RIS309285 Evaluatie Tweede Kamerverkiezing 2021

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

020

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

DPZ/10134117 RIS309285 Contactpersoon

Gerjan Wilkens Dienst

Publiekszaken Afdeling

KCC/verkiezingen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

29 juni 2021

gerjan.wilkens@denhaag.nl

Onderwerp

Evaluatie Tweede Kamerverkiezing 2021

Op 15, 16 en 17 maart 2021 vond de Tweede Kamerverkiezing plaats. Een verkiezing die vanwege de coronamaatregelen in veel opzichten anders is georganiseerd dan gebruikelijk. De gemeente Den Haag was verantwoordelijk voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing in Den Haag en voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing voor Nederlandse kiezers woonachtig in het buitenland (landelijke taak van de gemeente Den Haag). In deze raadsmededeling geven we een toelichting op het verloop van deze verkiezing.

1.

Kiesgerechtigdheid en opkomst

Op 1 februari 2021 was de dag van de kandidaatstelling voor de Tweede Kamerverkiezing 2021. Op deze dag konden politieke partijen hun kandidatenlijsten inleveren en werd de kiesgerechtigdheid vastgesteld. 30 politieke partijen hebben op de dag van de kandidaatstelling een geldige kandidatenlijst ingeleverd voor deelname aan de Tweede Kamerverkiezing 2021 in de kieskring ’sGravenhage (de gemeente Den Haag en kiezers buiten Nederland). 356.603 Hagenaars waren uiteindelijk kiesgerechtigd. In totaal hebben 256.496 Hagenaars hun stem uitgebracht. De opkomst van de Tweede Kamerverkiezing 2021 in Den Haag is daarmee uitgekomen op 71.95%. Het landelijke opkomstpercentage is 78.70%. De opkomst in Den Haag was hiermee 6.75% lager ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezing in 2017 was de Haagse opkomst 75.82%. Dit was 5,93% lager dan het landelijke gemiddelde. Voor de gemeenteraadsverkiezing 2022 bekijken we de mogelijkheden meer aan opkomstbevordering te doen.

2. Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 2.1. De Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 Om te zorgen dat de verkiezing veilig verloopt en eenieder de gelegenheid te geven te stemmen heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) in samenspraak met het RIVM kaders opgesteld voor de organisatie van veilige verkiezingen in coronatijd. Deze kaders zijn geregeld in de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoon : 14070 publiekszaken@denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

De maatregelen in de kaders zijn streng en precies en daarmee passend bij een potentiële besmettingshaard als een verkiezing. Hieronder volgt een toelichting op de wijze waarop we in Den Haag vorm hebben gegeven aan deze maatregelen. 2.2. Coronamaatregelen op de stembureaus Om ervoor te zorgen dat tijdens de Tweede Kamerverkiezing 2021 veilig kon worden gestemd en stembureauleden veilig hun taken op het stembureau konden uitvoeren, hebben we verschillende maatregelen getroffen. Zo hadden alle stembureaus een minimale oppervlakte van 55m2, waren alle locaties voorzien van een goede ventilatie, stonden bij zowel de in- en uitgang van de stembureaus een desinfectiezuil voor het desinfecteren van de handen en waren de stembureaus voorzien van kuchschermen tussen kiezers en stembureauleden, mondkapjes voor kiezers, medische mondmaskers en handschoenen voor stembureauleden en kregen alle kiezers een eigen rood potloodje. Via de begeleidende brief die bij de stempas zat, www.denhaag.nl/verkiezingen en de Verkiezingskrant hebben we kiezers van tevoren op de hoogte gebracht over de geldende coronamaatregelen op de stembureaus. Ook de gezondheidscheck die alle kiezers bij zichzelf moest afnemen voordat ze naar het stembureau kwamen, was te vinden in bovengenoemde media. Deze maatregelen hebben goed gewerkt.

