RIS308732 Bijlage 2

Ontwerp Jaarstukken 2020

1.4

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2

Aanbieding ............................................................................................................................................... 4 Inleiding.............................................................................................................................................. 4 Leeswijzer .......................................................................................................................................... 5

2 2.1 2.2 2.3 2.4

Jaarrekening in één oogopslag ............................................................................................................... 6 Algemeen ........................................................................................................................................... 6 Jaarrekeningresultaat ........................................................................................................................ 6 Vermogenspositie .............................................................................................................................. 7 Wet normering topinkomens .............................................................................................................. 7

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Jaarverslag .............................................................................................................................................. 8 Realisatie programma’s ..................................................................................................................... 8 Programma Toetsing en Vergunningverlening .................................................................................. 8 Programma Toezicht en Handhaving .............................................................................................. 11 Kwaliteitscriteria VTH ....................................................................................................................... 13 Klanttevredenheidsonderzoek ......................................................................................................... 15

4 Paragrafen ............................................................................................................................................. 16 4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 16 4.1.1 Weerstandscapaciteit ...................................................................................................................... 17 4.1.2 Risicoanalyse ................................................................................................................................... 17 4.1.3 Beheersmaatregelen ....................................................................................................................... 17 4.1.4 Impact COVID-19 virus .................................................................................................................... 18 4.1.5 Ratio................................................................................................................................................. 18 4.1.6 Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer ........................................................................ 19 4.2 Financiering .....................................................................................................................................

19 4.2.1 Schatkistbankieren .......................................................................................................................... 19 4.2.2 Kasgeldlimiet en de renterisiconorm ............................................................................................... 19 4.2.3 Kredieten.......................................................................................................................................... 19 4.3 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 21 4.3.1 Personeel en organisatie ................................................................................................................. 21 4.3.2 Klachten handelen ODH .................................................................................................................. 22 4.3.3 Informatisering en automatisering ................................................................................................... 23 4.3.3.1 Informatiebeveiliging en AVG .......................................................................................................... 23 4.3.3.2 Digitale informatievoorziening .........................................................................................................

23 4.4 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 25 5 Jaarrekening .......................................................................................................................................... 26 5.1 Programmaverantwoording ............................................................................................................. 26 5.1.1 Toelichting programma’s ................................................................................................................. 26 5.1.2 Programma Toetsing en Vergunningverlening ................................................................................ 26 5.1.3 Programma Toezicht en Handhaving .............................................................................................. 26 5.1.4 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................... 27 5.1.4.1 Deelnemersbijdragen ....................................................................................................................... 27 5.1.4.2 Additionele projecten .......................................................................................................................

28 5.1.4.3 Overige opbrengsten ....................................................................................................................... 29 5.1.5 Overhead ......................................................................................................................................... 29 5.1.6 Onvoorzien....................................................................................................................................... 29 5.1.7 Mutaties reserves ............................................................................................................................ 29 5.2 Overzicht incidentele lasten en baten .............................................................................................. 30 6 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................................. 32 6.1 Wet- en regelgeving ......................................................................................................................... 32 6.2 Algemene waarderingsgrondslagen ................................................................................................ 32 6.3 Activa ...............................................................................................................................................

32 6.3.1 Materiële vaste activa ...................................................................................................................... 32 6.3.2 Vlottende activa ............................................................................................................................... 32 6.4 Passiva ............................................................................................................................................ 33 6.4.1 Eigen vermogen ............................................................................................................................... 33 6.4.2 Vlottende passiva ............................................................................................................................ 33 2 / 68

7 Balans en toelichting ............................................................................................................................. 34 7.1 Balans .............................................................................................................................................. 34 7.2 Toelichting op de balans .................................................................................................................. 34 7.2.1 Vaste activa ..................................................................................................................................... 34 7.2.2 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar ..................................................... 35 7.2.3 Liquide middelen .............................................................................................................................. 35 7.2.4 Overlopende activa .......................................................................................................................... 35 7.2.5 Eigen vermogen ............................................................................................................................... 35 7.2.6 Voorzieningen ..................................................................................................................................

35 7.2.7 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar ................................ 36 7.2.8 Overlopende passiva ....................................................................................................................... 36 7.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ...................................................................................... 37 8

Besluit Algemeen Bestuur ..................................................................................................................... 38

9 Bijlagen .................................................................................................................................................. 39 9.1 Exploitatierekening .......................................................................................................................... 39 9.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld .................................................................... 41 9.3 BBV-informatie ................................................................................................................................. 42 9.4 Wet normering topinkomens ............................................................................................................ 44 9.5 Kwantitatieve verantwoording realisatie programma’s .................................................................... 45 9.5.1 Programma T&V .............................................................................................................................. 45 9.5.1.1 Milieu-inrichtingen ............................................................................................................................ 45 9.5.1.2 Bodem & Ondergrond ......................................................................................................................

45 9.5.1.3 Natuurbescherming ......................................................................................................................... 46 9.5.1.4 Milieu & RO ...................................................................................................................................... 47 9.5.1.5 Overige taken .................................................................................................................................. 47 9.5.1.6 Kritische Prestatie Indicatoren T&V ................................................................................................. 49 9.5.2 Programma T&H .............................................................................................................................. 52 9.5.2.1 Toezicht ........................................................................................................................................... 52 9.5.2.2 Overlast............................................................................................................................................ 52 9.5.2.3 Duurzaamheid ................................................................................................................................. 54 9.5.2.4 Handhaving ......................................................................................................................................

54 9.5.2.5 Overige taken .................................................................................................................................. 55 9.5.2.6 Totaalbeeld ...................................................................................................................................... 55 9.5.2.7 Kritische Prestatie Indicatoren T&H ................................................................................................. 55 9.6 Totaalbeeld raming en realisatie werkplannen in uren .................................................................... 58 9.7 Raming en realisatie werkplan T&V ................................................................................................ 59 9.8 Raming en realisatie werkplan T&H ................................................................................................ 62 10

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ........................................................................... 66

11

Begrippen- en afkortingenlijst ................................................................................................................ 67

3 / 68

1 Aanbieding 1.1 Inleiding Voor u ligt de jaarstukken 2020. 2020 is een bijzonder jaar geweest voor de ODH. Na een intensieve start van het jaar waarbij de agenda voor een groot deel beheerst werd door de stikstofproblematiek, werd Nederland in maart geconfronteerd met een pandemie die we als maatschappij nooit eerder hebben meegemaakt. Dit heeft geleid tot een reeks maatregelen om de negatieve gevolgen van het COVID-19 virus voor de volksgezondheid te beperken. Essentieel daarbij stond het uitgangspunt om zoveel mogelijk vanuit huis te gaan werken. De ODH heeft snel geschakeld en is in één weekend overgegaan naar een systeem van collectief thuiswerken en is hierbij gefaciliteerd door een robuuste digitale omgeving. In de periode tot juni is vervolgens ook noodgedwongen het toezicht buitenshuis aangepast en beperkt gebleven tot fysiek toezicht in situaties met acuut of aanzienlijk gevaar voor de leefomgeving en veiligheid. Alle andere vormen van toezicht waren in die periode “op afstand”. Vanaf half juni is het reguliere toezicht weer opgepakt onder stringente protocollaire voorwaarden. De accenten hebben daarbij toen ook anders gelegen. Er heeft bijvoorbeeld ten opzichte van een “normaal” jaar aanmerkelijk minder toezicht plaatsgevonden bij horecagelegenheden.

