RIS308972 Bijlage 2 - Financiele impactanalyse corona 2021
Tekst van het document
Financieel perspectief 2021 door de coronacrisis
Rapportage ‘Financiële impactanalyse corona 2021’ Gemeente Den Haag mei 2021 Gemeente Den Haag 0
1
Inleiding Voor u ligt de impactanalyse van de coronapandemie op de begroting 2021 van de gemeente Den Haag. Deze financiële impactanalyse staat in nauwe relatie met de 3e Maatschappelijke impactanalyse en de voortgangsrapportage van het Sociaaleconomisch Herstelplan, die in april zijn aangeboden (zie: RIS 3083507). Deze documenten geven tezamen een zo compleet mogelijk beeld van de financiële en maatschappelijke gevolgen van corona voor Den Haag. Deze inzichten zijn ondersteunend bij de voorbereiding van de begroting 2022-2025. Hiervoor geldt de opgave om samen sterker uit de crisis te komen en daarbij stabiel, solide en solidair financieel beleid te blijven voeren. Over de hele breedte van de begroting zijn er financiële effecten van de economische crisis en de gezondheidscrisis. Bijna elk facet van de gemeente is en wordt geraakt. De pandemie en beperkingen zorgen voor vermindering van onderwijs, bedrijvigheid en welzijn in de stad. Met het harde werk van de GGD en de medische sector lijkt het einde van de coronacrisis in zicht. Er zijn echter nog veel onzekerheden en vragen: Met welke stappen gaat de samenleving meer en meer open? Op welke termijn? Wat zijn de sociale en economische effecten van de coronacrisis op de lange termijn.
Daarbij komt dat bij de hervatting van het ‘normale’ leven een boeggolf wordt verwacht van problematiek als gevolg van uitgestelde zorg, GGZ-problematiek en toenemende werkloosheid. Deze impactanalyse baseert zich op de nu bekende feiten en inzichten. We bouwen daarbij voort op de inzichten uit de jaarrekening en de vorige impactanalyse. In de analyse wordt niet alleen stilgestaan bij de financiële effecten, maar ook bij de dekking hiervan. Het Rijk heeft de gemeentes vorig jaar flink geholpen bij het opvangen van de financiële effecten. Wegvallende inkomsten en het uitvoeren van extra coronagerelateerde taken zijn gecompenseerd. Ook dit jaar verwachten we de noodzakelijke steun vanuit het Rijk die reëel is in relatie tot de schade voor de gemeente(financiën). Voor een deel is dit al toegekend of toegezegd. Komende periode zullen we het verloop van de coronacrisis strak monitoren en de analyse bijstellen als daar aanleiding toe is. Zo houden we de communicatie van het Rijk goed in de gaten en kijken we naar de keuzes die zij maakt, bijvoorbeeld in de meicirculaire en bij de miljoenennota op Prinsjesdag. De raad wordt daar periodiek over geïnformeerd. Het eerstvolgende moment is bij de ontwerpbegroting 2022-2025 (inclusief begrotingsactualisatie 2021), die in september wordt aangeboden.
Hierin worden actuele inzichten van de financiële effecten en dekking hiervan toegelicht en verwerkt. De financiële impactanalyse bestaat uit drie hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk gaat in op de uitgangspunten die zijn gehanteerd bij het opstellen van de analyse. Dit geeft het kader waarbinnen de effecten geduid worden. Het tweede hoofdstuk beschrijft de effecten waar de gemeente mee te maken krijgt en de inschatting van de mogelijke dekking die daar tegenover staat, zowel vanuit het Rijk als eigen middelen. De analyse sluit af met een conclusie.
2
Samenhang impactanalyse 2021 met de voorjaarsnota en de 4-maandsrapportage Dit document wordt aangeboden in samenhang met de voorjaarsnota en de 4-maandsrapportage. De gemeente Den Haag stelt jaarlijks een voorjaarsnota op, die eind mei aan de gemeenteraad wordt aangeboden. De voorjaarsnota bevat het budgettaire kader voor het volgende jaar, wat het vertrekpunt vormt voor de begrotingsvoorbereiding. Het gaat in op de exogene financiële ontwikkelingen van het gemeentefonds, rente, belasting, loon- en prijscompensatie, areaal, dividenden en het weerstandsvermogen. De begroting wordt het komende jaar in grote mate beïnvloedt door de coronapandemie. Het is cruciaal deze inzichten te betrekking bij de begrotingsvoorbereiding. Dat wordt gedaan in deze financiële impactanalyse voor 2021. In de voorjaarsnota (hoofdstuk 5.1) zijn de conclusies van de analyse opgenomen. De uitgebreide onderbouwing wordt in dit document gegeven. Tenslotte stelt de gemeente jaarlijks een 4-maandsrapportage op. Deze rapportage geeft in een vroeg stadium inzicht in de begrotingsuitvoering van het lopende jaar. Het heeft een signalerende functie om tijdig maatregelen te kunnen nemen om binnen de begroting te blijven of deze eventueel bij te stellen. De inzichten uit de financiële impactanalyse 2021 zijn opgenomen in de 4-maandsrapportage 2021.
