RIS309889 Notulen van de raad van 15 juli 2021 (dag)

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 15 juli 2021 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad (aanmelden 24 uur van te voren) inspraak is digitaal C. Datumbepaling initiatiefvoorstellen: C.1 Het Zuiderpark als Haags stadspark voor alle inwoners (RIS309335) C.2 Het Oude Centrum, een parel van de Haagse binnenstad (RIS309337) C.3 Kindvriendelijke stad (RIS309488) D. Besluitenlijst D.1 Voorstel van het college inzake programma aanpak prioritaire gebieden (RIS308772) D.2 Voorstel van het college inzake Vaststellen warmteplan Binckhorst: Trekvliet – Maanweg (RIS308463) D.3 Gewijzigd initiatiefvoorstel Leegstandmakelaar (RIS306636) E. ACTUALITEIT: E.1 Vergunningverlening bebouwing Park Sorghvliet, op verzoek van PvdD E.2 Jeugdzorg, op verzoek van HvDH/GdM F. Voorstel van het college inzake Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030 (RIS308711) G. Gewijzigd Initiatiefvoorstel Ruimte in Rustenburg-Oostbroek, meer parkeerplaatsen in de wijk met de hoogste parkeerdichtheid (RIS304794) H. Voorstel van het college inzake Evaluatie en herijking afrekenmethodiek WOM Den Haag Zuidwest (RIS309038) I. Gewijzigd Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening doelgroepen woningbouw Den Haag 2021 (RIS308714) J. Voorstel van het college inzake uitvoeringsprogramma Visie WSBW (RIS308403) K. Voorstel van het college inzake derde wijziging van de Verordeningen voorzieningen huisvesting onderwijs Den Haag 2015 (RIS309056) L.

Commissiebrief aanbieding collegebesluit Nota’s van Uitgangspunten Dreven-GaardenZichten Afronding debat commissie M. Afdoening motie: (H)erken huwelijksdwang N. Afdoening motie: Meer aandacht voor thuiszittende kinderen O. Overlast ORAC’s P. Beantwoording sv inzake de horrorpollers van de Escamplaan De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Voor quorum aanwezig: mw. Regts (VVD), De Graaf (VVD), Groenewold (D66), mw. Sahla (D66), mw. Van Doorn (D66), Kapteijns (GL), mw. Vavier (GL), De Vuyst (GL), Partiman (CDA), Bingöl (CDA) mw. Holman (PvdA), mw. Tseggai (PvdA), Dubbelaar (HvDH/GdM), mw. Roopram

1

(HvDH/GdM), De Mos (HvDH/GdM), Sluijs (HvdH/GdM), Bos (HSP), Wijsmuller (HSP), Kruis (PVV), Barker (PvdD), Smit (PvdD), mw. Klokkenburg (CU/SGP), mw. Arp (SP), Cetinkaya (ID) Afgemeld: Van Doorn (PvdE), mw. Gerbrands (PVV), Mahmood (NIDA) en Pronk (VVD), voor de stemmingen Faïd (HSP). En aanwezig: de overige woordvoerders bij de diverse agendapunten. De voorzitter. Goedemorgen, leden van de gemeenteraad. We zijn elf en een half uur verder in de wereldgeschiedenis en we vergaderen rustig door. Over twaalf uur zijn we misschien klaar. We gaan het zien! Fijn dat u er bent. Het is inmiddels donderdag 15 juli. Mijn dochter is 29 geworden vandaag. Ik heb haar gefeliciteerd. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. O, dit zou ze heel erg vinden, als ze dit zou zien. 'Pa, hou op met die onzin!' Bericht van verhindering is ontvangen van de leden Mahmood, Gerbrands, Pronk en Arnoud van Doorn. Voor de stemmingen vanavond is bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Faïd. Dat had ze eerder al verteld. Overigens zijn er geen mededelingen. Ik heb vastgesteld zojuist, samen met de griffier en met u, dat er een quorum in de raadzaal aanwezig is, waarmee de vergadering ook formeel kan worden gestart. De digitale stemvergadering waarbij alle raadsleden hun stem kunnen uitbrengen, is vanavond voorzien - hèhèhè - om 20.00 uur. Dan is er ook gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik geloof dat er twee mensen zijn die iets willen zeggen over de agenda. Kavish Partiman (CDA). Voorzitter. Het CDA had een actualiteitendebat aangevraagd over bebouwing Park Sorghvliet. Bij nader inzien zien wij af van dit agendapunt. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. De bebouwing van Park Sorghvliet heeft superveel spoed. We hebben eerder, in mei, hierover vragen gesteld met de HSP en GroenLinks. Wij vinden het toch wel belangrijk om dit onderwerp door te zetten. Wij wilden ook als mede-indiener hieraan meedoen. Wij zouden dus graag de actualiteit overnemen. De voorzitter. Oké, dat gaan we doen, wat mij betreft. Dan heeft mevrouw Tseggai een punt. Gaat uw gang. Mikal Tseggai (PvdA). Voorzitter. Vandaag zou de Verordening doelgroepen op de agenda staan. Ik was geloof ik de enige die daar een motie over had, maar ik heb die gister ingediend bij de Jaarrekening. Ik vroeg mij dus af of dat punt niet naar de besluitenlijst kan. De voorzitter. Dat is agendapunt I. Ik kijk de kring even rond. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Voorzitter. Er kwam gistermiddag nog aanvullende informatie van de wethouder. Ik heb die vanochtend pas kunnen lezen. Ik heb daar mogelijk nog een motie op, maar daar ben ik nog mee bezig. Dus ik zou het punt voorlopig wel op de agenda willen laten staan. De voorzitter. Prima, maar meldt het wel.

Dat scheelt straks weer. 2

De gewijzigde agenda wordt vastgesteld. De voorzitter. Ik moet nog mededelen dat na elk agendapunt kort wordt geschorst voor een eventuele wissel van woordvoerders, collegeleden en/of voorzitter. Zoals u weet, heb ik vanavond andere verplichtingen. De stemmingen doet collega Van der Helm, de plaatsvervangend voorzitter.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Gisteren waren er zeventien insprekers, vandaag hebben er zich twaalf aangemeld. We hebben contact met ze gehad. Ze hangen, hoop ik, in de uitzending. Ik zeg tegen de insprekers: u hebt allemaal drie minuten. Dat is niet onaardig bedoeld. Sommigen van u ken ik inmiddels. Die weten dat ook. Zo'n 30 seconden voor het einde vraag ik of u wilt afronden, om u er even aan te herinneren. Na drie minuten is het echt over. Dat is niet uit onvriendelijkheid, maar omdat we het zo hebben afgesproken. Er is één inspreker op het agendapunt Vergunningverlening bebouwing Park Sorghvliet: mevrouw C. de Jong. Mevrouw De Jong (E.1). Geachte voorzitter, geachte raadsleden, geachte wethouders. De Algemene Vereniging voor Natuurbescherming, de AVN, vraagt u géén vergunning af te geven voor een tijdelijk kantoorgebouw voor 200 personen, met parkeervoorzieningen, kabels en leidingen, in Sorghvliet, naast het rijksmonument Catshuis. Ook het daar kappen van zes bomen is niet aanvaardbaar. De voorgenomen bouw is volkomen in strijd met het goede voorbeeld dat het Rijk moet geven: het volgen van haar eigen beleid en de wet ten aanzien van cultureel erfgoed en natuur. We lezen: 'Het Rijksvastgoedbedrijf wil een voorbeeldfunctie vervullen in gebruik, beheer en onderhoud van zijn monumenten.' Dit is een plek die op alle manieren maximaal beschermd is.

Die hoort toch onaantastbaar te zijn? De arrogantie van de macht. Op zo’n historische plek, in zo’n prachtig stukje natuur, daar doe je gewoon zoiets niet! Heeft men geen normbesef, beschaving, en respect voor erfgoed, cultuur, natuur? En vooral omdat het helemaal niet nodig is. De medewerkers kunnen gewoon ergens anders terecht; leegstaande kantoren genoeg. Thuiswerken is immers populair geworden. In elk geval moet u als gemeente het Rijk op de vingers tikken! In Den Haag kàn gewoon zoiets niet. Het gebied waar gebouwd wordt maakt volgens de kaart deel uit van Natuurnetwerk Nederland. Dat betekent dat daar geen vermindering van oppervlakte of kwaliteit mag plaatsvinden. Bovendien zijn er reële alternatieven. Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is het rijksmonument Catshuis uit 1617 in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang wegens de ouderdom en als middelpunt van de historische parkaanleg. Park Sorghvliet heeft de status van groen rijksmonument. Bouw is ook in strijd met het bestemmingsplan. De bestemming is hier immers 'tuin'. De 'dubbelbestemming waarde-cultuurhistorie' is er niet voor niets. Het is ook een rijksbeschermd stadsgezicht. In het kort, wij vragen u géén definitieve beschikking af te geven, en cultureel erfgoed en natuur te beschermen. Geeft u, als gemeente, wel het goede voorbeeld! De voorzitter. Dank u wel, mevrouw De Jong.