Het invoeren van een mix van administratief en fysiek toezicht (buiten de periode van half maart tot half juni) heeft ervoor gezorgd dat er geen achterstanden van betekenis zijn ontstaan. Op de werkgebieden advies, toetsing en vergunningen is 2020 zelfs een zeer productief jaar geweest. Er hebben namelijk t.o.v. de primaire begroting in de loop van het jaar diverse intensiveringen plaats gevonden op met name het werkveld van de Wet natuurbescherming. Zo heeft het bijzondere jaar 2020 uiteindelijk niet geleid tot significante afwijkingen in het aantal geleverde producten en diensten. De medewerkers van de dienst hebben ondanks deze soms lastige werkomstandigheden een mooi resultaat neergezet. Zo is duidelijk geworden dat de ODH tegen een stootje kan en staat als een huis. Ze heeft bewezen zich goed aan te kunnen passen aan drastisch gewijzigde omstandigheden. Afgelopen jaar zijn de voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet ook voortgezet ondanks de voortdurende onzekerheid over het moment van invoering en alle eerdere uitstelmomenten. Zo is het op het moment van schrijven van deze tekst (begin februari) nog steeds onduidelijk of de invoeringsdatum van 1-1-2022 blijft staan. De voorbereidingen bij de ODH gaan vooralsnog gewoon door en het lijkt mogelijk op tijd de noodzakelijke voorzieningen te realiseren zoals de aansluiting op het landelijke DSO netwerk.

In het afgelopen jaar zijn maatregelen getroffen om het thuiswerken te faciliteren. Omdat de ervaringen met het thuiswerken zich lijken te ontwikkelen tot structureel meer thuiswerken in de toekomst na COVID-19, is voor alle medewerkers afgelopen jaar een thuiswerkfaciliteit gecreëerd. De dienst heeft in het kader van haar digitaliseringsopgave het afgelopen jaar ook de mogelijkheden verkend voor een nieuw zaaksysteem als vervanger van SquitXO. Tevens zijn er stappen gezet naar meer toekomstbestendige oplossingen voor data en documenten beheer. De extra inzet op ziekteverzuim heeft ook duidelijk zijn vruchten afgeworpen en het verzuimpercentage is fors teruggelopen. Anno januari 2021 ligt het percentage onder de streefnorm van 4,5%. Samengevat is 2020 een intensief jaar geweest met goede resultaten en is de dienst klaar voor de toekomst en vol ambitie om haar kennis en expertise blijvend in te zetten ook in de periode na COVID-19.

4 / 68

1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 vindt u een samenvatting van de financiële verantwoording van de jaarrekening. In hoofdstuk 3 is het jaarverslag opgenomen en hoofdstuk 4 behandelt de paragrafen. Hoofdstuk 5 behandelt de jaarrekening en in hoofdstuk 6 zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling opgenomen. In hoofdstuk 7 is de balans met toelichting opgenomen, waarna in hoofdstuk 8 het besluit van het Algemeen Bestuur is opgenomen. De bijlagen zijn in hoofdstuk 9 opgenomen, waarna in hoofdstuk 10 de controleverklaring van de onafhankelijke accountant is opgenomen. De jaarrekening wordt afgesloten met een begrippen- en afkortingenlijst.

5 / 68

2 Jaarrekening in één oogopslag 2.1 Algemeen Dit hoofdstuk geeft voor de programma’s Toetsing en Vergunningverlening (T&V) en Toezicht en Handhaving (T&H) de realisatie op de begroting 2020 weer. In paragraaf 2.2 wordt het jaarrekeningresultaat op programmaniveau weergegeven en in paragraaf 2.3 wordt de verkorte balans van de ODH weergegeven om inzicht te geven in de vermogenspositie.

2.2 Jaarrekeningresultaat Tabel 1 Programmaverantwoording Omschrijving

Realisatie 2019

1 Programma Toetsing en Vergunningverlening 2 Programma Toezicht en Handhaving Totaal lasten programma's

7.616.318 6.751.905 14.368.223

7.084.300 6.849.700 13.934.000

-86.900 110.000 23.100

3 Algemene dekkingsmiddelen 4 Overhead 5 Heffing Vpb 6 Onvoorzien Saldo van baten en lasten

-23.115.891 9.010.468 0 0 262.800

-22.797.000 8.817.900 0 45.100 0

7

Primitieve begroting 2020

Wijzigingen VJN 2020

Wijzigingen NJN 2020

Overdracht asbesttaken

Administratieve wijzigingen t/m NJN

Begroting na NJN

Administratieve Begroting 2020 wijzigingen na NJN na wijziging

Realisatie 2020

Verschil 2020

29.600 -151.400 -121.800

77.400 66.800 144.200

1.705.100 187.300 1.892.400

8.809.500 7.062.400 15.871.900

924.800 69.000 993.800

9.734.300 7.131.400 16.865.700

8.979.950 7.158.884 16.138.834

754.350 -27.484 726.866

-150.700 127.600 0 0 0

-10.200 132.000 0 0 0

-214.300 70.100 0 0 0

-2.274.900 382.500 0 0 0

-25.447.100 9.530.100 0 45.100 0

-1.293.200 299.400 0 0 0

-26.740.300 9.829.500 0 45.100 0

-25.965.727 9.826.893 0 0 0

-774.573 2.607 0 45.100 0

Mutaties reserves

Stortingen reserves AR: resultaat jaarrekening 2018 Onttrekking reserves AR: saldo jaarrekening 2018 AR: egalisatie deelnemersbijdrage Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat

41.916

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-167.316 -137.400 -262.800

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Resultaatbestemming De jaarrekening 2020 sluit met een onverdeeld positief rekeningresultaat van € 483.451. Bij besluit van 26 juni 2019 heeft het Algemeen Bestuur (AB) besloten met ingang van 2019 over te gaan tot een systeem van nacalculatie. Afrekening vindt plaats op basis van het werkelijk aantal bestede uren en het werkelijk uurtarief en niet op basis van gerealiseerde producten en diensten (output). Een jaarrekeningresultaat wordt om die reden collectief op basis van het werkelijk aantal bestede uren per deelnemer afgerekend. Indien het verschil van de deelnemersbijdrage tussen voor- en nacalculatie zich binnen de bandbreedte van 10% bevindt dan wordt het verschil meegenomen naar een volgend dienstjaar via een vordering of schuld op de balans. Is het verschil van de deelnemersbijdrage tussen voor- en nacalculatie meer dan 10% dan wordt het verschil buiten de bandbreedte van 10% met de deelnemer afgerekend. Het onverdeelde rekeningresultaat van 2020 van € 483.451 is verrekend met de deelnemersbijdrage (zie tabel 17) en toegevoegd aan de balanspost overlopende passiva. Als gevolg daarvan sluit de jaarrekening zonder saldo. In hoofdstuk 5.1 is een nadere toelichting op de programmaverantwoording opgenomen.

