RIS309824 Bijlage
Tekst van het document
JPF Effectmeting 2021 Een praktijkmeting die de effecten van het Jongeren Perspectief Fonds in beeld brengt
Colofon
Dit rapport is uitgegeven door Purpose in opdracht van gemeente Den Haag samen met stichting Jongeren Perspectief Fonds
Publicatie: Mei 2021 Onderzoeksteam: Bente van Logtestijn, Frank van Jeveren en Sander Spinder
Voor meer informatie neem contact op met: ▪ Rowan Noomen (rowan.noomen@schuldenlab.nl) ▪ Jeroen in ’t Veld (jeroen.intveld@rebelgroup.com) ▪ Frank Okhuijsen (frank.okhuijsen@denhaag.nl)
2
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Inhoudsopgave Onderdeel
Hoofdstuk
Samenvattende titel
Pg.
Samenvatting
0. Conclusies en aanbevelingen
JPF realiseert perspectief en winst voor jongeren en maatschappij
4
Inleiding
1. Inleiding en aanpak
Onderzoek vanuit drie invalshoeken: Jongeren, data en organisatie
12
Codering
2. Achtergrond jongeren
Groep jongeren is bijzonder kwetsbaar
15
Interviews
3. Jongerenbeleving
Jongeren maken in beleving transitie van gebroken naar moedig
18
Codering
4. Resultaten ontwikkeling (algemeen)
Jongeren laten positieve ontwikkeling zien
24
5. Resultaten ontwikkeling (per profiel)
Profiel schulden en GGZ grootste ontwikkeling, verslaving en justitie minste ontwikkeling
30
6. Besparingen en kosten
JPF zorgt voor besparing van 21K per jongere
38
Bijlagen
44
3
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – achtergrond
JPF heeft te maken met uiterst kwetsbare groep jongeren die al vroeg in de problemen zijn gekomen Op basis van dominante problematiek zien we vijf profielen, variërend van lichtere naar zware problematiek
Kwetsbare doelgroep is al vroeg in de problemen
24 is de gemiddelde leeftijd € 20.112 gemiddelde schuld verdeeld over 16 schuldeisers
62% is vrouw
Dominante problematiek
38% is man
Problematische Schulden Psychische problematiek
1 op de 3 jongeren heeft kinderen
Dakloosheid Justitie Verslaving
% verdeeld per groep
54% heeft bijstand, geen inkomen of andere uitkering
16%*
13%
8%
Problematiek van toepassing op: Deel van jongeren in profiel
57% heeft geen startkwalificatie * Psychische problematiek komt vaker voor, in 25% van de gevallen, alleen in 16% van de gevallen is het de dominante problematiek
57%
Alle jongeren in profiel
4
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
6%
Management samenvatting – resultaten
Jongeren laten over het algemeen positieve ontwikkeling zien tijdens en na traject Min. 66% van de jongeren rondt het traject succesvol af
Jongeren maken in beleving transitie van gebroken naar moedig
66%
Positieve ontwikkeling op bijna alle leefgebieden 95% heeft na afronding geen nieuwe achterstanden gekregen1 49% stroomt uit de bijstand
71
17%
Traject succesvol afgerond
17%
18
18
Gestopt
Onbekend
66% van de jongeren die in 2017 of 2018 gestart zijn hebben het traject succesvol afgerond. Bij 17% van de jongeren is onbekend of het traject is afgerond (doordat deze niet scherp in beeld zijn). Succes kan dus nog hoger zijn. Van de gestopte klanten is meer dan de helft uitgevallen vanwege redenen die buiten de invloed van JPF/gemeente vallen (bijv. overleden of verhuisd) 1. Nieuwe achterstanden geregistreerd bij BKR
“Ik was helemaal gebroken”
“Ik ga naar de top en blijf winnen”
Van… • Weinig zelfvertrouwen • Geen energie • Schaamte • Angstig
Naar… • Vertrouwen in zichzelf • Moedig • Sociaal netwerk • Durf om hulp te vragen
Jongeren ondergaan tijdens het JPF een positieve verandering: van weinig zelfvertrouwen en angstig om hulp te vragen naar moedig en meer vertrouwen. Ook weten ze wie ze om hulp moeten vragen en durven ze dit te doen.
5
21% verbetering op sociaal netwerk 19% verbetering op psychische gezondheid
De meeste jongeren maken op de verschillende leefgebieden een positieve ontwikkeling door. Zo heeft 95% van de jongeren geen nieuwe achterstand op dit moment, stroomt 49% uit de bijstand en is er positieve ontwikkeling op netwerk en gezondheid.
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – resultaat per profiel
Jongeren met schulden en GGZ problematiek maken grote ontwikkeling door, wel verschil in tempo en afhankelijkheid Lisa Profiel Psychische problematiek
Kelly Profiel Schulden Kenmerken • Heeft relatief minder hulp nodig • Doet tijdens traject meer zelf • Kan vroegtijdig uit budgetbeheer • Is bij afronding zelfstandig
Kenmerken
“Door stap voor stap dingen over te nemen kreeg ik weer vertrouwen”
• Afhankelijker van hulp • Uit zelfbescherming langer in budgetbeheer • Vindt het spannend als traject klaar is
Resultaten Jongeren maken vooral ontwikkeling door op schulden en inkomen
Resultaten Ondanks afhankelijkheid lijken jongeren grote verbetering door te maken, lijkt wel pas later tot uiting te komen
Uitstroom uit bijstand (start – nu) 57% 49%
Schulden Inkomen, opl., werk
Huisvesting Criminaliteit Verslaving
Inkomen, opleiding, werk Sociaal Netwerk Gezondheid
n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Positieve ontwikkeling
Verbetering psychische problematiek1 58% 19%
Schulden
Sociaal Netwerk
Gezondheid
Schulden
Huisvesting
Alle jongeren
Criminaliteit Verslaving
11% SK2 voortijdig beëindigd Minder positieve ontwikkeling
1. Verschil tussen start en einde traject 2. Saneringskrediet
Geen ontwikkeling
“Vond het heel jammer dat de gesprekken klaar waren. Had een goeie band”
n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Psych. problematiek
Alle jongeren
0% SK2 voortijdig beëindigd
6
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – resultaat per profiel
Jongeren met dakloosheid, justitiële of verslavingsproblemen behalen wel resultaat maar JPF lijkt iets minder effectief Aron Profiel Dakloos Kenmerken
Kenmerken
“Doordat ik geen huis had duurde het langer”
• Relatief zelfstandig • Kan niet geholpen worden met woning
Verbetering van huisvesting1 33%
Inkomen, opl., werk Sociaal Netwerk
Resultaten Op verslaving geholpen, risico op terugval in schulden bij deze groep is groot
Schulden
Schulden
Verbetering crimineel gedrag1 Geen ontwikkeling Justitie
Sociaal Netwerk
Gezondheid
Huisvesting Criminaliteit Verslaving
Resultaten Risico op terugval naar schulden lijkt klein maar minder resultaat op inkomen en criminaliteit Inkomen, opl., werk
Gezondheid
n.v.t. n.v.t.
Positieve ontwikkeling
Dakloos
25% SK2 voort. beëindigd Minder positieve ontwikkeling
1. Verschil tussen start en einde traject 2. Saneringskrediet
“Het zal nog een keer fout gaan, maar ik durf nu om hulp te vragen”
Kenmerken • Kans op terugval • Afhankelijk van hulp • Angstig om weer op eigen benen te staan
• Geen inzicht beschikbaar (Jongeren niet kunnen spreken)
Resultaten Hoewel risico op schulden terugval klein is, is slechts 30% niet meer dakloos na JPF Schulden
Jordy Profiel Verslaafd
Sarah Profiel Justitie
Huisvesting
n.v.t.
Criminaliteit Verslaving
n.v.t.
Geen ontwikkeling
25% SK2 voort. beëindigd
7
Verbetering verslaving1 83%
Inkomen, opl., werk Sociaal Netwerk
Gezondheid Huisvesting Criminaliteit Verslaving
Verslaafd
n.v.t. n.v.t.
