RIS308992 Bijlage 1b Habitattoets 25 juli 2014

Habitattoets aanpassing recreatieve infrastructuur in het Westduinpark

In opdracht van de gemeente Den Haag.

Definitief 25 juli 2014 Klant en Natuur Afdeling Strategie J.J.J.M. Lucas

1

2

Inhoud 1.0 Inleiding ............................................................................................................................................. 5 1.1Uitvoeringsperiode .......................................................................................................................... 7 2.0 Werkzaamheden per deelgebied ...................................................................................................... 9 2.1 Deelgebied de Natte pan ............................................................................................................... 9 2.2 Deelgebied De Plak ..................................................................................................................... 10 2.3 Deelgebied De Wieringsestraat ................................................................................................... 12 2.4 Deelgebied Radio Scheveningen ................................................................................................ 13 2.5 Deelgebied Bosjes van Poot ........................................................................................................ 14 3.0 Natura 2000 .....................................................................................................................................

15 3.1 Instandhoudingdoelstellingen habitattype.................................................................................... 15 4.0 Algemene beschrijving van de werkzaamheden. ............................................................................ 17 4.1 Tankopslag .................................................................................................................................. 18 4.2 Bouwkeet ..................................................................................................................................... 18 5.0 Beïnvloeding natuur en recreatie. ................................................................................................... 19 6.0 Effecten op Natura 2000 habitattypen ............................................................................................. 21 7.0 Uitvoeringsperiode en werkwijze. .................................................................................................... 22 Licht ................................................................................................................................................ 22 Trillingen .........................................................................................................................................

22 Aanvoer en transport ...................................................................................................................... 22 8.0 Toetsing planontwikkeling ............................................................................................................... 23 8.1 Effectbeschrijving aanpassen ...................................................................................................... 23 9.0 Maatregelen om effecten weg te nemen of te reduceren................................................................ 24 10.0 Conclusie ....................................................................................................................................... 24

3

4

1.0 Inleiding Het Westduinpark is gelegen in de Gemeente Den Haag. Gelegen tussen de badplaatsen Scheveningen en Kijkduin. Dit duingebied ligt ingeklemd tussen de stad Den Haag en het strand. Het is smal en lang duingebied van ongeveer 249 hectare groot. De menselijke beïnvloeding in het gebied is groot. Het gebied kent jaarlijks twee miljoen bezoekers. De recreatieve infrastructuur bestaat uit een aantal fietspaden(evenwijdig en haaks op de kust) en een zeer hoge dichtheid aan recreatieve verharde wandelpaden. Vele van deze wandelpaden worden naast recreatie ook gebruikt voor de bevoorrading van strandtenten. Dit levert veelal onveilige situaties en problemen op tussen de (strand) bezoeker en het (bevoorrading) verkeer. Om die reden wil de gemeente Den Haag de huidige recreatieve infrastructuur in het Westduinpark zodanig optimaliseren en de functies zodanig zoneren waardoor onveilige situaties op de fiets- en wandelpaden tot een minimum wordt beperkt. En dat de natuurbeleving van de bezoeker, als wandelaar en/of fietser alleen maar wordt versterkt en de natuurbeleving toeneemt.

Fig.1.Toekomstige recreatieve infrastructuur Westduinpark

Daarnaast wordt het deelgebied Radio Scheveningen in de aankomende jaren, nadat daar natuurherstelmaatregelen zijn uit gevoerd(weghalen van de verschillende zendmasten en degelijke) aan het Westduinpark toegevoegd. Dit betekent dat door het gebied aan de noordzijde van het Westduinpark als een groene buffer in te richten, waardoor de (extra) recreatiedruk vanuit de nieuwe nieuwbouwlocatie Northfolkline terrein kan worden opgevangen. Door het creëren van uitloop en wandel mogelijkheden in dit gebied met eventueel in te richten bezoekerscentrum als recreatief middelpunt van het gebied kan de natuurwaarde van dit gebied grotendeels worden behouden en gewaarborgd. Een deel van de bestaande paden/wegen in dit gebied kunnen voor een deel worden gebruikt als recreatief wandel- en fietspad en daarmee aansluiten aan de huidige recreatieve infrastructuur van het deelgebied de Wieringsestraat. Een ander deel van de bestaande paden en wegen in dit gebied zullen moeten worden opgeheven. Dit laatste als compensatie maatregel voor het behoud en optimalisatie van de verschillende en prioritair habitattypen. De keuze welke paden binnen dit gebied worden opgeheven en/of worden gebruikt, is bepaalt door de aanwezigheid van de huidige en potentiele kwaliteit van de verschillende habitattypen. Daarnaast is rekening gehouden met de potentiele locaties voor het dynamiseren van het duinlandschap.

Door de voormalige gebouwen van Radio Scheveningen in te richten als bezoekerscentrum en daar de egelopvang en Omnigroen te huisvesten wordt het noordelijk deel van het Westduinpark de recreatieve hoofdentree naar het duinlandschap. Hierdoor worden cultuurhistorische elementen behouden. Door dit te realiseren wordt er een duidelijk overzichtelijk entree gecreëerd naar het duin toe. Door de verschillende duin gebonden functies te bundelen kan het gebouw waar nu Omnigroen en de Egelopvang( nabij het Savornin Lohmanpad) zijn gehuisvest worden opgeheven en kan worden terug gegeven aan de natuur als uitbreiding van het habitattype kalkrijk grijs duin. Door deze nieuwe 5

maatregelen vindt er een betere en overzichtelijke zonering zowel vanuit natuur als vanuit de recreatie plaats. Omdat over dit onderwerp nog een besluit moet worden genomen is dit niet met meegenomen in deze habitattoets. Door vergroting van de toegankelijkheid van het Westduinpark vraag deze nieuwe situatie een aanpassing van de huidige recreatieve zonering. Omdat het duin voor zowel de natuur maar ook voor de recreatie een aaneengesloten natuurgebied tussen Scheveningen en Kijkduin wordt zullen deels wandelpaden worden omgevormd van verhard naar onverhard, opgeheven, verlegd of nieuw worden aangelegd. Dit laatste geldt ook voor de fietspaden. En dan vooral het fietspad, dat evenwijdig aan de kust is gelegen(tussen Kijkduin en Scheveningen), krijgt in deze nieuwe situatie een betere aansluiting met het nieuwe fietspad 370, de verbinding van Hoek van Holland tot aan Scheveningen. Hierdoor ontstaat er een betere recreatieve fietsnetwerk langs de Zuid-Hollandse kust. Door deze verandering wordt de bevoorrading van de strandtenten over de bestaande fiets en wandelpaden hiermee ook veranderd en beter gezoneerd. Dit alles met als doel dat het voor zowel de wandelaar als voor de fietser het alleen maar veiliger en rustiger wordt en dat het zo min mogelijk met elkaar conflicteert.

