RIS309824 Effectmeting Jongeren Perspectief Fonds

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

SZW/10141261 RIS309824 Contactpersoon

T. Douiri Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

31 augustus 2021

E-mailadres

tarik.douiri@denhaag.nl Onderwerp

Effectmeting Jongeren Perspectief Fonds

In de zomer van 2016 startte de gemeente Den Haag vanuit het Schuldenlab070 de pilot Jongeren Perspectief Fonds (JPF) om jongeren tussen de 18 en 27 jaar schuldenzorgenvrij te krijgen. 53 deelnemers namen deel aan het traject. Vanwege het succes zijn in 2017 100 nieuwe jongeren ingestroomd en is de JPF-aanpak nu de standaard werkwijze voor jongeren met schulden geworden. Adviesbureau Purpose deed in opdracht van de gemeente en de Stichting JPF uitgebreid onderzoek naar de effecten van deze innovatieve schuldenaanpak. In deze commissiebrief wordt de raad geïnformeerd over de bevindingen, inzichten en conclusies van het onderzoek. Het Jongeren Perspectief Fonds Het JPF is een succesvol initiatief dat een innovatieve aanpak biedt aan jongeren van 18 tot en met 27 jaar, die door schulden belemmerd worden in hun maatschappelijke ontwikkeling. De gemeente Den Haag en de Stichting JPF zijn in 2019 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Gezamenlijk wordt gewerkt aan de ambitie om jongeren snel schulden(zorg)vrij te maken. Aan de hand van een begeleidingstraject, een op maat samengesteld perspectiefplan en een integrale aanpak op verschillende leefgebieden worden jongeren begeleid en gecoacht naar een schulden(zorg)vrije toekomst. Met name de integrale aanpak en het bouwen van een netwerk om de jongeren heen, zorgt ervoor dat de jongeren centraal staan en zich kunnen ontplooien.

JPF Effectmeting Adviesbureau Purpose heeft in opdracht van de gemeente onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke effecten en besparingen van het JPF. Op basis van kwantitatieve analyses, interne SZW-data, managementinformatie en interviews is een overzicht gemaakt van de behaalde resultaten. In het onderzoek hebben de volgende twee onderzoeksvragen centraal gestaan: 1.

“Wat was het meetbare en duurzame effect van de JPF-benadering bij reeds uitgestroomde jongeren (ongeveer 100), op het moment van uitstroom (korte-termijneffect) en op dit moment (langere-termijneffect)?”

2.

“Wat waren de concrete besparingen en bij welke partijen zijn die terechtgekomen?”

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10141261

Hieronder wordt per onderzoeksvraag ingegaan op de behaalde resultaten. Beantwoording onderzoeksvraag 1 Achtergrond jongeren Uit het onderzoek blijkt dat het JPF te maken heeft met een uiterst kwetsbare groep jongeren die al vroeg in de problemen zijn gekomen. Deze jongeren hebben naast schulden vaak meerdere belemmeringen, zoals een beperkt sociaal netwerk, psychische problematiek, dakloosheid, het ontbreken van inkomen, justitiële problemen en verslaving. Daar komt nog bij dat het merendeel (57%) van de deelnemers aan het onderzoek, geen startkwalificatie heeft en dat 1 op de 3 jongeren, kinderen heeft. De gemiddelde schuld per persoon bedraagt € 20.112, verdeeld over gemiddeld 16 schuldeisers. Jongeren ervaren de dienstverlening positief De jongeren ervaren de integrale aanpak van het JPF over het algemeen zeer positief. Jongeren geven aan dat tijdens het traject een grote last van hun schouders valt. Ze moeten zelf ook hard aan het werk en dat gaat met vallen en opstaan. Na afronding van het traject ervaren veel jongeren een trots en voldaan gevoel. De kennis en ervaring die zij hebben opgedaan tijdens het traject nemen ze mee en geeft hen veel zelfvertrouwen. Doordat ze handvatten aangereikt krijgen om de juiste keuzes te maken, zijn ze vaak ook in staat om zelfstandig hun financiën te regelen.

Voor veel jongeren is het confronterend om de hoogte van hun schuld opgesomd te zien. Toch geeft het een gevoel van rust en opluchting omdat zij een goed overzicht krijgen van hun situatie en goed worden begeleid. De jongeren zijn daarom ook erg dankbaar voor de persoonlijke begeleiding. Ze vinden het belangrijk om een goede ‘klik’ te hebben met de begeleider. Een goede begeleider geeft hen het gevoel er niet alleen voor te staan, zorgt voor structuur en heldere communicatie en geeft hen het gevoel dat ze zonder vooroordelen worden behandeld. Ontwikkeling van de jongeren De JPF-aanpak heeft niet alleen een positief effect op de beleving van jongeren maar laat ook zien dat de positie van jongeren op bijna alle leefgebieden is verbeterd. 66% van de jongeren die in 2017 of 2018 zijn gestart hebben het traject inmiddels succesvol afgerond. 95% van de jongeren heeft geen nieuwe betalingsachterstand. Daarnaast is het aantal jongeren met voldoende sociaal netwerk aanzienlijk gestegen (+ 60%). Verder zien we dat 50% procent van de jongeren in de bijstand uitstroomt, 66% van de jongeren na een traject een vorm van inkomen heeft, 60% van de jongeren met psychische klachten van zware problematiek naar licht tot geen problematiek is gegaan en zien we een daling van het aantal jongeren met problematische verslaving.