Uit navraag bij GGD Haaglanden is gebleken dat er geen verhoogd aantal coronabesmettingen in Den Haag is gemeld vanwege de Tweede Kamerverkiezing. 2.3. Briefstemmen voor mensen van 70 jaar of ouder Kiezers van 70 jaar of ouder konden tijdens de Tweede Kamerverkiezing 2021 per brief hun stem uitbrengen. Deze kiezers ontvingen hiervoor eerst een zogeheten stempluspas en daarna, in een apart verstuurde zending, een briefstembiljet. De kiezer kon het ingevulde briefstembiljet en de ondertekende stempluspas gratis in de bijgesloten retourenveloppe terugsturen. Ook kon de kiezer de briefstem afgeven op één van de tien afgiftepunten, verspreid over de stad. In de weken voorafgaand aan de verkiezing hebben we ouderenorganisaties in Den Haag benaderd en geïnformeerd over het briefstemproces en hen aangemoedigd contact met de Unit Verkiezingen op te nemen bij vragen of onduidelijkheden. Ongeveer 55.000 Haagse kiezers hadden de mogelijkheid om hun stem per brief uit te brengen. Uiteindelijk hebben 22.481 Haagse kiezers van 70 jaar of ouder per brief gestemd (8,8% van de uitgebrachte stemmen in Den Haag). In totaal was in heel Nederland 10.2% van de uitgebrachte stemmen een briefstem (1.069.048 briefstemmen in Nederland). Daarmee lag Den Haag 1.4% onder het landelijk gemiddelde.

Uit onderzoek uitgevoerd door de NOS en Open State Foundation1 is gebleken dat landelijk 6% van het totaal aantal briefstemmen terzijde is gelegd, omdat de briefstemmen niet voldeden aan de eisen zoals bijvoorbeeld het ontbreken van de stempluspas of het stembiljet in de envelop. In Den Haag was het percentage terzijdeleggingen 5,4% (0,6% onder het landelijk gemiddelde). Kiezers van 70 jaar of ouder konden met de stempluspas ook, zoals gebruikelijk, hun stem uitbrengen in een stembureau.

1

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/van-de-briefstemmen-is-6-procent-niet-meegeteld-hoe-kan-dat~bf8df646/

2/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

2.4. Vervroegd stemmen in Den Haag De Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 schreef voor dat in Den Haag op maandag 15 en dinsdag 16 maart minimaal 20 stembureaus open moesten zijn voor kiezers die vanwege het coronavirus tot de risicogroep behoren, zodat zij alvast op een op rustig moment hun stem konden uitbrengen. Via het Stadspanel hebben we in januari 2021 onderzoek gedaan naar het aantal kiezers die van plan waren om ‘vroeg’ te stemmen. Op basis van deze resultaten hebben we besloten om op 15 en 16 maart 2021 48 stembureaus te openen op 40 locaties. We hebben er dus bewust voor gekozen om meer stembureaus te openen dan voorgeschreven. Dit om er zeker van te zijn dat kiezers uit de risicogroep op deze dagen daadwerkelijk rustig konden stemmen. Op maandag 15 maart 2021 hebben 13.050 Haagse kiezers hun stem uitgebracht (5.1% van het totaal aantal uitgebrachte stemmen in Den Haag). Op dinsdag 16 maart 2021 hebben 15.623 Haagse kiezers hun stem uitgebracht (6.1% van het totaal aantal uitgebrachte stemmen in Den Haag). Van het totaal aantal Haagse stemmen is 11.2% vervroegd uitgebracht. Uit een peiling van IPSOS blijkt dat van het totaal aantal stemmen in Nederland circa 12% vervroegd is uitgebracht. De Haagse opkomst van vroegstemmers is dus in lijn met het landelijke beeld.

De stemmen die op vervroegde stembureaus zijn uitgebracht zijn geteld op woensdag 17 maart vanaf 09.00 uur ’s ochtends op de verschillende alternatieve tellocaties in Den Haag (zie ook 2.7. Alternatieve tellocaties). 2.5. Druktemeter In ieder stembureau hield een stembureaulid via de zogenoemde WachtrijApp bij hoe druk het was in het stembureau. Daarnaast werd de opkomst per stembureau bijgehouden door de StembureauApp. De data die via deze applicaties werd verzameld was terug te vinden op de druktemeter op www.stembureausindenhaag.nl. Kiezers konden op deze website naast de adres- en toegankelijkheidsgegevens ook zien hoe druk het was op een stembureau. Op die manier konden kiezers bijvoorbeeld besluiten naar een rustiger stembureau in de buurt te gaan of hun stem op een later moment uit te brengen. Tijdens de verkiezingsdagen is de website www.stembureausindenhaag.nl 151.992 keer bezocht door 117.676 unieke bezoekers. De inzet van de StembureauApp voor de druktemeter toont voor ons nogmaals aan hoe waardevol deze applicatie is voor de beheersing van het Haagse verkiezingsproces. 2.6. Besloten stembureaus De Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 maakt het mogelijk om in verzorgingshuizen een stembureau te openen exclusief voor bewoners en personeel. We hebben alle verzorgingshuizen in Den Haag benaderd met de vraag of er interesse in was.