17% SK2 voort. beëindigd
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – besparingen en kosten
JPF bespaart per jongere ± €21.000 voornamelijk bij SZW en OCW, kosten van traject zijn ± €11.000 Partij
Totale besparing per partij
Korte termijn (traject + nazorg)
Lange termijn (na traject)
Besparingen op
Versnelling uitstroom bijstand; voorkomen terugval bijstand vanuit werk/opleiding; voorkomen toekomstig gebruik regulier SHV-traject; verlagen toekomstig gebruik bijstand door afmaken opleiding Voorkomen kosten dakloosheid; Besparen kosten WMO
Gemeente (SZW)
€ 1.277.865
€ 748.338
€ 493.526
Gemeente (OCW)
€ 399.529
€ 149.717
€ 249.813
Zorgverzekeraars
€ 124.965
€ 41.800
€ 83.165
Schuldeisers
€ 82.030
€ 82.030
Extra baten door saneringskrediet, vermindering incassokosten
Woningcorporaties
€ 33.480
€ 33.480
Voorkomen huisuitzettingen
Rijksoverheid (SZW)
€ 8.174
€ 8.174
Voorkomen terugval WW vanuit werk/opleiding
Nutsbedrijven
€ 1.959
€ 1.959
Voorkomen afsluitingen
Totaal
€ 1.928.002
€ 1.101.498
€ 826.504
Per jongere
€ 20.731
€ 11.844
€ 8.887
Kosten per jongere
€ 10.7881
1. Kosten van salaris en overige kosten van begeleiders, schuldregelaar en projectleider, afkopen van schuld en kosten Stichting JPF
8
Besparen kosten GGZ; besparen kosten verslavingszorg
Noot: besparingen zijn slechts een selectie die met enige zekerheid vastgesteld kunnen worden. Wat niet meegenomen is, is bijv. de waarde van een jongere die weer belasting gaat betalen de waarde van iemand die zich weer goed voelt in de maatschappij
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – besparingen
Op korte termijn bespaart JPF vooral op bijstand, op lange termijn op Schuldhulpverlening en voorkomen dakloosheid Op korte termijn (tijdens traject + nazorg) zit grootste besparing op inkomen, werk en opleiding
Op lange termijn (na traject) zit grootste besparing op schulden en huisvesting
€ 792.512
Inkomen, werk & opleiding
€ 127.397
Huisvesting
€ 109.337
Inkomen, werk & opleiding
Verslaving
€ 34.000
Gezondheid
Gezondheid
€ 30.120
Verslaving
Criminaliteit
€ 249.813
Huisvesting
€ 117.469
Schulden
€ 384.190
Schulden
€0
Criminaliteit
Op korte termijn zit de grootste besparing op voorkomen van instroom in de bijstand, door voorkomen van schooluitval of verliezen van werken (leefgebied Inkomen, werk & opleiding). Daarnaast wordt er bespaard op kosten voorkomen dakloosheid (Huisvesting). Als derde worden er voor schuldeisers kosten bespaard vanwege extra baten en voorkomen van huisuitzetting en afsluiting (Schulden).
€ 55.965
€ 27.200
€0
Op lange termijn zit de grootste besparing op het voorkomen van instroom in het reguliere SHV-traject (Schulden). Besparing op kosten dakloosheid zijn ook op lange termijn aanwezig (Huisvesting). Op lange termijn worden ook kosten voor bijstand bespaard doordat jongeren een (hoger) diploma behalen (Inkomen, werk & opleiding).
9
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – interventies
Persoonlijke benadering, coaching en sanering werken goed, alleen stage en regiefunctie bij woning zoeken zijn vraagteken Jongeren noemen succesfactoren in de aanpak:
Minder succesvol lijken: Stage Slechts 21 % is bezig of heeft een stage afgerond.
Persoonlijke benadering, “klik” en direct contact
Jongeren die geen stage hoefden te lopen waren vaak onzeker over of ze wel of niet de schuld moesten terugbetalen
met zowel schuldregelaar als coach (die niet gebonden is aan het gemeentehuis)
Regiefunctie bij woningen Vooral bij het zoeken
Vertrouwen krijgen van coach om zelf doelen na te
naar woningen. Jongeren geven hierbij aan weinig hulp te hebben gehad en slechts 30% van de daklozen heeft nu een woning
streven, stimuleren van positief zelfbeeld en zelfvertrouwen
Trage en onduidelijke communicatie Jongeren
Direct rust doordat brieven stoppen van schuldeisers
ervaren direct spanning en onrust door een brief van een schuldeiser of onduidelijkheid over het traject, trage of onduidelijke communicatie vanuit begeleiders versterkte dit
(combinatie van opstart sanering en budgetbeheer)
Traject op eigen tempo en kracht om te groeien vanuit eigen vraagstuk
10
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Management samenvatting – aanbevelingen
Continueer huidige aanpak, scherp deze aan en breng rust en duidelijkheid in het team Selectie
Begeleiding
Interventie
Herijk selectiecriteria
Continueer parallelle inzet sanering en coaching, houd regierol tegen het licht
Overweeg een extra spoor ‘inzet op dakloosheid’ en heroverweeg stage
• Continueer parallelle inzet van creëren rust door stabilisatie met budgetbeheer en coachingsmodel
• Onderzoek mogelijkheid om separaat spoor te ontwikkelen voor jongeren met schulden en (dreigende) dakloosheid, evt. in samen werking met OCW zodat JPF meer resultaat kan boeken op huisvesting
• Stel met elkaar nieuwe richtlijnen op als selectiecriteria. Bekijk hiervoor de gestopte en minst succesvolle klanten (verslaving en justitie) • Wees kritisch en alert (sluit ze niet op voorhand uit) bij opname van jongeren met zware verslavingsproblemen en criminaliteit en voor jongeren met te lichte problematiek die niet openstaan voor coaching (en beter regulier geholpen kunnen worden)
• Behoud persoonlijke begeleiding en contact tussen schuldregelaar en jongeren • Bespreek met elkaar mogelijkheid om regierol structureler vorm te geven door afspraken te maken met andere afdelingen en crisisteams 11
• Bespreek met elkaar de onderzochte redenen van lage inzet van stage en heroverweeg het instrument als tegenprestatie
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
1. Inleiding 12
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
1. Inleiding – achtergrond en vraagstelling
Gemeente Den Haag en stichting JPF hebben Purpose gevraagd onderzoek te doen naar de effecten van het JPF Vraagstelling
Aanleiding • Het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) is een succesvol initiatief dat een innovatieve aanpak biedt aan jongeren van 18 tot en met 27 jaar, die door schulden belemmerd worden in hun maatschappelijke ontwikkeling
De vragen van de gemeente Den Haag en stichting JPF zijn als volgt:
“Wat was het meetbare en duurzame effect van de JPF-benadering bij reeds uitgestroomde jongeren (ong. 100), op moment van uitstroom (korte-termijneffect) en op dit moment (langere-termijneffect)?”
• In 2019 zijn gemeente Den Haag en Stichting JPF een samenwerkingsovereenkomst aangegaan, met als basis voor het financieel model een kleinschalige maatschappelijke-kosten-baten analyse
“Wat waren de concrete besparingen en bij welke partijen zijn die terecht gekomen?”
• Afgesproken is om uiterlijk eind Q2 2021 inzichtelijk te hebben wat de daadwerkelijke effecten zijn van JPF, zodat conclusies kunnen worden getrokken over de afspraken.
