RIS309806 Eindevaluatie SamenHaags

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Bert van Alphen Wethouder van Sociale zaken en Werk

030

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

SZW/1013667 RIS309806 Contactpersoon

Maite Osses Bodde Dienst

Sociale Zaken en Werkgelegenheidsprojecten Afdeling

Beleid, onderzoek en projecten Telefoonnummer Datum

14070

7 september 2021

E-mailadres

maite.ossesbodde@denhaag.nl Onderwerp

Eindevaluatie SamenHaags

Geachte voorzitter, Met trots presenteer ik u de evaluatie van de pilot SamenHaags. Het doel van deze evaluatie is om de resultaten en de geleerde lessen van deze succesvolle pilot inzichtelijk te maken. Deze informatie is toegezegd tijdens de bespreking van de nota Nieuw in Den Haag (RIS307531) in de commissie Samenleving van 10 februari 2021. In deze brief wordt kort ingegaan op de belangrijkste resultaten en geleerde lessen. Ook geven we een doorkijk naar de implementatie van deze lessen in het nieuwe Inburgeringsstelsel. Voor meer achtergrondinformatie verwijzen we u naar de bijlage(n). Achtergrond In 2017 is geconstateerd dat het exclusief beleggen van de verantwoordelijkheid voor het inburgeren bij de inburgeraar zelf, onvoldoende resultaten opleverde. Daarnaast waren er te veel (gevestigde) nieuwkomers die onvoldoende verankerd waren in de stad. Deze inzichten hebben geleid tot het opzetten van het pilotprogramma SamenHaags. Begin 2018 startte het pilotprogramma, waarbij 1000 (gevestigde) nieuwkomers integrale ondersteuning kregen met als doel maatschappelijk in te burgeren en een betere verankering te krijgen in de stad. Het pilotprogramma bestond uit een uitgebreid, integraal programma met taalonderwijs, maatschappelijke oriëntatie, het volgen van een maatschappelijke stage en een koppeling aan een Haagse makker.

Resultaten De pilot heeft mooie resultaten opgeleverd, die ik graag met u deel: Deelnemers: 1060 deelnemers hebben het programma afgerond. Onder de deelnemers waren meer dan 50 nationaliteiten vertegenwoordigd en de deelnemers waren afkomstig uit 44 Haagse wijken. Deelnemers waren zowel uitkeringsgerechtigden als niet-uitkeringsgerechtigden en deden vrijwillig mee aan het pilotprogramma. Taalresultaten: in de pilot zijn 4 vaardigheden (lezen, schrijven, spreken en luisteren) bij start en aan het einde getoetst. De afgesproken doelstellingen per niveau en de behaalde percentages op meetmoment december 2019 waren: o Bij de alfabetiseringsgroepen was een inspanningsverplichting afgesproken in plaats van een concrete taalverhoging.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/1013667

Bij groepen met een lage leerbaarheid gold een doelstelling van tenminste één vaardigheid met een taalniveau te verhogen. 92% van deze groep heeft dit doel bereikt. o Bij de groepen met een midden en hoge leerbaarheid gold tenminste 3 vaardigheden een taalniveau verhogen. 76% van de groep met midden leerbaarheid heeft het gestelde doel behaald, tegenover 86% van de groep met hoge leerbaarheid. Maatschappelijke stage: 692 van de 1060 deelnemers aan SamenHaags hebben een maatschappelijke stage gelopen. Doorstroom na SamenHaags: 20% is na of tijdens het programma direct naar regulier werk (waaronder STiP-banen) of voltijd opleiding doorgestroomd. Sociale verankering: o 3 keer per week vond de bijeenkomst ‘Bakkie Taal’ plaats. Gemiddeld kwamen er 8 deelnemers per bijeenkomst (wisselende samenstelling). o Alle deelnemers hebben de gelegenheid gehad gebruik te maken van een lokale excursie, bijvoorbeeld naar het binnenhof, de paleistuinen, het Vredespaleis, bezoek aan Haagse parken of een natuurwandeling ‘de blauwe lijn’. o De Haagse makker app, waarmee deelnemers met mensen die hun weg weten in de stad in contact kwamen op basis van gedeelde interesses en hobby’s, is door 475 mensen gebruikt. o Er zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd met deelnemers en stadsgenoten waarbij kennis maken en ervaringen delen centraal stonden om beide werelden dichterbij elkaar te brengen. o

-

Geleerde lessen De belangrijkste geleerde lessen uit de pilot zijn: Motivatie als sleutel tot succes Het programma was vrijwillig, maar daarmee niet vrijblijvend. De deelnemers kozen zelf om mee te doen, daarmee committeerden zij zich aan de programmaonderdelen en ontstond grote betrokkenheid bij hun deelname en regie op hun eigen toekomst in Den Haag. Daarbij was een belangrijk uitgangspunt ‘het maximaal haalbare scenario per individu’. Het programma kende maatwerk, waardoor de deelnemer naar vermogen mee kon doen. Dit was een belangrijke pijler in de evaluaties met deelnemers. Deelnemers concludeerden bijvoorbeeld dat hun deelname aan het programma hen perspectief gaf op hun plek in de Haagse samenleving. Termen zoals ‘ik kan meedoen, dat is goed voor mij’ kwamen veelvuldig terug. Samenhang en combinatie taallessen en stage: het integreren van taalonderwijs en lopen van (taal)stages werd beschouwd door deelnemers en uitvoerders van het programma als de grootste kracht van SamenHaags. Het parallel aanbieden van deze onderdelen zorgde voor een elkaar versterkende werking, waardoor het aanleren van de Nederlandse taal een extra impuls kreeg. Zo werd de taal direct in praktijk geoefend, maar ook konden de deelnemers de praktijksituatie inbrengen in het klaslokaal, waardoor meer waarde ontstond in het praktisch toepassen van de taal en gebruikelijke omgangsvormen.

