RIS309067 bijlage

Gemeente Den Haag

Jaarverslag kwaliteit kinderopvang 2020 Register, toezicht en handhaving

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 1

Inhoud Voorwoord.................................................................................................................................................................... 3 Wettelijke taken............................................................................................................................................................ 4 Kinderopvang in coronatijd........................................................................................................................................... 5 Register......................................................................................................................................................................... 6 Haagse kinderopvangvoorzieningen........................................................................................................................ 6 Gevolgen coronamaatregelen voor de registertaken.............................................................................................. 7 Gevolgen coronamaatregelen voor de bezetting..................................................................................................... 7 Toezicht.........................................................................................................................................................................

8 Gevolgen coronamaatregelen voor de toezichtstaken............................................................................................ 8 Signalen..................................................................................................................................................................... 9 Overtredingen............................................................................................................................................................. 10 Kindercentra voor dag- en buitenschoolse opvang............................................................................................... 10 Gastouderopvang................................................................................................................................................... 11 Handhaving................................................................................................................................................................. 12 Gevolgen coronamaatregelen voor de handhavingstaken.................................................................................... 12 Beredeneerd niet handhaven op overtredingen...................................................................................................

12 Jeugdverblijven........................................................................................................................................................... 13 Samen bouwen aan kwaliteit..................................................................................................................................... 14 Terug- en vooruitblik................................................................................................................................................... 15

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 2

Voorwoord Het jaar 2020 gaat de geschiedenisboeken in als een heel bijzonder jaar. Iedereen kreeg te maken met de coronamaatregelen en de uitwerking daarvan. Ook de kinderopvang werd hierdoor getroffen. Vorig jaar schreef ik al over de belangrijke plek die kinderopvang heeft in onze samenleving. Na dit jaar kunnen we kinderopvang gerust cruciaal noemen. Want nu de kinderopvang 2 keer zijn deuren moest sluiten werd pas echt duidelijk hoe lastig het is voor ouders om te werken of te studeren zonder opvang voor hun kinderen. Het maakte zichtbaar hoe kinderen de structuur, hun pedagogisch medewerkers, het spelen met andere kinderen, het ontwikkelen van hun competenties misten. De kansengelijkheid nam af. Maar gelukkig was er noodopvang voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep en voor kwetsbare kinderen. De kinderopvangorganisaties hebben zich fantastisch ingezet en zich ontzettend flexibel opgesteld.Ondertussen leefden ze alle coronamaatregelen goed na. Uiteraard zijn het toezicht en de handhaving ook aangepast naar de omstandigheden. Gelukkig kon dit, omdat de kwaliteit van de kinderopvang in Den Haag goed is. Ik wil iedereen bedanken die de moed heeft gehouden om ondanks alle lastige omstandigheden de kwaliteit van de Haagse kinderopvang hoog te houden. Jullie waren er op een cruciaal moment voor een van onze meest kwetsbare inwoners: kinderen. Dank jullie wel!

Hilbert Bredemeijer, Wethouder Onderwijs, Sport en Buitenruimte

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 3

Wettelijke taken In de Wet kinderopvang staat dat de houder1 verantwoordelijk is voor het naleven van de kwaliteitseisen die gelden voor kinderopvang. De GGD houdt toezicht door inspecties en de gemeente handhaaft als er een overtreding is. Ook houdt de gemeente het landelijk register kinderopvang actueel. Hierin staan alle kinderopvangvoorzieningen. Ieder jaar verantwoordt het college zich aan de Inspectie van het Onderwijs (IvhO) over haar taken op het gebied van kinderopvang. De IvhO analyseerde de gegevens van 2019. Gemeente Den Haag behoudt de status A. Dit betekent dat het college zijn wettelijke taken juist uitvoert. De coronamaatregelen hadden gevolgen voor het uitvoeren van de eerdergenoemde wettelijke taken.GGD Haaglanden en de gemeente pasten telkens hun werkzaamheden aan. Zij werkten in lijn met de door GGD GHOR Nederland, VNG Naleving en de IvhO (afgestemd met het ministerie van SZW) opgestelde werkwijzen en denklijnen.