In de afgelopen jaren zijn in het Westduinpark, in de deelgebieden Natte pan en de Wieringsestraat, natuurherstel werkzaamheden uitgevoerd. In deze deelgebieden zijn naast het bevorderen van de natuurlijke dynamiek en het verwijderen van duinvreemde soorten, met als doel aan de instandhoudingdoelstellingen Natura 2000 te voldoen, ook de recreatieve infrastructuur aangepast. Een aantal wandelpaden zijn in deze deelgebieden omgevormd van verhard naar onverhard en andere wandelpaden zijn opnieuw verhard met kleischelpen. Daarnaast zijn de hooggelegen wandelpaden over duintoppen zoveel mogelijk verplaatst naar lager gelegen duinvalleien. Hiermee neemt de natuurbeleving van de recreant/bezoek in het Westduinpark alleen maar toe. De Gemeente Den Haag heeft de wens de recreatieve infrastructuur in het gehele duingebied Westduinpark en Bosjes van Poot te optimaliseren en zodanig te zoneren zodat er in de toekomst geen onveilige situatie voordoen op de recreatieve wandel- en fietspaden zonder dat dit afbreuk doet aan de natuur.

Fig. 2. Overzicht padenstructuur(verleggen, omvormen, opheffen, optimaliseren)

Door de combinatie van de aanwezigheid van het strand en de nabijheid van de stedelijke woonomgeving is het recreatieve gebruik in Westduinpark intensief. Tegelijkertijd heeft het gebied hoge natuurwaarden. Een goede balans tussen natuur en recreatie is dan ook van groot belang om ervoor te zorgen dat enerzijds de waardevolle leefgebieden van planten en dieren en het unieke duinlandschap worden behouden en anderzijds de recreanten kunnen blijven genieten van het duingebied. Dit wordt bereikt door een goede ruimtelijke zonering, die is afgestemd op de draagkracht van het gebied. Deze zonering is uitgewerkt in de Nota Zonering (2007), die voor tien onderscheiden deelgebieden op basis van de verschillen in draagkracht en kwetsbaarheid de verhouding tussen 6

natuur en recreatie aangeeft. Op basis van deze indeling worden de te nemen beheermaatregelen per deelgebied bepaald en wordt ook het voorzieningenniveau aangepast, zodat in de deelgebieden in de toekomst de balans tussen natuur en recreatie geoptimaliseerd kan worden. Deze habitat toets heeft betrekking op het optimaliseren van de huidige recreatieve infrastructuur in het gehele Westduinpark en de Bosjes van Poot exclusief het deelgebied Radio Scheveningen. En dan specifiek het terrein wat niet toegankelijk is en omgeven is door een hekwerk(waar nu alleen de zendmasten en de dienstgebouwen staan). Dit terreingedeelte wordt wel integraal meegenomen in de aanpassing recreatieve infrastructuur. Maar formeel wordt dit terreingedeelte meegenomen in het mitigatieplan Scheveningse haven. Dus formeel betekent dat het terreingedeelte(het afgesloten terreingedeelte) binnen het deelgebied Radio Scheveningen(zie fig. 3) niet wordt meegenomen in deze habitattoets. Om die reden is dit (afgesloten)terreingedeelte in deze habitattoets als een apart gebied berekend en beschreven. Dus in deze habitattoets wordt in de hoofdstukken beïnvloeding, toetsing en in de conclusie het afgesloten deel van het deelgebied Radio Scheveningen niet meegenomen. Wel het resterend deel van het deelgebied van Radio Scheveningen.

Deze optimalisatie van recreatieve infrastructuur heeft voornamelijk betrekking op het deelgebied de Plak, Radio Scheveningen(exclusief het afgesloten terreingedeelte: defensie terrein), Wieringsestraat, deels de Natte pan en de Bosjes van Poot.

Fig. 3. Indeling deelgebieden Westduinpark

1.1Uitvoeringsperiode De werkzaamheden zullen gefaseerd buiten de broedperiode( van 1 maart tot 1 september) worden uitgevoerd in de periode van 2014 tot en met 2020. Bij onverhoopt uitloop van de projecten zal het termijn van 2020 worden opgeschoven naar 2025. In eerste instantie zullen de verschillende paden worden opgeheven, omgevormd of worden verlegd in de deelgebieden Natte Pan, Wieringsestraat, de Plak, Bosjes van Poot en Radio Scheveningen. Deelgebied Radio Scheveningen zal na het beëindigen van de huidige activiteit de verschillende natuurherstel werkzaamheden worden uitgevoerd. Gelijktijdig zal in dit deelgebied de padenstructuur worden meegenomen. Omdat de werkzaamheden per deelgebied sterk verschillen, zal per deelgebied de werkzaamheden worden beschreven, wat daar gaat gebeuren als het gaat om het opheffen, omvormen en het verleggen van de verschillende wandel-, fiets en ruiterpaden.

7

1.3 Natura 2000 gebied: Westduinpark en Wapendal. Het natuurgebied Westduinpark heeft sinds 1990 een beschermde status als ‘Beschermd Natuurmonument Westduinpark’. Er bestaat ook een Europees netwerk van wettelijk beschermde natuurgebieden: de Natura 2000-gebieden. Het Westduinpark vormt samen met de Bosjes van Poot en Wapendal sinds 2003 een Natura 2000-gebied. Op 30 september 2011 heeft de Minister van EZ het gebied Westduinpark & Wapendal (samen met de Bosjes van Poot) formeel aangewezen als Natura 2000-gebied. Deze Haagse duingebieden hebben behalve een nationale nu ook een internationale beschermde status. Volgens deze Europese natuurwet moeten de beschermde leefgebieden van planten en dieren beschermd blijven(dus behoud van de oude Natuurbeschermingswet doelen). Om deze leefgebieden te beschermen zijn er en worden er de komende tijd verschillende werkzaamheden uitgevoerd in het Westduinpark.

1.4 Landschap Het Natura 2000 gebied Westduinpark en Wapendal liggen bij Den Haag, in de oorspronkelijk tot vier kilometer lange zone, tussen Scheveningen en Kijkduin, van jonge, kalkrijke zee duinen en het achter liggende, veel minder reliëfrijke landschap van strandvlakten en oude, ontkalkte strandwallen. Grote delen van het jonge duinlandschap, dat vanaf de 12de eeuw in fasen is ontstaan, zijn in de loop van de tijd verdwenen door kusterosie en, langs de binnenrand, door stadsuitbreiding. Wat resteert aan jonge kustduinen bij Den Haag staat nu bekend onder de naam Westduinpark. Dit gebied wordt gekenmerkt door een opvallend uitgesproken reliëf met duintoppen hoger dan 30 meter boven NAP. Grote delen van het landschap liggen hoger dan de zeereep. Het reliëf is deels natuurlijk, maar voor een belangrijk deel ook door de mens gevormd, zoals in het deelgebied de Plak, die ontstond door ophoging met zand dat vrijkwam bij het graven van de haven van Scheveningen (omstreeks 1900). Vanaf het midden van de jaren dertig van de vorige eeuw werd dit vlakke terrein achtereenvolgens gebruikt om de netten van de Scheveningse vissers te boeten, als vuilnisbelt en als stortplaats van de gemeentelijke plantsoenendienst. Tegenwoordig is de voormalige stortplaats met zand afgedekt maar verraadt de afwijkende ondergrond zich nog in de ruige vegetatie met bijvoorbeeld veel Reuzenbereklauw.

