RIS308813 VWS-impulsmiddelen maatschappelijk opvang

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Bert van Alphen Wethouder van Sociale zaken en Werk

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW10092072 RIS308813 Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

Contactpersoon

M. Overgaag Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

25 mei 2021

Mariska.overgaag@denhaag.nl

Onderwerp

VWS-impulsmiddelen Maatschappelijke Opvang

Geachte voorzitter, Voor de aanpak van dak- en thuisloosheid in Nederland heeft het kabinet voor 2020 en 2021 landelijk € 200 miljoen beschikbaar gesteld. De aanleiding voor deze landelijke impuls is de verdubbeling van het aantal dak- en thuislozen sinds 2009. Deze groei heeft ertoe geleid dat de gemeente Den Haag – samen met de andere G4 gemeenten – op 25 oktober 2019 een brandbrief (RIS303803) heeft geschreven aan de minister-president, de ministers Ollongren en Hoekstra en de staatssecretarissen Blokhuis en Van Ark. Het ministerie van VWS heeft vervolgens besloten om bij te dragen aan de oplossing van het probleem door geld beschikbaar te stellen. Den Haag heeft als centrumgemeente € 16,2 miljoen ontvangen op basis van de ingediende plannen, die voor zowel de stad als de regiogemeenten gelden. Dit geld wordt ingezet voor projecten die bijdragen aan het terugdringen van het aantal dak- en thuislozen, met de ambitie: ‘Een toekomst begint met een thuis; We streven ernaar dat alle Haagse burgers een dak boven hun hoofd hebben. Primair in een eigen huis, dan wel in het eigen netwerk en in nood bij de Haagse maatschappelijke opvang. Binnen zes maanden helpen wij iemand op weg naar een passend (t)huis.’ In Den Haag wordt hiervoor gewerkt met het Tienpuntenplan Maatschappelijke Opvang (MO).

Dit plan is doorontwikkeld naar een integrale aanpak voor de maatschappelijke opvang (RIS301432) met drie pijlers: 1) het voorkomen van instroom, 2) het verbeteren van de huidige opvang en 3) het verhogen van de uitstroom. De tijdelijke extra middelen worden aan de hand van deze drie pijlers ingezet voor Den Haag en haar regiogemeenten. Hiermee wordt een extra impuls gegeven aan de ambities in de Haagse aanpak van dakloosheid. Integrale samenwerking Om dakloosheid aan te kunnen pakken en voldoende en kwalitatief goede huisvesting voor zorgdoelgroepen te kunnen realiseren is er een samenwerking georganiseerd tussen de betrokken wethouders, de diverse gemeentelijke diensten en de regio. Het terugdringen van dakloosheid en het realiseren van voldoende huisvesting voor zorgdoelgroepen is van groot belang. Met name vanuit de portefeuilles MO, Zorg en Wonen, maar ook vanuit Veiligheid en Leefbaarheid wordt samengewerkt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW10092072

De hierboven beschreven ambities en de bijbehorende projecten sluiten aan op de Taskforce Huisvesting Zorgdoelgroepen. U wordt binnenkort geïnformeerd over de extra inzet op huisvesting voor o.a. zorgdoelgroepen In deze brief informeer ik u over de verschillende projecten die we willen realiseren met de VWSimpulsmiddelen. Dit gebeurt aan de hand van de drie pijlers uit het programma MO. Over de resultaten wordt u via periodieke voortgangsrapportages MO geïnformeerd. Voorkomen instroom Deze pijler richt zich op tijdige inzet ter voorkoming van dakloosheid door dienstverlening met maatwerk te leveren waarbij de focus ligt op het creëren van toekomstperspectief en het voorkomen van terugval door goede nazorg. Om deze doelen te bereiken wordt in totaal € 3,98 miljoen ingezet vanuit de VWS-impulsmiddelen. Een deel van deze projecten behoort tot het Actieprogramma Jongeren, waarover u al geïnformeerd bent (RIS307572). Dit actieprogramma maakt integraal onderdeel uit van de brede Haagse aanpak tegen dakloosheid. Vanuit de VWS- impulsmiddelen wordt een bijdrage geleverd aan de volgende projecten. Uit het actieprogramma dak- en thuisloze jongeren: We geven alle dak- en thuisloze jongeren een briefadres. Jongeren in de maatschappelijke opvang of jongeren met een uitkering krijgen al langer een briefadres.