Uitgangspunten Om de analyse te kunnen maken heeft de gemeente een aantal uitgangspunten gebruikt. De uitgangspunten zijn: 1. De analyse heeft als doel de gemeenteraad te informeren over de ontwikkelingen zoals de gemeente deze op dit moment ziet. 2. De huidige door de gemeenteraad vastgestelde begroting en het bestaande beleid (voor de coronacrisis) zijn als uitgangspunt genomen. De analyse is beleidsarm. 3. Deze analyse richt zich primair op effecten in 2021. Het volgende scenario is hierbij het vertrekpunt: In de eerste helft van 2021 is het land grotendeels in lockdown. Vanaf de tweede helft in 2021 zal het leven zich stapsgewijs normaliseren tot een normale situatie eind 21. 4. Voor de dekking van de effecten geldt het volgende: a. We blijven rijksdekking ontvangen zolang het coronavirus een grote impact heeft op het maatschappelijke leven. Het Rijk heeft toegezegd om in ieder geval de eerste twee kwartalen van 2021 de gemeenten reëel te compenseren. Indien rijksdekking beschikbaar is gesteld, geldt deze in beginsel als taakstellend voor de uitgaven op het beleidsveld. b. Waar mogelijk wordt programmasturing toegepast. Zo kunnen coronameevallers worden ingezet om coronategenvallers te dekken. Ruimte op de programmareserve kan worden ingezet. Binnen het programma kan worden geprioriteerd. c.
Overige dekkingsbronnen zoals het sociaal-economisch herstelplan worden ingezet waar deze van toepassing zijn. In sommige gevallen kunnen bovengenoemde dekkingsbronnen ontoereikend zijn. Het eventueel toekennen van extra dekking vormt geen onderdeel van de impactanalyse, maar van de begrotingsoverwegingen. De reserve buffer impact coronacrisis kan worden ingezet. 5. De analyse richt zich vooral op de effecten voor 2021. 6. De analyse kan niet worden gelezen als een definitief kwantitatieve inschatting van de effecten van de coronacrisis, maar als een momentopname om de orde grootte en de het type van de effecten nader toe te lichten. 7. De uitkomsten van de financiële impactanalyse vormen input voor de verdere begrotingsvoorbereiding en worden nader uitgehard.
3
Totaaloverzicht per programma: In de tabellen hieronder worden de totalen van deze analyse per programma toegelicht. Vervolgens worden de effecten per begrotingsprogramma afzonderlijk onderbouwd en toegelicht Programma's
2021
Bedragen x € 1000.
Bruto
1.Gemeenteraad
€
2. College en bestuur
Dekking voorzien
Saldo
-50
€
50
€
-
€
-
€
-
€
-
3. Duurzaamheid, milieu en energietransitie
€
-472
€
222
€
-250
4. Openbare orde en veiligheid
€
-900
€
325
€
-575
5. Cultuur en Bibliotheek
€
-8.401
€
8.323
€
-78
6. Onderwijs
€
-3.620
€
3.620
€
-
7. Werk en inkomen
€ -36.400
€
36.400
€
-
8. Zorg, welzijn, Jeugd en Volksgezondheid
€ -18.708
€
16.458
€ -2.250
9. Buitenruimte
€
-5.617
€
1.524
€ -4.093
10. Sport
€
-4.913
€
4.913
€
11. Economie
€
-2.475
€
1.375
€ -1.100
12. Mobiliteit
€ -11.967
€
11.667
€
13. Stadsontwikkeling en wonen
€
-2.522
€
502
€ -2.020
14. Stadsdelen, integratie en dienstverlening
€
-1.050
€
550
€
-500
15. Financiën
€
-4.735
€
4.135
€
-600
16. Overhead Eindtotaal
€ -3.138 € € -104.968 €
848 90.912
€ -2.290 € -14.056
-300
In bovengenoemde impactanalyse zijn de kosten die de gemeente in 2021 maakt voor de uitvoering van de overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (€ 50-75 mln.) en de kosten voor de GGD met betrekking tot testen en traceren van corona en het vaccineren (€ 70 mln.) niet opgenomen. Hier staat in beginsel een kostendekkende vergoeding tegenover. Een risico m.b.t. de toereikendheid van de vergoeding TOZO vormt wel onderdeel van de analyse.
4
Programma
Effect
Raadsvergadering Atrium (1e half jaar) Totaal programma 1.Gemeenteraad 1
Toelichting effect
Huur apparatuur, opstelling meubilair, etc.