6 / 68

2.3 Vermogenspositie Tabel 2 Verkorte balans Activa

31-12-2020

Vaste activa

1.535.483

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. Liquide middelen Overlopende activa TOTAAL ACTIVA

31-12-2019 Passiva

31-12-2020

31-12-2019

1.071.385 272.521

1.071.385 298.074

17.170.351 7.964 1.025.380

1.438.649 Eigen vermogen Voorzieningen Netto-vlottende schulden met een rentetypische 16.539.559 looptijd korter dan één jaar 21.765 429.174 Overlopende passiva

4.190.676

3.951.669

14.204.596

13.108.019

19.739.178

18.429.147 TOTAAL PASSIVA

19.739.178

18.429.147

De post vaste activa geeft de stand van de investeringen in materiële vaste activa na afschrijvingen weer die ten laste zijn gebracht van de door het AB in 2012 beschikbaar gestelde kredieten voor ICT van € 1.685.000 en voor Huisvesting en inventaris van € 354.000. In 2017 heeft het AB voor de vervanging van ICT-investeringen een krediet beschikbaar gesteld van € 2.375.000, waarna in 2018 bij Voorjaarsnota 2018 een aanvullend krediet van € 75.000 is beschikbaar gesteld voor de aanschaf van tablets voor de mobiele toezichtapplicatie. Bij Voorjaarsnota 2020 is het krediet ICT in verband met indexering aangevuld € 202.400. Het totale beschikbaar gestelde krediet ICT bedraagt € 2.652.400. Bij Voorjaarsnota 2019 is het in 2012 beschikbaar gestelde krediet Huisvesting en inventaris in verband met de uitbreiding van de huisvesting verhoogd met € 85.000. Bij Voorjaarsnota 2020 is het krediet Huisvesting en inventaris als gevolg van indexering aangevuld met € 32.700, waardoor het totaal beschikbaar gestelde krediet € 471.700 bedraagt. De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar bestaan met name uit de eind 2020 gefactureerde deelnemersbijdragen over 2021 en de rekeningcourant Schatkistbankieren. De liquide middelen betreft het saldo dat ultimo van het jaar aan banksaldi beschikbaar was.

De in de overlopende activa opgenomen posten hebben betrekking op kosten die in 2020 zijn betaald, maar die betrekking hebben op 2021 alsmede nog te ontvangen bijdragen in de additionele projectkosten. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het onverdeelde rekeningresultaat. Het onverdeelde rekeningresultaat van € 483.451 is op basis van het besluit van het AB van 26 juni 2019 verrekend met de deelnemersbijdrage en toegevoegd aan de balanspost overlopende passiva. De voorzieningen bestaan uit het saldo van de voorziening werkloosheidsuitkeringen. De netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar bestaan voornamelijk uit nog af te dragen BTW, loonheffing, sociale premies en pensioenpremies. De overlopende passiva bestaan uit de over het eerste halfjaar van 2021 bij de deelnemers in rekening gebrachte voorschotbijdragen, de gefactureerde dwangsommen, de verrekening met de deelnemers op basis van nacalculatie en uit nog te nog te ontvangen facturen van in 2020 geleverde goederen en diensten. Meer gedetailleerde informatie is opgenomen onder 7.1 Balans.

2.4 Wet normering topinkomens Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is van toepassing op de ODH. Het voor de ODH toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2020 € 201.000 (het algemene bezoldigingsmaximum). Het WNT-maximum voor de leden van het AB bedraagt voor de voorzitter 15% en voor de overige leden 10% van het bezoldigingsmaximum, berekend naar rato van de duur van het dienstverband. De ODH heeft in 2020 geen topfunctionarissen en leden en voorzitters van interne toezichthoudende organen, waarvan de bezoldiging boven het bezoldigingsmaximum uitkomt. In bijlage 9.4 is de verantwoording van de ODH op grond van de WNT opgenomen.

7 / 68

3 Jaarverslag 3.1 Realisatie programma’s Jaarlijks wordt per deelnemer een werkplan opgesteld als basis voor de uitvoering van vergunningverlening 1, toezicht2 en handhavingstaken (VTH-taken). De taken zijn in 2020 grotendeels uitgevoerd volgens deze werkplannen. Er wordt zaakgericht gewerkt, ondersteund door digitale processen en op basis van de bestuurlijk vastgestelde PDC3 van de omgevingsdiensten in Zuid-Holland. Op de VTH-taken zijn de kwaliteitscriteria van de Wabo van toepassing en de kaders die worden gesteld in de wet VTH. Voorfinanciering vindt plaats op basis van output, dat wil zeggen aan de hand van de per opdrachtgever te leveren producten en diensten. De deelnemersbijdrage is op basis van voorcalculatie vastgesteld. Verantwoording over 2020 vindt conform de bestuurlijke afspraak via nacalculatie op basis van het aantal gerealiseerde uren. Het werkaanbod is voor een groot deel vraag gestuurd en daardoor deels afhankelijk van externe ontwikkelingen en factoren. Het gaat dan vooral om vergunningaanvragen, meldingen, klachten en toezichtresultaten die leiden tot verder toezicht en/of handhaving. In de diverse ambtelijke voortgangsrapportages (juni en september) en de jaarrapportage is aan de deelnemers uitgebreid gerapporteerd over de voortgang van de werkzaamheden per deelnemer.

Indien de daadwerkelijke kentallen (in uren) lopende een uitvoeringsjaar significant afwijken van de kentallen (in uren) van de begroting, wordt hierover tussentijds per deelnemer (ambtelijk) gerapporteerd. Deze afwijkingen worden in de Voorjaars- of Najaarsnota gerapporteerd indien ook sprake is van een effect op de totale deelnemersbijdrage. De kwantitatieve verantwoording (aantallen) is opgenomen in bijlage 9.5 en vindt plaats op basis van de registratie van werkzaamheden in het zaaksysteem.

3.2 Programma Toetsing en Vergunningverlening Het programma T&V bestaat uit de volgende werkvelden: • Milieu-inrichtingen (inclusief asbestsloop) • Bodem & Ondergrond (bodemkwaliteit, grondwater, ontgronding, PMV) • Natuurbescherming • Milieu & RO (lucht, geluid, externe veiligheid, MER) • Overige taken De taken zijn uitgevoerd conform de werkplannen van de individuele deelnemers. Het gaat daarbij om de reguliere wettelijke taakuitvoering (meldingen, toetsingen, vergunningen en beschikkingen) en de opgedragen taken ter ondersteuning van bijvoorbeeld planontwikkeling of MER-procedures. Daarnaast zijn met name op het gebied van bodem, externe veiligheid en geluid op reguliere basis adviestaken verricht voor verschillende opdrachtgevers. Verder zijn veranderingen in regelgeving opgepakt en geïmplementeerd, zoals ontwikkelingen op het vlak van natuurregelgeving en de voorbereiding op de Omgevingswet. In grafiek 1 is een grafische weergave opgenomen van het aantal zaken per werkveld en het aandeel in % van het werkveld van het totaal werkvolume. In grafiek 2 is het aantal gerealiseerde zaken en uren per werkveld opgenomen vanaf 2015 t/m 2020.

