RIS309032 Zeer grote brand Wouwermanstraat

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de gemeenteraad

OCW/10126719 RIS309032 Contactpersoon

Arjan Brak Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stafgroep Onderzoek, Strategie & Projecten Telefoonnummer Datum

14070

5 juni 2021

E-mailadres

arjan.brak@denhaag.nl Onderwerp

Zeer grote brand Wouwermanstraat

Op vrijdag 21 mei 2021 bent u door de burgemeester geïnformeerd over de zeer grote brand in de Wouwermanstraat in de nacht van donderdag 20 mei (RIS308790) waarbij gelukkig geen dodelijke slachtoffers of gewonden zijn gevallen. Wel verwoestte deze brand, ondanks de langdurige inspanningen van de brandweer, de huizen en bezittingen van een groot aantal bewoners. De brand legde bloot dat zij daar in sommige gevallen onder schrijnende omstandigheden wonen. Maar ook werd duidelijk wat onze stadsgenoten voor elkaar kunnen en willen betekenen: op vrijdag was al zoveel hulp geboden in de vorm van geld en goederen, dat hulpaanbieders moesten worden afgeremd. Hulp die niet alleen uit de stad kwam, maar uit heel het land. Veel werk werd gecoördineerd vanuit het Talentenhuis, dat het stadsdeel Centrum sinds de brand elke dag heeft bemenst om getroffenen en omwonenden met zorgen of vragen op te vangen. Ook bleek dat door een gezamenlijke inspanning, niet in de laatste plaats van de getroffenen zelf, woensdag 26 mei alle mensen alternatieve huisvesting hadden gevonden. Vanaf vrijdag 28 mei konden zij onder begeleiding bij, en gelukkig in de meeste gevallen in hun woning kijken en waardevolle spullen ophalen. En vanaf donderdag 3 juni kon een deel van de woningen weer worden overgedragen aan de eigenaren.

Met deze raadsbrief wordt u geïnformeerd over de huidige stand van zaken van de verschillende onderzoeken, het beeld van de gemeente over de ontstane situatie aan de Wouwermanstraat, de steun vanuit de gemeente en vanuit de betrokken organisaties. Ook wordt ingegaan op de maatschappelijke vraagstukken die als gevolg van de brand opnieuw op het vizier zijn gekomen, zoals kwaliteit van woningen en de huisvesting van arbeidsmigranten. Schets van de aangetroffen situatie De in totaal 23 woningen die aan de brand zijn blootgesteld zijn allemaal in particulier bezit met een woonfunctie. Op deze 23 adressen waren op moment van de brand 59 personen ingeschreven, waaronder 12 minderjarigen. Vier woningen worden bewoond door een eigenaar, negentien woningen worden verhuurd. Naast de woningen zijn ook een winkelruimte en de Moskee Al Fath getroffen. Er is geen sprake van acuut instortingsgevaar. De woningen zijn gebouwd in 1928 en in 1995 heeft een renovatie plaatsgevonden met ondersteuning van het project Particuliere Woningverbetering. Voor deze renovatie was geen bouwvergunning nodig.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

In vijf woningen was er sprake van kamerbewoning zonder dat daarvoor de benodigde vergunningen waren verleend. Dit wordt geconcludeerd uit het aantal slaapplaatsen dat is aangetroffen (in alle gevallen meer dan vijf) en afgelegde verklaringen door eigenaren, bewoners en verhuurders. Gezien de grootte van de woningen was er in de meeste gevallen vermoedelijk sprake van overbewoning, vanwege het niet voldoen aan de norm van twaalf vierkante meter per persoon. Na de brand zijn de woningen afgedicht en met hekwerk afgezet om gevaar door afvallende delen en ongewenst binnentreden te voorkomen. Daarnaast is door de gemeente 24-uursbewaking ingesteld om de goederen van de bewoners te beschermen. Aangezien de waardevolle goederen door de meeste bewoners inmiddels zijn opgehaald en de woningen deugdelijk zijn afgedicht, wordt deze bewaking met ingang van 5 juni beëindigd. Op dinsdag 25 mei jl. zijn de woningen geïnspecteerd door de gemeente. De inspectie wees uit dat 17 van de 23 woningen brand- en waterschade hebben en dat in zes woningen zware schade is ontstaan door de brand en het bluswater. De woningen met zware schade zijn grotendeels verwoest, maar met de nodige voorzichtigheid nog wel gedeeltelijk te betreden.