Sinds de uitbraak van de Coronacrisis is de hoeveelheid huishoudelijk afval flink toegenomen door het thuiswerken. Hogere lasten 3 Voor 2021 is de verwachting dat de kosten, net als in 2020, afvalstoffenheffing hoger zullen zijn dan begroot (omvang PM). De ontwikkelingen worden nauwlettend gemonitord. Projecten die in nauwe samenwerking met bewoners plaatsvinden, worden belemmerd door de Energietransitie coronamaatregelen. Hierop wordt ingespeeld met alternatieven. Er worden geen substantiële extra kosten gemaakt of baten gemist. Omzetderving School in Door de tijdelijke sluiting van School in Bos komen er geen Bos kinderen naar Drente. Door thuiswerken en lockdowns wordt minder gebruik Lagere baten laadpalen gemaakt van de laadpalen in de openbare ruimte. Totaal programma 3. Duurzaamheid, milieu en energietransitie 4
Meer overlast in de openbare ruimte Tegenvallende legesinkomsten
Aanstellen programmamanager, secretaris en communicatie. Door de huidige rijksmaatregelen zullen, met name binnen de evenementen en de horeca, de aanvragen voor vergunningverlening tegenvallen. Er worden extra kosten gemaakt voor crowd control.
Kosten crowd control Meer overlast in de Terugdringen overlast Scheveningen, instellen meldpunt. openbare ruimte Totaal programma 4. Openbare orde en veiligheid
5
Diverse effecten bibliotheek Kosten verlaging door Huurkwijtschelding Ondersteunen en stimuleren van de cultuursector
Betreft: Inkomstenderving als gevolg van sluiting vestigingen (-200), lagere kosten door minder overwerkuren (+200) en extra kosten coronamaatregelen in vestigingen (-78). Verlaging kosten bibliotheek door Huurkwijtschelding door steunpakket COVID-19 cultuursector. Middels verschillende subsidieregelingen en opdrachten de cultuursector ondersteunen en stimuleren (zie RIS 308014).
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ -50
€ 50
-
€ -50
€ 50
€0
Eigen middelen programma
PM
-
-
-
€ -222
€ 222
-
€ -250
-
€ -250
€ -472
€ 222
€ -250
Eigen middelen programma
PM € -350
€ 75
€ -275
Eigen middelen programma
€ -250
€ 250
-
Eigen middelen programma
€ -300
-
€ -300
€ -900
€ 325
€ -575
€ -78
-
€ -78
€ -300
€ 300
-
Dekking vanuit Rijksbijdrage Steunpakket COVID-19 cultuursector (zie RIS 308014)
€ -3.895
€ 3.895
-
Dekking vanuit Rijksbijdrage Steunpakket COVID-19 cultuursector (zie RIS 308014)
Programmasturing voor- en nadelen, daarna resteert nadeel € 78.000
5
Programma
Effect
Toelichting effect
Bruto effect
Dekking voorzien
Toelichting voorziene dekkingsbron Saldo
Steunpakket Covid19 voor de cultuursector
Steunpakket Covid19 voor de cultuursector (zie RIS 308014). Dit wordt nader uitgewerkt.
€ -1.355
€ 1.355
Minder huurbaten
Huurkorting op locaties in de cultuursector.
€ -2.773
€ 2.773
€ -8.401
€ 8.323
€ -770
€ 770
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -300
€ 300
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -400
€ 400
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -400
€ 400
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -680
€ 680
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -150
€ 150
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -190
€ 190
-
Sociaal Economisch Herstelplan
De stagebureaus moeten meer inzet plegen om voldoende goede stageplekken te vinden.
€ -150
€ 150
-
Sociaal Economisch Herstelplan
De stagebureaus moeten meer inzet plegen om voldoende goede stageplekken te vinden.
€ -450
€ 450
-
Sociaal Economisch Herstelplan
Bedrijven moeten weten hoe zij een beroep kunnen doen op de Rijksbijdrage voor stagiaires.