1

Iemand die een kinderopvangvoorziening exploiteert. JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 4

Kinderopvang in coronatijd In 2020 is de kinderopvang twee keer gesloten door de coronamaatregelen. De kinderopvangvoorzieningen waren dicht voor reguliere opvang, maar boden wel noodopvang. 16 maart 2020

11 mei 2020

8 juni 2020

16 december 2020

8 februari 2021 21 april 2021

Dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang gesloten  (24 uurs) noodopvang beschikbaar voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep  per 20 maart 2020 noodopvang ook beschikbaar voor kwetsbare kinderen Dagopvang en gastouderopvang open, buitenschoolse opvang gedeeltelijk open  bso alleen beschikbaar op de dagen dat het kind fysiek naar school gaat  noodopvang blijft beschikbaar Buitenschoolse opvang volledig open  afbouwen noodopvang: alleen beschikbaar in de avond, nacht en in het weekend voor kinderen van ouders die in de zorg werken  per 1 juli 2020 noodopvang gesloten Dagopvang en buitenschoolse opvang gesloten  gastouderopvang blijft open met het dringende advies aan ouders alleen gebruik te maken van noodopvang  noodopvang alleen beschikbaar met contract  geen 24 uurs noodopvang beschikbaar Dagopvang open  noodopvang bso blijft beschikbaar Buitenschoolse opvang open

Noodopvang was er voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep en voor kwetsbare kinderen. Dit zijn kinderen voor wie door bijzondere problematiek of een moeilijke thuissituatie maatwerk nodig was. Tijdens de eerste sluitingsperiode boden in Den Haag drie kindercentra 24-uurs opvang. Er was veel afstemming tussen de GGD, de gemeente, ketenpartners en houders over het coördineren en het faciliteren van de noodopvang. Vooral voor kwetsbare kinderen was het lastig om te bepalen wanneer opvang noodzakelijk was. Want tegelijkertijd was er ook dat gezamenlijke doel om zoveel mogelijk thuis te blijven in het kader van de volksgezondheid.Jeugdhulp vervulde hierin een belangrijke rol. Noodopvang vond zoveel mogelijk plaats op de eigen kinderopvangvoorziening van het kind, een vertrouwde omgeving.

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 5

Register De gemeente houdt het Haagse gedeelte van het landelijk register kinderopvang (lrk) actueel. Een actueel register is belangrijk. De Belastingdienst kent alleen kinderopvangtoeslag toe aan ouders van wie hun kind wordt opgevangen op een in het lrk geregistreerde kinderopvangvoorziening. De GGD weet aan de hand van het lrk waar ze op inspectie moet. En ouders kunnen het lrk raadplegen voor informatie over de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. Zij kunnen bijvoorbeeld de inspectierapporten inzien. De gemeente is voor het actueel houden van het lrk afhankelijk van houders. Zij dienen aanvragen in voor nieuwe kinderopvangvoorzieningen en moeten wijzigingen op tijd doorgeven. Een kinderopvangvoorziening wordt pas geregistreerd na een uitgebreid onderzoek voor registratie door de GGD en een positief besluit van de gemeente. In 2020 werden meer dan 100 aanvragen tot registratie behandeld.

Haagse kinderopvangvoorzieningen Dagopvang (dag) Buitenschoolse opvang (bso) Voorziening voor gastouderopvang (vgo) Gastouderbureau (gob)

Voor kinderen van 0-4 jaar. Gehele dag beschikbaar. Op een kindercentrum voor dagopvang kan voorschoolse educatie (ve) worden uitgevoerd. Voor kinderen van 4-12 jaar. Beschikbaar buiten schooltijd. Voor kinderen van 0-12 jaar. Kleinschalige opvang (maximaal 6 kinderen) in een huiselijke sfeer (bij het kind of de gastouder thuis). Hier worden geen kinderen opgevangen. Een gastouderbureau bemiddelt tussen de vraagouder(s) en de gastouder. Ook begeleidt een gastouderbureau de gastouderopvang en is hierdoor mede verantwoordelijk voor de kwaliteit.