Opvallend is, dat jongeren met dakloosheid of justitiële problemen zelfstandiger worden en resultaat behalen bij het terugdringen van schulden, maar minder op andere fronten. Zo blijft huisvesting een uitdaging; 30% van de dakloze jongeren heeft onderdak gevonden. Ook valt op dat van de jongeren die dreigden dakloos te raken, dit na een traject met ruim 60% is voorkomen. Van de jongeren met (zware) verslavingsproblemen is bij 83% de problematische verslaving sterk afgenomen. Maar zij houden een grote kans op terugval. Ontwikkeling per profiel Het onderzoek laat zien dat de jongeren grofweg in 5 probleemprofielen onderverdeeld kunnen worden: schulden, zware psychische problematiek, dakloosheid, justitie en verslaving. In de meeste profielen zien we dat jongeren na een traject positieve ontwikkelingen laten zien. De schulden nemen in alle profielen af, behalve de groep met verslavingen. Zij blijken een grotere kans op terugval te hebben. Verder zien we positieve ontwikkelingen bij jongeren in hun psychische gesteldheid, inkomen, opleiding, werk en sociaal netwerk.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10141261

Al met al kan de conclusie getrokken worden dat de JPF-aanpak positief aanslaat en dat jongeren zowel op de korte termijn als op de langere termijn erop vooruitgaan. Het onderzoek laat zien dat met name de schulden afnemen. Veel jongeren zijn in staat om zelfstandig hun financiën te regelen. Verder boeken jongeren ook positieve ontwikkelingen op andere leefgebieden zoals gezondheid, psychische gesteldheid en verslavingsproblematiek. Beantwoording onderzoeksvraag 2 Besparingen en kosten JPF De totale kosten voor de gemeente om jongeren te helpen, zijn ca. € 11.000, - per jongere. Hieronder vallen onder andere de kosten voor de trajectbegeleider, budgetbeheer en de voorfinanciering van het afkopen van de schuld. De inzet van het JPF levert echter ca. € 21.000,- per jongere op aan besparing, wat dus neerkomt op een totale netto besparing per traject van € 10.000 per jongere. De grootste besparingen op korte termijn worden gerealiseerd op het gebied van inkomen, werk en opleiding. Hoofzakelijk door besparingen op de bijstand door schooluitval en werkloosheid maar ook op gezondheidszorg en schuldhulpverlening. De besparing komt onder andere ten gunste aan de gemeente, zorgverzekeraars, woningcorporaties en schuldeisers. Op lange termijn (na het traject) zit de grootste besparing op het gebied van schulden en huisvesting.

Maatschappelijke partijen die van deze aanpak profiteren, waaronder de gemeente, betalen een deel van hun besparing terug aan het fonds. Ook schuldeisers betalen een jaarlijkse kleine bijdrage aan het fonds. Zo is het fonds duurzaam. De totale besparingen liggen waarschijnlijk nog veel hoger omdat potentiële toekomstige maatschappelijke baten en belastingopbrengsten van jongere(n) die na een traject kunnen doorstromen naar de arbeidsmarkt, niet zijn meegenomen in dit onderzoek. De grootste winst is echter dat jongeren hun toekomst weer schuldenzorgenvrij en met vertrouwen tegemoet gaan! De resultaten van het onderzoek treft u in de bijlage. De JPF-aanpak levert een netto kostenbesparing van € 10.000 per jongere per traject. De besparing komt onder andere ten gunste aan de gemeente, zorgverzekeraars, woningcorporaties en schuldeisers. Op lange termijn (na het traject) zit de grootste besparing op het gebied van schulden en huisvesting. Afsluiting Samenvattend is het college tevreden met de behaalde resultaten van het JPF. De JPF-aanpak is de standaard werkwijze geworden voor jongeren met schulden. Het college zal zich de komende tijd blijven inzetten om het succes van het JPF te vergroten en uit te breiden.

Uiteraard nemen we de aanbevelingen uit het onderzoek mee (zoals selectiecriteria herijken, extra inzetten op dakloosheid, heroverwegen stages, professionalisering medewerkers, sturingsinformatie op orde brengen). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3