€ -30
€ 30
-
Sociaal Economisch Herstelplan
Totaal programma 5. Cultuur en Bibliotheek
6
Bedragen x € 1000
Laptops voor leerlingen met ooievaarspas Ondersteuning voor docenten door studenten Educatieve aandacht en afleiding buiten schooltijd Rustige omgeving huiswerk maken leerlingen VO Voldoende zelfstudieplekken voor studenten en examinanten Praktijkervering VMBO leerlingen Praktijkervering Kwetsbare leerlingen (vso/pro) Minder studievertraging studenten Entreeopleidingen Stageplekken voor MBO studenten Meer werkgevers stellen stageplaatsen beschikbaar
Leerlingen met een ooievaarspas worden hierdoor in staat gesteld om online onderwijs te volgen en online huiswerk te maken. Studenten zijn geselecteerd en voorbereid om de leerkracht in de klas en online te helpen en leerlingen met achterstand extra te begeleiden. Basisschoolleerlingen uit achterstandsituaties krijgen thuis niet de ondersteuning die andere kinderen wel krijgen, waardoor hun achterstand nog groter wordt. VO leerlingen uit achterstandsituaties hebben thuis niet altijd de gelegenheid om hun huiswerk te maken waardoor hun achterstand nog groter worden. Studenten mbo/hbo en eindexamenkandidaten hebben een rustige plek nodig om te studeren nu zij niet goed thuis of op hun school terecht kunnen. Bedrijven zijn niet meer toegankelijk voor vmbo stagiaires. Omdat dit belangrijk is voor hun beroepsoriëntatie worden bliksemstages georganiseerd. Voor kwetsbare leerlingen is het extra moeilijk om hun entree op de arbeidsmarkt te maken. Extra inzet van het Service Punt Arbeid helpt bij het zoeken naar en vinden van een geschikte arbeidsplaats.
Dekking vanuit Rijksbijdrage Steunpakket COVID-19 cultuursector (zie RIS 308014) Dekking bijna volledig vanuit Rijksbijdrage - Steunpakket COVID-19 cultuursector (zie RIS 308014) € -78 -
6
Programma
Effect
Lagere huurlasten Toezicht kan minder intensief plaatsvinden Lagere leges en boetes Vervoerders worden gecompenseerd voor de niet gereden ritten.
Toelichting effect Gedurende de tijd dat de scholen dicht zijn, zijn er minder huurlasten. Gedurende de tijd dat de scholen dicht zijn, is er minder toezicht nodig. Gedurende de tijd dat de scholen dicht zijn, komen er minder opbrengsten uit leges. Tot 8 februari 2021 was het leerlingenvervoer grotendeels gestopt omdat de scholen gesloten waren tijdens de tweede lockdown. De vervoerders krijgen 70% van de niet gereden ritten vergoed.
Totaal programma 6. Onderwijs
7
De schuldenproblematiek als gevolg van de Coronacrisis zal pas na enige tijd toenemen. De verwachting, op basis van de ervaringen bij de bankencrisis, is een extra instroom van 500 in 2021. Effecten worden vooral na 2021 verwacht. De coronacrisis leidt tot meer mensen in de bijstand. De Extra burgers met recht verwachting is dat de hogere lasten door het rijk worden op bijstandsuitkering gecompenseerd door een hoger BUIG budget. Toename van mensen in de bijstand leidt tot een toename Extra reop gemeentelijke voorzieningen, zoals reintegratietrajecten integratietrajecten. We voorzien dat mogelijk structureel 2000 mensen extra Meer vraag een beroep doen op participatievoorzieningen, dit leidt tot participatievoorzieningen hogere uitgaven. Effecten worden vooral na 2021 verwacht Terugval Productie en omzet vallen weg door lockdown. Voor de productie/omzet door buitenactiviteiten, waarvan de gemeente opdrachtgever is, lockdown en is geen sprake van uitval. terugvallende vraag De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) is een rijksmaatregel die door de gemeente wordt uitgevoerd. Er bestaat een risico indien Uitvoering TOZO tekorten ontstaan in de uitvoering en/of het niet vergoeden (Risico) van voorgeschoten bedragen door het Rijk. Dit bedrag betreft het risico en niet de omvang van de uitvoering TOZO. Extra instroom armoede en schulden
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ 100
€ -100
-
Eigen middelen programma
€ 300
€ -300
-
Eigen middelen programma
€ -400
€ 400
-
Eigen middelen programma
€ -100
€ 100
-
Eigen middelen programma
€ -3.620
€ 3.620
€0
-
-
-
Eigen middelen programma
€ -20.000
€ 20.000
-
Rijksdekking voorzien
-
-
-
Rijksdekking voorzien
-
-
-
Rijksdekking voorzien
€ -1.000
€ 1.000
-
Rijksdekking voorzien
€ -7.000
€ 4.500
€ -2.500
Dekking binnen programma (rijks/ eigen middelen)
7
Programma
Effect
Toelichting effect