Op respectievelijk 28 mei, 31 mei en 1 juni zijn nagenoeg alle woningen door de bewoners bezocht, waardoor zij de gelegenheid hebben gehad om waardevolle bezittingen uit de woningen te halen. Helaas was er voor sommige bewoners niets meer terug te vinden: de verwoestingen waren in die woningen te groot. Bij twee woningen is het nog niet gelukt om de bewoners te bereiken om waardevolle goederen eruit te laten halen. Onderzoek in de gemeentelijke systemen leert dat er de laatste jaren geen meldingen over illegale kamerverhuur en/of overbewoning zijn gedaan. De meest recente meldingen hierover stammen uit 2016 (één melding) en 2013 (één melding). Verder werd duidelijk dat een aantal bewoners geen inboedelverzekering heeft afgesloten. Het gaat om drie stellen, drie families en drie alleenstaanden. Na de brand hebben de bewoners van vier woningen aan de Joris van de Haagenstraat hun zorgen geuit over de brandveiligheid van het woonblok waarin zij wonen. Gemeentelijke toezichthouders van de Haagse Pandbrigade hebben daarop ook dat woonblok beoordeeld en vergeleken met het woonblok aan de Wouwermanstraat. Aan de hand van deze vergelijking hebben de toezichthouders de grootste zorgen weg kunnen nemen bij deze bewoners. Onderzoeken oorzaak brand Zoals aangegeven tijdens de commissiebespreking van 26 mei jl. is er sprake van drie onderzoeken: 1.

De politie heeft, onder aansturing van het Openbaar Ministerie, een uitgebreid onderzoek ingesteld naar de oorzaak van de brand. Forensisch brandonderzoekers hebben ter plaatse gezocht naar brandresten, die naar het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zijn gestuurd ter beoordeling. Ook zijn er getuigen gehoord en camerabeelden bekeken. De uitkomst van het forensisch sporenonderzoek van de politie is dat er geen aanwijzingen zijn gevonden die wijzen op brandstichting. Daarmee is de precieze oorzaak van de brand niet duidelijk. Bij branden met een dergelijke heftigheid is dat overigens niet ongebruikelijk. Getroffenen zijn hierover geïnformeerd. 2. Bij de brandweer loopt momenteel een interne evaluatie naar het brandverloop en het effect van de brandweerinzet op het brandverloop; 3. Op verzoek van de brandweer onderzoekt het Instituut voor Fysieke Veiligheid (IFV) de bouw- en renovatiegeschiedenis in relatie tot de brandveiligheid van het blok en hoe dit in verband staat met het brandverloop. De uitkomsten van dit onderzoek worden in de zomer verwacht.

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

Getroffenen centraal; steun vanuit de gemeente en overige instellingen Het spreekt voor zich dat de direct getroffenen, maar ook alle omwonenden, enorm zijn geschrokken van de brand en de gevolgen ervan. De getroffenen zijn in eerste instantie opgevangen in hotels of zelf direct naar familie of bekenden gegaan. Al snel heeft woningbouwcorporatie Staedion calamiteitenopvang beschikbaar gesteld, waarna de getroffenen deze woningen hebben betrokken. Deze opvang is tot 1 juli 2021 beschikbaar. Wij zijn in overleg met Haag Wonen, Staedion en Vestia over welk (tijdelijk) woonaanbod zij beschikbaar hebben voor de getroffenen met een sociale huurindicatie en een uitzonderlijke urgentie voor de periode na 1 juli. Vanuit de gemeente bieden wij op verschillende manieren hulp aan de getroffenen van de brand. De kosten voor de noodopvang via hotels heeft de gemeente vergoed en ook tot 1 juni kunnen bewoners die door de brand hun identiteitsbewijs kwijt zijn (indien nodig via hun ambassade) kosteloos een nieuwe aanvragen. De gemeente heeft ook voor iedereen een begeleider beschikbaar gesteld: 13 sociaal casemanagers begeleiden nu 23 huishoudens. Zij hebben 15 huishoudens begeleid naar de logeerwoningen van Staedion. De gemeente Den Haag financiert deze calamiteitenopvang. De sociaal casemanagers doen een brede analyse bij de getroffenen.

