RIS308973 Bijlage 2 FactsheetsZW

Zuidwest bestaat uit de Haagse wijken Moerwijk, Morgenstond en Bouwlust/ Vrederust. In deze wijken wordt samengewerkt tussen bewoners, gemeente en Rijk om Zuidwest noodzakelijker­ wijs te versterken.

zuidwest in cijfers  

Wonen & Leefomgeving

Veiligheid & Leefbaarheid

Onderwijs

Gezondheid & Vitaliteit

Werk & Economie

Sociale Samenhang & Participatie

De woningvoorraad in Zuidwest bestaat grotendeels uit appartementen van vlak na de Tweede Wereldoorlog. De gemiddelde woningwaarde, een indicatie voor de kwaliteit, is laag. Relatief veel bewoners geven hun woning een onvoldoende.

In Zuidwest is sprake van een minder goede gezondheid dan gemiddeld in Den Haag. Veel bewoners voldoen niet aan de beweegnorm. Overgewicht en eenzaamheid komen relatief veel voor.

Den Haag Zuidwest kent relatief veel geregistreerde misdrijven en overlast­ meldingen. Bovendien scoort dit deel van Den Haag vrij slecht op het vlak van leefbaarheid, prettig wonen en sociale cohesie.

Veel huishoudens hebben een (relatief) laag inkomen en een aanzienlijk deel heeft een uitkering. In vergelijking met heel Den Haag is het aandeel minimahuishoudens hoog. Hetzelfde geldt voor het percentage kinderen (4–18 jaar) dat opgroeit in een minima­ huishouden.

Het opleidingsniveau van veel bewoners is laag. Het risico op onderwijsachterstanden bij kinderen is groot. Relatief veel jongeren verlaten school voortijdig.

Bewoners uit Zuidwest voelen zich minder vaak thuis in de eigen buurt.

Dit is een initiatief van gemeente Den Haag

demografie

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

Leeftijdsopbouw Leeftijdsopbouw Leeftijdsopbouw

BV BV

MS MS

BV DHIC (2020) MS BRON:

MW MW MW

Leeswijzer De leeftijdsopbouw van bewoners in Zuidwest verschilt niet veel van die in heel Den Haag. Het aandeel jongeren t/m 19 jaar is alleen iets groter en het aandeel 65-plussers iets lager. Dit geldt vooral voor Moerwijk.

ZW ZW ZW

DH DH DH

65 jaar en ouder 65 jaar en ouder 65 jaar 64 en ouder 20 t/m jaar 20 t/m 64 jaar 20 t/m19 64jaar jaar 0 t/m 0 t/m 19 jaar 0 t/m 19 jaar

Samenstelling huishoudens Samenstelling huishoudens Samenstelling huishoudens

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

Ontwikkeling in de tijd In tegenstelling tot heel Den Haag nam het aandeel jongeren t/m 19 jaar de laatste 10 jaar toe (23% in 2010 versus 26% in 2020) en nam het aandeel ouderen af (16% in 2010 versus 13% in 2020). Dit komt door de samenstelling van de huishoudens (zie hieronder).

Leeswijzer

DH DH DH

Eenoudergezin Eenoudergezin Eenoudergezin Samenwonend met kinderen Samenwonend met kinderen Samenwonend kinderen Samenwonend met zonder kinderen Samenwonend zonder kinderen Samenwonend zonder kinderen Eenpersoonshuishouden Eenpersoonshuishouden Eenpersoonshuishouden

Een groot deel van de bewoners van Zuidwest heeft een niet-westerse migratieachtergrond. Dit is vooral in Moerwijk het geval.

Ontwikkeling in de tijd In 10 jaar is het percentage bewoners met een migratie­ achtergrond gestegen van 60% (2010) naar 73% (2020).

BRON: DHIC (2020)

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

Migratieachtergrond Migratieachtergrond Migratieachtergrond

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

Westers Westers Westers Overig niet­westers Overig niet­westers Overig niet­westers Antiliaans Antiliaans Antiliaans Surinaams Surinaams Surinaams Marokkaans Marokkaans Marokkaans Turks Turks Turks Nederlands Nederlands Nederlands

Leeswijzer De samenstelling van huishoudens in Zuidwest verschilt niet veel met die in heel Den Haag. Alleen is in Zuidwest het aandeel ‘samenwonend zonder kinderen’ iets lager en ‘eenoudergezinnen’ iets hoger.