In totaal hebben 7 verzorgingstehuizen gebruik gemaakt van deze dienst. 2.7. Alternatieve tellocaties Normaal gesproken worden de stemmen geteld op de stembureaus. Omdat op veel locaties onvoldoende ruimte was om tijdens het tellen van de stemmen 1,5 meter afstand te houden, moest voor de telling worden uitgeweken naar een alternatieve tellocatie. Doordat er in Den Haag niet één locatie groot genoeg is, moesten we uitwijken naar vier verschillende tellocaties: de Fokker Terminal, het World Forum, Sportcampus Zuiderpark en het GIA Trade & Exhibition Center. In totaal telden 94 stembureaus op één van deze vier tellocaties. Op deze locaties werden ook de briefstemmen en de stemmen die vervroegd zijn uitgebracht geteld. De telling op de alternatieve tellocaties is goed verlopen; alle stemmen zijn dezelfde avond geteld met inachtneming van de 1,5 meter afstand.

3/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

3.1.

Stembureaus

3.2. Stembureaus in Den Haag Voor de Tweede Kamerverkiezing op 17 maart 2021 heeft de minister van BZK de Nederlandse gemeenten nadrukkelijk verzocht om op meer locaties stembureaus in te richten dan bij de vorige Tweede Kamerverkiezing in 2017. Kiezers konden voor de Tweede Kamerverkiezing op woensdag 17 maart hun stem uitbrengen op 260 locaties in Den Haag (8 extra locaties ten opzichte van de Tweede Kamerverkiezing in 2017). Op deze locaties zijn in totaal 275 stembureaus ingericht (15 dubbele stembureaus). Het is een forse opgave gebleken om voldoende geschikte en beschikbare stembureaulocaties te vinden voor de Tweede Kamerverkiezing 2021. Een groot deel van onze gebruikelijke locaties waren namelijk niet meer beschikbaar vanwege het coronavirus (veelal woonzorgcentra) of voldeden niet aan de coronarichtlijnen van het ministerie van BZK. In totaal hebben we 171 nieuwe locaties ingezet. We hebben gebruik gemaakt van veel gemeentelijke locaties zoals bibliotheken, sporthallen en wijk/buurtcentra. Op deze locaties is de reguliere dienstverlening tijdelijk gesloten. Mede dankzij deze locaties was het mogelijk het aantal stembureaus op peil te houden. Omdat in een aantal wijken onvoldoende geschikte of beschikbare gebouwen aanwezig waren hebben we voor een goede spreiding ook 18 tenten ingezet. 3.3.

Toegankelijkheid van stembureaus In Den Haag doen we er alles aan de verkiezingen zo toegankelijk mogelijk te maken. Het is desalniettemin niet mogelijk gebleken om alle stembureaus voor alle doelgroepen toegankelijk te maken. Op de website www.stembureausindenhaag.nl en in de Verkiezingskrant hebben we daarom per stembureau aangegeven voor welke doelgroep deze toegankelijk is. De aanwezigheid van het coronavirus heeft een negatief effect gehad op de toegankelijkheid van de Haagse stembureaus. Dit heeft voornamelijk te maken met het afvallen van goed toegankelijke locaties zoals verzorgingstehuizen. Acht stembureaus zijn uitgerust met speciale voorzieningen voor blinde en slechtziende kiezers en voor dove en slechthorende kiezers. Laatstgenoemde voorzieningen zijn deze verkiezing voor het eerst ingezet. Ondanks vele positieve reacties van de belangenorganisaties is er slechts beperkt gebruik gemaakt van de voorzieningen voor dove en slechthorende kiezers op de stembureaus. Voor de volgende verkiezing gaan we daarom samen met de belangenorganisaties kijken hoe we de bekendheid van alle voorzieningen op de speciale stembureaus nog verder onder de aandacht van de doelgroep kunnen brengen. 4.