Onder “vergunningverlening” wordt tevens begrepen de taken op het gebied van toetsing en advisering Onder “toezicht” wordt tevens begrepen het behandelen van overlastmeldingen 3 Producten- en Diensten Catalogus Omgevingsdiensten Zuid-Holland, versie 1.0 d.d. 9 september 2013 1 2

8 / 68

Grafiek 1 Procentuele verdeling naar cluster op basis van gerealiseerde aantallen en gerealiseerd werkvolume

Grafiek 2 Aantal gerealiseerde zaken per werkveld (2015-2020)

Het gerealiseerde aantal zaken is in 2020 beduidend hoger geweest dan de voorgaande jaren. Dit wordt veroorzaakt door de taakuitbreiding op (asbest)sloopmeldingen (de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Rijswijk en Wassenaar hebben de asbesttaak in 2020 overgedragen aan de ODH) en de intensivering op de taakuitvoering voor natuurbescherming. Lopende 2020 is de raming naar boven bijgesteld omdat sprake bleek van een noodzakelijke intensivering voor natuurbescherming en de waterwet. Het totaal aantal uitgevoerde zaken binnen het programma T&V is lager dan de bijgestelde raming voor 2020. Dit zit vooral bij de werkvelden bodem en Milieu & RO. Deze daling heeft een incidenteel karakter en is vooral gekoppeld aan de problematiek rond stikstof en COVID-19 en de remmende invloed daarvan op de ontwikkeling van woningbouwlocaties. Fluctuaties in vraag als gevolg van externe factoren doen zich overigens elk jaar voor en zijn van invloed op het werkaanbod. Voor natuurbescherming is 2020 een intensief jaar geweest. Zowel voor gebiedsbescherming (waaronder stikstof) als voor soortenbescherming is in 2020 sprake geweest van een substantiële intensivering. Voor stikstof kenmerkt 2020 zich als het jaar waarin de nodige veranderingen zijn opgetreden in de regelgeving en waarin de vergunningverlening weer op gang is gekomen.

Op het vlak van de soortenbescherming wordt de afhandeling van aanvragen bemoeilijkt door de strikte regelgeving, het detailniveau van de te beoordelen aanvragen en de onvoldoende kwaliteit van de aanvragen, onderliggende ecologische onderzoeken en onderbouwingen. In samenwerking met de provincie is een stappenplan ontwikkeld om hierin verbetering te brengen.

9 / 68

De voorbereiding op de Omgevingswet (Ow) vindt plaats samen met de gemeenten en provincie in diverse overleggen en werkgroepen en ook door nieuwe regelgeving inhoudelijk te beoordelen en desgevraagd van commentaar te voorzien. Verder worden de landelijke ontwikkelingen gevolgd en is bij enkele gemeenten deelgenomen aan een zogenaamde vergunningentafel om ervaring op te doen met een meer integrale benadering van de afhandeling van aanvragen. Vanaf halverwege maart 2020 zijn de werkzaamheden binnen het programma T&V als gevolg van de COVID-19 maatregelen en de intelligente Lock down volledig vanaf de thuiswerkplek uitgevoerd. Omdat de ODH haar werksystemen heeft ingericht op het plaats- en tijdonafhankelijk werken konden de werkzaamheden vrijwel ongestoord doorgang vinden. De werkzaamheden binnen het programma T&V zijn ook niet sterk afhankelijk van activiteiten buiten op locatie. De gewijzigde omstandigheden hebben nagenoeg geen effect gehad op de productiviteit en effectiviteit van de werkzaamheden. Een meer gedetailleerde verantwoording is opgenomen in bijlage 9.5.1.

10 / 68

3.3 Programma Toezicht en Handhaving Het programma T&H bestaat uit de volgende werkvelden: • Toezicht • Overlast • Duurzaamheid • Handhaving • Overige taken 2020 was een bijzonder jaar. Door de COVID-19 maatregelen hebben de medewerkers van de ODH sinds 13 maart 2020 grotendeels vanuit huis gewerkt. Binnen het programma T&H hebben noodgedwongen fysieke bedrijfsbezoeken van half maart tot half juni niet plaats kunnen vinden. Deze zijn daarna wel weer opgepakt met inachtneming van diverse maatregelen. Het aantal overlastmeldingen is afgenomen, dit komt met name door het sluiten van de horeca. In 2020 is het aantal uitgevoerde zaken binnen het programma gemiddeld 13% onder de prognose uitgekomen. Voor 2020 was een aantal van 11.876 zaken gepland terwijl uiteindelijk een aantal van 10.298 zaken is uitgevoerd. De overall tijdsbesteding ligt wel rond de prognose. Veel werk is op een andere wijze uitgevoerd (met meer tijdsinspanning) en ook zijn andere werkzaamheden uitgevoerd dan op voorhand in aantallen geraamd. In 2020 zijn voor vier gemeenten de asbesttaken uitgevoerd te weten voor Leidschendam-Voorburg, MiddenDelfland, Rijswijk en Wassenaar (Wassenaar vanaf 1 juli 2020). Grafiek 3 Realisatiecijfers T&H 2015 - 2020

Tabel 3 Overzicht uitgevoerd toezicht 2015 - 2020 Toezicht en handhaving

Gerealiseerd 2017

2015

2016

2018

2019

2020

Totaal aantal zaken waarvan: Wm planmatig toezicht (integrale controles) Inventariserende controles Themacontroles Overlastmeldingen Overlasttoezicht Bodem (Wbb en Bbk) Hercontroles Sanctiecontroles Voornemen last Last onder dwangsom

11.460

11.947

12.506

13.760

11.912

10.297

2.608 242 N.v.t. 2.079 829 316 1.624 438 300 161

1.194 440 716 2.314 1.047 367 1.592 390 419 227

1.085 479 714 2.754 1.157 336 1.437 599 483 287

965 829 946 2.753 1.359 365 1.425 615 386 235

979 752 852 2.527 1.256 403 1.214 448 347 216

966 1.000 631 1.910 978 431 1.077 457 295 180

Totaal

8.597

8.706

9.331

9.878

8.994

7.925

11 / 68

Er is een aantal meer specifieke en projectmatige werkzaamheden verricht zoals: • Risico Register Gevaarlijke Stoffen (RRGS): controle van de inrichtingen die op de risicokaart staan op naleving van wetgeving en juistheid van gegevens in het RRGS; • Controle natte koeltorens; • Controle op (open en gesloten) bodem-energiesystemen (WKO’s); • Ketentoezicht op afval en asbest; • Controle op de informatie- en energiebesparingsplicht. De inzet op de handhaving is lager uitgevallen dan van tevoren is ingeschat en afgenomen t.o.v. vorig jaar. Er zijn 1.910 overlastmeldingen geweest tegen 2.527 in 2019. Deze daling wordt veroorzaakt door de sluiting van de horeca als één van de maatregelen om de verspreiding van COVID-19 in te perken. Grafiek 4 Overlastmeldingen per type overlast in 2020

Tabel 4 Overlastmeldingen

Soort melding

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Afval Geluid Geur Licht Opslag Overig Verontreiniging

71 1.243 617 44 9 39 23

43 1.503 408 69 2 28 26

36 1.598 582 57 3 26 12

32 1.977 577 108 1 19 40

44 1.953 452 51 0 241 12

0 1.710 407 38 1 346 25

0 1.092 319 76 1 382 40

Totaal

2.046

2.079

2.314

2.754

2.753

2.527

1.910

Een meer gedetailleerde verantwoording is opgenomen in bijlage 9.5.2.