Ontwikkeling in de tijd Er is de laatste 10 jaar weinig veranderd in de samen­ stelling van huishoudens. Wel nam de groep ‘huishoudens met kinderen’ iets toe (28% in 2010 versus 33% in 2020).

BRON: DHIC (2020)

Rode draad Moerwijk is de meest kwetsbare wijk van Zuidwest: de diversiteit is er het grootst en er wonen de meeste eenoudergezinnen.

Het aandeel 65-plussers is in Moerwijk wel iets lager dan in Bouwlust/Vrederust en Morgenstond.

Wonen & Leefomgeving

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

Bouwjaar woningen Bouwjaar woningen Bouwjaar woningen

BV BV

MS MS

BV DHIC (2020) MS BRON:

MW MW MW

Leeswijzer Het merendeel van de woningvoorraad in Zuidwest (69%) is gebouwd tussen 1945–1980 en bestaat vooral uit appartementen (87%). Het overige deel (26%) is vooral van na 1980. Slechts een klein deel (5%) is van vóór 1945.

ZW ZW ZW

DH DH DH

Na 1980 Na 1980 Na 1980 1945–1980 1945–1980 1945–1980 Voor 1945 Voor 1945 Voor 1945

Eigendomsverhoudingen woningen Eigendomsverhoudingen woningen Eigendomsverhoudingen woningen

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

Ontwikkeling in de tijd In Morgenstond zijn er veel nieuwe woningen bij gekomen. Daar is de voorraad ‘gebouwd na 1980’ dan ook relatief groot (35%).

Leeswijzer 68% van de woningen in Zuidwest is in bezit van woning­ corporaties (sociale verhuur). Het aandeel is twee keer zo groot als in de rest van Den Haag. In verhouding komen particuliere huurwoningen en koopwoningen weinig voor. Corporatiewoningen Corporatiewoningen Corporatiewoningen Particuliere huurwoningen Particuliere huurwoningen Particuliere huurwoningen Koopwoningen Koopwoningen Koopwoningen

Ontwikkeling in de tijd In 10 jaar steeg het aandeel particuliere huurwoningen in Zuidwest van 18% naar 24%, terwijl vooral het aandeel sociale huurwoningen is gedaald.

BRON: DHIC (2020)

500.000 500.000 500.000 400.000 400.000 400.000 300.000 300.000 300.000 200.000 200.000 200.000 100.000 100.000 100.000 0 0 0

OZB­waarde woningen naar type OZB­waarde woningen naar type OZB­waarde woningen naar type

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

BRON: DHIC (2020)

Rode draad Moerwijk is de meest kwetsbare wijk. Het aandeel corporatiewoningen is er het grootst, het aandeel woningen ‘gebouwd na 1980’ het kleinst en de OZB-waarde het laagst.

Leeswijzer De gemiddelde OZB-waarde van de woningen in Zuidwest (appartementen en eengezinswoningen) ligt ver onder die van heel Den Haag. Dit geeft aan dat de kwaliteit van de woningen en de leefomgeving lager zijn dan het Haags gemiddelde. Eengezinswoningen Eengezinswoningen Eengezinswoningen Appartementen Appartementen Appartementen

Ontwikkeling in de tijd De gemiddelde OZB-waarden zijn de afgelopen 10 jaar in Zuidwest minder hard gestegen dan in heel Den Haag, waardoor de achterstand groter is geworden. Dit komt ook tot uiting in het lage rapportcijfer dat bewoners in Zuidwest voor hun woning geven.

Relatief veel bewoners uit Moerwijk geven hun woning een onvoldoende en hebben last van vocht- en schimmelproblemen in hun woning.

Een aandachtspunt blijft de lage verhuismobiliteit in Zuidwest. Veel bewoners hebben gezien hun lage inkomen niet veel keuze om elders (in Den Haag) te gaan wonen.

veiligheid & leefbaarheid

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

Misdrijven Misdrijven en en overlast overlast

Leeswijzer In Zuidwest is sprake van meer misdrijven en overlast­ meldingen dan gemiddeld in Den Haag. Morgenstond kent veel geregistreerde misdrijven. Moerwijk valt op door veel overlastmeldingen.

