RIS310002 Discussienota D66 - Pak straatintimidatie bij de wortel aan

Actieplan ‘Pak straatintimidatie bij de wortel aan’ Inleiding Nageroepen, nagesist en uitgescholden worden. Bijna de helft van alle Hagenaars heeft met straatintimidatie te maken gehad in het afgelopen jaar. Dat is schrikbarend veel en geeft aan dat er iets fundamenteel fout gaat op straat. Vooral Haagse vrouwen en personen uit de LHBTI+ gemeenschap kunnen niet met een gerust hart door de straten van hun eigen stad lopen. Maar ook inwoners die bijvoorbeeld een hoofddoek, keppeltje of kruis dragen, geven aan een vorm van straatintimidatie te hebben meegemaakt. Veel Haagse inwoners zijn dus slachtoffer. In dit actieplan is er voor de leesbaarheid voor gekozen vanuit vrouwen te schrijven, ook omdat zij bovengemiddeld vaak slachtoffer zijn. Maar de aanbevelingen zijn vanzelfsprekend van toepassing op alle mensen die met straatintimidatie te maken hebben. Het harder aanpakken van daders is de logische stap, maar slechts een halve oplossing. Want zodra we daders aanpakken is het kwaad al geschied. De echte oplossing is het aanpassen van het gedrag, zodat jongens geen daders worden. Voorkomen is beter dan genezen, goed gedrag aanleren is beter dan slecht gedrag bestraffen. Daarom wil D66 straatintimidatie bij de wortel aanpakken.

Probleemschets Er is onderzoek gedaan naar straatintimidatie in Den Haag. In dit onderzoek 1 staat: “…bijna de helft (45%) van de inwoners van Den Haag heeft het afgelopen jaar met straatintimidatie te maken gehad. En maar liefst 55 (!) % van de Haagse vrouwen heeft met een of meerdere vormen van straatintimidatie te maken gehad. De meest genoemde vorm is nastaren (28%), gevolgd door nafluiten (16%) en naroepen met beledigende opmerkingen (15%). In het nauw gedreven worden, achterna worden gelopen en bespuugd worden zijn de vormen van straatintimidatie die het meest intimiderend worden gevonden.” D66 heeft vele gesprekken gevoerd over straatintimidatie en wat mensen ervaren. In het gesprek dat de Haagse fractie had met meiden in Den Haag Zuidwest kwam naar voren dat meiden soms wel een half uur omlopen, omdat ze niet meer op een bepaalde plek durven te komen n.a.v. ervaringen met straatintimidatie. Onacceptabel wat D66 betreft. Sinds november 2020 is Den Haag aangesloten bij Safe Streets. En ook blijft de inzet op weerbaarheid van meiden met trainingen. Hiernaast wordt er sterker gericht op het melden, handhaven en bestraffen van straatintimidatie, want dat is hard nodig . Ook de inrichting van de buitenruimte, zoals straatverlichting en goed onderhoud, krijgt een boost om bij te dragen aan een veilig gevoel.

Allemaal goede plannen, maar om het probleem bij de wortel aan te pakken is meer nodig.

1

https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/9952796/1/RIS308243

Uit onderzoek2 blijkt dat met name jongens en mannen intimiderend gedrag vertonen. In de Quickscan van het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid) uit 2018 is verder onderzoek gedaan naar daderkenmerken. Uit een digitale enquête gehouden onder diverse Nederlandse gemeenten blijkt dat het veelal om jongvolwassen mannen tussen de 18-26 jaar gaat, die veelal in groepsverband gedragingen van straatintimidatie vertonen. Naast het handhaven en bestraffen is er echter nu nog geen rol voor deze specifieke doelgroep weggelegd in de bestaande plannen en aanpak. Dat moet anders, vindt D66. De rol van daders is bepalend. Meiden kunnen weerbaarheid trainen dat het een lieve lust is, maar als we straatintimidatie willen stoppen moeten we deze risicojongens ander gedrag aanleren. Anders blijven we dweilen met de kraan open. Het is zaak om te erkennen dat we tegenwoordig anders kijken naar het gedrag van mannen richting vrouwen. Marieke Liem, hoogleraar sociale veerkracht en veiligheid zegt hierover: “Er is sprake van een normverschuiving, waar het eerder niet aanstootgevend was om vrouwen na te fluiten, wordt dit nu als grensoverschrijdend gedrag gezien. De sleutel tot verbetering ligt bij de verandering van gedrag bij mannen en jongens. We willen nu gedrag heel snel criminaliseren, maar normverandering wordt niet bewerkstelligd door het strafbaar stellen van daden.