Dit werd door alle partners in de evaluatie bekrachtigd. Positieve ontwikkeling bij deelnemers: deelnemers hebben op een breed scala aan relevante aspecten (voor inburgering en/of integratie) een positieve ontwikkeling doorgemaakt. Velen hebben groei doorgemaakt op belangrijke gebieden als taal, sociaal netwerk en participatie. Ook hun gevoel van binding met Nederland en de stad lijkt te zijn toegenomen in de relatief korte periode van SamenHaags, alsook de mate waarin men de weg weet te vinden naar relevante instanties. Belang van aanbod nauw aansluiten bij de doelgroep: om het beoogde doel te bereiken was het van belang om duidelijk vast te stellen wat de doelgroep is en welke mogelijkheden en behoeften er zijn waarop het aanbod gericht moet worden. Door in te zetten op passend aanbod op niveau, zelfstandigheid en motivatie van de inburgeraar, aangevuld met een integrale aanpak, werden de mogelijkheden en perspectieven van de deelnemer centraal gesteld.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/1013667

-

-

-

-

-

Het benutten van wachttijd en een effectief traject: door vanaf de start enerzijds aanbod te organiseren, en anderzijds de deelnemer handvatten te geven om direct zelf aan de slag te gaan, werd een actieve grondhouding en meer betrokkenheid en eigenaarschap bij de deelnemer gecreëerd. Laagdrempelige voorziening: alle activiteiten (behalve stages) vonden plaats in één centrale locatie. Het programma bood op deze gemeenschappelijke locatie een laagdrempelige, warme en veilige plek voor de deelnemers. Meerdere respondenten prezen ook de inclusieve sfeer, waarbij mensen van allerlei achtergronden, niveaus samenkwamen en werkten. Evoluerende opzet: de opzet van een actiegerichte monitoring heeft het mogelijk gemaakt om gaandeweg te leren van de opgedane ervaringen en het programma door te ontwikkelen. Dit heeft ervoor gezorgd dat er gedurende het programma veel waardevolle aanpassingen direct zijn doorgevoerd. Borgen van behaalde resultaten en aansluiting op vervolgtraject: door het programma goed aan te sluiten op een vervolg, werd een doorlopende leerlijn gecreëerd. Een deel van de deelnemers had na het programma baat bij toeleiding naar andere (arbeids)participatietrajecten, opleidingen en/of een nazorgtraject. Dit gold voor de gemeentelijke voorzieningen, maar ook vooral voor voorzieningen en instanties buiten de gemeente.

Deelnemers hadden hierin actieve begeleiding nodig en niet alleen maar een doorverwijzing. Onderdeel van de warme overdracht is het contact pas los te laten als een persoon in vervolgstap geland is. Succes in de stad: we hebben contacten gelegd met stakeholders in de wijken zoals ROC Mondriaan, buurthuizen, wijkcentra, de bibliotheken, maatschappelijke organisaties, maar ook religieuze en levensbeschouwelijke instellingen. Deze samenwerkingen hebben geleid tot een groot netwerk waarmee we een versterkende werking konden realiseren. Zo zijn er participatietrajecten aangeboden bij deze partners aan onze deelnemers, die op hun beurt weer gebruik gingen maken van hun aanbod. Daarnaast hebben we een succesvolle stagemarkt georganiseerd waarbij werkgevers en nieuwkomers met elkaar in contact konden komen. SamenHaags heeft dankzij haar succes een grote naamsbekendheid verworven in de stad als expertisecentrum.

De opzet van het programma en een uitgebreide weergave van de resultaten, geleerde lessen en conclusies vindt u in het bijgevoegde achtergrondrapport en hoofdrapport “SamenHaags 2018-2019 Actiegerichte procesevaluatie” van het Verwey Jonker instituut. Het college neemt de lessen mee bij de implementatie van het nieuwe inburgeringsstelsel dat op 1 januari 2022 in werking treedt. Door het programmateam zijn op verschillende thema’s evaluaties geschreven: o o o o o o o o o

de doelgroep, het intake proces, de toetsing en een passend traject; lessen uit de integrale aanpak; de dienstverlening en de rollen van de deelnemers en professionals betrokken bij de aanpak; de maatschappelijke stages en (arbeids)participatie; taal en maatschappij oriëntatie; de Haagse makkers; de benodigde aanpak voor deelnemers die het niet lukt te slagen in het bestaande; inburgeringstraject en alternatieve leermogelijkheden; de locatie ’t Haagse Huis en het werken vanuit de wijk; verbinding met de stad.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/1013667

In de evaluaties wordt per thema de aanpak beschreven, conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. De belangrijkste lessen zijn vertaald naar uitgangspunten, die de basis vormen voor keuzes in de inrichting van het nieuwe stelsel. Uiteraard deelt de gemeente Den Haag actief haar kennis en expertise met het rijk, andere gemeentes en de organisaties die betrokken zijn in de inburgeringsketen. Op deze wijze borgen we de succesfactoren voor de inburgeraars. De ontwikkelende aanpak wordt ook in de huidige praktijk nog steeds toegepast op de begeleiding van inburgeraars die onder de Wet inburgering 2013 inburgeringsplichtig zijn. Op deze manier zorgt het college ervoor dat de lessen niet verloren gaan, maar doorontwikkeld worden voor de nieuwe inburgeraars. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Sociale zaken en Werk Bert van Alphen

4/4