondradar (GPR-ground penetrating radar) toont veranderingen of verstoringen in de bodemstructuur; rapportage van verschillende

bodemlagen en de bodemopbouw, non-invasief - dus zonder boringen. Vanwege de inmiddels verstreken tijd is de kans echter groot dat GPR geen verschil zal tonen tussen de in 1945 leeggehaalde graven en mogelijk nog aanwezige onontdekte graven waarin zich nog stoffelijke resten bevinden. Immers, in beide gevallen zijn destijds de bodemlagen verstoord. Daarnaast zijn de mogelijke lichamen van slachtoffers inmiddels geskeletteerd, waardoor GPR onvoldoende zal weerkaatsen. Bron BIDKL

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10186883

5.

Welke verantwoordelijkheid heeft het college in het opgraven van stoffelijke resten van verzetsstrijders?

Zie vraag 2 en 3. Deze taak is belegd bij het ministerie van Defensie (BIDKL). 6.

Is het college bereid om met Dunea in overleg te treden om te bemiddelen tussen het waterbedrijf en de initiatiefnemers? Zo ja, binnen welke termijn denkt u met de gesprekken te kunnen starten? Zo nee, waarom niet?

Zie vraag 3. 7.

Kan het college aangeven welke mogelijkheden er zijn om dit initiatief financieel te ondersteunen?

Op dit moment is dit punt niet aan de orde. 8.

Kan het college aangeven waarom het initiatiefvoorstel “Nationaal Ereveld Den Haag” dat op 24 september 2020 door raadslid de heer De Mos is ingediend, na een jaar nog niet behandeld is? Wanneer denkt het college om het pre-advies naar de raad te doen toekomen?

Het preadvies over het Ereveld is of wordt heel binnenkort naar de raad gestuurd. Het preadvies moest met meerdere partijen afgestemd worden, onder andere het ministerie van Defensie. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3