RIS308778 Beantwoording SV Bijstand psychiatrische patiënten

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

31 augustus 2021

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van raadsleden mevrouw Arp en mevrouw Holman, luidend ‘Bijstand psychiatrische patiënten’.

SZW/10145131 RIS308778

De raadsleden mevrouw Arp en mevrouw Holman hebben op 18 mei 2021 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht, luidend ‘Bijstand psychiatrische patiënten’. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In een opiniestuk van het Parool van 12 mei 20211 wordt omschreven hoe mensen met psychische problemen hun bijstand kunnen kwijtraken, zodra zij gedwongen worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Dit komt voort uit de Participatiewet. Hiervoor in de plaats moeten zij bijzondere bijstand aanvragen, wat weer zes tot acht weken in beslag kan nemen. De opinieschrijvers pleiten voor het niet onverkort uitvoeren van lid 1 van artikel 13 van de Participatiewet en in gesprek te treden met GGZ-instellingen over de vormgeving van deze wet. 1.

Kan het college aangeven hoe de gemeente Den Haag omgaat met dit artikel van de participatiewet, ook met betrekking tot de communicatie richting patiënten?

De Participatiewet schrijft voor dat er geen recht op (reguliere) bijstand is voor degene aan wie rechtens zijn vrijheid is ontnomen (artikel 13, eerste lid). Hieronder vallen ook mensen die gedwongen worden opgenomen op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten (Wzd). Ten behoeve van het kunnen doorbetalen van woonkosten voor deze bijzondere groep moet een bijstandsgerechtigde bijzondere bijstand aanvragen. Ook voor het kunnen doorbetalen van de zorgpremie moet nog bijzondere bijstand worden aangevraagd. De gemeente Den Haag ontzorgt de psychiatrische patiënt die gedwongen wordt opgenomen, door de reguliere bijstandsuitkering om te zetten in een bijzondere bijstandsuitkering voor levensonderhoud. Deze uitkering is hoog genoeg om de kosten van de zorgverzekering en persoonlijke verzorging te betalen. Dit betreft de uitkeringsnorm voor vrijwillige opname in een inrichting (artikel 24 Participatiewet). De betrokkene (of zijn wettelijke vertegenwoordiger) hoeft dit dus niet zelf te regelen. Daarnaast zorgt de gemeente Den Haag dat ten behoeve van de bijstandsgerechtigde met een woning direct bijzondere bijstand wordt aangevraagd voor woonkosten, zodra hij of zij wordt opgenomen in een inrichting. 2.

Hoe vaak wordt de bijstand stopgezet vanwege een gedwongen opname, hoe vaak was dit Bijvoorbeeld het geval in 2020?

De bijstandsuitkering wordt in verband met een gedwongen opname niet stopgezet, alleen omgezet van reguliere bijstand naar bijzondere bijstand voor levensonderhoud. In 2020 is 27 maal een lopende reguliere bijstandsuitkering gewijzigd in een bijzondere bijstandsuitkering levensonderhoud voor gedwongen opname in een inrichting.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10145131

3.

Kan het college aangeven hoe het contact met GGZ-instellingen is over de wijze waarop de Gemeente dit artikel van de Participatiewet in de praktijk brengt en zijn hier duidelijke afspraken over gemaakt?

Doorgaans geeft een instelling aan de gemeente door dat een bijstandsgerechtigde gedwongen is opgenomen, met de startdatum en, indien mogelijk de geschatte duur van de opname. De instelling geeft deze informatie altijd met toestemming van de bijstandsgerechtigde of van diens wettelijke vertegenwoordiger. De gemeente geeft dan aan dat de reguliere bijstandsuitkering wordt omgezet in een bijzondere bijstandsuitkering voor levensonderhoud en dat er nog gegevens nodig zijn voor de aanvraag van bijzondere bijstand voor woonlasten (indien er sprake is van een woning). De contacten met instellingen hebben altijd betrekking op de specifieke situatie van individuele patiënten. 4.