Voor het agendapunt inzake Parkeerstrategie Den Haag is er ook één inspreker en dat is meneer Ferwerda. Meneer Ferwerda is nog niet aanwezig. We kijken of we hem kunnen vinden en proberen het aan het eind alsnog. Er is ook één inspreker voor het voorstel inzake uitvoeringsprogramma Visie WSBW. Dat is dezelfde mevrouw De Jong. Mevrouw de Jong. Mevrouw De Jong (J). Weer: geachte Voorzitter, geachte raadsleden, geachte wethouders. We vragen u het collegebesluit op deze vijf punten aan te vullen: 1. Lightrail door de Scheveningse Bosjes? Dan lightrail en weg onder de grond.

3

2. Neem ecologische verbindingen mee in het onderzoek naar de Noord-Zuidverbinding bij de Ver Huellweg. 3. Financier compensatie voor de tweede Madurodamuitbreiding anders en gebruik middelen voor de Scheveningse Bosjes voor de Bosjes. 4. Meer handhaving voor de natuur en beleving van de Scheveningse Bosjes. 5. Een beheerplatform voor de Scheveningse Bosjes. Lightrail. De belangrijke principes uit de visie die is aangenomen door de gemeenteraad op de Scheveningse Bosjes zijn behouden of uitbreiden van het oppervlak, en veranderen uitsluitend op basis van overtuigende meerwaarde. De Teldersweg is nu al een enorme barrière in het bos. Het zal een vooruitgang zijn als die deels onder de grond komt, maar als daar lightrail naast wordt aangelegd, zelfs deels in een bak, leidt dat weer tot een enorm verlies aan groen en bomen. Dus, voor echte verbetering van de natuur, waar veel Hagenaars van genieten: als er lightrail door de Scheveningse Bosjes komt, leg dan zowel lightrail als weg helemaal onder de grond aan. En vergeet niet: er is de mogelijkheid Europese subsidies aan te vragen. Dit is de enige echte compensatie voor de twee uitbreidingen van Madurodam. Ecologische verbindingen. De vraag is om betere ecologische verbindingen voor mens en dier, met name ook over de Teldersweg. Dat staat ook in de visie.

De vraag is dus om oplossingen hiervoor ook mee te nemen in de verkenning die u gaat doen naar een langzaamverkeerbrug bij de Ver Huellweg. Overweeg ook verkeerslichten op aanvraag bij het Indisch monument als tijdelijke maatregel. Op de eveneens drukke Benoordenhoutseweg zijn die er gewoon ook. Middelen voor de Scheveningse Bosjes voor de Bosjes. Aan financiële middelen voor de uitvoering van de plannen voor de Scheveningse Bosjes is helaas minder dan de helft beschikbaar van wat nodig is. En dat zelfs zonder het project-Teldersweg. Financier daarom de compensatie voor de uitbreiding van Madurodam anders en gebruik de vrijkomende € 1,2 mln. voor duurzaam herstel van meubilair en paden voor beleving van het bos, vermindering van asfaltpaden voor natuur en milieu in de hele Scheveningse Bosjes, ook aan de Scheveningse kant van de Teldersweg, en handhaving, ten behoefte van natuur, rust en beleving van het bos. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw De Jong. Meer handhaving. Bijna alle bankjes, prullenbakken en picknicktafels, met name op het Belvedèreduin, zijn vernietigd. Er worden regelmatig lasergames gehouden in een aangewezen rustgebied voor de natuur. Geef dus prioriteit aan veiligheid, toezicht en handhaving. Wijs rustgebieden voor de natuur aan waar handhaving makkelijker is: achter Madurodam en achter de Waterpartij. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw De Jong.

Uw spreektijd is om. Er zijn acht insprekers bij agendapunt Commissiebrief aanbieding collegebesluit Nota's van Uitgangspunten Dreven-GaardenZichten. Ik geef het woord allereerst aan mevrouw Van der Heijden. Mevrouw Van der Heijden (L). Geachte voorzitter, leden van de raad. Ik ben Marian van der Heijden. Ik wil graag gebruikmaken van mijn recht om in te spreken. Voor ons is er nog een hele hoop onduidelijkheid. We worden steeds verrast met schijnbaar erg goed geslaagde ontmoetingen en berichten dat iedereen zo positief is over de plannen. En weer moest ik constateren dat half Den Haag een brief kreeg over een bontje, maar dat wij weer niets ontvingen. Onze omgeving is niet positief. Er zijn een heleboel irritaties. Naar ons idee wordt alles veel mooier voorgesteld dan dat het is en dat het zal worden. Mensen mee laten denken, workshops organiseren, veel beloven, maar wat ga ik in de toekomst zelf krijgen? Er wordt gezegd dat er 30% sociale huurwoningen komen. Ik hoopte ook voor de grote gezinnen met de benodigde hoeveelheid kamers, maar het blijkt dat er in totaal maar 290 huizen met vier slaapkamers in de sociale huursector beschikbaar komen, de maisonnettewoningen. De grondgebonden woningen zijn voor de elite. Dan blijft ook nog de vraag wat deze gaan doen in huur. In Mariahoeve komt een tweekamerwoning van 50 m2 al uit op een huurprijs van € 650.

Ik heb het bange vermoeden dat de huur gewoon het maximale bedrag sociaal wordt, namelijk € 752,33. Dat noemen ze nog steeds 4

sociaal. Er zou huursubsidie gevraagd kunnen worden, zodat het volgens het passend toewijzen betaalbaar is voor iedereen. Maar het addertje zit klaar in het gras. Omdat er liften komen en algemene ruimtes, ben ik toch bang dat de servicekosten boven de € 48 gaan komen, waardoor huursubsidie niet meer mogelijk is. Zo is een regeling die is bedoeld om de woningen betaalbaar te houden voor de minima, door de servicekosten bij de kale huur te kunnen optellen, een valkuil geworden. Kunt u mij de garantie geven dat er vijfkamerwoningen beschikbaar komen mét recht op huursubsidie? Immers, u belooft een terugkeergarantie voor iedereen, met passend toewijzen naar aantal bewoners en portemonnee. Ook wordt door de wethouder gezegd dat hij streeft naar één keer verhuizen. Maar dat gaat niet lukken zonder dat er eerst gebouwd wordt. Dus alle bewoners van de eerste ronde hebben pech. Het advies dat je krijgt: reageer alvast op Woonnet. Als ik zie wat daar als passend wordt aangeboden, word ik boos. Is dit de uitkomst van de belofte 'de bewoners verdienen beter'? Ik wil best meedoen aan het grote geheel en ik zou zelf graag ook fijn willen wonen. De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Van der Heijden (L). Dat kan, door mijn eigen huis te laten staan en niet te slopen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Van der Heijden.

We zijn nog aan het proberen om mevrouw Boulahiati te verbinden. We gaan zo horen of dat gelukt is. Ik geef daarom eerst het woord aan de heer Van Oorschot. De heer Van Oorschot (L). Voorzitter. Ik spreek namens de AVN in. Geacht college, geachte leden van de raad. De AVN stelt zich tot doel de kwaliteit van het groen in Den Haag en randgemeenten te behouden. Ook bij de verdichting in Zuidwest Den Haag benadrukt de AVN het belang van het behoud van de groenblauwe structuur en om deze als basis te nemen voor de toekomstige inrichting. Ik licht even een paar punten uit onze eerder verzonden reactie op de nota. Punt 1: ecologische verbindingszones. Houd ze waar ze zijn. Een verschuiving van de ecologische verbindingszone in Zichten richting sportvelden is niet acceptabel. Het gaat erom de Stedelijke Groene Hoofdstructuur te handhaven, te verbeteren en uit te breiden, en zeker niet te versmallen of te verplaatsen. De Agenda Groen vermeldt al het gemeentebeleid: 'Met het aanwijzen van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur verplicht het gemeentebestuur zich om deze op eenduidige en herkenbare wijze duurzaam in stand te houden en waar mogelijk te versterken.' Houd je daaraan. Punt 2: behoud van de groenblauwe structuur. Zuidwest is een van de meeste groene wijken van de stad, met een helder raamwerk en weidse opzet van lanen, singels, parken en pleinen. Dat moet zo blijven, zeggen wij.