De gemeente Den Haag en stichting JPF vragen Purpose inzichtelijk te maken wat de daadwerkelijke effecten en besparingen zijn van het JPF
13
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
1. Inleiding – aanpak
Voor effectmeting kijkt Purpose vanuit drie perspectieven
Kwantitatieve codering dossiers
Evaluatie raamwerk
1. Kwantitatieve analyse en codering van de 45 dossiers o.b.v. van een vooraf opgesteld evaluatieraamwerk. De dossiers zijn gecodeerd op T0 (intake JPF), T1 (einde traject, start nazorg) en tNu (mrt 2021) 2. Beschikbare management informatie van 93 dossiers (jongeren die lang genoeg in het traject hebben gezeten waarvan ontwikkeling is gevolgd)
Synthese effectmeting
Organisatieanalyse
Purpose heeft effectmeting uitgevoerd door:
Kwalitatieve interviews
3. Interne SZW data van 93 dossiers over de ontwikkeling van de bijstand, BKR codering en CAK data (achterstand op zorgverzekering). 4. 14 kwalitatieve interviews met een selectie van jongeren om data betekenis te geven 5. Organisatie-analyse, door inzicht te geven in de procesdata (instroom, uitval, uitstroom) van alle jongeren (107), verrijkt met inzicht vanuit interviews met twee (ex-) hoofden en drie trajectbegeleiders
14
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Achtergrond jongeren
2. Achtergrond jongeren
2. Achtergrond jongeren
JPF-groep doelgroep is bijzonder kwetsbaar: hoge schulden, laag inkomen, lage opleiding en 1 op de 3 heeft kinderen Schulden € 20.112 16
Inkomen Gem. hoogte schuldenpakket
33%33%
Gem. aantal schuldeisers
Leeftijd
23% 23%
23% 23%
Bijstand
Bijstand + werk
Studiefinanciering
Geen inkomen
Werk
Overig (WW, Wajong, Ziektewet)
10%
6%5% 5%
12%
7% 1%
Startkwalificatie
24 jaar gemiddelde leeftijd
57%
23%
Geen startkwalificatie
MBO3
Precieze startkwalificatie (MBO2)
MBO4
HBO
Kinderen
Geslacht 62% vrouw
6%
38% man
1 op de 3 jongeren heeft kinderen
16
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
2. Achtergrond jongeren
Meest voorkomende kenmerken (naast schulden) zijn klein sociaal netwerk, inkomens- en gezondheidsproblematiek Achtergrond problematiek: % klanten waarbij problematiek speelt op verschillende leefgebieden
100%
65%
54%
25% 15%
Problematische schulden
Sociaal netwerk / isolement
Inkomen, opleiding & werk
Gezondheid
Huisvesting
8%
6%
Criminaliteit
Problematische verslaving
Toelichting • Naast problematische schulden, waar alle jongeren bij JPF mee te maken hebben, spelen er bij veel jongeren nog meer problemen op verschillende leefgebieden. Zo heeft bijvoorbeeld 65% te maken met een klein sociaal netwerk (ofwel isolement) en heeft 25% van de jongeren problemen op gebied van gezondheid, vaak psychische problematiek
17
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
3. Jongerenbeleving 18
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
3. Jongerenbeleving
Toelichting
Metafoor1
Inzicht
Over het algemeen is er een positieve ontwikkeling in beleving gedurende het traject: van gebroken naar moedig Voor
Tijdens
Na
Nu
Jongeren ervaren veel negatieve emoties voor het JPF
Jongeren maken positieve verandering door tijdens traject
Jongeren ervaren positieve emoties richting afronding
Jongeren kijken positief terug op traject en hun ontwikkeling
“Ik was helemaal gebroken”
“Ik zat vast in mijn situatie en kon er zelf niet uit komen”
Voor aanmelding bij het JPF ervaren veel jongeren stress en druk van hun schuldensituatie. Ze durven slecht hulp te vragen, en als ze hulp vragen worden ze vaak heen en weer gestuurd. Daarnaast vinden het lastig om nog in de maatschappij te functioneren.
“Ik kreeg kracht en strijdlust om het aan te gaan”
“Het ging stap voor stap beter”
“Ik heb het gevoel dat ik opgebloeid ben”
Tijdens het traject valt er een grote last van de schouders bij jongeren. Jongeren moeten zelf ook hard aan het werk en het gaat met vallen en opstaan, maar ze merken verbetering. Door het aanpakken van schulden en persoonlijke begeleiding krijgen ze de ruimte om meer aan zichzelf te werken.
1. Afbeeldingen zijn veel gekozen plaatjes uit de beeldopdracht
“Ben trots, heb dat toch gedaan”
Na afronding ervaren veel jongeren een gevoel van trots. Jongeren hebben het idee dat ze opnieuw kunnen beginnen en beter weten wat ze willen. Ook is hun zelfvertrouwen toegenomen en hebben ze handvatten hoe ze uit situaties moeten komen.
19
“Ik merk dat je verder komt als je het niet alleen doet”
“Ik ga naar de top en blijf winnen”
Op dit moment hebben veel jongeren het gevoel dat het goed met ze gaat. Ze zijn in staat hun financiën te regelen en om kritisch naar zichzelf te kijken en te reflecteren. Ook durven ze hulp te vragen als ze ergens zelf niet uitkomen.
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
3. Jongerenbeleving
Jongeren zien JPF als laatste redding en zijn daarom blij als ze toegelaten worden, daarna krijgen ze rust door aanpak schulden
Spanning
Opluchting
Confronterend
Rust
“Ik vond het heel spannend. Zag het als mijn laatste redding”
“Het voelde als de jackpot toen ik er in mocht”
“De hoogte van de schulden was een klap in mijn gezicht”
“Er viel echt een last van mijn schouders”
Toelichting
Emotie
Hulp bij schulden
Quote
Aanmelding & intake
Opvallend is dat veel jongeren bij de intake zeer gespannen zijn of ze wel met het traject mogen starten. Als blijkt dat ze mee mogen doen, zorgt dat voor opluchting en blijdschap.
Begeleiding
Afronding & nazorg
Geaccepteerd
Geholpen
Angst
Geloof
“Ze geloofde in me en liet me goed voelen over mezelf”
“Ze heeft me begeleid in het maken van keuzes”
“Ik scheet in mijn broek: wie kan mij nu helpen?”
“Ik heb nu de tools om er weer uit te klimmen als het mis gaat”
Jongeren zijn erg dankbaar voor de persoonlijke begeleiding. Door het voorhouden van een spiegel en de begeleiding en coaching op het maken van keuzes voelen jongeren zich geholpen en krijgen ze een ‘duwtje in de rug’.
Het schuldenoverzicht is voor veel jongeren confronterend. Toch geeft het rust en valt er een last van hun schouder als er aan de schulden wordt gewerkt en budgetbeheer wordt opgestart.
20
Bij afronding geven veel jongeren aan dat ze het spannend vinden om het weer zelf te doen. Ook is niet iedereen geheel schuldenvrij. Toch hebben ze het idee dat ze voldoende hebben geleerd om het zelf te doen
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
3. Jongerenbeleving
Grofweg zien we twee groepen met andere beleving: zelfredzame jongeren en afhankelijke jongeren Zelfredzame jongeren
Afhankelijke jongeren
Kenmerken
Snel uit BBH, nemen het zelf over
Kenmerken
Bij afronding zelfstandig
Zonder JPF andere oplossing gezocht
Laten BBH langer doorlopen
Opvallend
Zijn en blijven afhankelijk van hulp
Denken te zijn afgegleden zonder JPF
Opvallend
“Machteloos gevoel dat als ik bel krijg ik geen reactie, maar als de gemeente belt wel”
“Ik had verder geen problemen, dus niks om over te praten”
“Het was beter geweest als ik geen geld zou krijgen, ik ging creatief boekhouden”
“Vond het jammer dat de gesprekken klaar waren, we hadden een goede band”
Jongeren moeten zelf eisers bellen, wat zorgt voor frustratie en machteloosheid
Sommige jongeren voelen zich te ‘licht’ voor begeleiding
Jongeren zien budgetbeheer als bescherming voor zichzelf
Jongeren vinden het jammer en zelfs angstig als traject afgerond wordt
Profiel1
Profiel1 Schulden
1. Jongeren uit profiel ‘Justitie’ zijn niet geïnterviewd
Dakloos
Opvallend is dat dakloosheid niet betekent dat jongeren niet zelfstandig is
Verslaafd
21
Zware psychische problematiek
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
3. Jongerenbeleving
Persoonlijke begeleiding gericht op coaching en direct rust bij aanvang traject zijn succesfactoren in het traject
Begeleiding
Rust
Klik en band met begeleider belangrijk Jongeren vinden band met begeleider erg bepalend. Persoonlijk contact en aandacht (niet gebonden aan gemeentekantoor), het gevoel dat ze er niet alleen voor staan en dat ze zonder vooroordeel worden behandeld is belangrijk.
“Het was heel fijn dat ik als persoon werd gezien. Ik werd gehoord”
Coaching gericht op bieden van handvatten zorgt voor zelfvertrouwen Een belangrijk element is coaching (zodra dat mogelijk is). Jongeren geven aan dat ze handvatten aangereikt krijgen om de juiste keuzes te maken. Hierdoor krijgt hun zelfvertrouwen een boost en leren ze om het zelf te doen.
Jongeren ervaren rust door lege brievenbus De stress omtrent schulden is direct uit handen genomen door benaderen schuldeisers en opstart budgetbeheer. Het niet meer ontvangen van post zorgt voor veel rust voor jongeren. Dit zorgt ook voor vertrouwen in het traject, omdat ze het gevoel hebben dat er wat gebeurt.
“Ze hield een spiegel voor en heeft het me zelf laten doen: een boost voor mijn zelfvertrouwen”
22
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
“Doordat je geen brieven meer krijgt merk je dat er iets gebeurt. Dat lucht op”
3. Jongerenbeleving
Geen goede klik of wisseling van begeleider en onduidelijke communicatie lijken faalfactoren voor het traject
Begeleiding
Communicatie
Wisseling van begeleider is vervelend Jongeren ervaren de wisseling van een begeleider als een vervelend moment. Het traject ligt een tijdje stil, ze moeten hun verhaal weer opnieuw vertellen en het vertrouwen en contact opnieuw opbouwen. Het zorgt er soms zelfs voor dat de jongere hoop in het traject verliest.