Aanvullend gaat het daklozenloket briefadressen verstrekken aan jongeren die in hun netwerk verblijven, maar zich daar niet kunnen inschrijven. Zo zorgen wij dat zij geen administratieve problemen krijgen en zelfstandig of met hun begeleider hun situatie kunnen verbeteren. We maken informatie voor jongeren die dak- of thuisloos zijn makkelijk toegankelijk. Informatie moet goed toegankelijk en begrijpelijk zijn voor jongeren die (dreigend) dak- of thuisloos zijn. Samen met het Jongeren Informatie Punt (JIP) zorgen we voor laagdrempelige toegang tot informatie over dakloosheid. Jongeren moeten weten waar zij naartoe kunnen wanneer zij dakloos dreigen te worden en wat er voor hen mogelijk is. We geven 100 dak- of thuisloze jongeren tussen 18-21 jaar een stabiel inkomen waarmee zij zonder stress aan hun toekomst kunnen bouwen. Voor jongeren tot 21 jaar zijn de ouders normaal gesproken onderhoudsplichtig. De bijstand is hierop afgestemd. Dat komt niet overeen met de dagelijkse realiteit van dakloze jongeren die geen beroep kunnen doen op hun ouders en ook binnen het eigen netwerk geen oplossing kunnen vinden. In deze pilot krijgen 100 dak- en thuisloze jongeren tussen 18 en 21 jaar een stabiel inkomen. Het doel is dat deze jongeren binnen deze stabiele situatie met begeleiding werken aan hun toekomst en financiële onafhankelijkheid.

Dat kan bijvoorbeeld door te gaan werken of in aanvulling op een studie een bijbaan te hebben. We zorgen dat jongeren iemand hebben waarop ze terug kunnen vallen. Hiervoor zetten we jongerenregisseurs en jongerenbuddy’s in. De jongeren uit het jongerenpanel geven aan dat zij behoefte hebben aan iemand waarop zij terug kunnen vallen. De jongere kan altijd bij deze persoon terecht. Voor jongeren is er een maatwerkbudget om hun toekomstplan te realiseren. De jongerenregisseurs kunnen voor 50 dak- en thuisloze jongeren maatwerkbudget inzetten om nieuwe mogelijkheden te creëren en samen met de jongeren zijn/haar toekomstplan te realiseren.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW10092072

Naast het Actieprogramma Jongeren wordt er binnen deze pijler ingezet op de volgende projecten: Daklozenperspectiefaanpak. Op basis van de ervaringen vanuit het – door het Schuldenlab070 ontwikkelde – Jongerenperspectieffonds, wordt er een aanpak ontwikkeld voor volwassen dak- en thuislozen. Het idee is dat zij geholpen worden bij het zelf opstellen van een persoonlijk perspectiefplan waarin de verschillende leefgebieden opgenomen zijn. De nadruk van deze aanpak ligt bij het schuldenzorgvrij maken van de deelnemers. Deze aanpak gaat naar verwachting in het tweede kwartaal van 2021 van start. Daklozenloket Zoetermeer. Het daklozenloket Zoetermeer dient als voorportaal voor het regionale daklozenloket in Den Haag. Hierdoor kunnen (dreigend) dakloze Zoetermeerse inwoners lokaal terecht. Aanpak voorkomen huisuitzetting voor Den Haag en Zoetermeer. Deze aanpak is gericht op het voorkomen van uithuiszettingen van sociaal kwetsbaren vanwege huurschuld. Dankzij de bemiddeling van het Multidisciplinair Team (MDT) tussen burger en corporaties worden uitruimingen voorkomen, hetgeen de druk op de maatschappelijke opvang vermindert. In deze aanpak kijkt het MDT ook naar andere leefgebieden en zorgt voor een warme overdracht naar die dienstverlening die noodzakelijk is voor de burger. Stimuleren kamerverhuur aan daklozen.

Om het verhuren van een kamer aantrekkelijker te maken wordt er binnen dit project geëxperimenteerd met de volgende mogelijkheden: 1) gebruik maken van een fiscale vrijstelling voor kamerverhuur, 2) een vrijwilligersvergoeding van € 170,- per maand voor hoofdbewoners met een bijstandsuitkering. Medebewonersnorm. Gezien de problemen die uitkeringsgerechtigden ervaren met de kostendelersnorm zijn wij, zoals u bekend, in gesprek met het ministerie van SZW om naar alternatieven te kijken. Over de ontwikkeling van de medebewonersnorm wordt u op korte termijn geïnformeerd. Verbeteren opvang Deze pijler richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van de maatschappelijke opvang door opvang kleinschalig te maken. Daarnaast richt het zich op voldoende beschikbaarheid van opvang. Om deze doelen te bereiken wordt in totaal € 1,93 miljoen ingezet vanuit de VWS-impulsmiddelen. Vanuit de VWS- impulsmiddelen wordt een bijdrage geleverd aan de volgende projecten: Villex gezinsopvang. 10 tot 20 extra opvangplekken in een nieuwe, kleinschalige vorm van opvang voor dakloze gezinnen en zwangere vrouwen. 24-uursopvang voor jongeren (Actieprogramma Jongeren). De opvang moet een stabiele plek zijn waar jongeren tot rust kunnen komen en van waaruit ze snel doorstomen naar een (tijdelijke) woonplek.