100 100 80 80 60 60

Misdrijven Misdrijven

40 40

Overlastmeldingen Overlastmeldingen

20 20 0 0

BV BV

MS MS

MW MW

ZW ZW

DH DH

Per Per 1.000 1.000 inwoners inwoners

Ontwikkeling in de tijd Tot 2018 nam het aantal geregistreerde misdrijven beperkt af. In 2019 nam in Zuidwest het aantal registraties toe, vooral in Morgenstond. Sinds 2016 stijgen de overlastmeldingen, ook in Zuidwest.

BRON: DATAPORTAL POLITIE & TABELLENBOEK POLITIE-EENHEID DEN HAAG; 2019

Delicten, Delicten, absoluut absoluut 2015–2019 2015–2019

Leeswijzer

400 400

120 120

Westland Westland

300 300

80 80

Rijswijk Rijswijk

200 200 40 40 0 0

Gouda Gouda

100 100 0 0

Aantal Aantal levensdelicten Aantal levensdelicten levensdelicten

Alphen Alphen a/d a/d Rijn Rijn Zuidwest Zuidwest

Aantal Aantal drugsdelicten Aantal drugsdelicten drugsdelicten

Voor bepaalde ernstige misdrijven (levens- en drugsdelicten) valt op dat Zuidwest evenveel of meer registraties kent dan omliggende steden. Vooral levensdelicten komen veel in Zuidwest voor.

Ontwikkeling in de tijd Het aantal levensdelicten in Bouwlust/Vrederust neemt toe, in de andere wijken is het aantal stabiel. Vooral in Moerwijk zijn de laatste jaren veel gevallen van drugshandel geregistreerd.

BRON: DATAPORTAL POLITIE; 2019

Vermogensdelicten Vermogensdelicten en en woonachtige woonachtige verdachten verdachten Woonachtige Woonachtige verdachten verdachten

Het aantal geregistreerde vermogensdelicten ligt hoger in Zuidwest, vooral in Morgenstond. In alle wijken in Zuidwest wonen relatief meer verdachten dan gemiddeld in Den Haag, waarbij Moerwijk het slechtst scoort.

Vermogensdelicten Vermogensdelicten

Ontwikkeling in de tijd

40 40 30 30 20 20 10 10 0 0

BV BV

MS MS

MW MW

ZW ZW

DH DH

Leeswijzer

Per 1.000 1.000 inwoners inwoners Per

BRON: DATAPORTAL POLITIE; 2019 & BUURTMONITOR INTEGRATIE; 2018

Rode draad Per 1.000 inwoners lijkt Bouwlust/Vrederust het minst slecht te scoren, maar in absolute zin is hier wel sprake van de meeste geregistreerde misdrijven en (na Moerwijk) de meeste overlastmeldingen. Zuidwest kent meer ernstige misdrijven (moord, doodslag en drugsfeiten) in vergelijking met steden met meer inwoners. Dit onderstreept de ernst op het vlak van openbare orde en veiligheid.

In 2019 is het aantal vermogensdelicten – tegen de gemeentelijke trend in – gestegen. Vooral in Morgenstond. Ten aanzien van het aantal woonachtige verdachten volgt Zuidwest wel de dalende Haagse lijn.

In Moerwijk zijn in verhouding veel woningeigenaren met een veroordeling op naam, maar Zuidwest kent wel veel huur­woningen. Zuidwest kende in 2019 ook een forsere toename in het aantal misdrijven (16,5%). De thematiek van ‘ondermijning’ is lastig in cijfers uit te drukken. Wel zijn er sterke signalen en aanwijzingen dat ondermijning (malafide bedrijvigheid, spookbewoning, etc.) zich in dat deel van de stad heeft geworteld.

onderwijs

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

60% 60% 60%

Opleidingsniveau Opleidingsniveau Opleidingsniveau

Leeswijzer Den Den Haag Haag Den Haag Zuidwest Zuidwest Zuidwest Moerwijk Moerwijk Moerwijk Morgenstond Morgenstond Morgenstond Bouwlust/Vrederust Bouwlust/Vrederust Bouwlust/Vrederust

40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

540 540 540

Hoog Hoog Hoog

Middelbaar Middelbaar Middelbaar

Laag Laag Laag

Gemiddelde citoscore Gemiddelde citoscore citoscore Gemiddelde

De citoscore van de leerlingen op de basisscholen in Zuidwest ligt bijna 3 punten lager. Bij de gemiddelde score van Zuidwest (532) krijgt de leerling meestal een advies voor VMBO kader/VMBO theoretische leerweg. Bij een gemiddelde citoscore van 535 hoort het advies VMBO theoretische leerweg of HAVO.