De nota gaat uit van: zo veel mogelijk het aantal vierkante meters groen en water, ondanks de verdichting, behouden; 'zo veel mogelijk'. Wij zeggen: houd het oppervlakte groen en water daadwerkelijk in stand. Doe dit met speciale aandacht voor natuurwaarde. Daar is behoefte aan in de wijk. Ten derde: strokenbouw in het groen heeft de voorkeur boven halfopen blokken. De wijk Zichten, Dreven en Gaarden werd opgezet volgens de principes van CIAM: de groenaanleg werd als basis van de wijk genomen. In het bijzonder vrijstaande hoogbouw in het groen werd gezien als een manier om licht, lucht en contact met de natuur te verenigen met hoge dichtheid. De samenhang tussen verkaveling en bebouwing en openbaar groen wordt in het beschermd stadsgezicht zeer op prijs gesteld. De voorzitter. Wilt u afronden? De heer Van Oorschot (L). Neem dat als uitgangspunt voor de vernieuwbouw of nieuwbouw in het gehele plangebied. We zijn ervan overtuigd dat verdichting eerder een uitdaging vormt voor een goede inrichting …

5

De voorzitter. Uw tijd zit erop, meneer Van Oorschot. Dank u wel. Ik geef het woord aan mevrouw Van der Zwan. Mevrouw Van der Zwan (L). Goedemorgen. Allereerst gefeliciteerd met uw dochter, burgemeester. De voorzitter. Wat ontzettend aardig, dank u wel. Ze heet Sanne. Gaat uw gang. Mevrouw Van der Zwan. Gefeliciteerd, Sanne! Goedemorgen allemaal. Ik ben Lara. Ik heb sommigen van u eerder toegesproken. Wat een hoop reacties heb ik daarop gekregen, zeg. Mevrouw Tseggai noemde mij een jonge moeder. Ik ben 39, dus heel erg bedankt voor het compliment. Helaas bleef het bij dit enkele vriendelijke punt van u. Want vervolgens stelde u, hoe u het ook wendt of keert, wel degelijk dat ik meer uitleg nodig heb. Beste mevrouw Tseggai, ik heb geen verdere uitleg nodig. De sneaky plannen van de heer Balster en Staedion zijn mijn allang duidelijk. In tegenstelling tot mijn dochtertje trouwens, zij begrijpt er namelijk niks van. Dus misschien wilt u haar dan wel even komen uitleggen waarom u haar haar huis wil afpakken. Vervolgens de reacties van onder anderen de heer Kruis, de heer Pronk en de heer Barker: fantastisch, heel veel dank hiervoor. Zoals door velen van u gesteld werd, is er inderdaad een groot gebrek aan hoop en perspectief. De stopwoordjes van Staedion zijn tegenwoordig 'participatie' en 'communicatie'.

Let wel, deze participatie omvat het mee mogen denken over de inrichting van een gezamenlijke moestuin, waar ik dan wel eerst even mijn eigen huis en tuin voor moet inleveren. 'Communicatie' is het inzetten van een zogenaamd onafhankelijke deskundige, wiens oordeel bindend is. Deze moet dan even komen controleren of de wet wel wordt nageleefd. Goh, wat een geweldig perspectief, zeg! Even ter informatie: we twijfelen niet aan de wet, maar aan uw plannen en intenties. De mensen zijn in de veronderstelling dat ze er allemaal op vooruitgaan, dat ze groter en mooier gaan wonen. Niemand heeft ze verteld dat ze zelf moeten zoeken, dat ze maar één keer een vergoeding krijgen als ze terugkeren, of dat passend toewijzen toch echt iets heel anders is dan vergelijkbaar toewijzen. Laat staan dat iemand ons vertelt of en hoe je bezwaar kan maken. Ik wil alle raadsleden vragen om alstublieft de plannen kritisch te bekijken, onze stem te horen en niet in te stemmen met deze ingrijpende plannen. Natuurlijk is er een ernstig woningtekort in Den Haag. Niemand kan dat ontkennen. Maar zijn wij daar dan alleen verantwoordelijk voor? Waarom wordt er niet gebouwd in randgemeenten en het leed verdeeld? Hebben de mensen in mijn wijk niet al genoeg shit? Want ze zijn toch veelal arm, werkeloos en laaggeschoold, zo meldt men.

Ik kan u verzekeren dat ik, hoe arm ik ook ben, nog steeds een goed stel hersens heb en dat ik die koste wat kost ga inzetten om deze sloop tegen te houden. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Van der Zwan. Dan kijk ik naar meneer Vervat. Gaat uw gang. De heer Vervat (L). Ik ben Norman Vervat van Stichting het Cuypersgenootschap, een landelijke monumentenorganisatie. Wij spannen ons al vele jaren in voor het behoud van historische gebouwen in Den Haag en elders in ons land. Onze organisatie is enorm geschrokken van de recente berichtgeving over de plannen met het beschermde stadsgezicht de Dreven in Den Haag Zuidwest. De bedoeling is om de status beschermd stadsgezicht op te heffen, om zo ruimte te maken voor een ingrijpende vernieuwing van het gebied. De wijk waar het om gaat, is tot op de dag van vandaag een prachtig en gaaf bewaard voorbeeld van een naoorlogse tuinwijk, een buurt met kenmerkende modernistische wederopbouwarchitectuur en een fraai evenwicht tussen bebouwing en groen. Het is een gebied met een grote architectuur- en cultuurhistorische waarde en het is dan ook zeer terecht dat de gemeente Den Haag reeds jaren geleden het besluit heeft genomen om de wijk te beschermen. Een dergelijke beschermde status is niet vrijblijvend. Een status van monument of beschermd gezicht stel je vast om de aanwezige waarde voor de toekomst te behouden.

Het kan niet zo zijn dat deze status wordt opgeheven wanneer deze even in de weg zit of niet uitkomt. Wij verzoeken u dan ook om deze stap niet te zetten. Den Haag heeft tot op de dag van vandaag een uitstekende reputatie op het gebied van monumentenzorg. Met haar inzet aan het begin van de eenentwintigste eeuw voor de bescherming van naoorlogse gebouwen en gebieden was Den Haag in Nederland echt een pionier. Koester dat en voorkom dat Den Haag nu laat zien hoe het niet moet. Want volgen er straks ook 6

andere gebouwen en gebieden in de stad, omdat daar een ontwikkeling nodig is? Open je de doos van Pandora? Wees gewoon zuinig op dit erfgoed. Uiteraard erkennen wij ook dat Den Haag een grote bouwopgave heeft. Er moet gebouwd worden en bij voorkeur binnen de bestaande stad. Doe dit echter zonder onvervangbaar erfgoed te vernietigen, maak duidelijke keuzes waar wel en waar niet, blijf af van beschermde gebouwen en gebieden, en doe wellicht in historisch minder waardevolle gebieden iets meer. Revitaliseer de bestaande wijk met behoud van aanwezige karakteristieken. Zoals al elders is aangetoond, zijn naoorlogse woonblokken, met hun vaak uitstekende woonplattegronden, goed te vernieuwen en te verduurzamen, met behoud van hun karakter. Ook hier kan dat. Wij wensen u veel wijsheid toe. De voorzitter. Dank u wel, meneer Vervat. Dan kijk ik naar mevrouw Hunck. Goedemorgen, mevrouw, gaat uw gang. Mevrouw Hunck (L). Goedemorgen. Ik ben Daniëlle en ik ben vrijwilliger bij Stichting Bij Betje. Ik woon ook in stadsdeel Zuidwest, Moerwijk. Stadsdeel Zuidwest is een mooi stadsdeel. Ik woon in een mooie wijk. Wij zetten ons in om de wijk mooier en beter te maken. Echter, wij krijgen vaak bezoekers die klachten hebben over de woning waar zij wonen. Ik spreek nu namens Stichting Bij Betje, de bezoekers van Bij Betje en mijn collega's.