Indien nodig wordt in de meeste gevallen de inzet van een partij in het netwerk georganiseerd (bijvoorbeeld maatschappelijk werk, slachtofferhulp en dergelijke). Welke partij het meest geschikt is, hangt af van de vraag en is maatwerk per getroffene. Ook helpen de sociaal casemanagers bij vragen zoals bijvoorbeeld de postdoorzending, nutsvoorzieningen of waar mensen terecht kunnen voor juridische vragen. Ten slotte worden getroffenen desgewenst ook begeleid naar de Helpdesk Geldzaken die hen kan adviseren op het gebied van financiële vraagstukken. Afhankelijk wat er nodig is en op grond van wet- en regelgeving mogelijk, helpen sociaal casemanagers of de Helpdesk Geldzaken bij het aanvragen van financiële ondersteuning via een bijstandsaanvraag of bijzondere bijstand voor woninginrichting. Normaal gesproken zijn kosten voor woninginrichting te voorziene kosten, maar bij een brand zijn de kosten natuurlijk niet te voorzien dus daar gaan we coulant mee om. Voor diegenen die geen recht hebben, zoals EU-burgers die korter dan drie maanden in Nederland zijn en ook mensen van buiten de EU zonder verblijfsvergunning, kunnen wij naast noodopvang vanuit de gemeente minder betekenen. Op basis van onze huidige informatie zijn twee getroffenen niet rechthebbend. Van veertien getroffenen moet de status nog worden onderzocht en zijn de BSNnummers nog niet bekend.

Dertig burgers hebben niet de Nederlandse nationaliteit, maar zijn wel EUburger. Niet-rechthebbenden wijzen wij op de mogelijkheden van kerken en charitatieve instellingen waarbij broodnood kan worden gegeven. Aangezien deze mensen voorheen ook al in hun eigen inkomen hebben voorzien, is uiteraard de vraag of hier daadwerkelijk een beroep op wordt gedaan. Wij monitoren bijvoorbeeld bij Stek of en in welke mate dit het geval is. Informatievoorziening getroffenen en omwonenden De sociaal casemanagers en de medewerkers van de Haagse Pandbrigade vervulden de afgelopen twee weken een sleutelrol in de communicatie met de getroffenen. Los van hun inspanningen voor alle getroffenen in de eerste acute fase en hun hulp aan mensen die zelf onvoldoende konden organiseren in de daaropvolgende fase, waren de sociaal casemanagers steeds beschikbaar voor informeren over bijvoorbeeld de woningbezoeken en de uitkomsten van het politieonderzoek. Een ander belangrijk ‘knooppunt’ in de informatievoorziening was het Talentenhuis aan de Ferdinand Bolstraat 33. Daar waren ambtenaren van de gemeente aanwezig om vragen te beantwoorden, maar werd bijvoorbeeld ook de dienstverlening rondom eigendommen & bezittingen gecoördineerd.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