Wanneer jongeren overdag niet terecht kunnen in de opvang zorgt dit voor stress (vaak met als gevolg verlies van werk of stoppen met school). De ambitie is 24-uurs opvang en na maximaal 3 maanden doorstromen naar een (tijdelijke) woonplek. Opvangvoorziening voor dak- en thuislozen met GGZ problematiek. De huidige noodopvang is gedeeltelijk bezet door mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen. Deze mensen kunnen nergens anders terecht en verblijven daardoor noodgedwongen langdurig in de maatschappelijke opvang – die hier niet op is ingericht. De gemeente organiseert in april 2021 een Design Sprint met partners om tot een oplossing te komen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW10092072

Verhogen uitstroom Deze pijler richt zich op het vergroten van tijdelijke huisvestingscapaciteit voor zelfstandige bewoning, het toevoegen van locaties met duurzaam huisvestingsperspectief en het verhogen van het aantal uitstroomplekken in de bestaande woonvoorraad. Het verhogen van uitstroom (woonplekken) heeft hoge prioriteit. Dit vraagt vaak om grote investeringen en daarom wordt het grootste deel van het VWS-budget hiervoor ingezet. Een van de grootste knelpunten in de huidige maatschappelijke opvang is immers het gebrek aan uitstroommogelijkheden. Er zijn onvoldoende woningen, waardoor de (nood)opvang verstopt is geraakt, ook met mensen die daar niet (meer) thuishoren. Economisch daklozen en mensen die inmiddels zelfredzaam genoeg zijn om zelfstandig te wonen komen de opvang niet uit. Er zijn jarenlange wachtlijsten voor sociale huurwoningen. Investeren in het verhogen van de uitstroom zorgt ervoor dat er weer ruimte ontstaat in de opvang. Om deze doelen te bereiken wordt in totaal € 9,16 miljoen ingezet vanuit de VWS-impulsmiddelen, aan de volgende projecten: -

-

-

-

Ontwikkelen van 200 flexwoningen. Eind 2018 is de taskforce huisvesting zorgdoelgroepen opgericht om de uitstroom uit MOvoorzieningen naar zelfstandig wonen te bevorderen. In de meest recente voortgangsrapportage Huisvesting zorgdoelgroepen (RIS306937), bent u geïnformeerd over de lopende projecten en initiatieven. De taskforce heeft aanvullende maatregelen genomen die ervoor moeten zorgen dat de ambitie uit het coalitieakkoord – namelijk het oplossen van het tekort aan door- en uitstroomplekken – gehaald wordt. Het ontwikkelen van ''flexwoningen'' op tijdelijk beschikbare locaties is een belangrijke oplossingsrichting. Er zijn op dit moment enkele locaties in beeld. Met de middelen vanuit VWS wordt het mogelijk om op deze locaties in totaal zo'n 200 flexwoningen te realiseren, waarmee de wachtlijsten voor de MO op de korte termijn verkleind kunnen worden. (Her)ontwikkelen van HWW panden. Dit project beoogt een Maatschappelijke Alliantie te realiseren waarbij op korte termijn woonruimte voor de MO wordt gecreëerd. Devjo tiny houses bij sportverenigingen. Met dit project worden er voor en door daklozen tiny houses gerealiseerd bij Haagse sportverenigingen. Zij participeren bij het creëren van hun eigen woonruimte. De bewoner van zo’n tiny house is een aantal uren per week actief als vrijwilliger voor de sportvereniging. Verhuisbox.

De verhuisbox voorkomt dat mensen – die geïnteresseerd zijn in het verhuizen naar een andere gemeente – vastlopen in de verdeling van verantwoordelijkheden en regels tussen de nieuwe gemeente en de vertrekgemeente. Hierdoor kunnen dak- en thuislozen die elders meer kansen zien in het opbouwen van hun bestaan, geholpen worden met de eerste maand borg, verhuiskosten, etc.

Tot slot De bovenstaande lijst met projecten wordt mogelijk in de komende periode nog uitgebreid. Een aantal potentiële projecten heeft namelijk nog verdere uitwerking nodig; dat gaan we samen met partners in de stad en regio oppakken. Het doel van alle projecten is het aanpakken van de dak- en thuislozenproblematiek. Daar wordt met veel mensen uit de stad en binnen de gemeente met enorm veel inzet en enthousiasme aan gewerkt. Er moet nog heel veel gebeuren, maar met de VWSimpulsmiddelen kunnen we de komende tijd mooie stappen zetten. Met vriendelijke groet, wethouder van Sociale Zaken en Werk, Bert van Alphen

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW10092072

5/5