Een aantal van hen had zelf graag willen inspreken, maar is helaas verhinderd, hetzij door werk of wegens het niet machtig zijn van de taal. Tevens deel ik hier ook mijn eigen ervaring. De constructie van de woningen klopt niet. Er is veel schimmel en vocht, en dat veroorzaakt zware gezondheidsklachten voor zowel ouderen als jongeren, die de toekomst van onze wijk, ons stadsdeel, onze stad zijn. Muren scheuren en/of brokkelen af, het is gehorig, de tegels gaan bol staan van het vocht in de muren, en de scheuren worden steeds zichtbaarder. Meldingen maken bij de woningbouw heeft weinig tot geen zin, omdat het steeds wordt gerepareerd of gerenoveerd, wat uiteindelijk maar een tijdelijke oplossing is voor het terugkerende probleem. Het is dweilen met de kraan open. De lichamelijke en mentale gezondheid van de bewoners lijden hieronder. Alles mag er dan wel mooier uit gaan zien, maar de problemen zijn hiermee niet opgelost. Mijn persoonlijke ervaring is, omdat ik op dit moment zelf een grote renovatie ervaar, dat dit niet het probleem zal gaan verhelpen. Het is tijd om te slopen en opnieuw te bouwen, met de voorwaarde dat de huurwoningen betaalbaar blijven, dat de bewoners terug mogen komen in hun wijk, zonder te veel huurverhoging, en dat het groen blijft in de wijk. Een likje verf en een aantal tegels vervangen is niet de oplossing voor het bestaande probleem.

Ik snap dat veel bewoners hun huis niet uit willen. Maar veel mensen hebben totaal geen idee dat het daadwerkelijke probleem … De voorzitter. Wilt u afronden? Mevrouw Hunck (L). … alleen op te lossen is door te slopen en er nieuwe woningen voor in de plaats te bouwen. Dit is uiteindelijk voor ons en onze kinderen de beste oplossing. Een gezonde woning en woonomgeving zullen bijdragen aan een fysieke en mentale gezondheid. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Hunck. Mevrouw Bekkali is niet aanwezig of nog niet aanwezig. We krijgen geen contact. Meneer Smit is er ook niet. Ik ga even terug naar het agendapunt Parkeerstrategie. Is meneer Ferwerda er inmiddels? Ook niet. Mevrouw Boulahiati is er wel. Fijn dat u er bent. Goedemorgen, u bent rechtstreeks verbonden met de gemeenteraad. U kunt drie minuten spreken. 30 seconden voor het einde zeg ik dat u kunt afronden. Gaat u gang, mevrouw. Mevrouw Boulahiati (L). Ik ben een bewoonster van de Riddersdreef. Ik woon er nu al ongeveer zeven jaar. Ik ben al een keer eerder bij de raadsvergadering geweest. Het gaat mij om de sloopwoningen. Om heel eerlijk te zijn, mogen ze van mij gesloopt worden. Zoals mevrouw Hunck al zei, hebben we heel veel problemen met schimmel en vocht. Het is heel erg gehorig. De woningbouwvereniging doet bijna niks.

Als je belt, komen ze niet opdagen of het is even een beetje daar en daar stuken, maar daar heb je het probleem niet mee opgelost. Technisch gezien is mijn huis ook niet meer goed, bijvoorbeeld qua stroom, en alles gaat kapot. Ik vind het heel erg jammer dat die 7

woningen er zo slecht aan toe zijn, omdat er volgens mij al 20 of 30 jaar niets aan gedaan is. Het groen en de speelruimte vind ik geweldig, maar de woningen, helaas, zijn gewoon helemaal op. Wat ik heel erg vind, is dat ik gewoon het volle pond huur betaal. Het is dus niet zo dat ik een goedkope woning heb. Ik vind het echt heel erg jammer, vooral voor onze kinderen. We zitten allemaal op elkaar. Het is gehorig. Dat vind ik zonde. Ik hoop echt dat er ook geluisterd wordt naar mensen die wel graag een andere woning willen. Ik heb ook geen wooncomfort. Dat vind ik gewoon heel erg jammer. Dus ik hoop echt dat er betere huizen komen. Maar qua groen en alles, daar heb ik niets slechts over te zeggen. Dat was het. De voorzitter. Dank u wel. En volgens mij hebben we elkaar eerder gezien, maar dat geheel terzijde. Ik herken u en ik herken uw stem. Meneer Smit is er nog niet en mevrouw Bekkali ook niet. Dan gaan we terug naar het voorstel inzake Parkeerstrategie. Daar wil de heer Ferwerda iets over zeggen. Goedemorgen, meneer Ferwerda, gaat uw gang. De heer Ferwerda (F). Hartelijk welkom vanuit een zonnig Italië. Ik woon in Rustenburg-Oostbroek, maar de parkeerproblemen hier zijn een stuk geringer. Ik heb een mail gestuurd naar de gemeenteraad een paar dagen geleden. Daar staat eigenlijk mijn verhaal wel in.

Dat komt erop neer dat ik het beleidsmatig onbegrijpelijk vind dat dit stuk voldoende zou zijn als beleidsdocument voor de komende tien jaar. Mijn idee is dat de gemeenteraad zich wat lachwekkend opstelt als hij dit voor tien jaar gaat vaststellen, terwijl de onderbouwing aan alle kanten rammelt of ontbreekt. Bijvoorbeeld de hele kwestie van de wijkgerichte parkeerregulering is op geen enkele manier geëvalueerd. Er is niet goed gekeken of dit nou hét middel is of dat het eigenlijk de oorzaak is van alle parkeerdruk. Een ander groot kritiekpunt vind ik dat de zittende coalitie het blijkbaar niet voor elkaar krijgt om knopen door te hakken op het gebied van financiën. Ze laat het dus weer aan de markt over of er dingen gerealiseerd gaan worden, en dat over een termijn van tien jaar. Het hele verhaal deed mij erg denken aan hoe het wel zou moeten. Dat is om te kijken naar hoe we het met het Klimaatakkoord voor elkaar hebben gekregen tot nu toe. Je moet er toch niet aan denken dat we over vijf jaar tot de conclusie komen dat we volstrekt onvoldoende maatregelen hebben genomen en dan nog maar vijf jaar hebben om het wel te gaan halen. Kortom, ik vind het een zwak stuk. Er moet nog veel meer aan gebeuren. Wat mij betreft wordt het over de verkiezingen getild, om hier serieus een strategiestuk voor tien jaar over vast te stellen. De voorzitter.

Dank u wel, meneer Ferwerda, en alle goeds daar in het mooie Italië. We gaan naar de enige inspreker op agendapunt N. Dat zal ook de laatste inspreker zijn, vermoed ik. Zij spreekt in op het agendapunt Afdoening motie: Meer aandacht voor thuiszittende kinderen. Ik geef graag het woord aan mevrouw Magdelijns. Goedemorgen, mevrouw Magdelijns, u kunt inspreken nu. Niet schrikken, ik ben het maar. Welkom, u bent in de gemeenteraad. Mevrouw Magdelijns (N). Geachte voorzitter, raadsleden. Mijn naam is Jazz Magdelijns van Balans, vereniging voor ouders. Wij zijn een landelijke vereniging voor ouders van kinderen die om wat voor reden dan ook vastlopen in opvoeding, zorg en/of onderwijs. Via onze advieslijn spreken we dagelijks ouders die tussen wal en schip vallen. Dan krijg je in plaats van hulp en begrip een bestraffend vingertje of zelfs een Veilig Thuismelding of een proces-verbaal aan je broek. Ouders gaan ervan uit dat de informatie die zij krijgen van professionals, klopt. Helaas loopt de informatie van onderwijsconsulenten, leerplichtambtenaren, scholen en zorgprofessionals soms langs elkaar heen of staat haaks op elkaar. Zo worden bijvoorbeeld in sommige zaken kinderen uitgeschreven van een school, ook al mag dat wettelijk niet.