Den Haag heeft 865 kinderopvangvoorzieningen. Bij 131 kindercentra voor dagopvang wordt voorschoolse educatie (ve) uitgevoerd. Dit is belangrijk om taal- en ontwikkelachterstanden in een vroeg stadium te signaleren en te verkleinen. Dit helpt om de overgang naar het basisonderwijs te versoepelen. Ten opzichte van 2019 is het aantal locaties van de kinderopvangvoorzieningenbijna gelijk gebleven. Alleen bij de voorzieningen voor gastouderopvang is een afname van 42 locaties geregistreerd. Het aantal voorzieningen voor gastouderopvang is al jaren dalende. Zowel in Den Haag als landelijk2. De reden hiervan is onbekend. Van de 865 kinderopvangvoorzieningen, zijn 11 een gastouderbureau. Hier worden geen kinderen opgevangen. In de overige 854 kinderopvangvoorzieningen zijn 22.889 kindplaatsen beschikbaar, ook wel ‘stoeltjes’ genoemd. Een stoel kan door meerdere kinderen worden bezet. Doordat kinderen niet de hele dag of niet elke dag van de week aanwezig zijn.

Locaties dagopvang (324) gastouderopvang (311)

buitenschoolse opvang (219) gastouderbureau (11) 1%

37%

36%

25%

2

Rijksoverheid, Cijfers kinderopvang derde kwartaal 2020, publicatie 14-12-2020. JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 6

Gevolgen coronamaatregelen voor de registertaken Tijdens de eerste periode waarin de kinderopvang dicht was, zijn alle aanvragen tot registratie aangehouden. De GGD deed geen inspecties op locatie en kon dus geen onderzoek voor registratie doen. De termijnen zijn opgeschort op basis van overmacht. Toen de reguliere kinderopvang weer openging, zijn deze inspecties alsnog uitgevoerd en de aanvragen behandeld. In de tweede sluitingsperiode deed de GGD wel onderzoeken voor registratie op locatie. Bij gastouders ging dit op afstand via videobellen. Een voorziening voor gastouderopvang heeft vaak minder oppervlakte. Dit maakte een veilige inspectie op de locatie zelf lastig. Gastouders kunnen onder voorwaarden een verzoek doen voor een versnelde aanvraagprocedure. Deze optie is gedurende de coronaperiode vervallen.

Gevolgen coronamaatregelen voor de bezetting In de cijfers van 2020 zijn de gevolgen van de coronamaatregelen nog niet zichtbaar. De bezetting vanhet aantal ‘stoeltjes’ is immers niet direct terug te zien in het register. Het is de verwachting dat het aanbod van kinderopvang in Den Haag kleiner wordt door de coronamaatregelen. Door de sluitingen zegden ouders hun contract op. Ook kan op de lange termijn de werkloosheid toenemen, waardoor de vraag naar kinderopvang afneemt3. Haagse kinderopvangorganisaties beamen deze zorgen. De verwachte krimp kan invloed hebben op de kwaliteit, de verspreiding van aanbod door de stad en het aanbod van ve. Tijdens de coronaperiode wanneer de kinderopvang wel open mag zijn, sluiten soms groepen of zelfs hele locaties tijdelijk door één of meerdere besmettingen. Als pedagogisch medewerkers in quarantaine moeten kan dit niet altijd worden opgevangen. Omdat ook het ziekteverzuim hoger ligt dan normaal.

3

Bureau Buitenhek, Nieuwsbrief coronacrisis, publicatie 18-03-2020. JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 7

Toezicht GGD Haaglanden ziet toe op de naleving van de kwaliteitseisen. Hij doet dit door verschillende soorten inspecties en legt zijn oordeel vast in een inspectierapport. Naast de eerdergenoemde onderzoeken voor registratie bij nieuwe kinderopvangvoorzieningen, inspecteert hij jaarlijks de bestaande kindercentra en gastouderbureaus. Voorzieningen voor gastouderopvang worden op basis van een steekproef geïnspecteerd. In 2020 verliepen de inspecties door de coronamaatregelen anders dan in voorgaande jaren. De GGD houdt risicogestuurd toezicht. Minder toezicht waar gebleken is dat dit kan en meer waar nodig. Vergeleken met de landelijke risicoprofielen, heeft Den Haag veel groene locaties. Over deze locaties zijn voor nu of in de nabije toekomst zo goed als geen zorgen.