Ook op andere plekken is in het verleden stadsvuil ingegraven. In de oorlogsjaren werd het duingebied plaatselijk vergraven bij de aanleg van bunkers en loopgraven. Het gebied Wapendal is een van de laatste min of meer gave restanten van het oorspronkelijke, circa 5.000 jaar oude duinlandschap, dat in de loop der eeuwen grotendeels is verdwenen onder de bebouwing van Den Haag. De teloorgang van strandwallen en strandvlakten begon hier al in de eerste helft van de 13de eeuw, toen de Graven van Holland een kasteel lieten bouwen op de overgang van een hoge, droge strandwal naar de landinwaarts gelegen vochtiger gronden. Om het kasteel met zijn bekende Binnenhof en Ridderzaal ontstond uiteindelijk de stad Den Haag. Wapendal ligt op dezelfde strandwal als het Binnenhof, zij het ruim twee kilometer westelijker, aan de buitenrand van het oude duinlandschap. De naam is afgeleid van het woord wapel, een laag gelegen, beweide plek. Het toch betrekkelijk hoog en droog gelegen gebied heeft in het verleden onderdeel uitgemaakt van het Segbroek, een moerassige strandvlakte die tussen Kijkduin en Scheveningen de grens vormde tussen de strandwallen en het jonge duinlandschap.

8

2.0 Werkzaamheden per deelgebied 2.1 Deelgebied de Natte pan In het deelgebied De Natte pan zal het Savornin Lohmanpad worden omgevormd in een gescheiden wandel- en fietspad(bevoorrading pad). Dit pad levert in de huidige situatie zeer veel problemen op. Wandelaars, fietsers en bevoorrading conflicteert hier enorm. Ook wordt dit pad gebruikt voor onder andere dienstverlening vanuit de verschillende diensten. Dit pad is een van de drukste paden van het Westduinpark. Vooral in de zomermaanden is dit een zeer groot probleem. Door hier een recreatieve wandelpad aan te leggen(tracé 23) evenwijdig aan het bestaande Savornin Lohmanpad worden de verschillende recreatieve stromen gescheiden. Daarnaast wordt het bestaande verharde wandelpad versmald(tracé 1) en omgevormd van verhard in onverhard. En tracé 2 wat in de huidige situatie bestaat uit een breed en zeer steil geasfalteerd wandelpad wordt in de nieuwe situatie opgeheven. Dit levert voor de binnenrandbos een positieve bijdrage op.

egelopvang

Fig. 4. Ligging van het tracé, Savornin Lohmanpad, Westduinpark. Naast het bestaande pad wordt een nieuw verhard wandelpad aangelegd(naast tracé 23). Dit om de verschillende recreatieve verkeerstromen te scheiden(fietsers, bevoorrading en wandelaars).

Door gebruik te maken van de bestaande “cultuurhistorische” gebouwen in het deelgebied Radio Scheveningen en daar mogelijk alle functies te zoneren en te bundelen zoals de Egelopvang en Omnigroen, kan het bestaande gebouw in dit deelgebied de natte Pan worden geamoveerd. Dat geldt tevens ook voor de parkeerplaats en de breedte van het pad, vanaf het Savornin Lohmanpad tot aan het bestaand gebouw. Hierdoor ontstaat er ruimte voor het ontwikkelen van kalkrijk grijs duin. Deze maatregel is niet meegenomen in deze habitattoets omdat hierover nog een besluit moet worden genomen.

9

2.2 Deelgebied De Plak In dit deelgebied gaat het meeste veranderen. Door de onderstaande figuren, huidig en nieuwe situatie met elkaar te vergelijken, laat zien dat in dit terreingedeelte de totale recreatieve infrastructuur anders wordt gesitueerd.

Fig. 5a. Huidige situatie.

In de nieuwe situatie worden verschillende paden rondom de filmbunker opgeheven. Deze filmbunker krijgt een directe aansluiting op het recreatief fietspad. Het Baden Powell pad wordt grotendeels opgeheven. Het bestaande fietspad en het wandelpad richting de Duivelandsestraat wordt deels opgeheven en verlegd richting strandslag 10. Het wandelpad krijgt een nieuwe aansluiting op het bestaande wandelpad. Daarnaast wordt een extra ruiterpad aangelegd richting het strand. Dit ruiterpad valt binnen de huidige begrenzing van het tracé. Door dit tracé te optimaliseren ontstaat binnen de huidige begrenzing van het pad ruimte voor de aanleg van het ruiterpad. Ook komt er evenwijdig aan de Laan van Poot een extra ruiterpad, dat buiten het begrazinggebied ligt(zie tracé 32).

Fig. 5b. De nieuwe situatie waar het bestaande fietspad deels wordt opgeheven en verlegd naar strandslag 10.

Daarnaast worden in dit deelgebied “de Plak” een aantal wandelpaden opgeheven of omgevormd van verhard naar onverhard. Dit betekent dat een verhard wandelpad in de huidige situatie met een breedte van 3,5 meter wordt terug gebracht naar een onverhard wandelpad(struin pad) met een uiteindelijk breedte van 1 meter op termijn. De met rood aangegeven wandelpaden in bovenstaand figuur 5b worden opgeheven. De met groen aangegeven wandelpaden zijn nieuwe wandelpaden. En de gele zijn wandelpaden die van verhard naar onverhard worden omgevormd. De met blauw aangegeven wandelpad tracé 4 is een nieuw verhard wandelpad. Dit omdat tracé 3 een veel te steil wandelpad is gekozen om dit deel door een esdoornbos een nieuw verhard wandelpad aan te leggen, namelijk tracé 4. Door het in zwart

10

aangegeven nieuw aan te leggen fiets en wandelpad tracé 22 worden de tracés 16, 17, 18 en 19 opgeheven.

11

2.3 Deelgebied De Wieringsestraat

Fig. 6. Het in de nieuwe situatie aan te leggen wandelpad, tussen strandslag 10 en 11.

In de nieuwe situatie(zie figuur 6) wordt tussen strandslag 10 en 11 een nieuw recreatief wandelpad aangelegd. Omdat dit pad in de huidige situatie gebruikt wordt door fietsers(illegaal), bevoorrading en dienstverlening en wandelaars, levert dat vele problemen en conflicten op. Omdat het in de huidige situatie het gebruik door de verschillende gebruikers van dit pad conflicteert en in de nieuwe situatie het bestaande pad dienst gaat doen als recreatief fietspad is het noodzakelijk dat evenwijdig(aan landzijde) van het bestaande pad een recreatief wandelpad wordt aangelegd, tracé 24. Hiermee worden de verschillende recreatieve gebruikers gescheiden waardoor de conflicten in de toekomst tot een minimum beperkt zijn. Verder wordt het verhard wandelpad tracé 25 in een onverhard wandelpad omgevormd. Het verharde wandelpad tracé 28 wordt, nadat het fiets en wandelpad(tracé 32) in het deelgebied Radio Scheveningen is doorgetrokken, omgevormd in een onverhard wandelpad. Aan de zeezijde van het deelgebied Radio Scheveningen worden een aantal illegale gebruikte onverharde wandelpaden terug gebracht naar een onverhard struin pad(tracé31). En vanuit het gebouwencomplex van Radio Scheveningen wordt een struin pad aangelegd(tracé 30) naar een verhoogd gedeelte van het duingebied waar de recreant/bezoeker een overzicht heeft van het westduinpark.