Ouders worden hiervan niet op de hoogte gesteld en het gevolg is dat ouders dan strafbaar zijn op grond van de Leerplichtwet, zonder dat ze hier invloed op hebben of op de hoogte van zijn. Dan zijn ouders de dupe en dan mogen zij zich verantwoorden in een strafzaak. Een van de grootste problemen is het uitgangspunt dat er sprake is van onwil. Uitgangspunt zou naar onze mening moeten zijn vertrouwen in ouders en kinderen. Ouders hebben wettelijk het recht en de plicht om zorg te dragen voor het welzijn en de ontwikkeling van hun kind. Onderwijs is daar een onderdeel van, maar als ouders afhankelijk zijn van professionals, hebben zij daar weinig tot 8

geen invloed op. Ouders zijn vervolgens wel strafbaar als er sprake is van absoluut verzuim, ook al weten ouders soms niet eens dat hun kind al dan niet onrechtmatig is uitgeschreven. Bij particuliere scholen is dat nog gevaarlijker, want die hebben niet eens een zorgplicht. Ook zijn scholen wel in staat om advocaten in te schakelen van onderwijsgelden, ouders bij lange na niet altijd. We hebben begrepen dat de wethouder uitgaat van een aantal van 133 thuiszitters. Echter zijn dat waarschijnlijk enkel de kinderen waarbij er sprake is van ongeoorloofd verzuim. In de praktijk telt een nog veel grotere groep mee: relatief langdurig verzuim, de kinderen met een vrijstelling onder de leerplicht, de kinderen die ziek zijn gemeld op school, omdat ze totaal vastlopen in hun onderwijs. Dan komen er ineens heel andere cijfers uit, nog los van de kinderen die maar deels welkom zijn op school. Er zijn in de regio Den Haag een aantal voorzieningen voor thuiszitters, bijvoorbeeld de Minimaatschappij en de Thuiszitters Academie. Dat zijn zorginstellingen, geen erkende onderwijsinstellingen. Dit maakt dat ouders nog steeds niet voldoen aan de Leerplichtwet als hun kind daar onderwijs krijgt, tenzij er nog steeds een schoolinschrijving is. Er moet dus een plek komen die zij kunnen bezoeken, zolang dat nodig is. Ouders moeten tegelijkertijd niet strafbaar zijn … De voorzitter.

Wilt u afronden? Mevrouw Magdelijns (N). Kinderen die vastlopen, moeten tot rust kunnen komen, mentaal, sociaal en fysiek, en zich kunnen blijven ontwikkelen. We zijn benieuwd naar de visie op het verzuimbeleid en de handhaving van de Leerplichtwet. Is dat gericht op handhaving en dwang en drang? Of wordt het leerrecht van het kind als uitgangspunt genomen? Het zou mooi zijn als de rol van de leerplichthandhaver wordt verlegd van handhaver richting ouders en kind naar ambassadeur voor leerrecht en controleur van de school. In dat opzicht raden wij aan om contact op te nemen met het Regionaal Bureau Leerplicht Holland Rijnland. De voorzitter. Dank u wel. Dat was uw tijd. U bent door uw tijd heen. Dank u wel, mevrouw Magdelijns. Goedemorgen, tot ziens.

Aan de orde is: C.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen:

C.1 C.2 C.3

Het Zuiderpark als Haags stadspark voor alle inwoners (RIS309335). Het Oude Centrum, een parel van de Haagse binnenstad (RIS309337). Kindvriendelijke stad (RIS309488).

De voorzitter. Zowel voor C.1, Zuiderpark, C.2, binnenstad, als C.3, Den Haag Kindvriendelijke stad begrijp ik namens de wethouder, de heer Bredemeijer, dat de reactie van het college in het laatste kwartaal van het jaar kan worden verwacht. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat klinkt prima. We hadden zelf de hoop dat rond sinterklaas het initiatiefvoorstel Kindvriendelijke stad wel van een reactie voorzien zou worden. De voorzitter. Dank u wel. Waarvan akte.

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de Besluitenlijst.

D.1 D.2

Voorstel van het college inzake programma aanpak prioritaire gebieden (RIS308772) Voorstel van het college inzake Vaststellen warmteplan Binckhorst: Trekvliet – Maanweg (RIS308463) 9

D.3

Gewijzigd initiatiefvoorstel Leegstandmakelaar (RIS306636)

Deze voorstellen worden achtereenvolgens zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen, te beginnen met de heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Voorzitter. Hart voor Den Haag/Groep de Mos wil worden geacht tegen de voorstellen D.1 en D.2 gestemd te hebben. Lesley Arp (SP). Voorzitter. De SP wil worden geacht tegen voorstel D.2 gestemd te hebben. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. De PVV wil worden geacht tegen D.2 te hebben gestemd en voor D.1, maar wel met de aantekening dat er ook wel heel veel linkse prietpraat in zit. Robert Barker (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren wil ook worden geacht tegen voorstel D.2 gestemd te hebben. Joris Wijsmuller (HSP). Voorzitter. Ik wil graag een stemverklaring afleggen voor D.2, warmteplan Binckhorst. Dit college laat monopolisten hun gang gaan met het aanleggen van een smeerpijp naar de fossiele industrie naar Rotterdam, maar geeft in de gebieden waar veruit de meeste woningen gebouwd zullen worden, warmtemonopolies weg aan de markt voor een periode van 30 jaar. Met dit beleid is er geen zeggenschap voor bewoners, geen keuzevrijheid en geen enkele prikkel voor partijen in de stad om op duurzaamheid beter te presteren dan de landelijke normen.

Met dit beleid is het dus volstrekt ongeloofwaardig dat Den Haag haar hogere duurzaamheidsambitie om al in 2030 klimaatneutraal te zijn, zal halen. Het moge duidelijk zijn dat de Haagse Stadspartij dit beleid afkeurt en tegen het warmteplan voor de Binckhorst stemt, dat overigens ook de doodsteek zal zijn voor geothermie in dit gebied. De voorzitter. De fractie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen de voorstellen D.1 en D.2 te hebben gestemd. De fractie van de SP wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen voorstel D.2 te hebben gestemd. De fractie van de PVV wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen voorstel D.2 te hebben gestemd. De fractie van de PvdD wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen voorstel D.2 te hebben gestemd. De fractie van de HSP wordt op haar verzoek aantekening verleend dat zij geacht wenst te worden tegen voorstel D.2 te hebben gestemd.

Aan de orde is: E.

Actualiteit.

E.1

Vergunningverlening bebouwing Park Sorghvliet, op verzoek van de PvdD.

De voorzitter. Er zijn twee actualiteitendebatten aangevraagd. We beginnen met E.1, Vergunningverlening bebouwing Park Sorghvliet. De aanvrager is de heer Barker. Die krijgt nu het woord. Er is één termijn, drie minuten spreektijd en interrupties zijn toegestaan. Het college beantwoordt de vragen in één termijn met drie minuten spreektijd. De aanvrager mag een motie indienen. Dat zal ook gebeuren, naar verluidt. Ik zal net zo streng zijn als meneer Dubbelaar in de commissie. De beraadslaging wordt geopend. 10

Robert Barker (PvdD). Voorzitter. Het Rijk wil een groot kantoorgebouw met parkeerplaatsen pal naast het monumentale Catshuis plempen, middenin Park Sorghvliet, middenin het rijksbeschermd stadsgezicht en middenin Natuurnetwerk Nederland, dit terwijl er genoeg kantoren leegstaan. Hiervoor wil het Rijk bomen kappen en de monumentale tuinmuur met toegangspoort moet worden gedemonteerd. Dit plan moet wat de Partij voor de Dieren, GroenLinks en de HSP betreft, van tafel. Vandaar de volgende motie: roept het college op om de bezwaren tegen een vergunningverlening te honoreren; geen vergunning te verlenen voor de tijdelijke bouw in Park Sorghvliet; en het Rijksvastgoedbedrijf geen bebouwing of aanpassingen toe te staan binnen de contouren van het park. Misschien ziet deze motie er bekend uit. Dat klopt, want we hebben de motie van het CDA hergebruikt; dat leek ons ook duurzamer. Met de motie geven we een vervolg aan de eerder door ons gestelde schriftelijke vragen. Wat ons betreft beschermen we het historisch landgoed en de natuur. De voorzitter. Door de heer Barker, daartoe gesteund door de heer Kapteijns en de heer Bos, wordt de volgende motie (E.1 PvdD) ingediend:

Motie E.1 PvdD Bescherm het Catshuis! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 15 juli 2021, ter bespreking van de actualiteit ‘Vergunningverlening bebouwing Park Sorghvliet’. Constaterende, dat: • het college voornemens is om een vergunning te verlenen voor een (tijdelijke) bebouwing naast het Catshuis in het ‘Park Sorghvliet’. Overwegende, dat: • een eerder gehouden presentatie van het plan geen overtuigende meerwaarde bood en derhalve bij velen verbazing opwekt; • ‘Park Sorghvliet’ zou moeten worden behoed voor een inbreuk op de kwetsbare flora en fauna; • het park een verborgen parel is en een rustig toevluchtsoord zou moeten blijven; • de omwonenden en de bewonersvereniging ‘Stichting wijkoverleg Zorgvliet’ hoogst ongerust zijn over de mogelijke vergunningverlening; • in de zeer directe omgeving van de ingang bij het Catshuis voldoende kantoorruimte (in de verhuur) beschikbaar is, waar ook voldoende gelegenheid lijkt te zijn voor uitgebreide beveiliging. Roept het college op: • om de bezwaren tegen een vergunningverlening te honoreren; • geen vergunning te verlenen voor (tijdelijke) bebouwing in ‘Park Sorghvliet’; • het Rijksvastgoedbedrijf geen bebouwing of aanpassingen toe te staan binnen de contouren van het park. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Mulder (VVD). Voorzitter.