Risicoprofielen 100% 80% 60% 40% 20% 0%

Den Den Den Landelijk Landelijk Haag Haag Haag 2019 2019 2020 2020 2020 (bso) (gob) (dag) (bso) (gob) groen 0.54545456 0.77227724 0.56 0.75999999 0.62 0.62376237 geel 0.8888889 0.94059408 0.91000003 0.92000002 0.88999999 0.87128711 oranje 0.95959598 0.97029704 0.97000003 0.97000003 0.97000003 0.87128711 rood 1 1 1 1 1 1 Landelijk 2019 (dag)

groen

geel

oranje

rood

Den Haag kent zogenaamde zorgadressen, ongeveer 5% van alle Haagse locaties. Dit zijn adressen met een oranje of rood risicoprofiel. Hier zijn bijvoorbeeld ernstige overtredingen, vaker overtredingen of meerdere overtredingen tegelijk geconstateerd. Maar een zorgadres kan ook een kleine en dus kwetsbare locatie zijn. Deze opvanglocaties worden vaker en uitgebreider geïnspecteerd door de GGD. De gemeente treedt handhavend op en gaat in gesprek met de houder met als doel de kwaliteit van de opvang te verbeteren. Als dit niet lukt kan in het ergste geval de opvang worden gesloten.

Gevolgen coronamaatregelen voor de toezichtstaken Vanuit de Wet kinderopvang moet ieder kindercentrum en gastouderbureau jaarlijks worden geïnspecteerd.Van de voorzieningen voor gastouderopvang moet ten minste een steekproef van 5% worden bezocht.Tijdens een groot deel van de coronaperiode was er minder capaciteit bij GGD Haaglanden. Toezichthouders werden ingezet voor corona gerelateerde werkzaamheden, zoals testen. Met aanpassingen heeft de GGD 95% van de kindercentra en gastouderbureaus bezocht. Daarnaast is 30% van de voorzieningen voor gastouderopvang bezocht. Bij alle nieuwe kinderopvangvoorzieningen is een onderzoek voor registratie gedaan. Een mooie prestatie. Tijdens de lockdown waren er geen reguliere inspecties. GGD Haaglanden werkte signaalgestuurd met het ‘vinger aan de pols’ principe. De toezichthouders belden met de houders om te vragen hoe het ging met de noodopvang. Alleen in noodgevallen zou de toezichthouder een inspectiebezoek aan een kinderopvanglocatie brengen. Dit gebeurde twee keer, verdere actie bleek gelukkig niet nodig. Tussen beide lockdowns bleef het toezicht aangepast. De GGD ging wel weer inspecteren op locatie, maar op een beperkt aantal kwaliteitseisen4. Voor kindercentra waren dit onder andere: de pedagogische praktijk, de 4

Zie artikel 4a, lid 3 (kindercentra) en 4 (gastouderbureaus), Beleidsregel werkwijze toezichthouder kinderopvang. JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 8

beroepskracht-kindratio en groepsgrootte, de beroepskwalificaties en verklaringen omtrent het gedrag.De inspecties op locatie werden zoveel mogelijk ingekort, om de kans op besmetting te verkleinen. Tijdens de inspecties beoordeelde de GGD ook hoe de houders de coronamaatregelen waarborgen. De prioriteit lag bij kinderopvangvoorzieningen met een rood of oranje risicoprofiel of kinderopvangvoorzieningen waarbij tijdens de vorige inspectie een overtreding was geconstateerd. Ook kregen bepaalde soorten inspecties voorrang, zoals de onderzoeken voor registratie en inspecties op basis van een signaal. De nader onderzoeken werden zoveel mogelijk gecombineerd met de reguliere inspecties. Bij de kinderopvangvoorzieningen waar een onderzoek voor registratie was gedaan is het onderzoek na registratie beperkter gedaan of later dan binnen de verplichte drie maanden. De basis, namelijk verantwoorde kinderopvang en het belang van het kind heeft altijd voorop gestaan. De GGD beoordeelde de meest cruciale kwaliteitseisen en de inspecties concentreerden zich op de zaken die voor kinderen het meest van belang zijn. De gemeente spreekt jaarlijks met de GGD af welke punten extra aandacht krijgen tijdens de reguliere inspecties. De afgesproken aandachtspunten voor 2020 (het vaste gezichten criterium, de 3-uursregeling en de pedagogisch beleidsmedewerker/coach) kwamen te vervallen.