12

2.4 Deelgebied Radio Scheveningen

Fig. 7. Het in de nieuwe situatie aan te leggen wandel- en fietspad.

In het deelgebied Radio Scheveningen wordt in de aankomende jaren, nadat daar natuurherstelmaatregelen zijn uitgevoerd(weghalen van de verschillende zendmasten en degelijke) aan het Westduinpark toegevoegd. Een deel van de bestaande paden/wegen die het gebied rijk is zal voor een groot deel worden opgeheven(deze zijn in figuur 7 in rood aangeven) . Het pad vanaf het bestaande gebouwencomplex(tracé 11) zal worden omgevormd als een recreatief wandel- en fietspad en daarmee aansluiten aan de huidige recreatieve infrastructuur van het deelgebied de Wieringsestraat. Dit pad zal zodanig worden ingericht dat in de toekomstige situatie het nieuwe fietspad ook kan worden gebruikt voor de bevoorrading van de strandtenten. Daarmee komt te zijner tijd het tracé 28 (deelgebied de Wieringsestraat) voor de bevoorrading van strandtenten te vervallen. Dit pad wordt te zijner tijd een onverhard wandelpad. Een overzicht van het oppervlak op te heffen verharde paden is terug te vinden in de tabel 1. Het deelgebied Radio Scheveningen wordt daarin apart behandeld.

13

2.5 Deelgebied Bosjes van Poot

Fig. 8. De nieuwe situatie van de om te vormen wandelpaden.

In het deelgebied Bosjes van Poot worden verschillende wandelpaden omgevormd van verhard naar onverharde wandelpaden. Alle wandelpaden die in figuur 8 in geel zijn aangegeven worden omgevormd naar onverhard. Dit betekent dat de 3,5 meter brede verharde wandelpaden worden omgevormd naar 1 meter brede onverharde wandel(struin)paden. De in rood aangegeven paden worden opgeheven en in groen(tracé 48) wordt nieuw aangelegd. Door deze optimalisatie van de verschillende wandelpaden ontstaat er een goede balans tussen natuur en recreatie waarbij van groot belang is te zorgen dat enerzijds waardevolle leefgebieden van planten en dieren en het unieke duinlandschap worden behouden en anderzijds de recreanten kunnen blijven genieten van het duingebied(natuurbeleving).

14

3.0 Natura 2000 Het gebied Westduinpark is in 2011 aangewezen als Natura 2000 gebied vanwege het voorkomen van de onderstaande habitattypen: Habitattype H2120 H2130 H2150 H2160 H2180

Wandelende duinen op de strandwal met Ammophila arenaria (“witte duinen”) *Vastgelegde kustduinen met kruidvegetatie (“grijze duinen”) *Atlantische vastgelegde ontkalkte duinen (Calluno-Ulicetea) Duinen met Hippophaë rhamnoides Beboste duinen van het Atlantische, continentale en boreale gebied

(De prioritaire habitattypen zijn met een sterretje (*) aangeduid.)

De habitattypen die in het uitvoeringsgebied voorkomen zijn: H2130 H2160 H2180

*Vastgelegde kustduinen met kruidvegetatie (“grijze duinen”) Duinen met Hippophaë rhamnoides Beboste duinen van het Atlantische, continentale en boreale gebied

3.1 Instandhoudingdoelstellingen habitattype. H2120 Wandelende duinen op de strandwal met Ammophila arenaria (“witte duinen”) Doel: Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit. Toelichting: Voor een goede kwaliteit van het habitattype witte duinen is verstuiving van de zeereep van belang. Dit is tevens van belang voor verbetering van de kwaliteit van achtergelegen duingraslanden (habitattype H2130). H2130 *Vastgelegde kustduinen met kruidvegetatie (“grijze duinen”) Doel: Uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit grijze duinen, kalkrijk (subtype A) en grijze duinen, kalkarm (subtype B) . Toelichting: Oppervlakte-uitbreiding en kwaliteitsverbetering van het habitattype grijze duinen is gewenst gezien de landelijk zeer ongunstige staat van instandhouding en de grote verantwoordelijkheid van Nederland voor dit habitattype in Europa. Het beste kan dit gebeuren vanuit gedegradeerde duingraslanden of vanuit struweel. Behoud van de goede voorbeelden is om dezelfde reden van groot belang, in Meijendel en Berkheide met speciale aandacht voor graslanden van het zeedorpenlandschap (grijze duinen, kalkrijk (subtype A)). Het gebied levert een zeer grote bijdrage aan het landelijke doel voor subtype A. H2160 Duinen met Hippophaë rhamnoides Doel: Behoud oppervlakte en kwaliteit.

Enige achteruitgang in oppervlakte ten gunste van habitattype H2130 grijze duinen of H2190 vochtige duinvalleien is toegestaan. Toelichting: Het habitattype duindoornstruwelen komt lokaal in goede kwaliteit (met veel struweelsoorten) voor. Wegens de grote oppervlakte levert het gebied een zeer grote bijdrage aan het landelijke doel voor het habitattype. Het type is landelijk niet bedreigd. Uitbreiding van het habitattype duindoornstruwelen kan een bedreiging vormen voor onder meer habitattype H2130 grijze duinen. Om de kwaliteit te behouden moeten alle successiestadia in het gebied voorkomen, ook de jonge stadia die als matig ontwikkeld worden beoordeeld. H2180 Beboste duinen van het Atlantische, continentale en boreale gebied Doel: Behoud oppervlakte en kwaliteit duinbossen, droog (subtype A) en behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit duinbossen, vochtig (subtype B) en duinbossen, binnenduinrand (subtype C). Toelichting: De duineikenbossen (duinbossen, droog (subtype A)) van Meijendel en Berkheide behoren tot de best ontwikkelde voorbeelden in ons land. Dit subtype verkeert landelijk in een gunstige staat van instandhouding. Omdat de subtypen duinbossen, vochtig (subtype B) en duinbossen, binnenduinrand (subtype C) landelijk in een matig ongunstige staat van instandhouding 15

verkeren wordt verbetering kwaliteit nagestreefd. Door de grote oppervlakte van habitattype duinbossen, vochtig (subtype B) levert het gebied een zeer grote bijdrage aan het landelijke doel voor dit subtype.