We spreken hier over tijdelijke huisvesting van het ministerie van Algemene Zaken op het terrein van het Catshuis. Er zijn inderdaad een aantal schriftelijke vragen over gesteld. Daar is ook naar verwezen. Kijk, een besluit zoals dit, over het verlenen van een vergunning of het weigeren daarvan, dient genomen te worden naar aanleiding van de daaraan voorafgaande belangenafweging. Dan toetsen wij aan alle relevante toetsingskaders. Dat is de afgelopen tijd ook gebeurd. En wat blijkt dan? Dat deze vergunningaanvraag voldoet aan onze kaders. 11

Dat hebben de adviseurs ook gezegd. Daarmee is dit een zorgvuldig genomen ontwerpbesluit. Dat blijkt ook wel uit de beantwoording van de zienswijzen die op het ontwerpbesluit zijn ingediend. Het hoefde niet aangepast te worden. Dat hebben we ook geschreven in de schriftelijke beantwoording van de vragen van het CDA, de heer Barker en anderen. Sebastian Kruis (PVV). Ik snap wel dat het misschien aan alle voorwaarden voldoet, maar je hebt ook de realiteit. We zien dat overal kantoren leegkomen. Dan gaan we toch niet in dit natuurgebied een nieuw kantoorgebouw neerzetten? Wethouder Mulder (VVD). We hebben te toetsen aan de kaders die zijn gesteld. Dat is wat we moeten doen. Ook de vergunningaanvrager mag ervan uitgaan, als hij of zij iets wil, dat wij dat toetsen aan het beleid. Dat hebben we ook gedaan. Het Catshuis is bijvoorbeeld, zoals het netjes heet, 'geëxclaveerd' van het Natuurnetwerk Nederland. Een van de insprekers, mevrouw De Jong, zei daar wat van. Maar daar valt het nou net niet onder. Ook het hek en de muur zien er wel indrukwekkend uit, maar ze maken geen onderdeel uit van het rijksmonument. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en onze eigen afdeling Monumentenzorg en Welstand zijn akkoord. Het voldoet ook aan de parkeernorm. Daar hebben wij aan te toetsen. Dat is ook de zekerheid … De voorzitter. Interruptie van de heer Barker. Robert Barker (PvdD).

De wethouder zegt de hele tijd 'ik kan het toetsen' en 'ik kan het akkoord bevinden'. Dat is natuurlijk waar het college voor staat. Maar uiteindelijk is het volgens het bestemmingsplan gewoon tuin en is het een beschermd stadsgezicht. Volgens het bestemmingsplan mag het gewoon niet. De wethouder wil daar een uitzondering op toestaan. We kunnen ook het Rijk aan het bestemmingsplan houden en zeggen: we vinden het belangrijk dat het tuin blijft en dat er niet een kantoorgebouw neer wordt geplempt. Wethouder Mulder (VVD). Ik begrijp dat de heer Barker dit vindt, maar dit past gewoon binnen de kaders en daar hebben wij op te toetsen. Dan kom je op iets heel fundamenteels. Los van deze toetsen hebben we namelijk ook te maken met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Die regels beschermen de burger en organisaties tegen willekeur van bestuursorganen, zoals wij zijn. Wij moeten voorspelbaar zijn. Het weigeren van een vergunning, puur en alleen op basis van gevoelens of wensen van de meerderheid van de raad misschien, of sommige burgers of wijkverenigingen, of de AVN, voldoet daar niet aan. Daarom zou deze weigering een onlogisch en onvoorspelbaar besluit zijn. Dat roept het beeld op van een onbetrouwbare gemeentelijke overheid. De voorzitter. Meneer Barker voor de tweede keer. Wethouder Mulder (VVD). Daarom moeten wij deze vergunning wel verlenen. Robert Barker (PvdD).

Meneer Barker. Wethouder Mulder (VVD). Ze past binnen de kaders. De voorzitter. Meneer Barker heeft een interruptie. Wethouder Mulder (VVD). Het is belangrijk dat even hier uit te spreken in de raad. Robert Barker (PvdD). De wethouder heeft het over willekeur en over een betrouwbare overheid. Maar je hebt een bestemmingsplan in een rijksbeschermd stadsgezicht. Je hebt een bestemmingsplan dat zegt dat het groen is. Het zit in Natuurnetwerk Nederland, middenin Park Sorghvliet. Kan de wethouder zich voorstellen dat burgers en bedrijven dan ervan uit moeten mogen gaan dat er niet in een tuinbestemming gebouwd mag worden? De wethouder wijkt af van de kaders van het bestemmingsplan.

12

Wethouder Mulder (VVD). Ik wijk daar niet van af. Het kan buiten het bestemmingsplan vallen. Dan heb je te toetsen aan de kaders. Dat doen we nu. De kaders laten dit toe. En als die kaders dat toelaten, dan kun je als gemeenteraad veel zeggen, maar wij hebben daaraan te toetsen. Dan ben je betrouwbaar. Partijen mogen ervan uitgaan dat we aan die kaders toetsen. Ik begrijp het wel. Daar kun je als raad iets van vinden. Je kan vinden dat ze naar een kantoorgebouw ernaast moeten gaan. Maar daar gaan wij niet over. Het is aan de initiatiefnemer of hij gebruik wil maken van alternatieven. Het is heel simpel. We hebben te toetsen aan de kaders. Wij moeten betrouwbaar zijn. Dan kun je niet op basis van andere gevoelens of wensen zeggen: wij wijken daarvan af. Maar ik begrijp het. Ik begrijp het, hè? Mensen maken zich druk om hun wijk. Ik heb ook gesproken met de bewonersorganisaties. Die maken zich daar druk over. De voorzitter. Maak even je zin af, want ik heb nu drie interrumpanten. De heer Kapteijns. Wethouder Mulder (VVD). Daar heb je je aan te houden. Ook als raad, vind ik. De voorzitter. Oké. Arjen Kapteijns (GroenLinks). Ik vind het toch wel een vrij eenkennige voorstelling van zaken van de wethouder. De Wabo zegt dat je als bevoegd gezag medewerking kán verlenen, niet dat je medewerking moet verlenen.

In dat 'kan' zit wel degelijk de beleidsvrijheid om te toetsen of het aan onze eigen uitgangspunten voldoet. Alleen al het feit dat het bestemmingsplan anders is en dat het echt, volgens de kaart van de provincie, in Natuurnetwerk Nederland valt, zou toch voldoende moeten zijn om tegen het Rijksvastgoedbedrijf te zeggen 'goh, probeer eens een ander alternatief'? Wethouder Mulder (VVD). We hebben te toetsen aan de kaders. Ik begrijp de wens, dat je het liever niet wil. Ik heb die opmerkingen ook gehoord en ik begrijp het ook. Maar het past binnen de kaders. Die heb ik net geschetst. Het is ook tijdelijk. Dat is ook belangrijk bij de afweging. Dan kun je niet anders dan constateren dat het binnen de kaders is. Dan heb je de vergunning te verlenen. Dat is hier het punt. Sebastian Kruis (PVV). We worden in Den Haag natuurlijk al niet zo blij van de acties van het Rijksvastgoedbedrijf, bijvoorbeeld als het gaat om het Binnenhof en het gebrek aan compensatie, maar is nou niet mogelijk om deze wethouder via deze weg op te roepen nog eens in gesprek te gaan over de wenselijkheid van die vergunningaanvraag? Wethouder Mulder (VVD). Ik heb tegen het Rijksvastgoedbedrijf gezegd: wees open en transparant naar de buurt over wat je doet. Een deel is ook vertrouwelijk. Ik heb gezegd: kijk echt goed, best Rijksvastgoedbedrijf, of het moet. Daar hebben we op aangedrongen.