Mensen die hun baan verliezen kunnen te maken krijgen met huren of hypotheeklasten die ze niet langer kunnen Woonkostentoeslag dragen. Hiervoor is individuele bijzondere bijstand, dit is een wettelijke verplichting. Stek helpt mensen die buiten alle reguliere voorzieningen Noodfonds STEK vallen. Het gaat hier om externe kosten voor deze trajecten, vrijval Minder kosten trajecten afhankelijk van bestuurlijke keuze aangaande omvallen van de bedrijven en instellingen die deze trajecten leveren. Als gevolg van de crisis zullen meer mensen recht hebben/gebruik maken van de minimaregelingen. De Meer gebruik uitgaven zullen rond de 400 euro per nieuw ingestroomd minimaregelingen huishouden liggen en oplopen naar 600 euro. Effecten worden vooral na 2021 verwacht. De door het college ter beschikking gestelde extra middelen Handhaven (0,5 mln. + 0,9 mln.) zijn niet afdoende om het huidige voorzieningenniveau voorzieningenniveau te handhaven. Het college kan deze armoede en ambitie heroverwegen. Effecten worden vooral na 2021 schuldenbeleid verwacht. Het is de vraag hoe de wereld er post-corona uit ziet en Productiefaciliteiten WIO of/hoe wij de faciliteiten van de sociale werkvoorziening corona-proof maken voor deze kwetsbare mensen moeten veranderen. Totaal programma 7. Werk en inkomen
8
Infectiepreventiemiddelen i.v.m. fysieke afspraken jeugdgezondheidszorg
Meerkosten vaccinaties Jeugdgezondheidszorg
Ventilatiesystemen op de CJG locaties en overige gebouwen
Kosten die gemaakt worden om verspreiding bij fysieke afspraken te voorkomen, zoals desinfectiezuilen, desinfectiemiddelen, extra schoonmaakinzet. Plastic schermen zijn reeds in 2020 geplaatst. De wijze waarop het rijksvaccinatieprogramma wordt uitgevoerd, leidt ertoe dat andere JGZ taken in beperkte mate kunnen worden uitgevoerd. De inschatting is dat rond september weer in groepsverband kan worden gevaccineerd, waardoor eenmalig extra capaciteit nodig is en de JGZ taken die beperkt zijn uitgevoerd ingehaald kunnen worden. In 9 van de 11 gebouwen voldoen de huidige ventilatiesystemen niet aan de vereisten. Gemeentebreed is dit mogelijk het geval bij meer publiekstoegankelijke gebouwen, zoals bij de GGD.
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ -4.300
€ 4.300
-
Dekking Rijk d.m.v. TONK
€ -600
€ 600
-
Eigen middelen programma
€ 2.500
-
€ 2.500
Voordeel te benutten voor opvangen corona effecten binnen programma
-
-
-
Rijksbijdrage en verwacht positief resultaat
-
-
-
Rijksbijdrage en verwacht positief resultaat
€ -6.000
€ 6.000
-
Eigen middelen programma
€ -36.400
€ 36.400
€0
€ -150
-
€ -150
€ -500
-
€ -500
PM
8
Programma
Effect
Extra kosten in verband met RIVM richtlijnen bij zorgaanbieders. compensatie AV070 vervoer - Wet Maatschappelijke ondersteuning Verspreiding opvang daklozen i.v.m. RIVM voorschriften. Versterken onafhankelijke clientondersteuning Extra woningen voor kwetsbare groepen
Toelichting effect Om aan de richtlijnen van het RIVM te voldoen maken zorgaanbieders meerkosten. In 2020 is een landelijke meerkostenregeling in het leven geroepen, deze is ook voor 2021 van toepassing verklaard. Om aan de richtlijnen van het RIVM te voldoen is het volume van het aantal gereden ritten voor dit type vervoer flink gedaald. Genoemde raming betreft compensatie voor niet gereden ritten en preventiebeschermingsmiddelen. In verband met de RIVM richtlijnen worden dak- en thuislozen tijdelijk opgevangen in hotels en in overlooplocaties. Daarnaast is er een extra opvanglocatie voor daklozen die positief zijn getest. Het versterken van onafhankelijke clientondersteuning.
Extra woningen voor kwetsbare groepen maatschappelijke opvang. Om aan de richtlijnen van het RIVM te voldoen maken Extra kosten i.v.m. RIVM zorgaanbieders meerkosten. In 2020 is een landelijke richtlijnen bij meerkostenregeling in het leven geroepen, deze is ook voor zorgaanbieders 2021 van toepassing verklaard. Voor 2021 is er met het Rijk geen generieke landelijke continuïteitsregeling afgesproken. De VNG doet de oproep aan gemeenten om maatwerk te verlenen als de continuïteit Jeugdhulp: Maatwerk van een instelling in het geding is. Rijk en VNG hebben een per zorgverlener indien gesprekleidraad opgesteld. Uitgangspunt is dat gemeente continuïteit van een en aanbieder onderling tot passende afspraken komen over instelling in het geding is de continuïteit van financiering. Wanneer het niet lukt om tot passende (proces)afspraken te komen is bemiddeling mogelijk via een escalatieladder. Voor 2021 heeft de VNG de principeafspraak gemaakt dat Jeugdhulp: Compensatie gemeenten reëel worden gecompenseerd. Net als in 2020 voor kosten als gevolg stelt het Rijk de hoogte van de compensatie vast op basis van de RIVM richtlijnen van een extern onderzoek naar de meerkosten. Jongeren hebben door de beperkingen te maken met Initiatieven jongeren in verschillende problemen. Met deze activiteiten wordt coronatijd. getracht om een zinvolle dagbesteding te organiseren.