16

4.0 Algemene beschrijving van de werkzaamheden. In de aankomende vier jaar(2014 tot en met 2018) zullen buiten de broedperiode van 1 maart tot 1 september in het Westduinpark de verschillende werkzaamheden aan de recreatieve infrastructuur worden gestart en uitgevoerd. En dan in eerste instantie in de deelgebieden de Plak, deels in de Wieringsestraat, Natte pan, Bosjes van Poot en Radio Scheveningen. De werkzaamheden (zie fig. 2 t/m 8) bestaan voornamelijk uit het verleggen, het opheffen, het omvormen en het aanleggen van verschillende wandel-, ruiter- en fietspaden in het Westduinpark. Met als doel een goede balans tussen natuur en recreatie te creëren waarbij van groot belang is te zorgen dat enerzijds waardevolle leefgebieden van planten en dieren en het unieke duinlandschap worden behouden en geoptimaliseerd en anderzijds de recreanten kunnen blijven genieten van het duingebied(natuurbeleving). De te nemen maatregelen per deelgebied is mede bepaalt zodat de balans tussen natuur en recreatie zodanig geoptimaliseerd is en dat de natuurwaarde van het Westduinpark voor de toekomst geborgd is. Onderstaand wordt in grove lijnen een overzicht gegeven wat er aan optimalisatie van de verschillende wandel-, ruiter- en fietspaden in de verschillende deelgebieden van het Westduinpark en de Bosjes van Poot gaat gebeuren, namelijk: • •

•

•

•

• •

De Natte pan: het aanleggen van een wandelpad evenwijdig aan hert Savornin Lohmanpad, De Plak: het toegangspad naar de filmbunker wordt veranderd. Het sluit direct aan op het fietspad. Hierdoor kan grotendeels het Baden Powell pad worden opgeheven, de fietsverbinding vandaar naar de Duivelandse wordt opgeheven en komt een nieuwe recreatieve fiets en wandelverbinding via strandslag 10 naar zowel de Duivelandsestraat als naar het deelgebied Radio Scheveningen richting Scheveningse haven(het voormalig Northfolkline terrein). Dit laatste kan pas worden gerealiseerd als het mitigatieplan Scheveningen haven door de vergunningenverleners is goedgekeurd. Het wandel- en fietspad richting Duivelandsestraat wordt deels opgeheven en verlegd richting strandslag 10, uiteindelijk zal dit fietspad worden doorgetrokken t.z.t. tot aan de nieuwe ingang aan de noordzijde van het deelgebied Radio Scheveningen. Daarnaast zal een extra ruiterpad worden aangelegd richting strandslag 10 en evenwijdig aan de Laan van Poot. Verder wordt een deel van de bestaande wandelpaden opgeheven, omgevormd van verhard naar onverhard, of vervangen door elders in het gebied een nieuw wandelpad aan te leggen.

De Wieringsestraat: het aanleggen van een nieuw fietspad achter de zeereep en het omvormen van een verhard wandelpad en het legaliseren van een aantal struin paden in een illegaal struin pad in de zeereep ter hoogte van het deelgebied Radio Scheveningen. Radio Scheveningen(het huidig afgesloten deel in het deelgebied Radio Scheveningen): het aanleggen van een fiets- en wandelpad vanaf het gebouwencomplex Radio Scheveningen dat aansluit op het fietspad in de Wieringsestraat, het opheffen van een groot aantal paden in het gebied en het uitzetten van struin pad naar het hogere deel van het duin(het meest noordelijk terreingedeelte). Deze verandering wordt niet meegenomen in deze habitattoets omdat dit een onderdeel van het mitigatieplan Scheveningse haven. De overige recreatieve veranderingen buiten het huidige gesloten gebied wordt wel in de habitattoets meegenomen. Bosjes van Poot: het grotendeels omvormen van verhard naar onverharde wandelpaden, het aanleggen en het opheffen van een aantal wandelpaden, De asfaltverharding die in het duin wordt aangebracht is milieu vriendelijk , waarbij geen uitlog effecten zijn in het duin.

De uitvoering van de werkzaamheden wordt gedaan door middel van een hydraulische rups- en bandenkranen. Het afvoeren van het materiaal gebeurt door middel van vrachtauto’s. Bij het verleggen van de verschillende paden zijn de tracés zodanig gekozen dat dit geen of weinig afbreuk doet aan de aanwezige habitattypen. De nieuwe tracés zijn zodanig verlegd naar die plekken in het duin waar duinvreemde soorten voorkomen en/of waar het duinlandschap geroerd of aangetast is. Hiermee wordt het verstorend effect op de Natura 2000 habitattypen, leefgebied/biotoop van soorten en op het duinlandschap tot een minimum beperkt. Dit betekent wel dat de verschillende struiken die hoofdzakelijk bestaan uit duinvreemde soorten(o.a. rimpelroos, sneeuwbes, olijfwilg en dergelijke) machinaal door middel van pluk en trek methode uit het 17

gebied worden verwijderd. Dit gebeurd alleen op de plekke waar een nieuw verhard pad wordt aangelegd. Ook zal een deel van het duin, waar een nieuw pad wordt gerealiseerd, oppervlakkig moeten worden afgeplagd. Na deze werkzaamheden wordt het maaiveld geëgaliseerd. Daarnaast zullen verhardingen met fundatie laag in het terrein worden aangebracht. En waar paden worden opgeheven wordt de fundatie en verharding laag uit het terrein verwijderd. En het terrein geëgaliseerd en hersteld. Paden die omgevormd worden van verhard naar onverhard, daar wordt ook de fundatie en verharding uit het terrein verwijderd en het onverharde pad wordt door gekleurde plaatjes in het terrein aangegeven. Al deze werkzaamheden worden gedaan binnen de begrenzing van de huidige en/of nieuwe tracés met een hydraulische rups- en bandenkranen. Hiermee wordt zoveel mogelijk verstoring/vervuiling voorkomen op het aangrenzend aanwezige habitattypen en biotopen. Voorkomen moet worden dat kleine (afval)depots worden aangebracht in het aangrenzend terrein. Bij de werkzaamheden waar paden worden opgeheven zal om bodemverdichting tegen te gaan stalen rijplaten worden gebruikt voor de afvoer van materialen. Verder worden de werkzaamheden zodanig ingericht dat er niet over het nieuwe werk wordt gereden(achteruit werken). Hierdoor wordt bodemverdichting voorkomen.

Alle werkzaamheden worden volgens de gedragscode van de Gemeente Den Haag uitgevoerd. Voor de aan- en afvoer wordt gebruik gemaakt van het bestaande padennet. Voor het uitvoeren van de werkzaamheden wordt alleen gebruik gemaakt van de bestaande verharde en onverharde wegen en paden. Voor de uitvoering van werkzaamheden worden de paden geheel of deels voorzien van rijplaten, om zo de schade en verdichting aan de ondergrond tot een minimum te beperken.

4.1 Tankopslag Het tanken van het materieel, zal met bodem beschermende voorzieningen worden voorzien met olie absorberende, waterdoorlatend en olievasthoudende doeken van Spilltech (MeltBlown). Materieel wordt uitsluitend boven dit olie absorberende doek gestald, zodanig dat wordt voorkomen dat schadelijke vloeistoffen in de bodem kunnen geraken. De doeken moeten zodanig (overlappend) worden gelegd, dat geen olie door naden tussen doeken in de grond kan geraken. Dit geldt ook voor het vullen van de tank. Daar zal ook gebruik worden gemaakt van het Spilltech(MeltBlown) doek. Het vullen van de verrijdbare tank vindt daarnaast op een vloeistof dichte parkeervloer plaats. De brandstof tank voldoet aan de PGS 39 norm. Mogelijke reparaties en dergelijke aan het materieel zullen ter plaatse boven de in voornoemd punt voorgeschreven bodem beschermende voorzieningen en een vloeistofdichte lekbak plaats vinden. De dubbelwandige tank met inwendige lekbak wordt horizontaal geplaatst. Ook het stallen van het materieel zal op Spilltech, Meltblown doeken plaats vinden.