We hebben erop aangedrongen dat ze communiceren met de bewoners. Daar blijven we ook op aandringen. Maar je kan niet tegen het Rijksvastgoedbedrijf zeggen: u moet eens aan een ander kantoor denken. Wat je wel zegt, is: leg goed uit aan de buurt waarom je dit doet, wat ze kunnen verwachten. Maar het is uiteindelijk aan de initiatiefnemer om dat te doen. Die gesprekken vinden plaats. Daar dringen wij ook op aan als gemeentebestuur. Peter Bos (HSP). De wethouder stelt dat hij moet toetsen aan de kaders en dat het gaat om een betrouwbare overheid. Maar er moet worden getoetst aan het bestemmingsplan. Het is een beschermd stadsgezicht, een monument, beschermd groen. Dat zijn allemaal kaders die het college dient te handhaven. Een betrouwbare overheid moet daarvoor gaan staan en niet iedere keer maar meegaan met aanvragers die iets willen. Nee, de wethouder zou betrouwbaar moeten zijn en zijn kaders moeten handhaven. Waarom doet hij dat niet? Wethouder Mulder (VVD). Het plan past niet binnen het bestemmingsplan. Dan heb je te toetsen aan de kaders die gelden daarbuiten. Dat heb ik net geschetst. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Monumentenzorg en Welstand zeggen dat het past binnen de kaders, kaders die ook hier zijn vastgesteld. 13

Peter Bos (HSP). U heeft beleidsvrijheid. U kunt zeggen: sorry, maar we doen dit niet, we houden vast aan de kaders en gaan niet mee in uw afwijking van de kaders, punt. Dat kan. Wethouder Mulder (VVD). Even scherp: ik heb geen beleidsvrijheid als het past binnen de kaders die ik net schetste. Dan heb je als betrouwbare overheid toestemming te verlenen. Peter Bos (HSP). Het is een kan-bepaling. Het is geen moeten. Het is een kan-bepaling. Bovendien is er gewoon beleidsvrijheid, kan er getoetst worden aan de kaders en gezegd worden: nou, sorry, we gaan deze vergunning niet verlenen, punt. Wethouder Mulder (VVD). Het is getoetst aan de kaders. Het past daarbinnen. Als we de vergunning dan niet verlenen, vrees ik dat de rechter daar gehakt van maakt. Mikal Tseggai (PvdA). Wat ik me afvraag, buiten alle kaders en wetgeving om, is het volgende. Ik begreep dat aan de overkant van het Catshuis een ander pand beschikbaar is, waar de ambtenaren van Algemene Zaken al eerder in hebben gezeten. Waarom kunnen zij nu niet weer daarheen? Waarom moet er een nieuw kantoor gebouwd worden? Wethouder Mulder (VVD). Wij hebben te toetsen, zeg ik tegen mevrouw Tseggai, aan het plan dat is ingediend. Het is niet aan ons om tegen een initiatiefnemer te zeggen een ander plan te maken. We hebben het plan te toetsen zoals dat aan ons wordt voorgelegd. Dat hebben we gedaan.

Wij mogen en kunnen niet zeggen: doe maar een ander plan. Dat is niet aan ons. Mikal Tseggai (PvdA). Dat vind ik toch een beetje een passieve houding van het college. Je kunt toch zeggen dat we dit niet toestaan omdat er al een ander pand beschikbaar is waar dezelfde beveiligingsmaatregelen genomen kunnen worden? Wethouder Mulder (VVD). Ik begrijp wat mevrouw Tseggai bedoelt, maar we hebben niet de juridische grond om op basis daarvan een vergunning te weigeren. Daar gaat het om. Mikal Tseggai (PvdA). Dan wil ik graag weten welke juridische gronden we wel hebben om de vergunning te weigeren. Wethouder Mulder (VVD). We hebben die juridische gronden niet. Dat is de kern van dit debat. We hebben niet de juridische gronden om dit te weigeren. Het college moet de motie dan ook echt stevig ontraden, om deze reden, omdat we niet de juridische grond hebben om deze vergunning te weigeren. Deze motie is daarmee in strijd. Dennis Groenewold (D66). Stel dat de motie wordt aangenomen en we de vergunning afwijzen. De reden waarom we die afwijzen staat erin. Mocht er bezwaar worden gemaakt door het Rijk, dan staat de onderbouwing voor de afwijzing in de motie. Denkt de wethouder dat dat voldoende is om de vergunningsafwijzing bij de rechter stand te laten houden? Dat is mijn eerste vraag. Ik heb nog een vraag, maar daar kom ik zo nog op. De voorzitter. Oké, je hebt drie rondes.

Wethouder Mulder (VVD). Dit is niet voldoende om de vergunning af te wijzen en de uitvoering van deze motie gaat geen stand houden bij de rechter, is onze verwachting. Dennis Groenewold (D66). Stel dat de motie niet wordt aangenomen en het doorgaat. Ik hoorde de wethouder al iets zeggen over het erbij betrekken van de bewoners, want er is natuurlijk wel echt veel weerstand in de omgeving. Kan de wethouder nogmaals klip-en-klaar benadrukken dat hij echt bereid is om het Rijk en de bewoners met elkaar in gesprek te brengen om te kijken wat er nog mogelijk is om aan de wensen tegemoet te komen? 14

Wethouder Mulder (VVD). Dat zijn we al aan het doen en we blijven proberen om bewoners en het Rijk met elkaar in contact te brengen over wat er precies gaat gebeuren en hoe men dat zo gezamenlijk mogelijk kan oppakken. Ik kan dat niet afdwingen, maar we kunnen wel proberen de partijen met elkaar in contact te brengen. Ik heb de afgelopen week ook regelmatig erop aangedrongen bij het Rijksvastgoedbedrijf om dat te doen. De voorzitter. Laatste keer, meneer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Stel dat dat allemaal lukt en er daar toch iets komt te staan. Kan de wethouder dan echt garanderen dat het tijdelijk is, dat het een tijdelijke bebouwing is die na die periode ook echt weg moet, en dat we niet gaan toestaan dat hier een permanente bebouwing tot stand komt doordat de vergunning nu gaat worden afgegeven eventueel? Wethouder Mulder (VVD). Dit is hoe dan ook tijdelijk. Dat weten we zeker. Kavish Partiman (CDA). Ik had ook een vraag over die tijdelijkheid. Er is nu een bepaald tijdsbestek genoemd, volgens mij vijf, vijfenhalf jaar, dat ze daar gehuisvest worden. Kunnen we niet een soort clausule in die vergunning inbouwen van: dit is het maximum en niet verder? Zijn daar mogelijkheden voor? Wethouder Mulder (VVD). Ik geloof dat dat kan, maar dan moeten we wel even goed kijken welk tijdsbestek we dan kiezen, of dat dan vijf jaar of iets langer moet zijn.

Dat moeten we even precies weten, want je moet ook niet de hele zaak klem zetten. Maar volgens mij moet dat kunnen. Kavish Partiman (CDA). We gaan ook wat groen opofferen op de locatie waar gebouwd gaat worden. Ik heb in de antwoorden op de schriftelijke vragen ook gezien dat er gecompenseerd kan worden. Kunnen dat soort dingen ook meegenomen worden in de afspraken met het Rijk, dat zij bij wijze van spreken een soort van geldelijke verantwoordelijkheid hebben tegenover de gemeente Den Haag, mochten zij zich niet aan de regels houden? Dat zou het voor ons in elk geval wat comfortabeler maken als deze vergunning afgegeven wordt en ook in de overweging voor de stemming over de motie van de heer Barker. Zou u hier kunnen uitweiden over hoe wij dit soort dingen kunnen garanderen, zodat we ook de wijk kunnen meenemen hierin en een beetje comfort kunnen geven dat zij in elk geval het gebied minimaal zo goed terugkrijgen als het nu is, en liefst zelfs iets beter? Wethouder Mulder (VVD). Het Rijksvastgoedbedrijf moet het gebied weer teruggeven in de staat zoals die nu is. Die garantie is er dus al. Ze moeten al zorgen dat het er weer uitziet zoals het nu is. Dus dat weten we. De voorzitter. Laatste keer, meneer Partiman. Gaat uw gang. Kavish Partiman (CDA).