Stembureauleden

In Den Haag hadden we voor deze verkiezing in totaal 5.777 stembureauleden, tellers en reserveleden nodig. Een recordaantal in verband met de coronamaatregelen; één wettelijk verplicht extra stembureaulid per stembureau, extra stembureauleden voor de stembureaus op 15 en 16 maart 2021, stembureauleden voor het tellen van de briefstemmen en van de “vroeg” uitgebrachte stemmen en extra reserve stembureauleden om uitval vanwege corona of corona gerelateerde klachten op te kunnen vangen. Ter vergelijking: dit zijn 2.733 meer stembureauleden dan benodigd bij de Europees Parlementsverkiezing in 2019. In totaal zijn 980 gemeenteambtenaren en 545 rijksambtenaren ingezet. De overige 4.252 stembureauleden zijn vrijwilligers (die een vergoeding ontvangen) uit de stad en omgeving.

4/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

Daarnaast hebben we hulp gekregen van 153 mbo- en Hbo-studenten in het uitvoeren van overige functies op een aantal stembureaus, zoals het ervoor zorgen dat de looppaden in stembureaus op een correcte manier werden gebruikt. Ook hielpen zij mee op de alternatieve tellocaties. Waar het bij vorige verkiezingen lastig was om voldoende vrijwilligers te vinden voor onze stembureaus, was het animo voor de Tweede Kamerverkiezing 2021 verassend hoog. We hebben slechts beperkt hoeven te werven om alle vacatures in te vullen. Deze werving bestond uit een beperkte campagne via sociale media, advertenties in regionale bladen en posters op de abri’s in de stad.

5. Communicatie In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezing 2021 hebben we de kiezers op verschillende manieren geïnformeerd. Elke kiezer heeft bij zijn stempas een begeleidende brief ontvangen. Hierin hebben we de kiezers geattendeerd op de mogelijkheid vervroegd te stemmen op 15 of 16 maart 2021 wanneer zij door het coronavirus tot de risicogroep behoorden. Kiezers van 70 jaar of ouder ontvingen samen met de stempluspas een door het ministerie van BZK opgestelde brief met instructies over het briefstemmen. Voor informatie over bijvoorbeeld het aanvragen van een vervangende stempas, volmacht of kiezerspas konden kiezers terecht op www.denhaag.nl/verkiezingen. Onder andere in de begeleidende brief bij de stempas hebben we naar de website verwezen. Informatie over stembureaulocaties en openingstijden hebben we geplaatst op www.stembureausindenhaag.nl. Hierdoor konden we de kiezers te allen tijde voorzien van de actuele informatie over de Tweede Kamerverkiezing 2021. 5.1.

Verspreiding Verkiezingskrant

Iedere verkiezing maken we een Verkiezingskrant die huis-aan-huis wordt verspreid. Daarin staat een overzicht met alle stembureaulocaties en de desbetreffende toegankelijkheidsspecificaties, de kandidatenlijst en overige informatie over de verkiezing en het stemproces. Bij voorgaande verkiezingen werd de Verkiezingskrant huis-aan-huis verspreid door PostNL. PostNL heeft in 2020 hun businessmodel veranderd. Sindsdien verzorgen ze niet meer dit soort huis-aanhuisverspreiding. De huis-aan-huisbezorging van de Verkiezingskrant is dit jaar daarom aanbesteed aan een lokale drukwerkverspreider: Haaglanden B.V. Dit was de enige verspreider die aan de vraag kon voldoen om verspreiding in één week bij 279.653 huishoudens te verzorgen. Helaas is de verspreiding van de Verkiezingskrant voor de Tweede Kamerverkiezing 2021 niet goed verlopen. Nadat we berichten ontvingen dat de Verkiezingskrant niet bij ieder huishouden was bezorgd, hebben we direct bij de verspreider om opheldering gevraagd en de opdracht gegeven nabezorgingen te doen. Op maandag 15, dinsdag 16 en woensdag 17 maart hebben we een koerier ingezet om bij alle kiezers die ondanks de nabezorging geen Verkiezingskrant hebben ontvangen alsnog met spoed een exemplaar te bezorgen. Ook hebben we ervoor gezorgd dat de Verkiezingskrant was af te halen bij elk van de tien afgiftepunten voor briefstemmen verspreid over de stad.

Ook is er een downloadbaar digitaal exemplaar van de Verkiezingskrant op www.denhaag.nl/verkiezingen geplaatst. Alle kiezers die bij ons hebben aangegeven geen Verkiezingskrant te hebben ontvangen hebben dus alsnog een exemplaar gekregen. Dit neemt niet weg dat we zeer ontevreden zijn over de verspreiding van de Verkiezingskrant.