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ -1.500
€ 1.500
-
€ -5.100
€ 3.500
€ -1.600
€ -6.000
€ 6.000
-
Rijksdekking voorzien
€ -400
€ 400
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -1.000
€ 1.000
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -1.000
€ 1.000
-
Rijksdekking voorzien
-
-
-
Verwachting is dat er geen sprake is van financiële effecten.
-
-
-
Budgetneutraal, rijkdekking voorzien.
€ -700
€ 700
-
Sociaal Economisch Herstelplan
Rijksdekking voorzien
Eigen middelen programma
9
Programma
Effect
Toelichting effect
Outreachend Outreachend jeugdjongerenwerk. jeugdjongerenwerk Ondersteuning buurtdorpshuizen en Ondersteuning buurt-dorpshuizen en vrijwilligersorganisatie vrijwilligersorganisatie Jeugd. Jeugd Outreachend welzijnswerk bij XL Outreachend welzijnswerk bij XL servicepunten. servicepunten Minder huurbaten Huurkorting. Totaal programma 8. Zorg, welzijn, Jeugd en Volksgezondheid 9
Gevolgen corona voor exploitatie markten Kosten crowd control Lagere huurbaten strandpaviljoen-houders Hogere lasten Kosten crowd control Minder huurbaten
Door corona kunnen de markten niet volledig open. Extra kosten die moeten worden gemaakt voor corona crowd control bij de markten. Door het niet open kunnen zijn lijden de strandpaviljoenhouders verlies. Dit is vanaf januari voor de paviljoens welke jaarrond open zijn. Voor de overige paviljoenhouders betreft het verlies vanaf 1 maart. Het gebruik van de openbare ruimte zal op diverse plaatsen in de stad aanpassing behoeven om de versoepeling van de Corona maatregelen in goede banen te leiden. Extra kosten die moeten worden gemaakt voor corona crowd control bij bezoekers van de kust. Huurkorting diverse locaties.
Totaal programma 9. Buitenruimte
10
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ -1.400
€ 1.400
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -241
€ 241
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -700
€ 700
-
Sociaal Economisch Herstelplan
€ -17 € -18.708
€ 17 € 16.458
€ -2.250
€ -1.954
€ 1.503
€ -451
€ -814
-
€ -814
€ -1.078
-
€ -1.078
€ -1.000
-
€ -1.000
€ -750
-
€ -750
€ -21
€ 21
-
€ -5.617
€ 1.524
€ -4.093
Rijksdekking voorzien
Eigen middelen programma
Dekking in beginsel uit eigen middelen programma
Minder baten door kwijtschelding huur sportaccommodaties
Het college heeft besloten om de huur voor de eerste twee kwartalen kwijt te schelden. De verwachting is dat het Rijk tussen de 25% en 40% vergoedt (gebaseerd op gesprekken met het Rijk).
€ -2.000
€ 2.000
-
Combinatie eigen middelen programma en Rijksdekking voorzien
Derving baten kassaverkoop zwembaden
Door sluiting van zwembaden worden geen inkomsten verwacht over de eerste twee kwartalen.
€ -1.000
€ 1.000
-
Eigen middelen programma
10
Programma
Effect
Toelichting effect
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
Baten derving huren horecaexploitanten Minder baten verhuur materiaal sportotheek Aanbod en opleidingskosten streetsport
Batenderving horecaexploitatie zolang de accommodaties gesloten zijn, vooralsnog raming eerste halfjaar.
€ -200
€ 200
-
Eigen middelen programma
Minder baten verhuur materiaal sportotheek agv. sluiting.
€ -100
€ 100
-
Eigen middelen programma
€ 600
-
Sociaal Economisch Herstelplan
Minder huurbaten
Huurkorting diverse locaties.
€ -1.013
€ 1.013
-
Dekking in beginsel uit eigen middelen programma
€ -4.913
€ 4.913
€0
Aanbod en opleidingskosten streetsport.
Totaal programma 10. Sport
11
Bedragen x € 1000
Verslechtering van verkrijgen van rechten voor burgers Humanity Hub: Derving door minder verhuur en minder zaalverhuur. Door de coronacrisis is de digitale veiligheid van burgers verslechterd. Minder huurbezetting door Corona Debiteurenrisico weinig tot geen hearings door corona
Garantstelling/ bijdrage Invictus Games
Minder huurbaten Totaal programma 11. Economie
€ -600
"acces to justice" Door corona ontstaan extra spanningen bij en tussen burgers.