“De wisseling gaf mij een hopeloos gevoel, alsof ik er niet toe doe”
Trage communicatie is stressvol Het is voor jongeren belangrijk om snel reactie te hebben. Vooral belangrijke brieven omtrent hun schulden zorgen voor veel stress. Een snelle reactie van begeleider zorgt in dit geval voor rust. Daarnaast voelen ze zich als ze geen reactie ontvangen niet serieus genomen.
Geen klik met begeleider zorgt voor onbegrip Als er geen klik is tussen de jongere en begeleider, is er vaak sprake van onbegrip. De jongere voelt zich dan niet goed begrepen en geholpen. Hierdoor kan het traject stroef verlopen.
“Ik voelde me niet begrepen, het klikte niet. Daar was ik niet blij mee”
Onduidelijkheid over voorwaarden traject is verwarrend Voor jongeren is het niet altijd duidelijk of ze nou wel of geen stage of trainingen moeten volgen. Hierdoor speelt er soms zelfs schuldgevoel, omdat ze het gevoel hebben dat ze niet genoeg terug doen. 23
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
“Ik voelde me niet serieus genomen als er wel een blauw vinkje staat maar ik geen reactie krijg” ‘Ik voelde me wel schuldig dat ik die stage niet heb gelopen” “Het is verplicht maar heb er niks over gehoord”
4. Resultaten ontwikkeling (over alle jongeren)
4. Ontwikkeling
JPF jongeren laten op bijna alle leefgebieden positieve ontwikkeling zien, behalve op huisvesting en justitie Leefgebied
Schulden
Inkomen, opleiding & werk
Gezondheid
…
Ontwikkeling
Leefgebied
▪ Bij 66% van jongeren is saneringskrediet afgelost ▪ Slechts 5% van jongeren nieuwe achterstand na afronding traject
▪ ▪ ▪ ▪
Sociaal netwerk
Bijstand: 50% van jongeren in bijstand stroomt uit Opleiding: 15% valt terug op gebruik bijstand Werk: slechts 5% valt terug op gebruik bijstand Geen inkomen: Na traject heeft 66% van de jongeren een vorm van inkomen
▪ Bij 60% van de jongeren verbetert de psychische gezondheid van zware problematiek naar licht / geen ▪ Bij 15% verergert de problematiek tijdens het traject naar zware problematiek ▪ Geen ontwikkeling op lichamelijke gezondheid
JPF draagt positief bij
…
JPF draagt neutraal/negatief bij
25
Ontwikkeling ▪ Grote stijging in aantal jongeren met voldoende sociaal netwerk (van 33 naar 52)
Huisvesting
▪ 70% van de dakloze jongeren is dit bij einde traject nog steeds (10 jongeren) ▪ Bij 10 van de 16 jongeren met dreigende dakloosheid wordt dakloosheid voorkomen
Justitie
▪ Stijging aantal jongeren met lichte criminaliteit (van 7 naar 15) ▪ Aantal jongeren zware criminaliteit blijft gelijk
Verslaving
▪ Daling aantal jongeren met problematische verslaving (van 6 naar 2) ▪ Lichte stijging jongeren met verslaving onder controle (+6)
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
4. Ontwikkeling schulden
Grootste gedeelte van schulden wordt opgelost en jongeren vallen nauwelijks terug in schulden Krediet: Gemiddelde hoogte van saneringskrediet is €3.000 (15% van schuldenpakket)
Aflossing: Bij 66% van de jongeren is het krediet inmiddels afgelost 93
€20.112 100%
13% 22% SK voortijdig beeindigd
66%
€2.927 15% Hoogte schuldenpakket
SK loopt SK afgelost
Hoogte bruto krediet
Status SK
Nieuwe achterstanden: Slechts 5% heeft na afronding nog een geregistreerde BKR-achterstand
Wanbetaler: Momenteel heeft nog 15% van de jongeren een actieve wanbetalersstatus (CAK) Geregistreerde status wanbetaler
Geregistreerde BKR-achterstanden
25% 71% 95%
Nee Ja
85% 75%
29%
Tijdens (t0-t1)
5% t0
Na (t1-tNu)
26
15% tNu
Nee Ja
Toelichting • Op gebied van schulden zien we een positieve ontwikkeling bij jongeren: 66% van de jongeren hebben hun krediet afgelost, slechts 5% heeft nog BKR achterstanden op dit moment en 15% van de jongeren zijn op dit moment geregistreerd als wanbetaler • Daarnaast zien we dat bij 13% van de jongeren het krediet voortijdig is beëindigd. Dit komt ongeveer overeen met de 17% van de jongeren die zijn gestopt (org. analyse) • Bij 22% van de jongeren loopt het krediet nog vanwege doorlooptijd van SK van 2 jaar Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
4. Ontwikkeling inkomen, opleiding en werk
Positieve ontwikkeling op bijstandsgebruik vanuit alle startposities (Bijstand, Opleiding, Werk, Geen inkomen) Startpositie jongeren Bijstand
Bijstand + werk
33%
6%
Bijstand: Daling jongeren in bijstand met 49% op tNu
5
6
-49%
Studiefinanciering
23%
Werk: Slechts 5% terugval van werk naar bijstand op tNu
4 -41%
Werk
23%
22
67% 86%
20
21
9 13
12
19
2
2 95%
21
Geen inkomen: 66% van geen inkomen naar inkomen (bijstand of werk) op t1
5
2 37
5%
1 1
2
10%
Opleiding: Weinig terugval naar bijstand vanuit stufi (86%) op tNu
1 3
18
Overig (WW, WAJONG, Geen inkomen Ziektewet)
4 4
5 3
t0
t1
tNu
3
1
Bijstand
t0 Werk
Werk
Bijstand
Stufi (/+ werk)
Stufi (/+ werk)
t1
t0
tNu Geen Inkomen
t1
tNu
t0
t1
Stufi (/+ werk)
Geen Inkomen
Overig (WW, ziektewet, wajong)
Bijstand
Bijstand
Onbekend (geen bijstand)
Werk
Werk
Onbekend (geen bijstand)
Onbekend (geen bijstand)
Onbekend (geen bijstand)
27
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
2 tNu
4. Ontwikkeling sociaal netwerk, gezondheid en verslaving
Positieve ontwikkeling zichtbaar op sociaal netwerk, psychische gezondheid en problematische verslaving Sociaal Netwerk: Voldoende sociaal netwerk stijgt met 58% op t1
Psychische problematiek: 19% meer jongeren zonder problematiek
1
3
19
22
Verslavingsproblematiek: Problematische verslaving neemt sterk af (van 6 naar 2)
6 12
-66% 2 22
39 56 35
+58%
31 +19% 75
52 30
33 t0
t1
37
t0
t1
Geen netwerk
Zware psychische problematiek
Onvoldoende netwerk
Lichte psychische problematiek Geen psychische problematiek
Voldoende netwerk
69
t0
t1 Problematisch / ernstig Onder controle / verleden Geen verslaving
Toelichting • Voor 58% van de jongeren heeft er een significante verbetering plaats gevonden in het sociaal netwerk. Een deel heeft nog steeds onvoldoende netwerk • Bij 60% van de jongeren verbetert de psychische gezondheid van zware problematiek naar licht / geen. Bij 15% verergert de problematiek tijdens het traject naar zware problematiek, mogelijk doordat dit tijdens het traject zichtbaar wordt en / of jongeren de ruimte krijgen om hier tijd aan te besteden • Op het gebied van lichamelijke gezondheid is weinig ontwikkeling zichtbaar (op t0 en t1 hadden 70% van de jongeren goede fysieke gezondheid) • Op verslaving is er sprake van een daling van problematische verslaving met 66%. Echter, tijdens het traject is het percentage onder controle gestegen, mogelijk doordat er steeds meer verslaving in beeld komt • Voor deze onderwerpen is er geen data beschikbaar op tNu 28
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
4. Ontwikkeling huisvesting en criminaliteit
Dakloosheid lijkt JPF deels te kunnen voorkomen, maar structurele woning is lastig, net zoals voorkomen criminaliteit Dreiging dakloosheid: Bij 16 jongeren was bij start sprake van dreigende dakloosheid, hiervan zijn 6 tijdens traject dakloos geworden 16
Dakloosheid: 29% van de jongeren zonder huisvesting heeft bij einde traject wel huisvesting
Justitie: Het aantal jongeren met lichte criminaliteit neemt toe van 7 naar 15
14
14
93 4 7
2 29%
1 1
93 3 4 15 +10%
6
82 71
10
t0 Dreiging dakloosheid
t1 Geen huisvesting
t0
t0
t1
Begeleid wonen
Zelfstandige woning
Licht (boete / waarschuwing)
Geen huisvesting
Thuiswonend
Geen
t1 Onbekend Zwaar (detentie / TBS / ISD)
Toelichting • Het lijkt er opdat JPF bij 10 jongeren dreiging van dakloosheid heeft weten te voorkomen. Echter, voor jongeren zonder huisvesting op T0 hebben in slechts 29% van de gevallen een woning gevonden. Dit heeft alles te maken met het tekort aan betaalbare woningen • Op justitie laten jongeren weinig verbeteringen zien. Hier is ook relatief weinig van bekend. Van ongeveer 10% van de jongeren is tijdens het traject bekend dat ze lichte overtredingen zijn begaan 29
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Resultaten ontwikkeling (per profiel)
5. Ontwikkelingen per profiel