5/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

Voor volgende verkiezingen onderzoeken we derhalve de mogelijkheid om de verkiezingskrant geadresseerd te laten verspreiden door PostNL om er zodoende zeker van te kunnen zijn dat de verspreiding in één keer goed gaat.

6. Maaltijdvergoeding Op 17 februari 2021 heeft de Partij voor de Dieren in de Commissie Bestuur vragen gesteld over de maaltijdboxen voor stembureauleden omdat deze niet voldeden aan de gemeentelijke richtlijn om standaard vegetarische maaltijden aan te bieden. Om alsnog aan de gemeentelijke richtlijn te voldoen en maatwerk te kunnen bieden aan de dieetwensen van alle stembureauleden hebben we besloten om stembureauleden deze verkiezing in plaats van een maaltijdbox een maaltijdvergoeding van tien euro te geven. De VVD heeft naar aanleiding van dit besluit een motie ingediend om de catering op de stembureaus te verzorgen in samenwerking met de Haagse horeca. Na overleg met de Haagse afdeling van de Koninklijke Horeca Nederland en Wij zijn Haagse horeca is een campagne ingezet om de stembureauleden te stimuleren de maaltijdvergoeding te besteden bij de Haagse horeca; de vegaburgemeester-campagne. Via e-mail, flyers en een pagina op de gemeentelijke website werden stembureauleden van de actie en de deelnemende horecazaken op de hoogte gesteld. Uit de enquête die onder stembureauleden is gehouden, blijkt dat ruim twee derde van de stembureauleden voorkeur geeft aan het ontvangen van een maaltijdvergoeding in plaats van een maaltijdpakket. Wel geven zij daarbij aan het fijn te vinden als er wat fris en een snack op het stembureau aanwezig is.

We zijn dan ook voornemens om bij een volgende verkiezing - wederom in samenwerking met de Haagse horeca – de maaltijdvergoeding in combinatie met de vegaburgemeester-campagne een vervolg te geven.

7.

Kiezers buiten Nederland

7.1. Kiesgerechtigdheid en opkomst De gemeente Den Haag was verantwoordelijk voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing 2021 voor Nederlanders in het buitenland. Dit is een landelijke taak van de gemeente Den Haag. Op 1 februari 2021 (dag van de kandidaatstelling) hadden 92.772 kiesgerechtigde Nederlanders in het buitenland zich geregistreerd voor deelname aan de Tweede Kamerverkiezing. In totaal zijn er 63.549 briefstemmen uitgebracht, een opkomstpercentage van 68,5%. Dit percentage is lager dan bij voorgaande verkiezingen waar de Nederlanders in het buitenland aan mochten deelnemen. Het totaal aantal uitgebrachte stemmen ligt hoger: 2.582 kiezers in het buitenland hebben een volmacht aangevraagd en 1.123 kiezers hebben een kiezerspas aangevraagd om zelf in Nederland te kunnen stemmen. Van de kiezers die per volmacht of met een kiezerspas hebben gestemd is de opkomst niet na te gaan. De minister van BZK heeft reeds aan de Tweede Kamer toegezegd onderzoek te gaan doen naar de relatief lage opkomst onder kiezers in het buitenland deze Tweede Kamerverkiezing. Daarnaast is dit de eerste Tweede Kamerverkiezing sinds de invoering van de permanente registratie. Vóór de invoering van de permanente registratie vroegen kiezers per verkiezing een stempas aan.

6/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

Sinds 2017 ontvangen de kiezers die in de permanente registratie zijn opgenomen automatisch een stempas. Dit is niet anders dan bij de kiezers in Nederland. Zij vragen ook geen stempas aan, maar krijgen deze toegestuurd van de gemeente. 7.2. Het (digitaal vervangend) briefstembewijs Het merendeel van de kiezers buiten Nederland heeft al op 23 december 2020 hun briefstembewijs (de stempas voor kiezers buiten Nederland) per post toegestuurd gekregen (ongeveer 72.500 kiezers). Nederlanders in het buitenland die zich na 23 december 2020 bij de gemeente Den Haag hebben geregistreerd hebben direct na verwerking van de registratie hun briefstembewijs toegestuurd gekregen (ongeveer 17.500 kiezers). Bij de Tweede Kamerverkiezing 2021 was het voor het eerst mogelijk om digitaal een vervangend briefstembewijs aan te vragen wanneer het kiezers het originele briefstembewijs per post niet hebben ontvangen. Dit is zeer goed bevallen. In totaal hebben 3.781 kiezers een vervangend briefstembewijs aangevraagd, van hen wilden 3.445 kiezers het vervangende briefstembewijs digitaal ontvangen en 336 kiezers wilden het per post ontvangen. Door het gebruik van het digitaal vervangend briefstembewijs zijn deze kiezers niet langer afhankelijk van de internationale postbezorging en ontvangen ze het vervangend briefstembewijs twee dagen na het indienen van de aanvraag.

