RIS309433 Eindevaluatie trillingsdempende constructie Kerkplein – Gravenstraat - Buitenhof

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert van Asten Wethouder van Mobiliteit en Cultuur

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSB/10139421 RIS309433 Contactpersoon

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

Edwin Baars Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

6 juli 2021

edwin.baars@denhaag.nl

Onderwerp

Eindevaluatie trillingsdempende constructie Kerkplein – Gravenstraat Buitenhof

Geachte voorzitter, In 2017 is gestart met de uitvoering van het project Calamiteitenroute NRR Prinsegracht-Buitenhof (RIS295955). Op basis van door omwonenden uitgesproken zorgen over mogelijke trillingen en daaruit voortvloeiende schade aan (deels monumentale) gebouwen is besloten trillingsdempende maatregelen aan te brengen in de vorm van rubberen matten rondom de betonfundering ‘trillingsdempende matconstructie’ (RIS 297838). Het gedeelte Riviervismarkt (fase 1) is destijds uitgevoerd met de trillingsdempende matconstructie. In december 2017 is besloten om de uitvoering van fase 2 van de Calamiteitenroute, het gedeelte Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en Buitenhof later uit te voeren (RIS 298786). Na afloop van de werkzaamheden van fase 1 is onderzoek gedaan naar het effect van de aangebrachte dempende maatregelen. Met deze brief wordt u geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek. Prognose trillingsonderzoek Tijdens de voorbereiding van de werkzaamheden is in juli 2017 onderzoek gedaan naar het effect van de trillingen van het nieuwe lagevloer voertuig op de omgeving (zie bijlage 1). De effecten zijn beoordeeld aan de hand van de zogenaamde SBR-richtlijnen. Dit zijn richtlijnen voor het meten en beoordelen van schade aan gebouwen (SBR-A richtlijn) en hinder voor personen in gebouwen (SBR-B richtlijn).

Bij de prognosemeting is zowel de schade aan gebouwen als hinder voor personen in gebouwen beschouwd. Gemeten is welke trillingen het huidige voertuig (de GTL8) veroorzaakt en vervolgens is geprognotiseerd wat het effect van het nieuwe voertuig zal zijn. De conclusie van dat onderzoek was dat schade aan gebouwen niet te verwachten is, maar dat voor het terugdringen van hinder toch rubberen matten aan te bevelen waren. Tevens werd de mogelijkheid genoemd van frequenter onderhoud aan het spoor en de wielen van de tram. Op basis van het onderzoek uit 2017 is besloten om op een deel van het tracé dempende maatregelen te nemen (zie afbeelding 1).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10139421

Afbeelding 1: Trillingsdempende constructie – betonfundering omsloten door een rubber mat Uitvoering In 2017 is gestart met de uitvoering van het project en tot begin 2018 zijn verschillende delen spoor vernieuwd. Deels met en deels zonder trillingsdempende matconstructie (zie afbeelding 2). Fase 2 van railvervanging (Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en Buitenhof) is uitgesteld.

Afbeelding 2: Vernieuwd spoor Toelichting afbeelding: 1: Spoor met trillingsdempende constructie 2: Overgangsconstructie van dempende constructie naar bestaand spoor 3, 4 en 5: Vernieuwd zonder trillingsdempende constructie

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10139421

Trillingsonderzoek effect op panden werkelijke situatie Nadat de werkzaamheden waren afgerond is het spoor rond de Grote Kerk, de Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en Buitenhof gedurende twee weken gebruikt als calamiteitenspoor in verband met onderhoud in de tramtunnel. Daarbij heeft de nieuwe lage vloertram (Avenio) op zowel vernieuwd spoor (met en zonder trillingsdempende matconstructie) als op bestaand spoor gereden. Gedurende deze twee weken is opnieuw onderzoek gedaan naar de effecten van trillingen op panden conform de SBR-A richtlijn. In aanvulling op het eerste trillingsonderzoek waarbij de trillingen zijn geprognotiseerd, konden nu de in praktijk optredende trillingen van de Avenio feitelijk gemeten worden.