Op basis van dominante problematiek zijn vijf profielen gedefinieerd, zware GGZ is (naast schulden) meest voorkomend Verdeling achtergrond problematiek
Vijf geïdentificeerde groepen o.b.v. dominante problematiek
100%
Dominante problematiek Problematische Schulden
25%
Psychische problematiek
15% 9%
6%
Dakloosheid Justitie
Bij sommige jongeren speelt problematiek op meerdere leefgebieden tegelijk Problematische schulden
Verslaving
% verdeeld per groep
57%
16%*
13%
8%
6%
Zware psychische problematiek Problematiek van toepassing op:
Dakloosheid
Deel van jongeren in profiel
Criminaliteit Problematische verslaving
* Percentage voor dominante groep is 16%, maar 25% van alle jongeren heeft in totaal last van zware psychische problematiek
31
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Alle jongeren in profiel
5. Ontwikkelingen per profiel
Meeste profielen maken positieve ontwikkeling door, alleen groep met verslaving lijkt moeilijke doelgroep Ontwikkeling op leefgebieden per profiel
Leefgebied
1. Schulden
2. Zware psychische problematiek
3. Dakloosheid
4. Justitie
Jongeren lijken minste kans te hebben op terugval, sociaal netwerk blijft achter
Positieve ontwikkeling op veel gebieden, ontwikkeling vindt wel pas later plaats
2/3 van dakloze jongeren vindt geen huisvesting gedurende traject, kans op terugval wel klein
Kans op terugval lijkt klein, ook grote verbetering op gebied van gezondheid doorgemaakt
5. Verslaving
Schulden Inkomen, opleiding, werk Sociaal Netwerk Gezondheid Huisvesting Criminaliteit Verslaving
Verbetering van toepassing Positieve ontwikkeling Minder positieve ontwikkeling Geen ontwikkeling
32
Deze groep lijkt grootste kans te hebben op terugval in schulden, wel positieve ontwikkeling op sociaal netwerk
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Ontwikkeling profiel schulden
Profiel Schulden lijkt meeste verbetering door te maken Terugval in de schulden onder jongeren lijkt laag
Toelichting
Actieve wanbetalersstatus op dit moment
N=53
0%
N=93
-10% -20%
Schulden
Alle jongeren
Grote verbetering op gebied van uitstroom uit bijstand 75%
Uitstroom uit bijstand (verschil tussen start en nu)
50% 25%
Schulden
• Jongeren met profiel Schulden lijken veel verbetering door te maken op de leefgebieden die bij hen spelen (Schuldenproblematiek & Inkomen, werk en opleiding). De groep met een actieve wanbetalersstatus is relatief laag (11%) en groot gedeelte van de groep die in bijstand zat is uitgestroomd • Het sociaal netwerk van deze jongeren lijkt geen grote verbetering te hebben: 12% van de jongeren heeft een verbetering (t.o.v. 21% gemiddeld) • Op overige leefgebieden zien we bij sommige jongeren wat verslechtering, bijvoorbeeld omdat er gedurende het traject psychische problematiek naar voren is gekomen wat bij aanvang niet duidelijk was
Alle jongeren
Overige leefgebieden spelen beperktere rol • • •
Bij 7 van de 51 jongeren (14%) is bij einde traject zware psychische problematiek aanwezig, terwijl dit bij start niet het geval was Bij 4 jongeren (8%) is bij einde traject sprake van dakloosheid Bij 1 jongere (2%) is bij einde traject sprake van ernstige verslavingsproblematiek Profiel Schulden Alle jongeren (93)
33
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Ontwikkeling profiel psychische problematiek
Psych. problematiek lijkt sterk te verbeteren gedurende traject, verbetering op inkomen lijkt later plaats te vinden Toelichting
Na traject geen nieuwe achterstanden meer Ontwikkeling nieuwe achterstand (tijdens traject en na traject)
0%
N=14 N=93
-30% -60%
Tijdens
Na
Tijdens
Verbetering lijkt mede na afronding plaats te vinden Uitstroom uit bijstand (verschil tussen start en einde en start en nu)
90%
• Tijdens het traject maken jongeren uit het profiel Psychische problematiek nog relatief veel nieuwe achterstanden. Na afronding komt dit niet meer voor • Een deel van de jongeren uit profiel Psychische problematiek stromen tijdens traject uit de bijstand. Daarnaast stroomt een relatief groot deel ook nog uit na afronding van het traject. Dit geeft de indicatie dat voor deze jongeren de verbetering vooral na het traject plaatsvindt • De geestelijke gezondheid van deze groep jongeren lijkt flink toe te nemen tijdens het traject: 60% van de jongeren heeft verbeterde gezondheid bij het einde van het traject
45% 0%
Einde
Nu
Einde
Nu
Forse verbetering op gezondheid bij afronding 60%
Verbetering van psychische problematiek (verschil tussen start en einde)
30% 0%
Psychische problematiek
Profiel Psychische problematiek Alle jongeren (93)
Alle jongeren
34
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Ontwikkeling profiel Dakloosheid
Slechts 1/3 dakloze jongeren verbetert gedurende het traject op huisvesting, op schulden wel positieve ontwikkeling Relatief weinig terugval naar schulden
Toelichting
Ontwikkeling nieuwe achterstand (tijdens traject en na traject)
0%
N=12 N=93
-30% -60%
Tijdens
Tijdens
Na
Verbetering lijkt mede na afronding plaats te vinden 50%
Uitstroom uit bijstand (verschil tussen start en einde en start en nu)
25% 0%
Einde
Nu
Einde
• Jongeren uit het profiel Dakloos lijken op het gebied schulden een positieve ontwikkeling door te maken. Tijdens het traject maakt nog een klein deel van de jongeren nieuwe schulden, na het traject is dit al minder • Op gebied van bijstand zien we dat er 33% tijdens het traject is uitgestroomd. Van deze groep startte er relatief weinig jongeren in de bijstand. Dit percentage is niet toegenomen gedurende het traject • Huisvesting is voor het profiel Dakloos een belangrijk onderwerp. Hier zien we dat slechts 33% van de jongeren een verbetering doormaakt. Dit betekent dat 67% van de jongeren bij afronding nog steeds dakloos is. JPF kan jongeren wat betreft huisvesting dus niet geheel ondersteunen
Nu
Slechts 33% van de dakloze jongeren heeft verbetering op huisvesting bij afronding Verbetering van huisvesting bij afronding traject 40%
20% 0% Dakloosheid Profiel Dakloosheid Alle jongeren
35
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Ontwikkeling profiel Justitie
Jongeren lijken te stabiliseren op schulden maar lijken op inkomen en criminaliteit niet te verbeteren Toelichting
Relatief veel achterstanden tijdens traject, na traject niet meer Ontwikkeling nieuwe achterstand (tijdens traject en na traject)
0%
N=8 N=93
-30% -60%
Tijdens
Tijdens
Na
Geen ontwikkeling op inkomen voor deze groep 75% 50% 25% 0%
Uitstroom uit bijstand (verschil tussen start en nu)
Justitie
• Jongeren uit het profiel Justitie lijken tijdens het traject relatief veel nieuwe achterstanden te ontwikkelen. Na afronding van het traject is dit echter niet meer het geval. Hierdoor lijken deze jongeren op het gebied van schulden te stabiliseren • Op gebied van inkomen zien we voor deze jongeren geen positieve ontwikkeling: waar gemiddeld 50% van de jongeren die in de bijstand starten uitstroomt, zien we bij het profiel Justitie dat niemand uitstroomt • Er is verder geen ontwikkeling te zien op gebied van crimineel gedrag: dit lijkt bij afronding van het traject nog hetzelfde zijn als bij aanvang. Hierop lijkt dus moeilijk ontwikkeling te maken
Alle jongeren
Geen ontwikkeling op crimineel gedrag 40%
20% 0%
Profiel Justitie Alle jongeren (93)
Ontwikkeling crimineel gedrag (verschil tussen start en nu) Geen ontwikkeling
Justitie
36
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
5. Ontwikkeling profiel Verslaving
Grootste kans op terugval in schulden bij dit profiel, wel positieve ontwikkeling verslaving Toelichting
Relatief grote kans op terugval in schulden Actieve wanbetalersstatus op dit moment
N=6
0%
N=93
-20% -40%
Verslaving
Alle jongeren
Jongeren maken na traject nieuwe schulden Ontwikkeling nieuwe achterstand (tijdens traject en na traject)
0% -30% -60%
Tijdens
Tijdens
Na