In het Talentenhuis zijn hulpvragen gesteld op het gebied van huisvesting, bezittingen, verzekeringen en/of financiële zaken. Tot en met dinsdag 1 juni is het fysieke informatiepunt in het Talentenhuis iedere dag open geweest tussen 10.00 – 11.00 uur en tussen 16.00 – 18.00 uur. Daarna blijft de telefonische hulplijn bereikbaar die 21 mei werd geopend. Getroffenen en omwonenden kunnen die hulplijn van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 18.00 uur bellen. Betrokkenen zijn op de hoogte gesteld van deze verandering ten aanzien van de bereikbaarheid door een bewonersbrief die in de buurt huis-aan-huis is verspreid. Ook op de website denhaag.nl wordt gecommuniceerd over de bereikbaarheid van het Infopunt brand Wouwermanstraat. Eén van de leerpunten van de afhandeling van de gasexplosie aan de Jan van der Heijdenstraat in januari 2019 is dat de zorg voor het juist beheren en retourneren van persoonlijke bezittingen na een calamiteit een complexe zaak kan zijn. Om dit meteen in goede banen te leiden, is een externe projectleider eigendommen & bezittingen geworven. De meeste getroffenen konden vrijdag 28 mei hun woningen betreden en daar hun meest waardevolle bezittingen ophalen. Ook maandag 31 mei zijn nog een paar getroffenen begeleid bij het ophalen van waardevolle spullen.

Het sociaal casemanagement en Slachtofferhulp waren aanwezig op het informatiepunt om de mensen bij te staan. Moskee Al Fath Bij de brand aan de Wouwermanstraat is ook de Moskee Al Fath zwaar getroffen. Het moskeebestuur was aanwezig bij de informatiebijeenkomsten in de tramremise op donderdagmiddag en -avond 20 mei. De gemeente heeft het bestuur toegezegd hen actief te ondersteunen bij het vinden van een alternatieve locatie. Vanuit het stadsdeel Centrum zijn direct gesprekken met het moskeebestuur gestart. Het moskeebestuur heeft de gemeente gevraagd om zo snel mogelijk te faciliteren in de zoektocht naar een ruimte in de zeer nabije omgeving voor het vrijdaggebed en een alternatieve (tijdelijke) voorziening voor de reguliere activiteiten. Om het vrijdagmiddaggebed te kunnen houden, is een aantal locaties bekeken. Uiteindelijk heeft het moskeebestuur aangegeven gebruik te willen maken van het aanbod van de sporthal van wijkcentrum de Burcht. Vrijdag 28 mei hebben zij daar voor het eerst gebruik van gemaakt. Over een vervangende locatie voor de langere termijn worden gesprekken gevoerd tussen de gemeente en het moskeebestuur. Onderzoek naar Steunfonds Tijdens de commissievergadering op 26 mei jl. hebben enkele leden van de raad hun zorgen geuit voor mensen die niet verzekerd zijn voor brandschade.

Die zorgen worden door het college gedeeld en vandaar dat het college heeft toegezegd te onderzoeken of en op welke manier een Steunfonds voor de getroffenen opgezet zou kunnen worden. Allereerst is het fantastisch om te zien dat vanuit betrokken bewoners en bewonersorganisaties direct na de brand verschillende inzamelingsacties zijn opgestart. Er waren inleverpunten in onder andere het Talentenhuis en bij de As-Soennah moskee. Het hulpaanbod was overweldigend, zelfs zodanig dat de organisatoren op zondag 23 mei besloten een oproep te plaatsen om geen spullen meer te brengen. Desondanks bleven de mensen ook na 23 mei spullen brengen. Naast kleding, speelgoed en eten is ook veel geld opgehaald voor de getroffenen en de moskee. Daaraan hebben ook verschillende maatschappelijke organisaties bijgedragen. Deze steun is van grote betekenis voor de hulp aan de getroffenen. Tegelijkertijd is er vanuit de gemeente direct hulpverlening op gang gekomen, waarbij maatwerk het devies is. Door de sociaal casemanagers wordt per bewoner of huishouden in beeld gebracht wat de situatie is. Zo worden mensen met kinderen gewezen op de Stichting Leergeld, Weggeefwinkels en de Kringloop kunnen voor kleding, schoolspullen en/ of woninginrichting. De instellingen die vertegenwoordigd zijn in de Cliëntenraad Sociaal Domein boden ook actief hun steun aan.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