Afbeelding 3: Meetpunten Uit dit trillingsonderzoek (november 2019, zie bijlage 2) bleek dat voor alle tramtypen de trillingswaarden ruim onder de minimale streefwaarde lagen voor het optreden van schade aan gebouwen. Dit gold ook voor de secties waar geen trillingsdempende matconstructie waren aangebracht en ook voor de secties waar het spoor nog niet was vernieuwd. Geconcludeerd mag worden dat trillingen van de nieuwe tramvoertuigen op deze locatie nergens leiden tot schade aan panden. Het maakt daarbij niet uit of er trillingsdempende matconstructies waren aangelegd. Trillingsonderzoek effect op mensen werkelijke situatie Met de nieuwe kennis over de eigenschappen van de nieuwe tramvoertuigen is in juni 2020 aanvullend onderzoek gedaan naar het effect van de trillingen op gebruikers in panden, de SBR-B richtlijn (zie bijlage 3). Dit onderzoek is uitgevoerd voor de delen waar het spoor nog niet is vernieuwd (deel Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en deel Buitenhof). Ten opzichte van het onderzoek uit 2017, waar gewerkt is met voorspelde waarden, is in dit onderzoek gebruik gemaakt van de meetresultaten die zijn verkregen tijdens het rijden met nieuw materieel van de Grote Kerk tot en met Buitenhof. In dit onderzoek wordt geconcludeerd, dat met een standaard constructie, dus zonder dempende maatregelen, ook wordt voldaan aan de streefwaarden van de SBRB richtlijn.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10139421

Onderhoudsconcept HTM Om trillingen tot een minimum te beperken voert HTM onderhoud uit om de wielen en het spoor in goede conditie te houden. Na 2017, het jaar waarin de initiële trillingsonderzoeken voor Kerkplein zijn uitgevoerd, is het onderhoud verder geoptimaliseerd. De wielen worden onderhouden op basis van de conditiemetingen van de wielen. Wanneer de conditie van de wielen, op basis van diverse parameters, onderhoud behoeft worden de wielen afgedraaid en krijgen ze weer een nieuw (en glad) profiel. De sporen worden regelmatig onderhouden (geslepen). Het moment en de frequentie wordt bepaald op basis van het type materieel dat op het betreffende spoor rijdt, resultaten van de periodieke inspectie en naar aanleiding van eventuele klachten. Conclusie Op dit moment wordt de vervanging van het spoor op de delen Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en Buitenhof voorbereid. Wij staan nu voor de vraag of dit tracé voorzien moet worden van de extra dempende maatregelen. Op basis van de onderzoeken kom ik tot de conclusie dat dit niet nodig is. Uit de nieuwe inzichten die nu zijn opgedaan bij het rijden met nieuw materieel en uit de aanvullende onderzoeken is gebleken, dat voor deze nog te vervangen delen met een standaard constructie en het HTM onderhoudsconcept al wordt voldaan aan de SBR-A, de SBR-B richtlijn en het beoordelingskader INTHR.

Daarbij komt dat de realisatie van een trambaan met dempende constructie kostbaar is. De (extra) kosten van de trillingsdempende maatregelen voor fase 1 waren € 1.000.000. Naast deze extra kosten is de hinder tijdens de uitvoering van deze eerste fase ook groter geweest. De totale doorlooptijd van de werkzaamheden en de buitendienststelling van fase 1 was door de aanleg van de dempende constructie 8 weken langer. Daarom is besloten de delen Dagelijkse Groenmarkt, Gravenstraat en Buitenhof met een standaard constructie te vernieuwen en de trillingsdempende matconstructie achterwege te laten. De nieuwe inzichten kunnen ook gebruikt worden bij de toekomstige aanpassingen van tramlijnen. Voor de actuele inpassingsopgave van lijn 16 in de Zoutmanstraat worden deze nieuwe inzichten reeds gebruikt bij de trillingsonderzoeken die nu worden uitgevoerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Mobiliteit Robert van Asten

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10139421

Bijlagen: 1. Rapportage: Trillingen rond het Kerkplein en het Buitenhof 2. Rapportage: Trillingsonderzoek Kerkplein na oplevering 3. Rapportage: Hinderonderzoek resterende scope

2/5