• Jongeren uit het profiel Verslaving (in totaal 6 jongeren) lijken van alle profielen de grootste kans op terugval naar schulden te hebben. 33% van de jongeren heeft op dit moment een actieve wanbetalersstatus • Daarnaast zien we dat deze groep jongeren tijdens het traject geen nieuwe schulden heeft gemaakt, maar dat dit na afronding van het traject wel het geval is bij 17% van de jongeren • Op het gebied van verslaving zien we voor deze groep wel een forse verbetering: bij 83% van de jongeren is een verbetering op het gebied van verslaving te zien • Deze groep jongeren maakt op het gebied van sociaal netwerk wel een positieve ontwikkeling door: 50% van de jongeren uit dit profiel hebben tijdens het traject hun sociale netwerk verbeterd
Jongeren maken positieve verbetering op verslaving
90%
Verbetering op verslaving (verschil tussen start en einde)
45% 0% Verslaving Profiel Verslaving Alle jongeren (93)
37
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Besparingen
6. Besparingen en kosten
6. Besparingen en kosten
JPF bespaart ong. €21.000 per jongere, grotendeels voor SZW en OCW Totale besparing per partij
Korte termijn (traject + nazorg)
Lange termijn (na traject)
Noot bij berekende besparingen
Gemeente (SZW)
€ 1.277.865
€ 748.338
€ 493.526
Gemeente (OCW)
€ 399.529
€ 149.717
€ 249.813
Zorgverzekeraars
€ 124.965
€ 41.800
€ 83.165
Schuldeisers
€ 82.030
€ 82.030
Woningcorporaties
€ 33.480
€ 33.480
Rijksoverheid (SZW)
€ 8.174
€ 8.174
Nutsbedrijven
€ 1.959
€ 1.959
Weergegeven besparingen zijn slechts een selectie van gerealiseerde besparingen die met enige zekerheid en concreetheid vastgesteld kunnen worden. Wat niet meegenomen is, zijn bijvoorbeeld de waarde van een jongere die weer belasting gaat betalen door werk of nog zachtere elementen als de waarde van een jongeren die met vertrouwen de toekomst tegemoet gaat
Totaal
€ 1.928.002
€ 1.101.498
€ 826.504
Per jongere
€ 20.731
€ 11.844
€ 8.887
Partij
Focus van de effectmeting ligt op direct aanwijsbare effecten. Extra besparingen / baten bijv. in de vorm van hogere belastingen e.d. zijn buiten beschouwing gelaten. De totale besparingen zullen dus waarschijnlijk hoger liggen
39
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
6. Besparingen en kosten
Grootste besparingen worden gerealiseerd op leefgebieden Inkomen, Huisvesting en Schulden Op korte termijn (tijdens traject + nazorg) zit grootste besparing op inkomen, werk en opleiding
Op lange termijn (na traject) zit grootste besparing op schulden en huisvesting
€ 792.512
Inkomen, werk & opleiding
€ 127.397
Huisvesting
€ 109.337
Inkomen, werk & opleiding
Verslaving
€ 34.000
Gezondheid
Gezondheid
€ 30.120
Verslaving
Criminaliteit
€ 249.813
Huisvesting
€ 117.469
Schulden
€ 384.190
Schulden
€0
Criminaliteit
€ 55.965
€ 27.200
€0
Toelichting • Op de korte termijn vallen de besparingen het meest bij inkomen, werk en opleiding. Hoofzakelijk door besparingen op de bijstand door schooluitval en werkloosheid. Dit komt doordat uit onderzoek is gebleken dat mensen met problematische schulden een sterk verhoogde kans hebben op uitval naar de bijstand* en dat JPF een groot deel van de jongeren uit de bijstand houdt. • Op de lange termijn (na JPF nazorg) ligt de besparing meer op voorkomen Schuldhulpverlening en re-integratie van (nog) grotere schulden. Daarnaast is er ook een grote besparing op kosten gepaard met het voorkomen van dakloosheid * Geuns, R. van, N. Jungmann, G. Kruis et al. (2011) Schuldhulpverlening loont!
40
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
6. Besparingen en kosten
Verdieping van besparingen laat zien dat voornaamste besparing zit op bijstand en op lange termijn schuldhulp en dakloosheid Korte termijn: grootste besparing op bijstand en dakloosheid
Lange termijn: grootste besparing op voorkomen toekomstig gebruik SHV-traject en dakloosheid
Voorkomen kosten bijstand / WW door verlies baan
€ 259.404
Besparen toekomstig gebruik regulier SHV traject
Voorkomen kosten bijstand door schooluitval
€ 238.875
Besparen kosten dakloosheid
Versnellen uitstroom bijstand
Besparen kosten GGZ
€ 127.397
Verminderen kosten bijstand jongeren zonder inkomen
Besparen kosten verslavingszorg
€ 63.700
€ 109.337 € 55.965
€ 27.200
€ 58.647
Extra baten crediteuren Besparen voorkomen huisuitzetting en afsluiting
€ 35.439
Besparen kosten verslavingszorg
€ 34.000
Toelichting
Legenda
• Grootste kostenbesparing valt op besparing bijstand, Schuldhulpverlening en dakloosheid • De besparingen op andere leefgebieden is vaak lager omdat 1. Deze vaak minder makkelijk zijn toe te wijzen aan het JPF, jongeren zonder het JPF hier mogelijk ook resultaat op zouden behalen 2. De kosten op korte termijn (bijv. GGZ) sowieso gemaakt worden en alleen op langere termijn zwaarder voorkomen wordt 3. De hoogte van de kosten op sommige delen lager zijn
Inkomen, werk en opleiding
Verminderen incassokosten
€ 23.383
Besparen inzet maatschappelijk werker
€ 22.320
Schulden Huisvesting Gezondheid
Besparen kosten GGZ
€ 249.813
Verlagen toekomstig beroep bijstand door beter diploma
€ 230.533
Besparen kosten dakloosheid
€ 384.190
€ 7.800
Verslaving Justitie (niet gerealiseerd)
41
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
6. Besparingen en kosten
Belangrijkste aannames zitten op terugval in bijstand, toekomstig gebruik SHV en voorkomen dakloosheid Belangrijkste aannames per gebied*
Bron
Inkomen, opleiding & werk • Gemiddeld verkort SHV duur bijstand met 4-12 maanden, aanname is dat JPF zorgt voor verkorting duur bijstand met 8 maanden
SHV Loont (2011)
• 50% van de jongeren verliest zijn baan zonder hulp van JPF (en moet terugvallen op bijstand / WW)
SHV Loont (2011)
• 50% van de jongeren stopt met opleiding zonder hulp van JPF en komt in bijstand
MKBA Ond. & Jeugd (2014), SHV Loont (2011)
• Door JPF behalen jongeren hun diploma, wat zorgt voor vermindering van toekomstig bijstandsgebruik van 4-10 maanden
Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt (2018)
Schulden • JPF zorgt ervoor dat 88% van de jongeren in toekomst geen gebruik maakt van reguliere SHV (12% lost het zelf op)
SHV Loont (2011)
• JPF zorgt ervoor dat crediteuren ~ 4% extra terugkrijgen van de schulden, 10%** i.p.v. 6%
NVVK (2019)
Huisvesting • Bij verbetering van dakloosheid naar een vorm van huisvesting is 60% toe te wijzen aan de JPF aanpak • Voorkomen dakloosheid bij dreigende dakloosheid is voor 33% toe te schrijven aan JPF aanpak
Cebeon (2011)
Gezondheid Verslaving Criminaliteit * zie bijlage C voor alle aannames ** Gem. aanbod van deze lichting = 15%, echter aanbod is nu gem. 10%. Daarom op verzoek van stichting met 10% gerekend
Klein
Middel
Groot
42
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
6. Besparingen en kosten
Totale kosten voor de gemeente zijn ± €11.000 per jongere Kostenpost
Hoogte
Toelichting
Totale kosten aan Stichting
€ 334.800
Gemeente betaalt per jongere € 3.600 aan stichting (93 jongeren). Dit bedrag wordt gebruikt voor (1) betalen Saneringskredieten, (2) runnen van de stichting, en (3) bijdrage aan personeelskosten van de gemeente
Totale personeelskosten
€ 668.498
Totale personeelskosten gemeente incl. bijdrage van de stichting
Kosten trajectbegeleider
€ 497.495
Salariskosten1 trajectbegeleiders (3,9 FTE per jaar – berekend naar rato dossiers)
Kosten schuldregelaar
€ 204.501
Salariskosten1 schuldhulpverleners (1,8 FTE per jaar – berekend naar rato dossiers)
Kosten budgetbeheerder
€ 59.898
Salariskosten1 budgetbeheer (0,6 FTE – berekend naar rato dossiers)
Kosten teamleider
€ 49.452
Salariskosten1 teamleider (0,35 FTE – berekend naar rato werkzaamheden)
Bijdrage in personeelskosten ontvangen van Stichting JPF
- € 142.848
Stichting JPF betaalt eerste 6 jaren een bijdrage in de personeelskosten (gem. € 1.536 per jongere)
Totale kosten traject
€ 1.003.298
Totale kosten aan Stichting + Totale personeelskosten
Kosten per jongere
€ 10.788
Totale kosten gedeeld door 93 jongeren die traject zijn gestart
1. Jaarsalaris 2017 en 2018 per schaal zijn gebruikt voor berekening 43
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
Bijlagen
Bijlagen
Inhoudsopgave bijlagen Hoofdstuk
Pg.