Net als de jaarlijkse flitsacties en het streven om 100% van de voorzieningen voor gastouderopvang te inspecteren. De GGD doet er alles aan om de inspectie op locatie zo veilig mogelijk te doen. De toezichthouders houden zich uiteraard aan de coronamaatregelen. Ook bezoeken ze maar één kinderopvangvoorziening per dag en reizen ze niet met het openbaar vervoer.

Signalen In 2020 zijn 12 signalen binnengekomen over de kwaliteit van een bepaalde kinderopvangvoorziening. Signalen komen vaak binnen via ouders of kinderopvangmedewerkers. De redenen lopen nogal uiteen. Er werd bijvoorbeeld aangegeven dat er teveel kinderen werden opgevangen of dat de houder zich niet hield aan de coronamaatregelen. De GGD deed dan nader onderzoek. Soms waren er meer inspecties nodig.

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 9

Overtredingen Er is sprake van een overtreding als een houder zich niet houdt aan een kwaliteitseis uit de Wet kinderopvang en daarop gebaseerde regelgeving. In 2020 zijn 36% minder overtredingen geconstateerd dan in 2019. In 2019 werden er tijdens de reguliere inspecties 230 overtredingen geconstateerd. In 2020 waren dit er 148. Er zijn door de coronamaatregelen minder kwaliteitseisen getoetst.

Kindercentra voor dag- en buitenschoolse opvang De krapte op de arbeidsmarkt maakte het de houders in 2020 nog steeds moeilijk. Dit maakte het lastig om voldoende gekwalificeerde pedagogisch medewerkers te vinden. Dit is terug te zien in overtredingen op de diploma eisen en in overschrijdingen van de beroepskracht-kindratio. Houders worstelden met de eisen voor de pedagogisch beleidsmedewerker. De pedagogisch beleidsmedewerker is in 2019 ingevoerd als nieuwe eis als onderdeel van de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK). Ondanks de duidelijke eisen aan het personenregister kinderopvang (prk) en de ruimschootse communicatie hierover, bleven overtredingen op dit punt terugkeren. Houders zetten pedagogisch medewerkers op de groep, voordat dezewaren ingeschreven in het prk. Dit is ernstig, omdat de persoon dan niet was of werd gescreend op strafbare feiten. Dit kan direct de veiligheid van de (jonge) kinderen raken. De overtredingen van de eisen aan de buitenspeelruimte is een typisch stadsprobleem. De buitenspeelruimte is te klein als alle kinderen tegelijk buitenspelen. Dit wordt onder voorwaarden gedoogd (zie pagina 12).

Overtredingen dag

20%

Overtredingen bso

20%

24%

32%

17% 9% 10%

11%

diploma eisen (17) pedagogisch beleidsmedewerker (15) buitenspeelruimte (10) beroepskracht-kindratio (9) personenregister kinderopvang (8) overig (28)

10%

20%

12% 15% personenregister kinderopvang (8) diploma eisen (8) pedagogisch beleidsplan (6) veiligheids- en gezondheidsbeleid (5) pedagogisch beleidsmedewerker (4) overig (10)

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 10

Gastouderopvang Bij gastouders constateerde de GGD in 2020 verschillende overtredingen. Overtredingen op de onderdelen risicoinventarisatie en opvangruimte kwamen het meest voor. De gastouder inventariseert jaarlijks samen met elk gastouderbureau die de voorziening bemiddelt, de risico’s van de opvang. Als de risico-inventarisatie niet aan alle eisen voldoet is dit een overtreding. Maar ook als de gastouder de maatregelen uit het plan van aanpak niet (op tijd) uitvoert. Bijvoorbeeld: de gastouder beveiligde de stopcontacten niet. De overtredingen op het onderdeel opvangruimte hebben vaak te maken met de inrichting. Er is bijvoorbeeld geen aparte slaapruimte voor kinderen tot 1,5 jaar.