12 / 68

3.4 Kwaliteitscriteria VTH Gemeentelijke nota VTH Op 14 april 2016 is de wet Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (hierna te noemen: wet VTH) in werking getreden. In de wet VTH is de vernieuwing van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving vastgelegd. Deze wet legt de basis voor de landelijk georganiseerde omgevingsdiensten. Naast de wet VTH is op 1 juli 2017 ook de AMvB VTH in werking getreden. Op grond van deze AMvB dienen alle participanten gezamenlijk voor de Omgevingsdienst Haaglanden een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid op te stellen. Met alle gemeenten is in 2019 gezamenlijk gewerkt aan een gemeentelijke nota VTH die in 2020 is voorgelegd aan DB en AB waarna deze ter vaststelling is aangeboden aan de colleges van B&W. Met deze nota wordt het uniforme VTH uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de Omgevingsdienst Haaglanden gebundeld, waardoor transparantie en samenhang ontstaat. Het opgestelde uniforme uitvoeringsbeleid van de Omgevingsdienst Haaglanden betreft een raamwerk van reeds vastgestelde (handhavings- en gedoogstrategie) en nieuwe strategieën (toezicht-, preventie- en vergunningenstrategie) en vormt daarmee het uitvoeringskader voor het jaarlijkse uitvoeringsprogramma van de negen gemeentelijke participantenopdrachtgevers van de Omgevingsdienst Haaglanden. De provincie werkt al langer met een eigen nota VTH.

Probleemanalyse en prioriteiten Conform het Besluit omgevingsrecht (art. 7.2) dient een handhavingsorganisatie te handelen op grond van een analyse van de problemen in de fysieke leefomgeving, de effecten van niet-naleving en de kansen op niet-naleving, teneinde sturing te kunnen geven aan haar handhavingsinspanningen. Deze probleemanalyse dient iedere vier jaar te worden uitgevoerd en in de analyse dient rekening te worden met naleefgedrag en risico’s bij niet naleving. Samen met alle gemeenten is in 2020 gewerkt aan een nieuwe probleemanalyse en prioriteitstelling 20202024. Stappen nieuwe risicomethodiek Wm toezicht

Het AB heeft in november 2020 ingestemd met deze nieuwe regionale probleemanalyse en prioriteitenstelling, waarna deze is aangeboden aan de colleges van B&W ter vaststelling. De probleemanalyse en prioriteitstelling voor de periode 2020-2024 dient als uitgangspunt voor het opstellen van de jaarwerkplannen voor wat betreft het uitvoeren van preventief toezicht.

13 / 68

Kwaliteitssysteem, protocollen en werkinstructies In het kwaliteitsmanagementsysteem van de ODH zijn naast een algemeen beschrijvend deel ook de procedures, werkinstructies en een risico-inventarisatie per werkproces opgenomen. De procedures en werkinstructies zijn nagenoeg allemaal beschreven In het kader van het beheer en verbetering zullen er structureel werkzaamheden plaats blijven vinden. Gemeentelijke en provinciale verordeningen Acht van de negen gemeenten en de provincie hebben een verordening vastgesteld, waarin de kwaliteit van de VTH-taken wordt geregeld. Binnen Haaglanden hebben gemeenten en provincie besloten dat voor alle taken die bij de ODH zijn ondergebracht de landelijk geldende kwaliteitscriteria gelden. De landelijk kwaliteitscriteria hebben betrekking op de zgn. kritieke massa. Aangegeven wordt welke expertises een omgevingsdienst in huis moet hebben, voor de taakuitvoering, ook is voor elke expertise aangegeven hoeveel over hoeveel vlieguren een medewerker moet beschikken die de activiteit uitvoert.

In 2019 zijn deze landelijke kwaliteitscriteria in opdracht van het IPO en de VNG geactualiseerd. De kwaliteitscriteria sluiten na deze update weer aan bij de uitvoeringspraktijk. De ODH voldoet aan deze kwaliteitscriteria. Door wijzigingen in het personeelsbestand, taken etc. wordt jaarlijks organisatie-breed een overzicht gemaakt waarin naar voren komt of het minimale aantal deskundigen per team nog aanwezig is of dat er tekortkomingen zijn in opleiding, werkervaring en/of vlieguren.

14 / 68

3.5 Klanttevredenheidsonderzoek Hoe tevreden zijn onze afnemers over de door ons geleverde producten? Deze vraag staat centraal in het klanttevredenheidsonderzoek. Onze afnemers ontvangen per e-mail een enquête om deze vraag te beantwoorden. De meting betreft het primaire proces, toezicht en handhaving, toetsing en vergunningverlening en advisering. Grafiek 5 Resultaten klanttevredenheidsonderzoek 2020

In het jaar 2020 zijn voor beide uitvoeringsprogramma’s klanttevredenheidsonderzoeken (KTO) verstuurd. Het gemiddelde responspercentage is 25%. Dit betreft zowel bedrijven als particulieren (overlastmelding). Opvallend is dat de respons bij mensen die overlast ervaren een stuk hoger is, namelijk 35%. Van deze 35% is 42% van de respondenten ontevreden. Uit deze cijfers blijkt een relatie tussen het ervaren van overlast en het ontevreden zijn over de oplossing en het willen reageren op een KTO. Afgezien van deze constatering blijkt dat het overgrote deel van de respondenten (83%) tevreden of zeer tevreden is over de geleverde diensten.

15 / 68

4 Paragrafen In het Besluit Begroting en Verantwoording zijn zeven verplichte paragrafen opgenomen voor provincies, gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Deze zijn niet allemaal relevant voor de omgevingsdienst. Om die reden zijn de paragrafen lokale heffingen, grondbeleid en verbonden partijen niet opgenomen.

4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft een indicatie over de mate waarin de ODH in staat is onvoorziene tegenvallers op te vangen. Inzicht in het weerstandsvermogen van de ODH is belangrijk om de continuïteit van de organisatie te kunnen garanderen. Het benodigd weerstandsvermogen kan worden bepaald als het risicoprofiel bekend is. Het risicoprofiel omvat alle onderkende risico’s voor de dienst, waarbij per risico de mate van beheersing is vastgesteld om inzicht te verkrijgen in hoeverre een risico daadwerkelijk kan optreden. Vervolgens kan een relatie worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen (de benodigde weerstandscapaciteit) en de middelen en mogelijkheden die de dienst beschikbaar heeft om niet begrote, substantiële kosten financieel op korte termijn af te kunnen dekken (de beschikbare weerstandscapaciteit). Het streven is om de impact van de risico’s te minimaliseren. Dit betekent dat een beoogde weerstandscapaciteit dat ten minste voldoende is. In de door het AB op 27 juni 2016 vastgestelde Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement is een gewenst ratio voor de weerstandscapaciteit vastgesteld tussen de 1,0 en 1,4.