A.
Klantanalyse aanpak
51
B.
Verschillen per profiel
52
C.
Methodiek en aanname besparingen
55
45
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
A. Klantanalyse aanpak
14 jongeren uit verschillende profielen zijn geïnterviewd over JPF Toelichting • De bevindingen in dit hoofdstuk zijn gegeneraliseerd op basis van 14 interviews. Klantbeleving is alleen nooit universeel. Iedereen beleeft het proces op zijn eigen manier. Hier kunnen verschillende factoren aan ten grondslag liggen, zoals situatie van de jongere, persoonlijke karakteristieken en meer.
Totaal 14 geïnterviewden
Aanpak werving • Jongeren zijn geworven door vier klantbegeleiders van de gemeente Den Haag • Er werd getracht een spreiding te vinden in profiel, maar in de praktijk bleek dat het lastig was om jongeren uit het profiel ‘Criminaliteit’ te werven voor het interview
Aanpak interviews • De interviews duurden 1,5 uur en vonden digitaal plaats (via Microsoft Teams of WhatsApp videobellen) • Geïnterviewden kregen als dank een VVV-cadeaubon t.w.v. €20 • Er is sprake van enige selectie bias door de methode van werving en de beloning • Tijdens het interview werd er gebruik gemaakt van een beeldopdracht. Hierin werd ingezoomd op de beleving a.d.h.v. plaatjes. Geïnterviewde werd gevraagd om een plaatje te zoeken dat bij de beleving paste
Man
Vrouw
2
12
Schuldenproblematiek
Psychische problematiek
Dakloosheid
Verslavingsproblematiek
Criminaliteit
7
2
3
2
0
B. Verschillen per profiel
Jongeren maken op verschillende leefgebieden progressie Schulden Ontwikkeling nieuwe achterstand op t1 en tNu 0% -20% -40% -60%
t1
tNu
t1
tNu
t1
tNu
Psychische Dakloosproblematiek heid
t1
tNu
Justitie
t1
tNu
Verslaving
t1
tNu
Alle jongeren
Actieve wanbetalersstatus op tNu 0% -20% -40%
Inkomen, opleiding & werk Uitstroom uit bijstand (verschil t0-t1 en t0 –tNu) 75% 50% 25% 0%
t1
tNu
t1
tNu
t1
tNu
t1
tNu
t1
tNu
t1
tNu
B. Verschillen per profiel
Jongeren maken op verschillende leefgebieden progressie Gezondheid Verbetering van psychische problematiek (verschil t0-t1) 60% 30% 0% -30%
Psychische Dakloosproblematiek heid
Justitie
Verslaving
Sociaal netwerk Verbetering sociaal netwerk (verschil t0-t1) 60% 40% 20% 0%
Huisvesting Verbetering van huisvesting op t1 40% 20% 0% -20%
Geen ontwikkeling
Geen ontwikkeling
Alle jongeren
B. Verschillen per profiel
Jongeren maken op verschillende leefgebieden progressie Criminaliteit Ontwikkeling crimineel gedrag tijdens traject 25% 0% -25% -50%
Psychische Dakloosproblematiek heid
Geen ontwikkeling
Geen ontwikkeling
Justitie
Verslaving
Verslaving Verbetering op verslaving (verschil t0-t1) 100% 50% 0% -50%
Geen ontwikkeling
Geen ontwikkeling
Geen ontwikkeling
Alle jongeren
C. Besparingen
Hoe berekenen we korte en lange termijn besparingen? Korte termijn / tijdens looptijd JPF X
Resultaat T1 t.o.v. T0 ▪ ▪
▪
Dossieranalyse Interne data DH
▪
Bron
X
Hoogte besparing
▪
Bestaande onderzoeken Openbaar beschikbare data Check op data met afdelingen DH
Lengte besparing ▪ ▪
Echte lengte o.b.v. dossiers / interne data DH Of bestaande onderzoeken + check op data met afdelingen DH
X
% toe te wijzen aan JPF Opties: ▪ Bestaande onderzoeken ▪ Aannames o.b.v. dossieranalyse / projectgroep
Lange termijn / na afronding JPF Behaald resultaat op t1
Bron
▪ ▪
Dossiers Interne data DH
X
Kans dat resultaat duurzaam is ▪ ▪
Bestaande onderzoeken Aannames o.b.v. dossieranalyse / projectgroep
X
Hoogte besparing ▪ ▪ ▪
Bestaande onderzoeken Openbaar beschikbare data Check op data met afdelingen DH
50
X
Lengte besparing ▪ ▪ ▪
Bestaande onderzoeken Check op data met afdelingen DH Aannames o.b.v. dossieranalyse / projectgroep
% toe te wijzen aan JPF
X ▪ ▪
Bestaande onderzoeken Aannames o.b.v. dossieranalyse / projectgroep
Purpose Management Consulting Effectmeting JPF| mei 2021
C. Besparingen Inkomen, werk en opleiding Besparing
Variabele
Hoogte
Versnellen uitstroom bijstand
Kosten Bijstandsuitkering per jaar (incl. uitvoeringskosten)
€ 18.200
Aantal maanden versnellen uitstroom bijstand door interventie
8 maanden
Kosten Bijstandsuitkering per jaar (incl. uitvoeringskosten)
€ 18.200
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Kosten WW per jaar
€ 20.600
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!, Maatschappelijke Prijslijst 2016
Kosten re-integratietraject UWV
€ 4.700
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!, Maatschappelijke Prijslijst 2016
Kosten re-integratietraject bijstand
€ 3.000
Marge zit tussen 1.500-8.000, aanname is 3.000
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Percentage dat betaald werk verliest door escalatie schuldenproblematiek
50%
50% raakt werkloos bij schuldenproblematiek als je geen interventie pleegt
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Percentage dat instroomt in bijstand / WW
80% / 20%
Uit onderzoek blijkt instroom bijstand 10%, instroom WW 90%, aanname dat % WW lager ligt vanwege kort en instabiel arbeidsverleden
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Voorkomen kosten bijstand / WW door verlies baan
Toelichting aanname m.b.t. toe te wijzen aan JPF
Bron Geuns, R. van, N. Jungmann, G. Kruis et al. (2011) Schuldhulpverlening loont! Een onderzoek naar de kosten en baten van Schuldhulpverlening. Regioplan Publicatie, 2120. Rapport te vinden op www.divosa.nl
Volgens onderzoek blijven klanten 4-12 maanden langer in de bijstand zonder interventie, aanname is daarom 8 maanden (gemiddelde)
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
C. Besparingen Inkomen, werk en opleiding Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron
Verder.. Voorkomen kosten bijstand / WW door verlies baan
Gemiddelde duur in bijstand (maanden)
21
Gemiddelde duur van bijstand bij verlies baan is 21 maanden
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Gemiddelde duur in WW (maanden)
4
Uit onderzoek 8 maanden, aanname korter (4) vanwege kort en instabiel arbeidsverleden
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
% gebruik van re-integratietraject bijstand
70%
70% van mensen in bijstand maakt gebruik van re-integratie traject
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
% gebruik van re-integratietraject UWV
12%
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Kosten Bijstandsuitkering per jaar (incl. uitvoeringskosten)
€ 18.200
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Kosten WW per jaar
€ 20.600
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!, Maatschappelijke Prijslijst 2016
Percentage dat opleiding verliest door escalatie schuldenproblematiek en terugvalt naar bijstand
50%
Voorkomen kosten bijstand door schooluitval
Onderzoek laat zien dat 50% werk verliest door escalatie schuldenproblematiek (bron: SHV Loont). Wij nemen aan dat dit voor opleiding 75% is (o.b.v. effectiviteit interventies op schooluitval, bron: MKBA). Deel zal echter niet in bijstand terugvallen, maar gaan werken. We doen daarom aanname dat 50% zonder interventie opleiding moet stoppen en terug zou vallen op bijstand
