RIS309254 Ruim een derde van mensen met recht op bijstand vraagt die niet aan Bijlage
Tekst van het document
Nieuws
Sport
NOS NIEUWS
Uitzendingen
•
BINNENLAND
• ECONOMIE
•
VANDAAG, 09:35
Ruim een derde van de mensen met recht op bijstand vraagt die niet aan
ANP
Meer dan een derde van de huishoudens die recht hebben op een bijstandsuitkering, maakt daar geen gebruik van. Het gaat om 170.000 huishoudens, meldt de inspectie van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Gemeenten hebben er weinig zicht op en niet genoeg aandacht voor. "Dit zijn echt schokkende cijfers", zegt Amma Asante, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad (LC) die mensen met een uitkering vertegenwoordigt. "De signalen waren al langer bekend, maar ik ben geschrokken van de enorme omvang." De kans op niet-gebruik wordt groter als mensen wel een inkomen hebben, maar dat niet genoeg is om boven het bijstandsniveau te komen. Hoe meer iemand verdient, hoe groter de kans op niet-gebruik van bijstand. Het gaat volgens de inspectie vooral om zelfstandigen, jongeren tot 27 jaar, en Europese migranten. Gemeenten geven bij de inspectie aan dat ze weinig zicht hebben op de nietgebruikers. De meeste gemeenten hebben informatie over het aanvragen van bijstand op de website, maar maken er geen werk van om mensen zelf te bereiken. De inspectie noemt het zorgelijk dat veel huishoudens onder het sociaal minimum uitkomen en roept gemeenten op tot een meer proactieve aanpak. "De huidige coronacrisis noopt tot extra aandacht voor het bereiken van rechthebbenden.
Meer mensen lopen momenteel het risico vanwege een verslechterde arbeidsmarktpositie in armoede te vervallen." Waarom vragen ze geen bijstand? Hoewel gemeenten slecht zicht hebben op de niet-gebruikers, hebben de meeste beleidsmedewerkers wel hetzelfde beeld van de problemen die spelen bij de groepen in kwestie, schrijft de inspectie. Zo weten jongeren vaak niet dat ze recht hebben op bijstand. Mensen met een westerse migratieachtergrond hebben volgens de gemeenten moeite door de gebrekkige beheersing van de Nederlandse taal. Zij krijgen in tegenstelling tot mensen met een niet-westerse-migratieachtergrond weinig begeleiding als ze nieuw zijn in Nederland. Zelfstandigen zijn volgens de gemeenten ook lastig te bereiken. Ze weten vaak niet dat ze recht hebben op bijstand of zijn te trots om die aan te vragen. Een rol speelt ook dat mensen opzien tegen een aanvraag vanwege de complexiteit van de regels en omdat ze bij wisselende inkomsten bang zijn dat ze moeten terugbetalen. Ook de gerichtheid van gemeentes op fraude kan afschrikken. Mensen die recht hebben op een klein aanvullend bedrag vinden het soms ook niet de moeite waard. Bijvoorbeeld omdat ze wisselende inkomsten hebben, wat de aanvraag ingewikkeld maakt, of omdat de juridische toon van de communicatie van de gemeente afschrikt.
Bankrekeningen laten zien "Wat wij vaak bij de Landelijke Cliëntenraad horen, is dat mensen zeggen: wacht eens even, die bijstandsuitkering daar heb ik helemaal geen zin in. Want als ik daarin terecht kom, word ik helemaal naakt gestript en ontdaan van mijn menswaardigheid", zegt Asante. Wie een uitkering krijgt, kan namelijk gevraagd worden om alles te laten zien, legt ze uit. "Het kan zijn dat je je bankafschriften moet laten zien. Dan kan er gevraagd worden waarom je bij Thuisbezorgd een maaltijd gehaald hebt." Niet lang geleden heeft de LC een onderzoek laten doen naar hoe aantrekkelijk het is om vanuit een uitkering werk te zoeken, vertelt ze. "Heel veel mensen die een uitkering hebben, willen echt heel graag werken." De conclusie: "Dat wordt helemaal niet gestimuleerd. Erger nog, het wordt zelfs afgestraft. Want als je vanuit een uitkering gaat werken, dan is de kans heel groot dat je minder gaat verdienen. Er wordt veel meer gekeken naar: verdient iemand niet teveel, dan: hoe kunnen we er voor zorgen dat werken ook daadwerkelijk loont."
Toelichting op onderzoek door de inspectie "De Inspectie heeft met behulp van analyse van CBS-microdata onderzoek gedaan naar de omvang van het niet-gebruik van de algemene bijstand per 1 januari 2018 en de achtergrondkenmerken van deze niet-gebruikende huishoudens. De Inspectie koos voor deze peildatum vanwege de beschikbaarheid en volledigheid van de databe‐ standen die nodig waren voor de analyse. De Inspectie gaat ervan uit dat per 2021 (ten tijde van het verschijnen van deze rapportage) deze cijfers nog steeds representatief zijn omdat niet-gebruik een structureel probleem is. De huidige coronacrisis vraagt om extra aandacht voor niet-gebruik gezien de grotere behoefte aan inkomensondersteuning. Gezien deze grotere behoefte is het aannemelijk dat de absolute omvang van het niet-gebruik in 2021 sowieso groter is dan in 2018."
BEKIJK OOK
Vooral toename jongeren in de bijstand
Stellen in de bijstand die scheiden moeten vaak onterecht toeslagen terugbetalen
CBS: voor het eerst sinds 2016 stijgt aantal ontvangers bijstand weer
Deel dit artikel:
STER RECLAME
EK VOETBAL
LIVEBLOG
Later of eerder juichen dan de buren bij een doelpunt, hoe kan dat? Sinds de komst van digitale televisie is de ontvangst overal anders.
Japan heft noodtoestand op in aanloop naar Spelen • 1999 en 2000 mogen prikafspraak maken In dit blog houden we je op de hoogte van het laatste coronanieuws uit binnen- en buitenland van donderdag 17 juni.
INFO
Nieuws Sport Uitzendingen Teletekst
Akwasi vrijuit voor jaren oude Zwarte Piettweets Pas tien jaar na dato werd aangifte gedaan en Akwasi heeft er vorig jaar al afstand van genomen, zegt het OM.
&
VOLG DE NOS
Over de NOS
Ombudsman NPO
!
$
YouTube
Werken bij de NOS
NOS Apps
"
%
RSS
Contact
Voorwaarden
#
Journalistieke verantwoording
Privacy
Herstelrubriek
Cookie-instellingen
© NOS 2021