Het college gaat bezien of met name de financiële hulp van stadsgenoten en maatschappelijke organisaties toereikend is naast alle andere activiteiten en hulp die door de gemeente wordt geboden. Bewoners hebben natuurlijk ook een eigen verantwoordelijkheid. Eén daarvan is of deze keuze zich wel of niet te laten verzekeren tegen brandschade (Inboedel- en opstalverzekering). Daarnaast zijn Verenigingen van Eigenaren verplicht een opstalverzekering af te sluiten. Het college kijkt daarom, nu en in de toekomst, ook zeker naar wat de bewoners en eigenaren voor mogelijkheden hebben om zelf de kosten te dekken via de verzekering of met eigen middelen. Het is echter zeer goed mogelijk dat bovenstaande initiatieven en acties niet toereikend zijn om de zwaarst getroffen (onverzekerde) bewoners weer volledig op weg te helpen. Het college zal hen niet laten vallen. Er is hier sprake van een uitzonderlijke situatie en die vraagt nu eenmaal om extra maatregelen. Onderzocht zal worden welke mogelijkheden er zijn om hen verder te ondersteunen. Het opzetten van een incidenteel Steunfonds is daar één van. De raad zal hier op een later moment over worden geïnformeerd.

Inhoudelijk relevante beleidsthema’s Kwaliteit woningbouw in de stad Na de stadsvernieuwing in Den Haag in de jaren ’70 en ’80 werden woningeigenaren bij renovatie, onderhoud en kwaliteit van hun woning bijgestaan door publieke partner(s) en ondersteund door grootschalige subsidiebudgetten. Maar sinds grofweg 2014 kan er geen aanspraak meer worden gedaan op de financiële steun vanuit het Rijk. De eigenaar is zelf verantwoordelijk voor onderhoud en renovatie. In 2009 hebben architectenbureau KOW en Onderzoeksinstituut OTB in opdracht van de gemeente Den Haag onderzoek uitgevoerd naar de conditie en de duurzame kwaliteit van de particuliere woningvoorraad (zowel koop als huur) gebouwd voor 1985. In dit onderzoek werd geconcludeerd dat de kwaliteit van de Haagse woningvoorraad op niveau was, met de kanttekening dat het mogelijk is dat de relatief goede kwaliteit (deels) te danken was aan de daaraan voorafgaande decennia met stimuleringsmaatregelen. Woningen in Nederland moeten voldoen aan wettelijke kwaliteitseisen. Het Bouwbesluit (2012) en de Woningwet (1991, gewijzigd in 2015) vormen de basis voor deze wettelijke kwaliteit en de handhaving van gemeenten daarop. Voor nieuwbouw is het Bouwbesluit uitputtend en geeft het een uitgebreid palet van beschrijvingen en verplichtingen.

De voorschriften voor de bestaande bouw zijn in het Bouwbesluit echter minder uitgebreid en de vereiste kwaliteit is van een lager niveau. Dit maakt dat het Bouwbesluit voor het bepalen van de kwaliteit van de bestaande bouw maar beperkt bruikbaar is. Om deze reden zijn er andere normen en methoden ontwikkeld. Op deze normen kan door de overheid niet worden gehandhaafd. Sterker nog, een gemeente mag geen aanvullende eisen stellen aan (bestaande) woningen voor zaken die al geregeld zijn in het Bouwbesluit. In navolging op het onderzoek van 2009 en de daarbij behorende conclusies is besloten om de kwaliteit van de Haagse woningvoorraad opnieuw in beeld te brengen. Wat doet grofweg 7 jaar eigen verantwoordelijkheid met de kwaliteit van Haagse woningen? De kwaliteit van Haagse woningen wordt in beeld gebracht door middel van een schouw, op basis van een representatieve steekproef. Er wordt gekeken naar alle type Haagse woningen (particulier eigendom, particuliere huur, sociale huur). Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de bouwkundige schil van woningen. Het onderzoek is er ook op gericht om de thema's gezond en veilig wonen binnenin de woning in kaart te brengen. Hierbij moet worden gedacht aan vocht- en schimmelproblematiek, loden leidingen, enzovoorts.