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!, Lubbe, M. en Larsen, V. (2014) MKBA Onderwijs en Jeugdwerkloosheid, LPBL
C. Besparingen Inkomen, werk en opleiding Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron
Voorkomen kosten bijstand door schooluitval
Effect van JPF op schooluitval
75%
Overige interventies hebben voor 75% impact op schooluitval, dus wij doen de aanname dat JPF dat ook heeft
Lubbe, M. en Larsen, V. (2014) MKBA Onderwijs en Jeugdwerkloosheid, LPBL
Gemiddelde duur bijstand
21 maanden
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Jongeren zonder startkwalificatie in bijstand komende 9 jaar
20%
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Jongeren met precieze startkwalificatie in bijstand komende 9 jaar
11%
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Jongeren met MBO 3 startkwalificatie in bijstand komende 9 jaar
7%
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Jongeren met MBO 4 startkwalificatie in bijstand komende 9 jaar
5%
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Gemiddelde duur bijstand zonder startkwalificatie
22
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Gemiddelde duur bijstand precieze startkwalificatie
12
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Gemiddelde duur bijstand MBO 3 startkwalificatie
8
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
Gemiddelde duur bijstand MBO 4 startkwalificatie
5
CPB (2018) Waarde van Startkwalificatie op de arbeidsmarkt
C. Besparingen Inkomen, werk en opleiding Besparing
Variabele
Hoogte
Verminderen kosten bijstand jongeren zonder inkomen
Kosten Bijstandsuitkering per jaar (incl. uitvoeringskosten)
€ 18.200
Percentage jongeren dat zonder interventie gebruik zal maken van bijstand
50%
Toelichting aanname
Bron Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
We gebruiken hier hetzelfde percentage aan als percentage jongeren dat baan verliest als gevolg van escalatie schuldenproblematiek
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
C. Besparingen Schulden Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron
Extra baten crediteuren
% van schulden dat zonder interventie bij eisers terecht zou komen
6,4%
Gem. schuld = € 39.000. Gem. saneringskrediet = € 2.500. Navraag gedaan bij NVVK / Geert van Dijk en aannemelijk om te gebruiken
NVVK jaarverslag 2019
Verminderen incassokosten
Kosten betalingsregeling
€ 45
Maatschappelijke Prijslijst 2016
% klanten waarbij betalingsregelingen voorkomen worden door inzet interventie
40%
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Kosten huisuitzetting
€ 6.000
Kosten afsluiting
€790
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!, Maatschappelijke Prijslijst 2016
% huisuitzettingen dat voorkomen wordt door SHV
54%
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
% afsluiting dat voorkomen wordt door SHV
40%
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Voorkomen huisuitzetting en afsluiting
Totale kosten huisuitzetting bij huurwoning
Maatschappelijke Prijslijst 2016
C. Besparingen Schulden Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Toekomstig gebruik regulier SHV traject
Kosten Schuldhulpverlening (jaar)
€1.500
Maatschappelijke Prijslijst 2016
Kosten budgetbeheer (maand)
€54
Maatschappelijke Prijslijst 2016
Gemiddelde duur van SHV-traject (jaren)
3
Gemiddelde duur budgetbeheer (maanden)
18
% jongeren dat zelf uit schulden zou zijn gekomen
12%
Uit eerder onderzoek blijkt dat zonder inzet van schuldhulpverlening, ongeveer 12% zelf uit de schulden zou zijn gekomen
Bron
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
C. Besparingen Huisvesting Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron
Kosten dakloosheid
Kosten per dakloze jongere
€ 22.000
Oxenaar, S., Steenbergen, F.S. van, Loorbach, D.A. (2018). Van kostenpost naar investering: Perspectief voor dak- en thuisloze jongeren.
Extra kosten voor Zorg en Veiligheid voor iemand in crisisopvang (komende 10 jaar)
€ 43.140
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
Impact JPF op voorkomen dakloosheid
33%
JPF heeft positieve impact op het voorkomen van dakloosheid bij jongeren met dreigende dakloosheid. Uit onderzoek blijkt dat 33%-50% toe te schrijven is aan MO-interventie. Wij doen aanname dat besparing voor 33% is toe te schrijven aan JPF
Cebeon (2011), Kosten en baten van maatschappelijke opvang. Bouwstenen voor effectieve inzet van publieke middelen. Ministerie van VWS, Den Haag
Impact JPF op huis vinden voor dakloze jongere
60%
JPF heeft positieve impact op dakloze jongeren. Jongeren met schulden vinden moeilijker een eigen woonruimte en zijn vaak angstig voor een eigen plek (schuldeisers die op hun af komen als ze een postadres hebben). Uit onderzoek blijkt dat 50%-67% toe te schrijven is aan MO-interventie. Wij doen aanname dat 60% toe te schrijven is aan JPF vanwege intensieve ondersteuning + in onderzoek Cebeon houden ze 67% van voor grootste groep
Cebeon (2011), Kosten en baten van maatschappelijke opvang. Bouwstenen voor effectieve inzet van publieke middelen. Ministerie van VWS, Den Haag
C. Besparingen Psychosociale ondersteuning Besparing
Variabele
Hoogte
Kosten GGZ
Kosten GGZ (licht)
€ 1.000
Maatschappelijke Prijslijst 2016
Kosten GGZ (medium) – deeltijd behandeling 2e lijn GGZ
€ 8.000
Maatschappelijke Prijslijst 2016
Kosten GGZ (zwaar) – ernstig psychiatrische aandoening (per jaar)
€ 17.000
Maatschappelijke Prijslijst 2016
% jongeren met kans op terugval depressieve klachten binnen 5 jaar
70%
Nederlands Jeugd instituut, via https://www.nji.nl/Probleemschets-Gevolgen
Kosten Maatschappelijk Werk
€ 500
Maatschappelijke Prijslijst 2016
% gebruik maatschappelijke ondersteuning voorkomen door SHV
60%
Inzet maatschappelijk werker
Toelichting aanname
Uit onderzoek blijkt 23%-43%, aanname dat door intensief traject JPF dit hoger ligt
Bron
Van Geuns et al. (2011) Schulphulpverlening loont!
C. Besparingen Verslaving Besparing
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron
Kosten verslavingszorg
Kosten per behandelde per jaar (gemiddeld)
€ 17.000
Impact JPF op verslaving
40%
Grootste effect is toe te schrijven aan ketenpartner vanwege specialistische hulp. Het oplossen van een verslaving is niet het doel van het JPF en daar is de dienstverlening niet op gericht, maar door het creëren van een stabiele basis voor jongeren krijgen zij meer mogelijkheden om te werken aan hun verslaving.
Aanname Purpose
% jongeren dat minimaal 1 keer terugvalt
80%
Van de gehele verslavingszorg is 20% voor het eerst in behandeling. 80% is dus al eerder in beeld geweest voor verslavingsproblematiek
LADIS (2015). Kerncijfers
Oxenaar, S., et al. (2018) Van kostenpost naar investering
C. Besparingen Criminaliteit Besparing Op leefgebied criminaliteit zijn geen resultaten geboekt dus geen besparingen gerealiseerd
Variabele
Hoogte
Toelichting aanname
Bron