PM
Humanity Hub: Behouden van Io's en Ngo's voor de stad. Versterken van het acquisitiebeleid leidt uiteindelijk tot verhoging van de werkgelegenheid.
€ -400
€ 400
-
Eigen middelen programma
Door de pandemie is er een verschuiving van traditionele naar digitale criminaliteit.
€ -50
€ 50
-
Eigen middelen programma
€ -196
€ 196
-
Eigen middelen programma
€ -150
€ 150
-
Eigen middelen programma
€ -150
€ 150
-
Eigen middelen programma
€ -1.100
-
€ -1.100
€ -429
€ 429
-
€ -2.475
€ 1.375
€ -1.100
Door Corona is er ten opzichte van januari 2020 per januari 2021 24% minder huurbezetting bovenop de normale frictieleegstand van 9%. Het afdekken debiteurenrisico, omdat de debiteur betalingsachterstand heeft. door corona is en wordt er weinig tot geen omzet gedraaid in 2020 en 2021 en hierdoor leidt THHC veel verlies. Door Corona zijn de Invictus Games die in mei 2020 in het Zuiderpark zouden plaatsvinden verplaatst naar 2022. De organisatie vraagt hiervoor de medewerking van gemeente en de andere founding partners in de vorm van een financiële garantstelling/extra bijdrage van maximaal 1 mln. Voor dekking van het apparaat is aanvullend 0,1 mln. benodigd. Huurkorting diverse locaties.
Dekking in beginsel uit eigen middelen programma
11
Programma
Effect
Toelichting effect
Bedragen x € 1000 Bruto effect
12
Lagere tot geen bijdrage door HTM voor OV NEXT Lagere parkeerbaten Afname productiviteit medewerkers Kosten crowd control
HTM neemt deel in de samenwerking OV-Next (Schaalsprong). Door minder reizigers nemen de opbrengsten van HTM af en is bijdrage minder zeker. O.b.v. scenario met langzame verbeteringen na maart. De productiviteit van medewerkers neemt af door extra calamiteiten - en zorgverlof en leegloop door uitstel van projecten. Extra kosten door aanvragen van scholen voor het inrichten van schoolstraten, voor het halen en brengen schoolgaande kinderen, zoals de inzet van verkeersregelaars.
Totaal programma 12. Mobiliteit
13
Hoger gebruik WebGIS systemen
Financiële tekorten exploitatie strategisch vastgoed
Minder huurbaten
Wegens de pandemie en de daar uit voortvloeiende thuiswerk situatie zijn veel meer Haagse ambtenaren (2700 t.o.v. 1200) en DenHaag.nl gebruik gaan maken van digitale kaarten en beeldinformatie. Als gevolg van de crisis houdt de gemeente rekening met meer leegstand en oninbaarheid van huurontvangsten strategisch vastgoed. Nadelen worden verrekend met de reserve strategisch vastgoed (SVS). Deze raakt eerder leeg en moet eerder worden aangevuld. € 0,65 mln. heeft betrekking op 2022 en verder Huurkorting diverse locaties.
Totaal programma 13. Stadsontwikkeling en wonen Het totale kostenplaatje van de 2de Kamerverkiezingen Extra kosten 14 wordt opgemaakt, dit geeft inzicht in de extra verkiezingen verkiezingskosten zijn a.g.v. Corona. Minder opbrengsten In het kader van COVID 19 worden er minder producten t.a.v. leges (o.a. paspoorten) afgenomen. Extra kosten die moeten worden gemaakt voor de corona Kosten participatietraject impact op de welzijnsorganisatie. Extra kosten die moeten worden gemaakt voor corona Kosten crowd control crowd control. Totaal programma 14. Stadsdelen, integratie en dienstverlening 15
Derving inkomsten parkeergarage
Door de coronamaatregelen minder bezoekers in de stad en dus minder inkomsten voor de parkeergarage Spui.
Dekking voorzien
Toelichting voorziene dekkingsbron Saldo PM
€ -11.367
€ 11.367
-
Rijksdekking voorzien
€ -300
€ 300
-
Eigen middelen programma
€ -300
-
€ -300
€ -11.967
€ 11.667
€ -300
€ -400
-
€ -400
€ -1.620
-
€ -1.620
€ -502
€ 502
-
€ -2.522
€ 502
€ -2.020
Dekking in beginsel uit eigen middelen programma
PM € -400
-
€ -400
€ -100
-
€ -100
€ -550
€ 550
-
€ -1.050
€ 550
€ -500
€ -1.285
€ 1.535
€ 250
Rijksdekking voorzien
Rijksdekking voorzien en mogelijke lagere VPB aangifte over 2021
12
Programma
Effect
Minder baten toeristenbelasting Stijging oninbaar Lagere baten Meer kosten Jaarrekeningcontrole
Toelichting effect Door de coronamaatregelen en (gedeeltelijke) lockdown is de toeristensector getroffen. N.b. dit effect is bovenop 3 mln. die reeds in de begroting is verwerkt voor 2021. In totaal wordt een inkomstenderving van 5,6 mln. verwacht. Mogelijke stijging van oninbare bedragen m.b.t. toeristenbelasting. Lagere baten openbare ruimte. Inhuur medewerkers om meer werk uit te voeren. Extra kosten jaarrekeningcontrole wegens COVID-19 maatregelen.