Daarnaast is bepaald dat de maximumomvang van de incidentele weerstandscapaciteit is gebaseerd op het risicoprofiel waarbij voor de gekwantificeerde risico’s en nietgekwantificeerde risico’s wordt uitgegaan van een maximum van 5% van de bij begroting geraamde structurele exploitatielasten; voor het deel dat uitgaat boven de 5% zijn de deelnemers verantwoordelijk. Tabel 5 Richtlijnen weerstandscapaciteit

Betekenis ratio Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Ratio weerstandscapaciteit > 2,0 1,4 < X < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < X < 1,0 0,6 < X < 0,8 < 0,6

Tabel 6 Weging risicoprofiel (financiële bandbreedte en waarschijnlijkheid)

Klasse Kans (waarschijnlijkheid) Kans 1. Zeer klein 2. Klein 3. Gemiddeld 4. Groot 5. Zeer groot

1-20% 21-40% 41-60% 60-80% 81-100%

Klasse Financiële Bandbreedte Financiële gevolgen 1. Zeer klein 2. Klein 3. Gemiddeld 4. Groot 5. Zeer groot

Financieel risico x < € 50.000 € 50.000 < x > € 100.000 € 100.000 < x > € 200.000 € 200.000 < x > € 500.000 x > € 500.000

Met behulp van een risicoscore kunnen risico’s worden gerangschikt en wordt inzichtelijk welke risico’s het meest belangrijk zijn om te worden beheerst. De risicoscore wordt bepaald door de klassen van 16 / 68

kans en gevolg te vermenigvuldigen volgens onderstaande formule, waarbij de maximale score 25 is (5*5). Tabel 7 Risicomatrix.

Kans

Zeer groot (81-100%) Groot (61-80%) Gemiddeld (41-60%) Klein (21-40%) Zeer klein (0-20%)

4.1.1

Weerstandscapaciteit

Impact x € 50.000 < <x> € 50.000 € 100.000 5 10 4 8 3 6 2 4 1 2

€ 100.000 <x> € 200.000 15 12 9 6 3

€ 200.000 <x> € 500.000 20 16 12 8 4

x > € 500.000 25 20 15 10 5

De weerstandscapaciteit bestaat uit de structurele weerstandscapaciteit (de post onvoorzien) en de incidentele weerstandscapaciteit (de algemene reserve). Voorzieningen behoren niet tot de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit inclusief de post onvoorzien (2021) bedraagt ultimo 2020 € 1.117.200. De incidentele weerstandscapaciteit (exclusief onvoorzien) bedraagt € 1.071.400. Tabel 8 Weerstandscapaciteit

Weerstandscapaciteit

Bedrag

Algemene Reserve (stand per 31-12-2020) Onvoorzien (structureel) Totaal weerstandscapaciteit

1.071.386 45.800 1.117.186

4.1.2

Risicoanalyse

Het AB heeft op 27 juni 2016 de Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement vastgesteld. Het risicoprofiel is berekend op een kwantificeerbaar risico van € 1.020.000. De incidentele weerstandscapaciteit (totaal weerstandscapaciteit exclusief de post onvoorzien) bedraagt € 1.071.400. Het AB heeft tevens besloten om de maximumomvang van de weerstandscapaciteit (algemene reserve) te baseren op het risicoprofiel waarbij voor de gekwantificeerde risico’s en niet-gekwantificeerde risico’s wordt uitgegaan van een maximum van 5% van de bij begroting geraamde structurele exploitatielasten. Het totaal van de geraamde structurele exploitatielasten bedraagt over 2021 € 23.539.600 zodat de maximumomvang kan worden bepaald op 5% van € 23.539.600 is € 1.177.000. Op basis van het risicoprofiel bedraagt de omvang € 1.020.000. Daarmee is de in de Algemene reserve aanwezige weerstandscapaciteit € 51.400 hoger dan noodzakelijk voor een weerstandsratio van 1,0 en € 105.600 minder dan de afgesproken maximumomvang van de weerstandscapaciteit. 4.1.3

Beheersmaatregelen

Bij de vaststelling van de Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement is besloten gebruik te maken van het model Integraal risicomanagement, een standaard methodiek voor het identificeren en beheersen van risico’s. In 2019 heeft een nadere inventarisatie van de risico’s plaatsgevonden, waarbij o.a. risico’s omtrent fraude en cyberrisico’s zijn meegenomen. In 2020 is de inventarisatie verder uitgewerkt en vastgelegd in een geautomatiseerd systeem (NARIS). De planning is erop gericht om bij Voorjaarsnota 2021 het aangepaste risicoprofiel en de daarvoor benodigde beheersmaatregelen vast te stellen. In deze jaarrekening is het huidige risicoprofiel ongewijzigd opgenomen (zie tabel 9).

17 / 68

Tabel 9 Risicoprofiel Soort risico Bedrijfsproces Juridisch/aansprakeljkheid Materieel

Product/dienst

Omschrijving risico Uitval bijzondere omstandigheden Aansprakelijkheid handelen ODH Uitval van hard- en softwaresystemen Het buiten gebruik zijn van de huisvesting Verschil vraag en aanbod producten en diensten

RisicoBeheersmaatregel score Exploitatieverlies Zeer groot Gemiddeld 15 Verzuimbeleid Effect

Impact

Exploitatieverlies Groot

Kans

Gemiddeld

12

Exploitatieverlies Zeer groot Zeer klein

5

Exploitatieverlies Zeer groot Zeer klein

5

Schaalnadeel

5

Zeer groot Zeer klein

Totaal gekwantificeerde risico's

Bandbreedte Benodigde weerstandsfinancieel risico capaciteit € 0,8 miljoen 400.000

Aansprakelijkheidsverzekering Noodstroomvoorziening en uitwijk -

€ 0,5 miljoen

200.000

€ 2,0 miljoen

200.000

€ 1,4 miljoen

140.000

Flexibele schil (nog te vormen)

€ 0,8 miljoen

80.000 1.020.000

T.a.v. de in het risicoprofiel opgenomen risico’s zijn de volgende beheersmaatregelen getroffen: 1. Uitval door bijzondere omstandigheden zoals ziekteverzuim: het verzuimbeleid en de toepassing daarvan binnen de ODH heeft ook in 2020 nadrukkelijk aandacht gekregen. Langdurige ziektegevallen worden met regelmaat met de leidinggevenden besproken in het Sociaal Medisch Team (SMT) met als doel een zo snel mogelijke re-integratie. Hiervoor is tevens een verzuimcoach ingehuurd. Tevens wordt aandacht besteed aan eventueel veelvuldig kort verzuim; 2. Aansprakelijkheid door handelen ODH: voor zover de dienst aansprakelijk wordt gesteld voor enige vorm van schade is een verzekering afgesloten. Er bestaat de mogelijkheid dat er gedeeltelijke dekking zal zijn. Een inschatting te maken van een orde van grootte is ondoenlijk omdat de diversiteit van mogelijke aansprakelijkheidsstellingen groot is. Omdat voor grote bedragen er naar verwachting een afwijkend proces zal worden gelopen, is in dit kader een bedrag van € 0,5 miljoen in relatie tot het weerstandsvermogen benoemd; 3. Uitval hard- en softwaresystemen: t.a.v. hardware is d.m.v. het realiseren van uitwijkmogelijkheden als mede het optimaliseren van de condities in de primaire werksituatie net als in voorgaande jaren geïnvesteerd in het beperken van de risico’s.