Overtredingen gastouderopvang 11% 21%

risico-inventarisatie veiligheid en gezondheid (4) opvangruimte (3)

11%

11% 16%

gastouderopvang in de zin van de Wko (2) personenregister kinderopvang (2) ehbo (2) overschrijding kindplaatsen (2) meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld (2) overig (2)

11% 11% 11%

Normaal handhaaft de gemeente op basis van een inspectierapport van GGD Haaglanden. Maar sinds 2019 ook op signalen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). DUO vergelijkt de gegevens van de Basisregistratie personen (BRP) met het personenregister kinderopvang (prk). Als een gastouder thuis opvangt, moeten namelijk ook alle volwassen huisgenoten continue gescreend worden op strafbare feiten. Dit is belangrijk omdat kinderopvang in een veilige omgeving moet gebeuren. DUO stuurt de overzichten van huisgenoten (in het BRP ingeschreven op de opvanglocatie) die niet zijn ingeschreven in het prk, naar gemeenten. Het ging om 21 Haagse voorzieningen voor gastouderopvang in 2020. De gemeente handhaafde, de overtredingen zijn beëindigd. Dit verbeterde de veiligheid van kinderen bij gastouders thuis.

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 11

Handhaving De gemeente handhaaft overtredingen met als doel kwalitatieve Haagse kinderopvang. De gemeente kan herstellend en bestraffend handhaven. Hoe de gemeente omgaat met overtredingen staat in het Handhavingsbeleid5. Daarin heeft iedere overtreding een prioriteit (laag, gemiddeld en hoog). Dit heeft gevolgen voor de handhaving. Bijvoorbeeld voor de hersteltermijn en de hoogte van de boete. De houder wordt verplicht om een maatregel te nemen om de overtreding te beëindigen of herhaling te voorkomen. Bij ernstige overtredingen wordt een boete opgelegd.

Gevolgen coronamaatregelen voor de handhavingstaken Tijdens de lockdowns zijn de inspectierapporten met overtredingen aangehouden. De gemeente verstuurde geen handhavingsbesluiten. In deze periodes werd al veel van de houders gevraagd met het uitvoeren van de noodopvang en de coronamaatregelen. Toen de reguliere opvang weer open was, is de herstellende handhaving weer opgestart. Wel is rekening gehouden met een redelijke termijn voor het geven van een zienswijze op voorgenomen handhaving of voor herstel. Tijdens de lockdowns is de gemeente afgeweken van het Handhavingsbeleid wat betreft de bestraffende handhaving. Ook bij ernstige overtredingen zijn geen boetes opgelegd. Door de bijzondere maatschappelijke omstandigheden was dit onevenredig. Toen het reguliere toezicht en de handhaving weer konden plaatsvinden viel op dat de kwaliteitseisen van de Wet kinderopvang op de achtergrond waren geraakt door de coronamaatregelen. Wijzigingen van gegevens in het landelijk register kinderopvang waren niet (op tijd) doorgegeven en personeel was aan het werk, zonder eerst te zijn ingeschreven in het personenregister kinderopvang. De gemeente informeerde alle houders hierover in het informatiebulletin. Om houders de ruimte te geven te wennen aan de bijzondere omstandigheden, is pas na die waarschuwing weer gehandhaafd op deze onderdelen.

Beredeneerd niet handhaven op overtredingen De gemeente handhaafde bij ongeveer 30 kindercentra niet op een overtreding van de buitenspeelruimte. Het gaat over een buitenspeelruimte die niet altijd beschikbaar is, omdat deze bijvoorbeeld wordt gedeeld met een school. De kinderen spelen dan buiten aan de hand van een buitenspeelrooster. De gemeente gedoogt dit onder voorwaarden bij ongeveer 30 bestaande kindercentra, er komen geen nieuwe bij. Handhaving zou sluiting van het kindercentrum betekenen. Door voorwaarden aan het gedogen te stellen, borgt de gemeente dat de kinderen een deel van de opvangtijd kunnen buitenspelen. De Inspectie van het Onderwijs weet van de situatie af. Ook handhaaft de gemeente niet als beroepskrachten op een Engelstalig kindercentrum hun Nederlandse taaltoets niet hebben behaald. Zij spreken geen Nederlands met de opvangkinderen en voldoen verder aan alle diploma eisen.

5

Beleidsregels handhaving kinderopvang Den Haag 2020. JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 12

Jeugdverblijven Naast kinderopvangvoorzieningen inspecteert de GGD ook jaarlijks jeugdverblijven. De kwaliteitseisen staan in de Wet op de Jeugdverblijven. In Den Haag is 1 jeugdverblijf. Net zoals in voorgaande jaren, voldeed het jeugdverblijf. Meisjes van 12-18 jaar krijgen in het jeugdverblijf opvang, onderwijs en opvoedingsondersteuning. Daarnaast volgen zij onderwijs op verschillende middelbare scholen.