4.2 Bouwkeet De bouwkeet of directiekeet wordt met gas en/of elektriciteit verwarmd. Omdat in de bouwkeet geen andere voorzieningen zijn, zoals toilet en water, is het niet noodzakelijk beschermende maatregelen te treffen. Na beëindiging van de werkzaamheden wordt het terrein waar de bouwkeet gestaan heeft weer in de oorspronkelijke staat teruggebracht.

18

5.0 Beïnvloeding natuur en recreatie. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de wijzigingen per traject. De trajecten zijn uniek genummerd en de ligging van elk traject is terug te vinden in figuur 2 t/m 8. Door de huidige met de toekomstig situatie te vergelijken(afmetingen) wordt inzichtelijk gemaakt wat dit voor effecten heeft op de natuur. De kleur geel geeft aan dat er geen effecten zijn(gelijk). Rood geeft aan dat de wijziging een negatief effect heeft. En groen geeft aan dat de wijziging binnen het traject een positief effect heeft op de natuur. In de tabel is onderscheid gemaakt in een tabel(bovenste deel) die betrekking heeft op de wijzigingen in alle deelgebieden exclusief het deelgebied Radio Scheveningen en de Bosjes van Poot. Aan de rechterzijde van onderstaande tabel wordt in kleuren en in aantal vierkante meters aangegeven wat het totale eindresultaat is. Westduinpark Lengte trace

Huidige situatie

Nieuwe situatie

Afmeting huidig situatie

Afmeting nieuwe situatie

Saldo -/+

Trace 1

225 meter

Asfalt

Onverhard wandelpad

br:3,5m; 225 meter lang

br:1.00m; 225 meter lang

562,5 m2

Habitattype actueel/ potentieel Grijs duin

2

70 meter

Asfalt

Duin

br: 3,5 m; 70 meter

Duin

245 m2

Duinbos

3

260 meter

Asfalt

Duin

br: 3,5 m; 260 meter

Duin

910 m2

Grijs duin en duinbos

4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16A(fietspad) 16B(wandelpad) 17 18 19 20 21 22A 22B 23 24 25 26A (fietspad) 26B (ruiterpad) 27 (ruiterpad) 28 29 30 31

240 meter 250 meter 373 meter Vervallen 160 meter 150 meter 60 meter 480 meter 120 meter 240 meter 120 meter 110 meter 240 meter 120 meter 50 meter 380 meter 210 meter 80 meter 100 meter 320 meter 320 meter 420 meter 575 meter 310 meter 360 meter 360 meter 90 meter 450 meter 50 meter 120 meter 600 meter

Duin Asfalt Asfalt vervallen Asfalt Klinkers Duin Asfalt Asfalt Asfalt Duin Asfalt Asfalt, fietspad Asfalt, wandelpad Asfalt Asfalt/ klinkers Asfalt/ Stelton Duin Asfalt wandelpad Duin Duin Asfalt Asfalt Asfalt Duin Duin Duin Asfalt Duin Duin 3 illegale zandpaden

Verhard wandelpad(schelpen) Onverhard wandelpad Duin Vervallen Onverhard wandelpad Duin Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Duin Duin Duin Duin Duin Duin Asfalteren nieuw wandelpad Overhard wandelpad Asfalteren nieuw fietspad Asfalteren nieuw wandelpad kleischelpen Asfalteren Onverhard wandelpad Verhard fietspad Ruiterpad Ruiterpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad 1 legaal zandpad

Duin br: 3,5 m; 250 meter lang br: 3,5 m; 373 meter lang Vervallen br:3,5 m; 160 meter lang br: 3,5 m; 150 m lang Duin br: 3,5 m; 480 meter lang br:3,5 m; 120 meter lang br:3,5 m; 240 meter lang Duin br: 3,5 m; 110 meter lang br: 3,5 m; 240 meter lang br: 3,5 m; 120 meter lang br: 3,5 m; 50 meter lang br: 3,5 m; 380 meter lang br: 3,5 m; 210 meter lang Duin br: 3,5 m; 100 meter lang Duin Duin br: 3,5m; 420 meter lang br: 3,5 m; 575 meter lang br: 3,5 m; 310 meter lang Duin Duin Duin br: 3,5 m; 450 meter lang Duin Duin br: 3 x 1,00 m; 600 m lang

br: 3,50m 240 meter lang br: 1.00 m 250 meter lang Duin Vervallen br:1.00m; 160 meter lang br: 1,00 m; 150 m lang br: 1.00 m; 60 meter lang br: 1.00 m; 480 meter lang br: 1..00m; 120 meter lang b r: 1.00 m; 240 meter lang br: 1.00 m; 120 meter lang Duin Duin Duin Duin Duin Duin br: 2 m; 80 meter lang br: 1.00 m; 100 meter lang br:3,5m; 320 meter lang br: 2 m; 320 meter lang br: 6. m; 420 meter lang met wandelpad br: 3,5 m; 575 meter lang met wandelpad br. 2m. br: 1.00 m; 310 meter lang br: 3,5 m; 360 meter lang fietspad br: 2.00 m; 360 meter lang ruiterpad br: 2.00 m; 90 meter lang br: 2.00 m; 450 meter lang br: 1.00 m; 50 meter lang br: 1.00 m; 120 meter lang br: 1.00 m; 600 meter lang

840 m2 625 m2 1305,5 m2 vervallen 400 m2 375 m2 60 m2 1200 m2 300 m2 600 m2 120 m2 385 m2 840 m2 420 m2 175 m2 1330 m2 735 m2 160 m2 250 m2 1120 m2 640 m2 1050 m2 1150 m2 775 m2 1260 m2 720 m2 180 m2 675 m2 50 m2 120 m2 1200 m2

Exoot/ duinbos (esdoorn) Grijs duin Duinbos/ grijs duin Vervallen Grijs duin Grijs duin Exoot/ esdoorn en rimpelroos Duinbos( pop.) en grijs duin Duinbos (exoten) Duinbos en grijs duin Grijs duin Duinbos, struweel en grijs duin Grijs duin Grijs duin Struweel Grijs duin Struweel en grijs duin Grijs duin Struweel Rimpelroos en grijs duin Rimpelroos en grijs duin Struweel(exoot) en grijs duin Grijs duin Grijs duin Grijs duin en struweel Grijs duin en struweel Grijs duin en struweel Grijs duin en struweel Grijs duin Grijs duin Wit en grijs duin

32

Radio Schev. Lengte trace

Nieuwe situatie na de herinrichting excl. infra(zendmasten en trafo's) Huidige situatie Nieuwe situatie

Afmeting huidige situatie

Afmeting nieuwe situatie

Saldo -/ +

Trace 32-1 32-2 32-3 32-4 32-5 32-6 32-7 32-8 32-9 32-10 32-11 32-12 32-13 32-14 32-15

80 meter 60 meter 58 meter 50 meter 140 meter 65 meter 150 meter 30 meter 50 meter 40 meter 420 meter Parkeerstrook 40 meter 30 meter 100 meter