Ontwikkeling in de tijd BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

BRON: BRP & DUO – BUURTINTEGRATIEMONITOR (2018)

Voortijdig schoolverlaters Voortijdig schoolverlaters schoolverlaters Voortijdig

De gemiddelde citoscore schommelt door de jaren heen en blijft gemiddeld op hetzelfde niveau.

Leeswijzer Het voortijdig schoolverlaten is een probleem in Zuidwest en vooral in Moerwijk. Het gaat om jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie (minimaal MBO 2) die niet op school zitten.

4% 4% 4%

Ontwikkeling in de tijd

2% 2% 2% 0% 0% 0%

Geen vergelijkbare data beschikbaar.

Leeswijzer

530 530 530

6% 6% 6%

Ontwikkeling in de tijd

BRON: CBS (2017)

535 535 535

525 525 525

Er wonen relatief weinig mensen in Zuidwest met een hoge opleiding en juist meer met een lage opleiding. Vooral in Bouwlust/Vrederust. Opvallend in Zuidwest is de goede vertegenwoordiging van mensen met een middelbaar opleidings­ niveau. In Morgenstond ligt het opleidingsniveau wat hoger dan in de andere twee wijken in Zuidwest.

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

BRON: BRP & DUO – BUURTINTEGRATIEMONITOR (2018)

Rode draad In Moerwijk is sprake van de grootste onderwijsachterstand: veel laag opgeleiden, veel risico op achterstand, lage citoscores en veel schoolverlaters. In Morgenstond zijn de achterstanden wat minder. Het algemene opleidingsniveau blijft sterk achter bij het gemiddelde van Den Haag. Er zijn in Zuidwest relatief weinig kindplaatsen. Bijna de helft van de leerlingen in de basischool­leeftijd heeft een verhoogd risico om onderwijsachterstanden

Er is een dalende trend. In 2014 waren er gemiddeld nog 7,6% jongeren die voortijdig school verlieten. In 2018 daalde dit per­ centage naar 5,1%. Dat is mede het gevolg van een wijkgerichte en outreachende aanpak door een multidisciplinair team. Daarnaast is er een goede samenwerking met het SPA (Servicepunt Arbeid) op de Leyweg voor jongeren die op zoek zijn naar een opleiding of een baan.

op te lopen (47,1% en gemiddeld in Den Haag 28%). Deze kinderen krijgen van huis uit niet voldoende ondersteuning. Ook blijkt dat het aandeel leerlingen in de basisschoolleeftijd dat naar speciaal­basis­ onderwijs en speciaal onderwijs gaat relatief hoog is, namelijk 8%. Gemiddeld gaat in Den Haag 5% daar naar toe. Er gaan relatief veel leerlingen naar de lagere onderwijsvormen in het VO en MBO, slechts een klein deel gaat naar het VWO.

gezondheid & Vitaliteit

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

25% 25% 25% 20% 20% 20% 15% 15% 15% 10% 10% 10% 5% 5% 5% 0% 0% 0%

150 150 150 100 100 100 50 50 50 0 0 0

Fysieke gezondheid Fysieke gezondheid Fysieke gezondheid

(Zeer) Voldoet aan goed ervaren Voldoet beweeg­aan (Zeer) gezondheid goed beweeg­ (Zeer)ervaren richtlijn Voldoet aan gezondheid goed ervaren richtlijn beweeg­ gezondheid richtlijn

Leeswijzer

Overgewicht Ernstig beperkt vanwege Overgewicht Ernstig beperkt Overgewicht gezondheid Ernstig vanwege gezondheid beperkt vanwege gezondheid

Den Haag Den Haag Zuidwest Den Haag Zuidwest Moerwijk Zuidwest Moerwijk Morgenstond Moerwijk Morgenstond Bouwlust/Vrederust Morgenstond Bouwlust/Vrederust Bouwlust/Vrederust BRON: GEZONDHEIDSMONITOR 2016

Psychische gezondheid Psychische gezondheid Psychische gezondheid

Hoog risico op angstrisico of depressie Hoog op angst of depressie Hoog risico op angst of depressie

Bewoners in Zuidwest zijn minder gezond dan gemiddeld in Den Haag, deels verzoorzaakt door een ongezonde leefstijl. Bewoners bewegen minder vaak en kampen vaker met overgewicht. Het percentage dat ernstig beperkt is vanwege gezondheidsproblemen scoort ook hoger dan gemiddeld in Den Haag.