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 13

Samen bouwen aan kwaliteit De gemeente blijft op verschillende manieren in gesprek met de Haagse houders. Dit is belangrijk. Samen wordt gewerkt aan kwalitatieve kinderopvang. In 2020 verliep door de coronamaatregelen alle communicatie tussen de gemeente en de houders digitaal, maar de samenwerking was intensiever dan ooit. Naast het gebruikelijke contact, bijvoorbeeld naar aanleiding van handhaving, reguliere overleggen of het informatiebulletin, faciliteerde de gemeente een ‘corona-overleg’. Tijdens dit wekelijkse overleg (later in het jaar nam de frequentie af) is veel informatie uitgewisseld over de gevolgen van corona op de kinderopvang. Een aantal houders van de grote kinderopvangorganisaties en het KOplatform vertegenwoordigden de kinderopvang. Vanuit de gemeente en de GGD waren er deskundigen op het gebied van toezicht, handhaving, beleid en peutertoeslag aanwezig. Via een mailing informeerde de gemeente of het KO-platform alle Haagse houders inhoudelijk over het overleg. Ook haalde de gemeente informatie op over bijvoorbeeld de stand van zaken van de noodopvang. Houders wisten de GGD en de gemeente goed te vinden met hun vragen over de nieuwe maatregelen, noodopvang of problemen waar zij tegen aan liepen. Samen met BOinK organiseerde de gemeente in2020 twee gratis digitale basistrainingen voor oudercommissies.

Ook het betrekken van ouders is belangrijk als het om kwaliteit gaat.

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 14

Terug- en vooruitblik 2020 stond in het teken van corona, maar er was ook aandacht voor andere onderwerpen op het gebied van kinderopvang. In 2021 heeft de kinderopvang nog steeds te maken met de coronamaatregelen, wat zijn de verwachtingen? Per 1 augustus 2020 is het gesubsidieerde aanbod van voorschoolse educatie (ve) uitgebreid van 600 naar 960 uur per jaar voor alle peuters (2,5-4 jaar) met een ve indicatie. Dit is een van de maatregelen om ve te versterken en de kansen voor kinderen te vergroten. Eind 2020 vroeg de gemeente in een brief aan alle houders opnieuw aandacht voor het gevaar van water drinken uit loden leidingen. Houders lazen hoe ze kunnen controleren op loden leidingen en wat ze hier aan kunnen doen. Bij de Eerste Kamer is een wijziging van de Wet kinderopvang6 in behandeling. Het doel is om houders de mogelijkheid te geven om kinderen en personeel die niet hebben deelgenomen aan het Rijksvaccinatieprogramma te weigeren op de kinderopvangvoorziening. Houders moeten transparant zijn over hun beleid hierover. Zo kunnen ouders een goed geïnformeerde keuze maken voor een kinderopvangvoorziening voor hun kind. De reguliere opvang is sinds april 2021 weer volledig open. Er zijn lichte zorgen over de kwaliteit van de opvang. Van een aantal kinderopvangvoorzieningen zal het risicoprofiel wijzigen van groen naar geel.

Langere tijd heeft geen intensief toezicht plaatsgevonden. Ondertussen waren houders vooral geconcentreerd op het veilig openhouden van kinderopvangvoorzieningen en het op een verantwoorde manier inzetten van pedagogisch medewerkers. Ook de (economische) gevolgen van de coronamaatregelen zullen nog blijken. De houders zullen tijd nodig hebben om weer op te krabbelen, maar gezien de jarenlange ervaringen is er vertrouwen dat het goed komt.

6

Initiatiefwetsvoorstel Raemakers en Van Meenen (35.049). JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 15

Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag

Productie Productgroep Onderwijszaken

Fotografie Fleur Beemster (voorblad) Martijn Beekman (voorwoord)

Bron gegevens Gemeenschappelijke Inspectie Ruimte Landelijk register kinderopvang Gemeentelijke administratie handhaving kinderopvang 2020 Landelijk rapport gemeentelijk toezicht kinderopvang 2019

Mei 2021

JAARVERSLAG KWALITEIT KINDEROPVANG 2020 16