Totaal programma 15. Financien 16
Kosten Corona campagne Campagne en coördinatie. Extra kosten en inzet Er is extra capaciteit nodig en er worden extra ICT kosten bedrijfsvoering gemaakt. Minder huurbaten
Huurkorting diverse locaties.
Totaal programma 16. Overhead Diverse Eindtotaal
Vertraging projecten
Bedragen x € 1000
Toelichting voorziene dekkingsbron
Bruto effect
Dekking voorzien
Saldo
€ -2.600
€ 2.600
-
Rijksdekking voorzien
PM € -800
-
€ -800
€ -50
-
€ -50
€ -4.735
€ 4.135
€ -600
€ -150
-
€ -150
€ -2.960
€ 820
€ -28
€ 28
€ -3.138
€ 848
Projecten lopen vertraging op.
Combinatie eigen middelen programma en Rijksdekking voorzien Dekking in beginsel uit eigen middelen programma € -2.290 € -2.140
PM € -104.968
€ 90.912
€ -14.056
13
Conclusies en vooruitblik De coronacrisis blijft heel 2021 de stad en de gemeente raken. In deze analyse zijn, in navolging van vorig jaar, de directe gevolgen daarvan voor de gemeentelijke begroting in kaart gebracht. Er blijven onzekerheden over de uiteindelijke financiële impact, zeker over het tweede deel van het jaar. Daarmee blijft de financiële impactanalyse een momentopname. Niettemin bevat het een onderbouwd beeld voor de komende periode. Uit de analyse blijkt dat er een mogelijk effect van de coronacrisis is van zo’n € 105 mln. op de gemeentelijke begroting voor 2021 1. Daar staat zo’n € 91 mln. aan dekkingsbronnen van zowel eigen dekkingsmiddelen als (verwachte) dekking van de Rijksoverheid tegenover. De gemeente voert nog gesprekken in G4en VNG-verband met het Rijk over die financiële steun. Het Rijk heeft aangegeven gemeenten in ieder geval over de eerste twee kwartalen van 2021 reëel te blijven compenseren. In de reserve buffer impact coronacrisis is een bedrag van ca. € 22 mln. beschikbaar gesteld voor onvermijdelijke risico’s als gevolg van de coronacrisis in 2021. Dit bedrag is nodig voor de risico’s uit de analyse (inclusief de PM-posten) en risico’s met betrekking tot de te ontvangen rijksvergoedingen. Op basis van de huidige inzichten voldoet de risicoreservering.
Er is nu geen aanleiding deze buffer voor 2021 op te hogen, tegelijk is – gezien de gemelde risico’s - nu geen ruimte in de risicoreservering voor 2021 om vrij te laten vallen of anderszins aan te wenden. De daadwerkelijke financiële impact van de coronacrisis voor de gemeente in 2021 zal ongetwijfeld nog flink afwijken. Naar mate we meer inzicht krijgen in de financiële gevolgen, kan de analyse nog worden bijgesteld en kunnen de PM-posten worden ingevuld. De komende periode zullen we het verloop van de coronacrisis strak monitoren en de analyse bijstellen als daar aanleiding toe is. Zo houden we de communicatie van het Rijk goed in de gaten en kijken we naar de keuzes die zij maakt, bijvoorbeeld in de meicirculaire en bij de miljoenennota op Prinsjesdag. De raad wordt daar periodiek over geïnformeerd. Het eerstvolgende moment is bij de ontwerpbegroting 2022-2025 (inclusief begrotingsactualisatie 2021), die in september wordt aangeboden. Hierin worden actuele inzichten van de financiële effecten en de dekking toegelicht en verwerkt.
1
In de impactanalyse zijn de kosten die de gemeente in 2021 maakt voor de uitvoering van de overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (€ 50-75 mln.) en de kosten voor de GGD met betrekking tot testen en traceren van corona en het vaccineren (€ 70 mln.) niet meegeteld. Hier staat in beginsel een kostendekkende vergoeding tegenover. Een risico m.b.t. de toereikendheid van de vergoeding TOZO vormt wel onderdeel van de analyse.
14