Wat je wil is dat bepaald gedrag door de massa wordt afgekeurd, dan verandert er iets. “ Protect your women and educate you men.” Uitgangspunten veiligheid: 

Iedereen veilig over straat

Vrouwen moeten zich voelen zich veilig in Den Haag! Op school, op straat, bij de sportclub en tijdens het uitgaan. Dit is de verantwoordelijkheid van ons allen. 

Focus op de daders

De nadruk bij de aanpak van straatintimidatie ligt nu vooral op de slachtoffers. Dat is de omgekeerde wereld, want de focus hoort juist op de daders te liggen. 

Bewustwording

Bij intimidatie is het kwaad al geschied. Je wil dit voor zijn. Het is belangrijk dat mannen zich bewust worden van de impact van hun gedrag op het veiligheidsgevoel van vrouwen. Nu is dit vaak niet of onvoldoende het geval. De inzet van pakkende campagnes zorgen voor meer bewustwording en gedragsverandering. Initiatieven uit de stad en belangenorganisaties die inzetten op bewustwording zijn cruciaal om stappen voorwaarts te zetten. D66 wil daarom meer samenwerking tussen initiatiefnemers, deskundigen en de gemeente om de veiligheid in Den Haag te verbeteren.

2

https://hetccv.nl/fileadmin/Bestanden/Onderwerpen/Straatintimidatie/Quickscan_straatintimidatie_TOTAAL.pd



Preventie

De sleutel tot verandering en het voorkomen van straatintimidatie ligt bij het voorkomen dat jongens daders worden. Bij meiden wordt al op jonge leeftijd aandacht besteed aan weerbaarheid door zelfverdedigingslessen en weerbaarheidstrainingen en dat is goed. Maar de focus ligt nu teveel bij de doelgroep die mogelijk slachtoffer is, en niet bij de doelgroep die het risico loopt om dader te worden. Ook voor de goede ontwikkeling van deze groep is het belangrijk om het juiste gedrag aan te leren. Daarom moet er meer structureel getraind, opgevoed en onderwezen worden. Ouders, welzijnsorganisaties en scholen hebben hier in een belangrijke rol. Alleen op deze manier kunnen we straatintimidatie echt aanpakken en zorgen voor een veilige sfeer op straat.

Actiepunten Veiligheid: 1: Start meer bewustwordingscampagnes Introduceer #benjeoke Rutgers heeft de campagne #benjeoke?3 geïntroduceerd. In deze campagne is duidelijk en concreet beschreven wat jongens en mannen kunnen doen om straatintimidatie tegen te gaan. D66 roept op tot introductie en het stimuleren van de #benjeoke campagne in Den Haag, in het uitgaansleven, op Haagse scholen, sportclubs, festivals en in buurthuizen. Wat zou jij doen? Rotterdam is gestart met een campagne waarin slachtoffers van intimidatie het woord doen op Billboards4. D66 stelt voor om dit ook in Den Haag te doen met twee belangrijke toevoegingen. Namelijk naast het verhaal van het slachtoffer, een oproep aan mannen. Denk aan: “Wat zeg jij tegen je vrienden die dit doen? “ of “ Het zou je zus maar zijn!” of “Vindt je moeder dit oké?” Of “ Help jij een meisje als ze wordt lastig gevallen?” Maak naast billboards ook gebruik van social media voor deze campagne en zet peereducators, influencers en ouders in. Ouders en verzorgers hebben namelijk als opvoeder een grote rol in het aanspreken van hun zoons op ongewenst gedrag. Zij kunnen in deze campagne een rol spelen door zelf aan het woord te zijn “Ik zou me kapot schamen als mijn zoon zoiets zou roepen”.

Maar ook door hen aan te spreken op hun rol als opvoeder “ Het zou je zoon maar zijn” of “Hoe gedraagt uw zoon zich op straat?” of “Wat zou u doen als het uw zoon was?”.

2: Haagse emancipatie initiatieven D66 vindt het waardevol om initiatieven uit de stad zelf, om straatintimidatie tegen gaan, een grotere rol te geven. We zijn onder de indruk van SHE GOT GAME in 2019. SHE GOT GAME werd georganiseerd in samenwerking met het Paard5, Emancipator NL en Rutgers, om awareness te vragen vóór veilig uitgaan en tégen geweld tegen vrouwen. D66 wil dat initiatieven zoals deze worden gesteund en gefaciliteerd. Hiernaast wil onze fractie dat er jaarlijks een wedstrijd wordt uitgezet voor het beste initiatief.