Bij een calamiteit zullen deze voorzieningen ervoor zorgdragen dat zowel het bedrijfsproces als de beschikbaarheid van gegevens niet voor lange tijd ontregeld zijn en er geen data verloren gaan; 4. Het buiten gebruik zijn van de huisvesting: de ODH maakt als huurder gebruik van een deel van het gebouw van de provincie Zuid-Holland. Bij brand of een andere calamiteit waarbij de huisvesting verloren gaat moet zo snel als mogelijk naar vervangende huisvesting worden gezocht; 5. Verschil vraag en aanbod producten en diensten: doel van de ODH is een dienst te zijn die in staat is doelmatig en doelgericht de huidige en toekomstige VTH-taken uit te voeren en integrale adviezen uit te brengen over ontwikkeling en behoud van een duurzame leefomgeving. Het streven is erop gericht deze kennis binnen de dienst beschikbaar te hebben. Incidenteel gevraagde kennis kan ‘van de markt’ worden betrokken. De strategische personeelsplanning is daarop afgestemd. Doel is een relatief grote harde kern te hebben met veel kennis en expertise en daaromheen een flexibele schil om incidentele vragen en fluctuaties in de vraag van regulier werk op te kunnen vangen. 4.1.4

Impact COVID-19 virus

Vanaf medio maart 2020 heeft de ODH het kabinetsbeleid gevolgd en een stringent thuiswerkbeleid gevoerd. Dit heeft niet of nauwelijks invloed gehad op de omvang van het aantal verrichte werkzaamheden, maar wel op de aard van de werkzaamheden met name op het gebied van toezicht. In Voor- en Najaarsnota is hier ook melding van gedaan. Voor de gevolgen op de aard van de werkzaamheden wordt verwezen naar de respectievelijk paragrafen in hoofdstuk 3. 4.1.5

Ratio

De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (exclusief de post onvoorzien) en de benodigde weerstandscapaciteit wordt weergegeven in een ratio. Deze bedraagt ultimo 2020 € 1.071.400 / € 1.020.000 = 1,05. Op basis van de in de Nota Weerstandsvermogen en risicomanagement opgenomen waarderingstabel kan het weerstandsvermogen ultimo 2020 als ‘voldoende’ worden beoordeeld.

18 / 68

4.1.6

Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer

In 2015 is het Besluit begroting en verantwoording (BBV) aangepast. De aanpassing houdt in de begroting en het jaarverslag een zestal kengetallen moeten worden opgenomen: een kengetal netto schuldquote, een kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen, een kengetal solvabiliteitsratio, een kengetal structurele exploitatieruimte, een kengetal grondexploitatie en een kengetal belastingcapaciteit. De laatstgenoemde twee kengetallen zijn niet van toepassing op de ODH. Tabel 10 Kengetallen weerstandsvermogen en risicobeheer Kengetallen Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2014 -11,3% 19,1% 3,0%

Realisatie 2015 -13,9% 20,6% 5,5%

Realisatie 2016 -10,5% 17,1% 1,5%

Verloop van de kengetallen Realisatie 2017 Realisatie 2018 -4,3% -1,6% 10,2% 7,6% -7,4% -2,5%

Realisatie 2019 0,3% 5,8% 0,6%

Begroting 2020 2,8% 6,1% 0,0%

Realisatie 2020 0,7% 5,4% -0,6%

De netto schuldquote4 geeft de verhouding weer van de vlottende activa minus de vlottende passiva t.o.v. het totaal saldo van baten, exclusief mutaties reserves. De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de ODH ten opzichte van de eigen middelen. De solvabiliteitsratio5 geeft de verhouding weer van het eigen vermogen t.o.v. de totale passiva en geeft aan in welke mate de ODH het eigen vermogen kan inzetten voor de dekking van de schulden (in hoeverre is de ODH in staat aan haar financiële verplichtingen te voldoen). De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding weer van de structurele lasten en baten t.o.v. het saldo van de baten (het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten (exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt in een percentage6). In bijlage 9.3 is een berekening van de ratio’s opgenomen.

4.2 Financiering 4.2.1

Schatkistbankieren

Op 15 december 2013 is de wet Schatkistbankieren voor decentrale overheden in werking getreden. Deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector (Rijk en decentrale overheden gezamenlijk). Iedere euro die decentrale overheden aanhouden in de schatkist, vermindert de externe financieringsbehoefte van het Rijk. Voor de ODH betekent dat de betaalrekening geen langdurig saldo groter dan € 250.000 mag hebben. Boven deze limiet moet het bedrag afgeroomd worden naar de tussenrekening bij de BNG. Deze tussenrekening wordt dagelijks op € 0 afgeroomd ten laste of gunste van de ‘schatkist’. 4.2.2

Kasgeldlimiet en de renterisiconorm

Gedurende het hele jaar is er een positief liquiditeitensaldo geweest. De kastgeldlimiet en renterisico-norm is dan ook niet overschreden. 4.2.3

Kredieten

In 2017 heeft het AB voor de vervanging van ICT-investeringen een krediet beschikbaar gesteld van € 2.375.000, waarna in 2018 bij Voorjaarsnota 2018 een aanvullend krediet van € 75.000 is beschikbaar gesteld voor de aanschaf van tablets voor de mobiele toezichtapplicatie. Bij Voorjaarsnota 2020 is het krediet ICT in verband met indexering aangevuld € 202.400. Het totale beschikbaar gestelde krediet ICT bedraagt € 2.652.400.

4

Een negatieve netto schuldquote houdt in er geen schulden zijn. De netto schuldquote in 2020 bedraagt +0,7% en betreft de schuld die de ODH per saldo heeft aan de deelnemers als gevolg van de methodiek nacalculatie. 5 De ODH heeft in 2020 een solvabiliteitsratio van 5,4% en wordt beperkt als gevolg van de afspraak dat het incidentele weerstandsvermogen niet meer mag bedragen maximaal 5% van de geraamde structurele lasten. 6 Het percentage structurele exploitatieruimte van -0,6% geeft de stand weer per 31-12-2020.

19 / 68

Voor huisvesting en inventaris is in 2012 een krediet van € 354.000 beschikbaar gesteld. Bij Voorjaarsnota 2019 is het in 2012 beschikbaar gestelde krediet Huisvesting en inventaris in verband met de uitbreiding van de huisvesting verhoogd met € 85.000. Bij Voorjaarsnota 2020 is het krediet Huisvesting en inventaris als gevolg van indexering aangevuld met € 32.700, waardoor het totaal beschikbaar gestelde krediet € 471.700 bedraagt. Voor een overzicht van de kredieten wordt verwezen naar tabel 12 bij paragraaf 4.4.

20 / 68

4.3 Bedrijfsvoering De afdeling Bedrijfsvoering heeft een faciliterende rol en schept de randvoorwaarden voor een goed functionerende organisatie. Het welslagen van de primaire programma’s is mede afhankelijk van de doelmatigheid, transparantie en kwaliteit van de bedrijfsvoering. De externe dienstverlening is gebaat bij een goede interne bedrijfsvoering. De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de realisatie van de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. De kosten van de ondersteunende activiteiten, hierna te noemen overhead, wordt met ingang van 2018 op één centrale plaats in de begroting vermeld. De toerekening van de overhead naar de programma’s vindt plaats op basis van de direct aan de programma’s toe te rekenen fte’s op begrotingsbasis. Voor een toelichting wordt verwezen naar 5.1.5. 4.3.1

Personeel en organisatie

In 2020 heeft wederom een aantal structurele taakuitbreidingen plaatsgevonden (met een omvang van ca. € 0,2 miljoen). Daarnaast is voor een bedrag van € 2,4 miljoen aan incidentele opdrachten verstrekt als aanvulling op de werkplannen. Ondanks de groei van de organisatie is er geen uitbreiding van de huisvesting geweest. De verwachting is dat het massale thuiswerken van 2020 in de toekomst zal leiden tot aanpassing van de huisvestingsfilosofie waarbij de huisvesting wellicht anders ingericht gaat worden maar in ieder geval niet tot uitbreiding zal leiden. De arbeidsmarkt is de laatste jaren meer in beweging gekomen en de ODH heeft daar ook mee te maken gekregen. Er is een relatief hoog aantal vacatures dat voornamelijk bij specialistische functies in het primaire proces zit en beperkt is in de overhead. Er wordt gestreefd naar een maximale flexibele schil van 10% bij T&V waar een groot deel van het werk vraag gestuurd en/of additioneel, dus van tijdelijke aard is. In de rest van de organisatie wordt gestreefd naar een maximale flexibele schil van 5%. Vanwege de COVID-pandemie in 2020 hebben extra inspanningen op het vlak van arbeidsmarktcommunicatie zoals aanwezigheid op Hogescholen in de regio en de Nationale Carrièrebeurs niet plaats kunnen vinden. Mede hierdoor is er dit jaar niet actief voor starters en jongeren geworven, zoals in 2019 in een startersprogramma.