Bestrating Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Onverhard Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Bestrating en deels onverhard Duin/ natuur Onverhard Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Bestrating Duin/ natuur Bestrating en deels duin Wandel- fiets en ruiterpad Bestrating Duin/natuur Bestrating Duin/natuur Bestrating Duin/natuur Bestrating Duin/natuur

br 2,5 m; 80 meter lang br: 2,5 m; 60 meter lang br:2,5 m; 58 meter lang br: 2,5 m; 50 meter lang br: 2,5m; 140 meter lang br: 2,5m; 65 meter lang br: 2,5m; 150 meter lang br: 2,5m; 30 meter lang br: 2,5m; 50 meter lang br: 2,5m; 40 meter lang br:3,5 m; 420 meter lang br:15 m; 40 meter lang br 2,5m; 40 meter lang br 2,5m; 30 meter lang br 2,5m; 100 meter lang

duin duin duin duin duin duin duin duin duin duin br: 6 m; 420 meter lang duin duin duin duin

200 m2 150 m2 145 m2 125 m2 350 m2 162,5 m2 375 m2 75 m2 125 m2 100 m2 2520 m2 600 m2 100 m2 75 m2 250 m2

Grijs duin Grijs duin Grijs duin Grijs duin Grijs duin Grijs duin Struweel en grijs duin Grijs duin en struweel Grijs duin Grijs duin Grijs duin en struweel Grijs duin Grijs duin Grijs duin Grijs duin

33 Trace 33-33 33-34 33-35 33-36 33-37 33-38 33-39 33-40 33-41 33-42 33-43 33-44 33-45 33-46 33-47 33-48 33-49 33-50 33-51 33-52

Bosjes van Poot Lengte trace 470 meter 150 meter 65 meter 150 meter 270 meter 225 meter 105 meter 161 meter 140 meter 107 meter 90 meter 88 meter 48 meter 110 meter 210 meter 70 meter 80 meter 86 meter 81 meter 67 meter

Nieuwe situatie Huidige situatie Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Duin Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad Verhard wandelpad

Afmeting huidige situatie br: 3,5 m; 470 meter br: 3,5 m; 150 meter br: 3,5 m; 65 meter br: 3,5 m; 150 meter br: 3,5 m; 270 meter br: 3,5 m; 225 meter br: 3,5 m; 105 meter br: 3,5 m; 161 meter br: 3,5 m; 140 meter br: 3,5 m; 170 meter br: 3,5 m; 90 meter br: 3,5 m; 88 meter br: 3,5 m; 48 meter br: 3,5 m; 110 meter br: 3,5 m; 210 meter duin br: 3,5 m; 80 meter br: 3,5 m; 86 meter br: 3,5 m; 81 meter br: 3,5 m; 67 meter

Afmeting nieuwe situatie br: 2.00 m; 470 meter lang br: 2.00 m; 150 meter lang duin br: 2.00 m; 150 meter lang br: 2.00 m; 270 meter lang br: 2.00 m; 225 meter lang br: 2.00 m; 105 meter lang br: 2.00 m; 161 meter lang br: 2.00 m; 140 meter lang br: 2.00 m; 170 meter lang duin duin br: 2.00 m; 48 meter lang br: 2.00 m; 110 meter lang br: 2.00 m; 210 meter lang br: 2.00 m; 70 meter lang br: 2.00 m; 80 meter lang br: 2.00 m; 86 meter lang br: 2.00 m; 81 meter lang br: 2.00 m; 67 meter lang

Saldo -/+ 705 m2 225 m2 227,5 m2 225 m2 405 m2 337,5 m2 157,5 m2 241,5 m2 210 m2 255 m2 315 m2 308 m2 72 m2 165 m2 315 m2 140 m2 120 m2 129 m2 121,5 m2 100,5 m2

Grijs duin en struweel struweel en duinbos Grijs duin en struweel Struweel en grijs duin Duinbos en struweel Grijs duin en struweel Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos Duinbos

Nieuwe situatie Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Duin Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Duin Duin Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad Onverhard wandelpad

Totaal 13063 m2 5593 m2 7470 m2

2832,5 m2 Totaal

312,5 m2 2520 m2

Totaal 4635 m2 4495 m2 140 m2

Tabel1 : overzicht huidig en nieuwe situatie recreatieve infrastructuur van het Westduinpark, Radio Scheveningen en de Bosjes van poot .

Op basis van bovenstaande tabel blijkt dat de optimalisatie van de verschillende wandel- en fietspaden voor de twee gebieden Westduinpark en Bosjes van Poot (exclusief het huidig afgesloten terrein Radio Scheveningen) positieve gevolgen heeft voor het duin. Door het beter herinrichten/optimaliseren van de verschillende wandel- en fietspaden, het opheffen en omvormen van verhard naar onverhard levert ten opzichte van de huidige situatie in totaliteit een netto natuurruimte op van +10.088 vierkante meter(zie tabel 1). Door de recreatieve optimalisatie in de twee gebieden zal totaal – 7.610 vierkante meter worden gebruikt voor aanleg van de verschillende fiets-, ruiter- en wandelpaden. Dat betekent dat van de +17.698 vierkante meter – aanleg van de verschillende paden = een netto natuurwinst van + 10.088 vierkante meter oplevert. Kijkend naar de tabel, deelgebied Westduinpark(Natte pan, de Plak en de Wieringsestraat) dan levert de recreatieve optimalisatie +13.063 – 7470 = + 5.593 vierkante meter natuur op. En voor de Bosjes

19

van Poot + 4.635 – 140 = +4.495 vierkante meter natuur op. In totaliteit is dat + 10.088 vierkante meter aan grotendeels potentieel habitattypen kalkrijk grijs duin met deels struweel en duinbos.

20

6.0 Effecten op Natura 2000 habitattypen Uit het veldonderzoek blijkt dat minimaal twee tot drie meter aan weerzijde van de wandel- en fietspaden geen of nauwelijks habitattypen(-soorten) voorkomen. Door de hoge intensiteit van recreatie(honden) zijn deze zones sterk beïnvloed. Alleen op plekken waar duindoornstruweel voorkomt is nog redelijk ongestoord en intact. Daarnaast komen vele duinvreemde soorten voor, zoals de rimpelroos, olijfwilg, mahonie en sneeuwbes. Het habitattype kalkrijk grijs duin komt binnen deze zone niet voor. Open delen langs de paden komen allerlei ruderale soorten voor. En andere delen zijn sterk vergrast. De plekken waar wandelpaden worden omgevormd van verhard naar onverhard leveren een positieve bijdrage aan het habitattypen kalkrijk grijs duin en op termijn voor duindoornstruweel. Door betreding op deze “nieuwe” onverharde wandelpaden ontstaat er lokaal (micro)dynamiek waardoor de bermen overpoederd worden met kalkrijk zand. Hierdoor ontstaat er een goede uitgangssituatie voor het kalkrijke grijs duin. De bestaande breedte van deze tracés wordt terug gebracht van 3,5 meter naar een breedte van ongeveer 1.00 meter op korte termijn. Dus op termijn wordt een groot deel van het bestaand oppervlak terug gegeven aan de natuur.