Onderwerpen die in de schouw aan bod komen en raakvlakken hebben met brandveiligheid zijn: 1) De staat van de elektrische installatie (ook onderdeel woning-APK), 2) type cv/ geiser (bouwjaar, periodiek onderhoud) en 3) de aanwezigheid van rookmelders (en koolmonoxidemelders).

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

De schouw is op dit moment al aan de gang. Indien het onderzoek naar de oorzaak van de brand daar aanleiding toe geeft, kunnen aanvullende relevante aspecten als het gaat om brandveiligheid mee worden genomen in het onderzoek. De resultaten van dit onderzoek zullen input vormen om te komen tot een weging en prioritering van beleid en acties op het gebied van verbetering van de kwaliteit van de Haagse woningvoorraad. Arbeidsmigratie De brand aan de Wouwermanstraat heeft een aantal schrijnende effecten van arbeidsmigratie laten zien in de particuliere huur. Het college zet zich in voor de aanpak en verbetering van de situatie rond particuliere verhuur. In kwetsbare buurten en wijken met veel kamerverhuur is de kamerverhuur aan banden gelegd. De situatie zoals aangetroffen in de Wouwermanstraat maakt echter eens te meer duidelijk, dat het noodzakelijk is om illegale kamerverhuur op te sporen en aan te pakken. Op dit moment wordt gewerkt aan de invoering van opkoopbescherming, de verhuurdersvergunning en deze zomer wordt de Huurbalie geopend. Ook wordt werk gemaakt van gemeentelijke voorlichting specifiek aan arbeidsmigranten. Voor allen die in Den Haag een huis of kamer huren bij een particuliere verhuurder worden door de gemeente mogelijkheden voor voorlichting en hulp geboden via het Huurteam en de Huurbalie.

Het Huurteam van de gemeente Den Haag helpt en adviseert huurders met een check op een eerlijke huurprijs. Daarnaast adviseert en helpt het Huurteam de huurder bij een gesprek met verhuurder of bij een procedure bij de Huurcommissie. Bij de Huurbalie kan iedereen die een woning of kamer huurt van een particuliere verhuurder straks terecht met vragen over zijn woonsituatie. De Huurbalie en het Huurteam starten gezamenlijk een informatiecampagne die specifiek is gericht op huurders in de kwetsbare wijken. Arbeidsmigranten zijn hierbij een speciale doelgroep. Zoals ook in de commissie Bestuur van 26 mei door wethouder Balster is aangegeven, wordt in het kader van de prioritaire aanpak Kaapseplein gewerkt aan de inrichting van een ontmoetingspunt voor arbeidsmigranten. Dit betreft een fysieke locatie nabij het Kaapseplein. Behalve dat dagopvang wordt geboden, biedt dit ontmoetingspunt de mogelijkheid in contact te komen met een groep die niet of onvoldoende in beeld is bij de gemeente. Overigens moeten we rekening houden met het feit dat arbeidsmigranten zich veelvuldig verplaatsen binnen Nederland, omdat zij de locatie van hun tijdelijke werk volgen. Daarom is informatie op lokaal en landelijk niveau essentieel. Met de website www.workinnl.nl wordt in meerdere talen informatie over registratie, werk en wonen gegeven.

Zicht op arbeidsmigranten en aanpak verantwoordelijke verhuurders Het is evident dat deze brand opnieuw een aantal grote maatschappelijke vraagstukken heeft blootgelegd. Zo verdween een deel van de getroffen arbeidsmigranten snel uit beeld voor de gemeente en maatschappelijke organisaties, mogelijk omdat zij via werkgevers / uitzenders snel worden geherhuisvest om uit beeld te blijven. De komende tijd gaan we – als onderdeel van de werkwijze van Pandbrigade en onze relevante stadsdeelorganisaties – proberen de arbeidsmigranten in vergelijkbare wooncomplexen beter in beeld brengen. We willen deze bewoners beter leren kennen. Deze gebeurtenis benadrukt tevens opnieuw de noodzaak van deugdelijke registratie waarvoor wij, samen met de gemeenten Westland en Rotterdam, al jaren pleiten. Hetgeen wij onlangs via het Aanjaagteam Roemer wederom hebben benadrukt bij het Rijk. Wij blijven hier aandacht voor vragen. Direct na de brand zijn verschillende bewoners uit beeld geraakt. Wij willen er alles aan doen om te achterhalen wie de verantwoordelijke verhuurders (en mogelijk ook werkgevers) zijn. Daar doen wij