Leeswijzer Den Haag Den Haag Zuidwest Den Haag Zuidwest Moerwijk Zuidwest Moerwijk Morgenstond Moerwijk Morgenstond Bouwlust/Vrederust Morgenstond Bouwlust/Vrederust Bouwlust/Vrederust

Ernstig/zeer ernstig eenzaam Ernstig/zeer ernstig eenzaam Ernstig/zeer ernstig eenzaam

Minimaal 1 WMO voorziening Minimaal 1 WMO voorziening Minimaal 1 WMO voorziening

Bewoners in Zuidwest hebben een groter risico op angst of depressie. Ook zijn relatief veel bewoners ernstig tot zeer ernstig eenzaam. Dat komt relatief veel voor in Moerwijk.

Ontwikkeling in de tijd Deze gegevens komen uit de gezondheidsmonitor 2016, een onderzoek dat elke 4 jaar plaatsvindt.

BRON: PRETTIG WONEN IN DEN HAAG; 2015–2017

Leeswijzer In Zuidwest wordt vaker een beroep gedaan op de WMO. Opvallend vaak in Bouwlust/Vrederust (142 per 1.000 inwoners versus 87 per 1.000 inwoners gemiddeld in Den Haag).

Ontwikkeling in de tijd BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

Rode draad In Zuidwest ervaren minder mensen hun gezondheid als ‘goed’. Relatief veel inwoners voldoen niet aan de beweegnorm, hebben gewichts- en/of psychische problemen.

Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners

Geen historische gegevens beschikbaar.

Moerwijk scoort het slechts op deze terreinen. In deze wijk komen eenzaamheid en depressies vaker voor. In het Haags Sportkwartier wordt veel voor deze groepen bewoners georganiseerd, er zijn relatief veel sportvoorzieningen.

In Zuidwest wordt vaker een beroep gedaan op de WMO, opvallend vaak in Bouwlust/Vrederust.

werk & economie

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag

100 100 100 80 80 80 60 60 60 40 40 40 20 20 20 0 0 0

100% 100% 100% 80% 80% 80% 60% 60% 60% 40% 40% 40% 20% 20% 20% 0% 0% 0%

Arbeidsbalans Arbeidsbalans Arbeidsbalans

BV MS BV MS BV MS BRON: WGH (2019)

Leeswijzer Zuidwest is oorspronkelijk ontworpen als gebied om te wonen. Veel ruimte voor bedrijvigheid is er niet. Dit komt tot uiting in de arbeidsbalans. Het aantal banen op de potentiële beroepsbevolking is veel lager dan in heel Den Haag. In het aangrenzende bedrijventerrein ZKD (Zichtenburg, Kerketuinen, Dekkershoek) zijn wel veel banen te vinden.

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

Aantal banen Aantal banen per 100banen inwoners Aantal per 100 inwoners 15–75 per 100jaar inwoners 15–75 jaar 15–75 jaar

Inkomensklassen Inkomensklassen Inkomensklassen

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

Ontwikkeling in de tijd De werkgelegenheid in Zuidwest staat onder druk. Zo is het aantal winkels teruggelopen van 313 in 2010 naar 264 in 2020.

Leeswijzer

ZW ZW ZW

DH DH DH

Hoog Hoog Hoog Midden Midden Midden Laag Laag Laag

Bijna de helft van de Haagse huishoudens behoort tot de landelijke 40% huishoudens met het laagste besteedbaar inkomen. In Zuidwest ligt dat aandeel hoger, terwijl het aandeel huishoudens behorend tot de landelijke 20% met hoogste inkomens lager ligt dan in heel Den Haag.

Ontwikkeling in de tijd De inkomensverdeling is de afgelopen jaren nauwelijks veranderd.

BRON: CBS (2018)

40% 40% 40% 30% 30% 30% 20% 20% 20% 10% 10% 10% 0% 0% 0%

Minimahuishoudens Minimahuishoudens Minimahuishoudens

Leeswijzer

Huishoudens Huishoudens Huishoudens Kinderen (4–18 jaar) Kinderen (4–18 jaar) in een minimahuishouden Kinderen (4–18 jaar) in een minimahuishouden in een minimahuishouden

BV BV BV

MS MS MS

MW MW MW

ZW ZW ZW

DH DH DH

Tot 130% van het Wsm Tot 130% van het Wsm Tot 130% van het Wsm

Een derde van de huishoudens in Zuidwest behoort tot de minima­ populatie (< 130% Wsm en een laag vermogen). Van alle kinderen (4–18 jaar) groeit eveneens een derde op in een minimahuishouden. Beide aandelen liggen in Zuidwest fors hoger dan in heel Den Haag.