Wij beschouwen het vervangend digitaal briefstembewijs als een groot succes en gaan in gesprek met het ministerie van BZK voor een breder gebruik van het digitaal briefstembewijs bij volgende verkiezingen voor Nederlandse kiezers in het buitenland. 7.3. Stembiljet per e-mail Voor kiezers buiten Nederland is er een apart stembiljet op A4-formaat. Dit formaat maakt het mogelijk om het stembiljet per e-mail te versturen. Ook de doorlooptijd met het drukken is aanzienlijk korter dan bij het gebruikelijke stembiljet. Een groot voordeel gezien de tijdsdruk voor kiezers buiten Nederland om de briefstem tijdig terug te sturen naar het briefstembureau (zie 7.4. Te laat binnengekomen briefstemmen). Op 16 februari 2021 is de kandidatenlijst en het stembiljet voor de Tweede Kamerverkiezing 2021 definitief vastgesteld. De kiezers buiten Nederland die hebben aangeven hun stembiljet per e-mail te willen ontvangen, hebben deze onverwijld toegestuurd gekregen (ongeveer 68.000 kiezers). De stembiljetten voor de kiezers buiten Nederland die hun stembiljet per post willen ontvangen zijn verstuurd tussen 19 en 22 februari 2021. 7.4. Te laat binnengekomen stemmen De Kieswet schrijft voor dat de briefstemmen uit het buitenland op de verkiezingsdag (17 maart 2021) om 15.00 uur door het briefstembureau moeten zijn ontvangen.

In verband met het coronavirus is deze termijn - middels de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 - verplaatst naar 22 maart 2021 12.00 uur. Een verstandige maatregel. In de periode tussen 17 maart 15.00 uur en 22 maart 12.00 uur zijn namelijk 2.126 briefstemmen binnengekomen. Deze stemmen waren anders verloren gegaan. Uiteindelijk zijn 1.161 stemmen vanuit het buitenland te laat aangekomen (dus na 22 maart 2021 12.00 uur). Dit is nog steeds een fors aantal stemmen dat verloren is gegaan. Een goede reden om het digitaal briefstembewijs voor kiezers buiten Nederland integraal in te voeren.

7/8

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10134117

8. Financiën Tweede Kamerverkiezing 2021 De kosten voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing 2021 komen ten laste van programma 14. In totaal heeft de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing 2021 ongeveer 5.900.000 euro gekost (dit kan nog iets afwijken omdat nog niet alle facturen zijn ontvangen) waarvan ongeveer 3.100.000 euro aan kosten voor de organisatie van de “reguliere” Tweede Kamerverkiezing en 2.800.000 euro aan meerkosten vanwege de coronamaatregelen. De gemeente Den Haag heeft vanuit het Rijk een compensatie ontvangen voor de coronamaatregelen ter hoogte van 1.544.000 euro. Dit betekent dat er nog ongeveer 1.300.000 euro aan meerkosten vanwege de coronamaatregelen resteren. We zijn met het ministerie in gesprek over de compensatie van de resterende kosten. De VNG neemt hierin het voortouw. De minister van BZK heeft op 17 december 2021 in debat met de Tweede Kamer aangegeven dat het geld voor de verkiezingen beschikbaar wordt gesteld. Wij gaan ervan uit dat de minister hier opvolging aan geeft.

9. Tot slot We zijn er trots op dat we tijdens een pandemie een veilige, betrouwbare en toegankelijke verkiezing hebben georganiseerd. Dit neemt niet weg dat een dergelijke verkiezing een zware wissel trekt op de medewerkers. We hebben daarom afgesproken om de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing 2021 ook in G4-verband te evalueren met als doel om van elkaar te leren en samen op te trekken richting de toekomst zodat we ook de komende jaren op een gezonde manier betrouwbare en toegankelijke verkiezingen kunnen blijven organiseren. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

8/8