Dat ze dat moeten, is evident, maar we zouden dat toch wel ergens geborgd willen zien met een soort van tegenprestatie, mocht dat niet het geval zijn. Want vaak moeten mensen dingen. Ook overheidsinstanties moeten vaak dingen. Maar als zij het uiteindelijk achterlaten, komen we er toch vaak achter dat het niet zo is achtergelaten als eigenlijk zou moeten. Dus vandaar de vraag of er mogelijkheden voor zijn om dit te borgen. Wethouder Mulder (VVD). Het zit in de vergunningsvoorwaarden dat het weer terug moet naar de manier waarop het is. Daar zit de garantie dus in. Dit is niet onze grond. Dan zouden we er zelf over gaan. In de vergunningsvoorwaarden staat dat het terug moet worden geleverd in de staat zoals die nu is. Dat is de garantie voor de heer Partiman. De voorzitter. De heer Barker had nog een derde vraag. Hij had er net twee.

15

Robert Barker (PvdD). O, nee, nee, nee, het is een heel ander punt. De wethouder heeft het over bomen met dezelfde kwaliteit terugbrengen. Hoe doe je dat met bomen die gekapt zijn? Hoe kan je die in dezelfde kwaliteit weer terugbrengen? Wethouder Mulder (VVD). Goede vraag van de heer Barker. Dit zijn jonge bomen. Je plaatst dan ook weer automatisch jonge bomen terug. De voorzitter. Ik ben in een milde bui. Meneer Barker. Robert Barker (PvdD). Ik denk dat dat dus niet kan. Maar ik heb dan een andere vraag. De wethouder betoogt steeds dat het bestemmingsplan tuin bevat, maar dat er toch van afgeweken kan worden en dat dat zou moeten. Ik vraag me af of de wethouder een juridisch document heeft dat juridisch onderbouwt dat het moet. Wethouder Mulder (VVD). Dat zijn de kaders die ik net noemde. Ik heb nu niet alle documenten bij me, want het is een pak papier, maar dat zijn de kaders waar het om gaat. Dus die zijn er. De voorzitter. Meneer Barker, laatste keer, en ook niet iets nieuws meer. Robert Barker (PvdD). Ik betoog in elk geval dat het kan. Volgens mij hebben we in de afgelopen acht jaar dat ik in de commissie heb gezeten, altijd gezegd dat bestemmingsplannen gelden. Je kan ervan afwijken, maar dat hoeft niet. Maar de wethouder heeft nu een andere stellingname en ik hoor geen onderbouwing. Ik neem aan dat dat het beste argument is om voor deze motie te stemmen.

Wethouder Mulder (VVD). Misschien dan toch, aan het einde van dit actualiteitendebat, … De voorzitter. Nou, nee, dat bepaalt u niet. Gaat uw gang, meneer Mulder. Wethouder Mulder (VVD). Hier ligt een motie voor waarvan wij als college zeggen: sterk ontraden. Als je dit doet en we die vergunning weigeren, weten wij vrij zeker dat de rechter hier gehakt van maakt. Ik ken de heer Barker als iemand die zorgvuldig is. Moet je dan zo'n motie indienen waarvan je vrij zeker weet dat er gehakt van wordt gemaakt? Ik zou zeggen tegen de heer Barker: doe het niet. Ik ken hem als een zeer goed ingevoerd raadslid. Hij kent de regels. Dan zou hij moeten weten dat hier iets wordt gevraagd wat juridisch zo goed als onmogelijk is. Dan zou je zo'n motie eigenlijk niet moeten indienen, zeg ik tegen de heer Barker. Hoe graag je het ook wil, hè? Daar is geen misverstand over. De voorzitter. Meneer Bos, u heeft natuurlijk al uw drie interrupties gehad, maar u heeft iets spectaculair nieuws dat echt besproken moet worden, omdat we anders niet verder kunnen gaan in de wereldgeschiedenis van onze mooie stad. Gaat u gang, meneer Bos, maar kort, hè? Peter Bos (HSP). Als we een goede wethouder zouden hebben, dan zou er geen gehakt worden gemaakt van de afwijzing van deze aanvraag. De wethouder heeft gewoon beleidsvrijheid. Als hij het goed onderbouwt, kan hij gewoon die vergunning weigeren.

Ik snap niet dat de wethouder … De voorzitter. Dit is niet nieuw. U heeft dit net al heel welluidend verteld. Maar wethouder Mulder wil daar misschien nog op ingaan. Wethouder Mulder (VVD). Heel scherp: het is getoetst, het past binnen de kaders en dan heb je geen beleidsvrijheid. Die héb je niet. Daarom is de vrees dat als je de vergunning weigert, er gehakt wordt gemaakt van de weigering. Dat is niet goed voor het aanzien van het gemeentebestuur en ook niet voor het aanzien van de gemeenteraad. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Ik heb even kort aangehoord wat mijn collega's in de raad van het onderwerp vinden. Waar ik een beetje tegen aanloop, is dat de wethouder 16

een aantal argumenten geeft waarom de motie overbodig is - ik mag 'm niet zo betitelen - maar het kan natuurlijk ook een signaal zijn naar de Rijksoverheid van hoe wij er als raad in staan. Dan kan het wel zo zijn dat wij juridisch niet sterk staan, maar dan blijft het nog steeds een signaal vanuit de gemeenteraad hoe wij in dit dossier zitten. Hoe ziet u dat? Wethouder Mulder (VVD). Interessant. Het signaal dat dit gevoelig is, is het Rijksvastgoedbedrijf niet ontgaan. Zij weten dit ook. Maar wat de heer Dubbelaar zegt over moties, is heel fundamenteel. Als u moties ziet als een signaal - dat begrijp ik, maar - dan doet u ook een beetje afbreuk aan uzelf. Want als u een motie indient als signaal, maar de rechter er vervolgens gehakt van maakt, maakt dat de kracht van moties van de gemeenteraad van Den Haag niet sterker. Sterker nog, het gezag van moties neemt af als je er symbolen van maakt. Maar dat oordeel en het gezag dat hij wil dat de raad houdt, laat ik aan de heer Dubbelaar. Onuitvoerbare moties indienen als symbool is een politieke stijl waarvan ik niet weet of die het gezag van de raad ten goede komt. Maar dat is een afweging die ik bij u laat. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Daar verschillen we over van mening dan. Het kan wel degelijk zo zijn dat de raad iets vindt. Dat hoeft niet altijd juridisch onderbouwd te zijn.

Ik merk dat we dan een juridische procedure tegemoet gaan. Wat zijn de kosten hiervan? Wethouder Mulder (VVD). Dat zouden dan de kosten zijn van de juridische vertegenwoordiging. Ik heb die niet paraat. Dat kost ongetwijfeld geld, maar hoeveel, dat durf ik niet precies te zeggen. Maar ik stel toch een vraag aan de heer Dubbelaar terug. Zegt u dan: 'Ik steun 'm, het is een symbool en als u haar niet uitvoert, beste college, ook goed'? Zegt u dat dan, dat u het signaal hebt afgegeven? Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Interessant debat; de wethouder stelt mij een vraag. De voorzitter. Ja, dat vind ik ook, maar goed, ik laat me niet meer verrassen. Wethouder Mulder (VVD). Ik stel heel retorische vragen! Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag/Groep de Mos). Wij gaan iedere motie vandaag op de inhoud beoordelen. Zo doet Hart voor Den Haag/Groep de Mos dat altijd. Deze motie is zojuist ingediend door de heer Barker. Ze wordt binnen de fractie van Hart voor Den Haag/Groep de Mos besproken. Ik merk wel dat er enig enthousiasme in mijn fractie is om deze motie te steunen. Ik geef het maar mee aan de wethouder. Wethouder Mulder (VVD). En die zegt terug dat hij moties serieus neemt.

Maar als de heer Dubbelaar toegeeft dat het een symboolmotie is en hij zich over de uitvoering geen zorgen maakt, dan loop je de kans dat ze ook zo wordt gewogen door het gemeentebestuur, van: nou ja, het is toch maar een symboolmotie, die hoeven we niet uit te voeren. Dat bedoel ik met het gezag van de raad met moties. De voorzitter. Heeft u echt iets nieuws? Gaat uw gang. Peter Bos (HSP). Als een motie wordt aangenomen, dan moet er natuurlijk wel een heel goede onderbouwing komen. Ik stel voor dat we dat dan samen met de wethouder en de raad - want de raad gaat ook over het bestemmingsplan en de afwijking ervan - op een goede manier doen, dat we daar een goede procedure voor bedenken. Wethouder Mulder (VVD). Wij hebben een goede onderbouwing dat dit binnen de kaders is. Je kan niet nog even iets bedenken om ervan af te wijken, want het is al getoetst aan de kaders. Ik begrijp het wensdenken van de heer Bos om een redenering te bedenken dat we er toch onderuit kunnen. Dat kan niet. Het is al getoetst aan de kaders.