Wel is er met succes, begeleidt door een extern bureau, geworven voor 6 nieuwe teamleiders naar aanleiding van natuurlijke uitstroom en een betere verdeling van teams in het primaire proces. Ondanks dat naar het nu laat aanzien het verloop wellicht wat stabiliseert vanwege de pandemie blijft er een groeiende behoefte aan specialistische functies en jongeren bestaan mede vanwege natuurlijke uitstroom en een structurele groei. De markt kan hier niet of nauwelijks voorzien en daarom blijft aandacht voor dit onderwerp noodzakelijk. Ultimo 2020 bedroeg de vacatureruimte 25,3 fte tegen 29,2 fte eind 2019. In 2021 is het dus belangrijk om in te blijven zetten op arbeidsmarktcommunicatie. Het aanbieden van stageplekken en afstudeeronderzoeken is een andere manier om de verbinding met opleiders te blijven behouden. De binding van het zittende personeel aan de organisatie is ook een belangrijk onderwerp binnen het strategisch personeelsbeleid. In 2020 is er extra aandacht besteed aan het relatief hoge percentage ziekteverzuim. Er is extra energie gestoken in de begeleiding van leidinggevenden in met name de langere ziektetrajecten en er is voorlichting gegeven over de Wet Verbetering Poortwachter. Een tijdelijke casemanager is ingehuurd voor de begeleiding van dit proces.

Het verzuimproces is verbeterd door een full-service ondersteuning door een verzuimcoördinator in samenwerking met de P-adviseurs. Ook is er tweewekelijks overleg geweest met de bedrijfsarts in een Sociaal Medisch Overleg met aandacht voor specifieke casuïstiek. Het ziekteverzuimpercentage is over 2020 (inclusief langdurig zieken maar exclusief zwangerschappen) uitgekomen op 5,74% (2019 8,44%). Het ziekteverzuim ligt een stuk lager dan de voorgaande jaren. Dit komt mede doordat een aantal langdurige verzuimdossiers is afgesloten. In tabel 11 is het verloop van het ziekteverzuim weergegeven over de periode 2016 t/m 2020. Het landelijk gemiddelde ziekteverzuimpercentage in de gemeentelijke sector is in 2019 5,8% (net als in 2018; Bron: Enquête Personeelsmonitor 2019 A&O fonds). Bij het opmaken van de jaarrekening waren landelijke cijfers over 2020 nog niet bekend.

21 / 68

Welke invloed COVID-19 heeft gehad op het verzuimpercentage is niet bekend. De COVID-19 crisis heeft wel bij een grote groep Nederlanders geleid tot een toename van psychische klachten. Zij voelen zich vaker depressief, gestrest, angstig en/of hebben moeite met slapen. De COVID-19 crisis begint ook steeds meer zijn tol te eisen van werknemers, waardoor het risico op uitval toeneemt. De ODH heeft de inrichting van een thuiswerkplek gefaciliteerd en een Servicebalie geïnitieerd waar medewerkers terecht kunnen met vragen over thuiswerken, advies over een Arbo verantwoorde bureaustoel, e-learning, aanschaf printer of muis of gewoon een luisterend oor. Tabel 11 Personeelsmonitor 2016 – 2020 Personeelsmonitor ODH Formatie en bezetting (ultimo jaar) Primair proces (exclusief management) Ondersteuning (inclusief management) Formatie Bezetting Vacatureruimte % vacatureruimte van gemiddelde formatie % overhead van totale formatie Gemiddelde leeftijd Aantal medewerkers generatiepact (ultimo jaar)

2016

2017

2018

2019

2020

155,7 48,1 203,8 191,7 12,1 5,5 23,6 49,0 17

161,0 48,1 209,1 199,3 9,8 5,3 23,0 49,6 24

167,9 47,6 215,5 182,4 33,1 10,1 22,1 49,4 22

172,6 47,1 219,7 190,5 29,2 14,3 21,4 48,0 20

183,7 46,6 230,3 205,0 25,3 12,1 20,2 46,8 23

7,2

6,0

6,8

8,4

5,7

Opleiding en ontwikkeling Totaal opleidingskosten Gemiddelde opleidingskosten per fte % opleidingskosten van totale loonsom

448.732 2.341 3,3

266.279 1.336 1,8

282.165 1.547 1,9

275.873 1.448 1,9

185.310 904 1,1

Strategische personeelsplanning Salariskosten Externe inhuur (exclusief inhuur ICT) Totale loonkosten Gemiddelde loonkosten per fte % externe inhuur van totale loonkosten

13.765.214 1.801.430 15.566.644 72.031 11,6

14.897.616 1.284.143 16.181.759 76.203 7,9

15.008.714 1.905.751 16.914.465 78.641 11,3

14.813.327 2.381.250 17.194.577 79.449 13,8

16.229.686 3.273.934 19.503.620 82.072 16,8

Ziekteverzuim % verzuim

4.3.2

Klachten handelen ODH

Bij de ODH komen drie soorten klachten binnen: 1. Over overlast (van bedrijven); 2. Over de wijze waarop de ODH taken uitvoert (dienstverlening als tijdigheid, inhoudelijke standpunten etc. dit alles buiten de scope van bezwaar en beroep); 3. Over houding en gedrag van medewerkers van de ODH (bejegening). Klachten van de eerste soort leiden tot toezicht en mogelijk handhaving. Klachten van het tweede en derde soort vallen onder hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht. De grens tussen bezwaar, klacht of enkel ongenoegen over het feit dat er gehandhaafd wordt is in de praktijk niet altijd even scherp. In gevallen waar concreet rechtsgevolg aan de orde is, zal bij onduidelijkheid meestal de juridische route van bezwaarbehandeling gevolgd worden. In gevallen waarin ongenoegen over handhaving in een gesprek met de toezichthouder tot helderheid gebracht wordt, zal ook geen sprake zijn van een formeel klachttraject. Ook kan er sprake zijn van gevallen waarin de betrokkene alle juridische mogelijkheden inzet om handhaving tegen overtredingen te voorkomen. In 2020 zijn twee formele klachten over het handelen van de ODH geregistreerd. Eén klacht betrof een handhavingszaak, één ging over een vergunningsprocedure. Een klacht betrof een onaangekondigd controlebezoek tijdens de COVID-19 periode.