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10126719

onderzoek naar en kijken of en zo ja welke sancties kunnen worden opgelegd. Mochten mogelijkheden daartoe ontbreken, dan treden we in overleg met het Rijk. De door de brand getroffen arbeidsmigranten blijven in hoge mate afhankelijk zijn van hun werkgevers. Een deel van hen wilde ondanks de omstandigheden gelijk weer aan het werk uit angst hun baan te verliezen. Dit geeft blijk van een sterke afhankelijkheid en angst bij veel arbeidsmigranten, die ingegeven worden door een kwetsbare positie met hoge huren en een laag inkomen. Verder zien we dat door het feit dat de huren dermate hoog zijn, mensen zich gedwongen zien om meerdere huurders binnen te halen. Dit onderstreept het belang huurprijsregulering en toetsingsmogelijkheden door de gemeente en controles op overbewoning. Het feit dat we kamerbewoning aantroffen waar het niet vergund was, benadrukt de noodzakelijke uitbreiding van handhaving zoals recent is ingezet. Naast fatsoenlijke huisvesting van en informatievoorziening aan arbeidsmigranten zijn het verhogen van de meldingsbereidheid, de kwaliteit van de particuliere woningvoorraad en het regelen van goed verhuurderschap van belang. Al deze zaken en eventuele conclusies uit nader onderzoek worden meegenomen in ons beleid en in onze overleggen met het Rijk.

Mediabeeld De dagen na de brand werd in de media, zowel lokaal als landelijk, vooral ingegaan op de mogelijke overbewoning in de Wouwermanstraat en omgeving. Overbewoning en de bouwtechnische staat van de woningen waren een paar dagen onderwerp van gesprek in de media, zeker ook op social media. Men gaf aan dat de situatie al langer bekend is bij bewoners en dat men er niet van opkijkt. Er werden ook andere straten en wijken waar overbewoning zou plaatsvinden genoemd door Hagenaars. Tegelijkertijd was in de media veel aandacht voor de hulpacties voor de slachtoffers van de brand. Ook op social media was er relatief veel aandacht voor de initiatieven. Er werd over het algemeen positief gereageerd op alle hulpinitiatieven. Ook was er enkele keren aandacht voor de onverzekerde slachtoffers. Er is een aantal mediaberichten verschenen waarin wordt gesteld dat niet iedereen uit de Wouwermanstraat een (woon)verzekering heeft. Men is benieuwd of en zo ja welke rol de gemeente daar in zal nemen. Ook vanuit het perspectief dat mensen een eigen verantwoordelijkheid hebben. Tot slot De brand in de Wouwermanstraat heeft verwoestende gevolgen gehad, gelukkig zonder dodelijke slachtoffers of gewonden.

De brand legde bloot dat veel dingen beter kunnen: het tegengaan van overbewoning, de omstandigheden waaronder EU-arbeidsmigranten leven en de kwaliteit van de woningvoorraad zijn thema’s waarvan duidelijk werd dat er aan de winkel is. Tegelijkertijd verliep de samenwerking binnen de gemeente en met alle betrokkenen in de acute fase én de dagen erna in het algemeen heel goed en soepel; iets wat zonder meer zal hebben bijgedragen aan de constructieve sfeer waarin wordt samengewerkt aan de toekomst van de getroffenen – met en vooral ook door de getroffenen zelf. Zij mogen erop rekenen dat de gemeente hen, binnen de gemeentelijke mogelijkheden, waar nodig zal blijven helpen bij het hernemen van hun levens.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7