De nieuwe tracés van zowel ruiter-, wandel- en fietspaden worden zodanig verlegd naar die plekken in het duin waar duinvreemde soorten voorkomen en/of waar het duinlandschap geroerd of aangetast is. Hiermee wordt het verstorend effect op de Natura 2000 habitattypen tot een minimum beperkt. En dit betekent dat vele duinvreemde soorten zoals o.a. rimpelroos e.d. uit het gebied worden verwijderd en hiermee indirect een optimalisatie plaats vindt. Geconcludeerd kan worden dat de optimalisatie geen tot weinig invloed heeft op de huidig voorkomend habitattypen. Na de uitvoering van alle werkzaamheden zal dit alleen maar een positief effect hebben op zowel de kwaliteit als op de toename van het areaal aan potentieel habitattypen. En dan vooral voor het habitattype het kalkrijke grijs duin. Dit laatste is conform de doelstellingen conform het Natura 2000 beheerplan Westduinpark en Wapendal. Voor het optimaliseren en verbeteren van recreatieve infrastructuur in het Westduinpark levert dit een positieve bijdrage op van in totaliteit +10.088 vierkante meter aan natuur op. Waarvan 77, 2 % potentieel grijs duin met lokaal struweel en 22,7% aan duinbos.

21

7.0 Uitvoeringsperiode en werkwijze. De planning van de werkzaamheden zullen gefaseerd buiten de broedperiode( van 1 maart tot 1 september) worden uitgevoerd in de periode van 2014 tot en met 2020. Bij onverhoopt uitloop van de projecten zal het termijn van 2020 worden opgeschoven naar 2025. Na het verkrijgen van de NB wet vergunning zullen de verschillende werkzaamheden aan de recreatieve infrastructuur in het duingebied Westduinpark en de Bosjes van Poot worden gestart en worden uitgevoerd. Deze habitat toets heeft betrekking op het optimaliseren van de huidige recreatieve infrastructuur in het gehele Westduinpark en de Bosjes van Poot exclusief het deelgebied Radio Scheveningen. En dan specifiek het terrein wat niet toegankelijk is en omgeven is door een hekwerk(waar nu alleen de zendmasten en de dienstgebouwen staan). Dit terreingedeelte wordt wel integraal meegenomen in de aanpassing recreatieve infrastructuur. Maar formeel wordt dit terreingedeelte meegenomen in het mitigatieplan Scheveningse haven. Dus formeel betekent dat het terreingedeelte(het afgesloten terreingedeelte) binnen het deelgebied Radio Scheveningen(zie fig. 3) niet wordt meegenomen in deze habitattoets. Om die reden is dit (afgesloten)terreingedeelte in deze habitattoets als een apart gebied berekend en beschreven.

Dus in deze habitattoets wordt in de hoofdstukken beïnvloeding, toetsing en in de conclusie het afgesloten deel van het deelgebied Radio Scheveningen niet meegenomen. Wel het resterend deel van het deelgebied van Radio Scheveningen. Voor het uitvoeren van de werkzaamheden wordt alleen gebruik gemaakt van de bestaande paden en wegen. Alle werkzaamheden vinden binnen de huidige begrenzing plaats. Al deze werkzaamheden worden van maandagmorgen tot en met vrijdagmiddag uitgevoerd. De uitvoering van de werkzaamheden worden conform hoofdstuk 4.0, 4.1, en 4.2 uitgevoerd. D

Licht De voor de werkzaamheden eventueel benodigde kunstmatige lichtbronnen worden uitsluitend op de werkzaamheden gericht. Daarnaast wordt gezorgd dat geen kunstmatig licht op de omgevende natuur schijnt.

Trillingen De werkzaamheden die in de verschillende tracés worden verricht veroorzaken weinig tot geen trillingen. Wanneer dat toch plaats zou vinden, is dat zeer lokaal.

Aanvoer en transport Aanvoer en transport van materialen wordt door vrachtauto’s gedaan. Al het transport zal over bestaande paden en wegen gaan. Hierdoor zullen de werkzaamheden niet of nauwelijks conflicteren met de waarden waarvoor het gebied is aangewezen.

22

8.0 Toetsing planontwikkeling Voor de realisatie van het beoogde einddoel om de recreatieve infrastructuur te optimaliseren en zodanig te zoneren zodat er in de toekomst geen onveilige situaties voordoen op wandel- en fietspaden in het Westduinpark zijn ingrepen in het duin noodzakelijk. Alle werkzaamheden vinden binnen de huidige begrenzing plaats die landschappelijk “ minder” waardevol zijn. Op plekken waar nieuwe verharde paden worden aangelegd is het tracé zodanig gekozen dat de beïnvloeding op de mogelijk aanwezig habitattypen tot een minimum wordt beperkt. Aangezien er in het veld weinig tot geen volwaardig habitattypen zijn aangetroffen kan worden geconcludeerd dat alle ingrepen op termijn alleen een positieve bijdrage hebben op de kwaliteitsverbetering op de aanwezig habitattypen.

8.1 Effectbeschrijving aanpassen Tijdens de veldinventarisatie zijn op de locaties waar de werkzaamheden gaan plaats vinden weinig tot geen hoge kwaliteit aan habitattypen aangetroffen. Dit geldt tevens ook voor transportroutes. Het transport van het materieel en materiaal vindt plaats op de bestaande paden en wegen. Daar is geen habitattype of soorten die wijzen op de aanwezigheid van bepaalde habitattypen aangetroffen. Omdat de habitattypen ter plaatse niet voorkomen zijn er ook geen effecten. Door deze optimalisatie van de recreatieve infrastructuur, het omvormen van verhard naar onverhard, het opheffen, omleggen en verplaatsen van de verschillende tracés levert dit in zijn totaliteit een positieve bijdrage op van 10.088 vierkante meter extra natuur op. Hierdoor neemt de oppervlakte grijs duin in het Westduinpark alleen maar toe. En daarnaast wordt het voor de bezoeker er alleen maar veiliger waardoor de natuurbeleving alleen maar kan toenemen.

23

9.0 Maatregelen om effecten weg te nemen of te reduceren Om het materieel en materiaal in en uit het duin te transporteren wordt alleen gebruik gemaakt van bestaande wegen en paden. Deze bestaande dienstpaden en wegen worden dagelijks door gemotoriseerd verkeer gebruikt voor het beheer in het duin. Het aantal verkeersbewegingen op de paden en wegen zal toenemen, maar er wordt gewerkt met geluidsarm materieel en conform de beschermde maatregelen zoals deze beschreven zijn in hoofdstuk 4.1 en 4.2 waardoor er geen beïnvloeding op habitattypen plaats vindt.

10.0 Conclusie Gezien de voorwaarden die gesteld zijn, zijn er geen negatieve effecten ten aanzien van het aangetroffen habitattypen. Het uitvoeren van de verschillende werkzaamheden heeft geen negatief effect op de instandhoudingdoelstelling voor het Natura 2000-gebied. Op basis van het criterium ‘Gevolgen voor instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebied’ scoort het uitvoeren van de werkzaamheden binnen de verschillende voornoemde tracés geen negatief effect op de habitattypen in het Westduinpark. Het laat een toename zien van netto 10.088 vierkante meter meer duin/natuur. Conclusie is dan ook dat in het kader van de Natuurbeschermingswet er geen vergunning hoeft te worden aangevraagd.

24