Ontwikkeling in de tijd Het aandeel minimahuishoudens in Zuidwest is in 2018 nagenoeg gelijk aan 2017, terwijl het aandeel in Den Haag licht afnam. Het aandeel kinderen dat opgroeit in een minimahuishouden bleef gelijk ten opzichte van 2017, zowel in Zuidwest als in Den Haag.

BRON: CBS (2018)

Rode draad Moerwijk heeft de laagste inkomens. Het aandeel minimahuishoudens en het aandeel kinderen dat in een minimahuishoud opgroeit, zijn er het hoogst. Er is een samenhang tussen de hoogte van het inkomen en gezondheid.

Aandachtpunt is ook het grote aantal huishoudens dat van een uitkering afhankelijk is. In Moerwijk is dat aandeel hoog en het aandeel actieven (met een baan) laag. Er is een duidelijke samenhang met het thema Wonen & Leefomgeving: huishoudens met een laag inkomen wonen vaak in ‘goedkope’ en kwalitatief mindere woningen.

sociale samenhang & participatie

Contact met buren 80% 60% 40% 20% 0%

BV Bouwlust/Vrederust MS Morgenstond MW Moerwijk ZW Zuidwest DH Den Haag Tevreden met samen­ stelling bevolking

Veel contact met buurt­ bewoners

Voel me thuis bij mensen in deze buurt

Mensen gaan prettig met elkaar om

Den Haag Zuidwest Moerwijk Morgenstond Bouwlust/Vrederust

Waardering sociale cohesie en prettig wonen

Den Haag

Bewoners in Zuidwest geven gemiddeld een 6,3 voor prettig wonen. Dit is bijna 1 punt lager dan gemiddeld in Den Haag (7,1). Ook scoort Zuidwest op het vlak van sociale cohesie onder het Haags gemiddelde. In de grafiek hieronder wordt een en ander toegelicht.

Zuidwest

Ontwikkeling in de tijd

Moerwijk

Omdat deze gegevens afkomstig zijn uit een eenmalig onderzoek is het niet mogelijk om de ontwikkeling in tijd weer te geven.

8 6 4 2 0

Morgenstond Prettig wonen

Leeswijzer

Bouwlust/Vrederust

Sociale cohesie

BRON: PRETTIG WONEN IN DEN HAAG (2015–2017)

Contact met buren

Leeswijzer

80% Den Haag

60%

Zuidwest

40%

Moerwijk

20%

Morgenstond

0%

Bouwlust/Vrederust

Tevreden met samen­ stelling bevolking

Veel contact met buurt­ bewoners

Voel me thuis bij mensen in deze buurt

Mensen gaan prettig met elkaar om

BRON: PRETTIG WONEN IN DEN HAAG (2015–2017)

Waardering sociale cohesie en prettig wonen 8 6 4 2 0

Rode draad In Zuidwest is de sociale cohesie lager dan gemiddeld in Den Haag en geven bewoners een lager rapportcijfer voor prettig wonen Den Haag (een 6,3 in Zuidwest versus een 7,1 gemiddeld in Den Haag). Zuidwest Het aandeel bewoners dat zegt veel contact te hebben met de buren wijkt echter niet veel af van het Haagse gemiddelde. Wel is Moerwijk men in Zuidwest minder tevreden met de contacten met de buren Morgenstond en voelt men zich minder vaak thuis in de buurt. In Morgenstond zijn bewoners nog het meest positief hierover. Bouwlust/Vrederust Prettig wonen

Sociale cohesie

In Zuidwest lijken bewoners minder tevreden met de buren, voelen zij zich relatief minder vaak thuis bij de buren en gaan zij minder vaak prettig met elkaar om. Desondanks hebben buren wel veel contact met elkaar, vooral in Moerwijk.

Ontwikkeling in de tijd Omdat deze gegevens afkomstig zijn uit een eenmalig onderzoek is het niet mogelijk om de ontwikkeling in tijd weer te geven.