Hoelang duurt het voordat in dit soort gevallen de bijzondere bijstand wordt toegekend en wordt hierbij rekening gehouden met de bijzondere persoonlijke (psychische) omstandigheden?

De Bijzondere bijstand voor levensonderhoud en de bijzondere bijstand voor woonlasten worden zo spoedig mogelijk verstrekt, in elk geval binnen één maand na opname. De hoogte van de bijzondere bijstand voor woonlasten is maatwerk. Mogelijk heeft de betrokkene moeite met het leveren van alle bewijsstukken, die nodig zijn om de hoogte van de bijzondere bijstand voor woonlasten vast te stellen. Dan gaan we in alle redelijkheid uit van de wel aangeleverde bewijsstukken. We vragen de overige bewijsstukken dan later op. Bij het ontbreken van informatie over de woonlasten kan altijd het minimale wettelijke bedrag aan woonlasten verstrekt worden. 5.

Hoe lang duurt het voordat de gewone bijstand weer wordt toegekend nadat dit is stopgezet na een gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis en wordt hierbij rekening gehouden met de bijzondere persoonlijke (psychische) omstandigheden?

De eerder lopende reguliere bijstandsuitkering wordt per direct weer omgezet vanaf de datum dat de betrokken bijstandsgerechtigde de instelling verlaat, indien hij/zij weer naar de eerdere leefsituatie teruggaat. In een aantal gevallen vindt continuering plaats van het verblijf in een instelling op vrijwillige basis. Dan wordt een bijstandsuitkering voor vrijwillig verblijf in een inrichting (artikel 24 Participatiewet) verstrekt. Ook kan het voorkomen, dat de betrokkene naar een andere leefsituatie (zoals inwonen bij een mantelzorger) gaat. Daarom wordt er altijd, in overleg met de betrokkene, gekeken naar diens persoonlijke omstandigheden na beëindiging van de gedwongen opname. 6.

Is het college het met de SP en PvdA eens dat het niet eerlijk is dat de bijstand van Psychiatrische patiënten wordt gestopt bij een gedwongen opname in een psychiatrische Instelling terwijl dit bij een gewoon ziekenhuisopname niet het geval is? Zo nee, waarom niet?

Het college is van mening dat alle inwoners goed ondersteund moeten worden of zij nu in een psychiatrische instelling of in een ziekenhuis verblijven. Om mensen te helpen die te maken hebben met een gedwongen opname zet Den Haag de reguliere bijstand om in een bijstand voor levensonderhoud.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10145131

7.

Is het college het met de SP en PvdA eens dat deze wet kan zorgen voor meer zorgmijders, aangezien deze groep haar bijstand kan kwijtraken en daarmee dus mogelijk later aan de bel trekt? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat het college hieraan doen?

Door het beleid waarbij we de betreffende bijstandsgerechtigde zo snel mogelijk bijzondere bijstand verlenen na gedwongen opname in een inrichting, gaan wij er van uit dat deze wet niet voor meer zorgmijders in de gemeente Den Haag leidt. Inmiddels is er in de Tweede Kamer op 8 juni jl. een amendement op de Wijziging van de Wvvg en de Wzd aangenomen. Dit amendement regelt dat bij gedwongen opname het recht op bijstand behouden blijft. Dit betekent dat ook de Participatiewet op dit punt gewijzigd wordt (artikel 13 Participatiewet). Naar verwachting zal die wetswijziging op of vóór 1 januari 2022 in werking treden. Voor de gemeente Den Haag verandert er door die wetswijziging inhoudelijk niets aan de bijstandsverstrekking voor de deze groep. Alleen zal dan geen bijzondere bijstand levensonderhoud, maar reguliere bijstand verstrekt worden (beiden ter hoogte van de norm voor vrijwillige opname in een inrichting). Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

(1) Zie bijlage

3/3