3

https://www.benjeoke.nl/ https://nos.nl/artikel/2389327-deze-vrouwen-werden-seksueel-geintimideerd-in-rotterdam 5 https://www.paard.nl/event/she-got-game/ 4

3: Voed Haagse jongens op Misschien wel het allerbelangrijkste, voed Haagse jongeren op! Op dit moment is er een aantal trainingen die incidenteel kunnen worden aangeboden zoals IMAGINE6 en JONGENS7 van Centrum16.22 Dit zijn mooie trainingen om bewustwording van cijfers en feiten over straatintimidatie te vergroten en het gesprek over grenzen en gewenst gedrag te voeren. Er wordt aandacht besteed aan machogedrag, groepsdruk, geweld naar meisjes en geweld tussen jongens. D66 wil dat zulke trainingen of ander lesmateriaal over dit thema echter structureel worden ingebed in het Haagse onderwijs en welzijn. Op deze manier worden jongens weerbaarder gemaakt en zijn zij zich van jongs af aan bewust van hun gedrag en de invloed hiervan op de veiligheid van vrouwen. De gemeente bepaalt (gelukkig) niet hoe ouders hun kinderen opvoeden. En het opvoeden van jongens is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de ouders. Zij zijn hun voorbeeld van hoe je met elkaar omgaat en welke gedrag wenselijk is. Daarom hebben ouders wel een plek gekregen in dit actieplan. Ouders kunnen in Den Haag vrijwillig trainingen volgen over opvoeden, bijvoorbeeld bij het Centrum voor Jeugd en Gezin. Oumnia Works biedt ook trainingen aan over ingewikkelde, actuele opvoedingsthema’s zoals, groepsdruk, straatcultuur en seksualiteit. 8 In Den Haag zijn deze trainingen alleen toegankelijk voor moeders.

De Oumnia training wordt echter in andere steden ook succesvol aan vaders aangeboden. D66 vindt dit een logische stap, aangezien vaders een belangrijk rolmodel zijn voor hun kinderen en in het bijzonder voor hun zonen over hoe je omgaat met meisjes. D66 wil dan ook dat de Oumnia training ook voor Haagse vaders toegankelijk wordt.

4: Goed gedrag leren doe je op school Het Haagse onderwijs is een ultiem platform waarbij meisjes en jongens vanaf groep 1 kunnen worden onderwezen in hoe je respectvol met elkaar kunt omgaan en wat de gevolgen zoal zijn wanneer dit respect in de onderlinge relatie ontbreekt. Jongeren geven zelf ook aan meer behoefte te hebben aan seksuele vorming op school. Niet alleen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs maar zeker ook in de bovenbouw en op het mbo.9 Hier ligt een taak voor de overheid, om seksuele vorming ook in het curriculum voor de bovenbouw op te nemen. Met concrete leerdoelen, die aansluiten bij de vragen en wensen van jongeren. Gebruik de voorlichtingsmaterialen die er liggen en maak thema's als seksueel plezier, diversiteit, respect voor elkaars wensen en grenzen bespreekbaar en zet dit binnen het onderwijs hoog op de agenda. Er ligt veel op het bordje van docenten en het onderwijs is zwaar bevraagd. Hierdoor dreigt het gevaar dat aandacht voor seksuele vorming onvoldoende prioriteit meekrijgt. Maak voor de lessen en discussies binnen de klassen daarom gebruik van externe experts en peer educators.

6

https://www.emancipator.nl/wp-content/uploads/2018/06/IMAGINE-Peer-education.pdf https://www.centrum1622.nl/thema/seksuele-en-relationele-vorming/project/jongens/ 8 https://www.oumniaworks.nl 9 https://www.ad.nl/opinie/geef-de-scholieren-palet-aan-seksuele-vorming~a0fa16a5/ 7

In het onderzoek van 3Vraagt10 wordt opgeroepen om vroeg te leren over grenzen: “het liefst zo vroeg mogelijk. Vanaf groep 1 op de basisschool tot op de middelbare school.” Dit gebeurt nu nog te weinig en dat terwijl hier juist veel winst te behalen is. Er moet onderzoek naar gedaan worden hoe straatintimidatie en grensoverschrijdend gedrag het beste in de klas kan worden besproken.

Vrijdag, 10 september 2021

Marije Mostert D66 Den Haag

10

https://www.npo3.nl/3vraagt/wanneer-is-iets-seksuele-intimidatie-daar-denken-jonge-vrouwen-en-mannenlang-niet-altijd-hetzelfde-over